III OSK 6822/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że Minister Infrastruktury nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o wydanie pozwolenia, pomimo długotrwałego postępowania.
Spółka A. sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w sprawie wydania pozwolenia. Skarżąca zarzucała organowi przewlekłość i bezczynność, wskazując na liczne opóźnienia w postępowaniu, które trwało ponad 8 lat i miało zakończyć się umorzeniem z uwagi na nowe przepisy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ nie dopuścił się bezczynności w rozumieniu przepisów, a długotrwałość postępowania wynikała ze złożoności sprawy, konieczności zbierania opinii organów współdziałających oraz zmian legislacyjnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia. Skarżąca kasacyjnie zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez wadliwe oddalenie skargi na bezczynność, wskazując na liczne opóźnienia w działaniach organu, które doprowadziły do sytuacji, w której sprawa, trwająca ponad 8 lat, miała zostać umorzona z uwagi na nowe przepisy dotyczące morskich farm wiatrowych. Spółka argumentowała, że organ posiadał wszystkie niezbędne dokumenty do wydania decyzji znacznie wcześniej, a opóźnienia wynikały z jego nieefektywnych działań. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił rozróżnienie między bezczynnością a przewlekłością postępowania, wskazując, że skarga dotyczyła bezczynności. Analizując poszczególne okresy postępowania, NSA uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności w rozumieniu przepisów, a długotrwałość sprawy wynikała ze złożoności przedmiotu, konieczności uzyskania licznych opinii organów współdziałających, a także z przyczyn niezależnych od organu, takich jak zmiany legislacyjne i procedury planistyczne. Sąd wskazał, że organ był bezczynny jedynie w krótkim okresie od zwrotu akt z WSA do czasu zwrócenia się o opinię do Ministra Energii. Wobec powyższego, zarzuty skargi kasacyjnej uznano za niezasadne, a skargę oddalono, zasądzając od skarżącej koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie dopuścił się bezczynności w rozumieniu przepisów, a długotrwałość postępowania wynikała ze złożoności sprawy, konieczności zbierania opinii organów współdziałających oraz przyczyn niezależnych od organu.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił bezczynność od przewlekłości, wskazując, że skarga dotyczyła bezczynności. Analiza poszczególnych etapów postępowania wykazała, że opóźnienia wynikały z konieczności uzyskania opinii, zmian prawnych oraz złożoności sprawy, a nie z braku działania organu w terminach prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności jako niezałatwienia sprawy w terminie.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym skarga na bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiot skargi na bezczynność.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § § 1, § 2 i § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 12 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady ogólne postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów działania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 45 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i szybkiego postępowania.
u.m.f.w. art. 106
Ustawa o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych
Przepis dotyczący umarzania postępowań w związku z wejściem w życie ustawy.
u.o.m.
Ustawa o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej
Przepisy dotyczące pozwoleń w obszarach morskich.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 151, 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., art. 6, art. 8 § 1 k.p.a., art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a.) poprzez wadliwe oddalenie skargi na bezczynność. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a., art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 35 § 1, § 2, § 3 k.p.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., art. 45 § 1 Konstytucji RP) poprzez oddalenie skargi na bezczynność pomimo wadliwego działania organu.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznawana sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenie. Tymczasem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie odnosi się zarówno do bezczynności jak i przewlekłości. pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 (a od 15 sierpnia 2015 r. - także pkt 9) oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny sprawa ta należy do spraw o szczególnie skomplikowanym charakterze z uwagi nie tylko na jej charakter, ale także niezbędną ilość opinii organów współdziałających jakie należało zgromadzić w ramach prowadzonego postępowania.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
sędzia
Beata Jezielska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego w kontekście skargi kasacyjnej, a także ocena terminowości działań organów w sprawach złożonych i wymagających opinii organów współdziałających."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wydawaniem pozwoleń w obszarach morskich i nowymi przepisami dotyczącymi morskich farm wiatrowych. Kluczowe jest rozróżnienie między bezczynnością a przewlekłością.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego postępowania administracyjnego w ważnej branży (energetyka morska), co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i energetycznym. Pokazuje złożoność procedur i interpretację przepisów dotyczących terminów.
“Osiem lat czekania na pozwolenie: NSA rozstrzyga spór o bezczynność organu w sprawie morskiej energetyki.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 6822/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Jezielska Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Jakimowicz Symbol z opisem 6137 Ochrona środowiska morskiego 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane IV SAB/Wa 484/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-31 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 37 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 3 § 2 pkt 8 i 9, art. 149 § 1 pkt 1 i 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Beata Jezielska Protokolant asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 484/21 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz Ministra Infrastruktury kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 31 maja 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 484/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Infrastruktury (dalej: organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się A. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca kasacyjnie, spółka) i w skardze kasacyjnej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: 1. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 151 p.p.s.a., art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., art. 6, art. 8 § 1 k.p.a., art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. poprzez wadliwe oddalenie skargi na bezczynność pomimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia; 2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 i art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 35 § 1, § 2, § 3 k.p.a. (w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.) oraz art. 45 § 1 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi na bezczynność pomimo wadliwego działania organu, co oprócz naruszenia przepisów prawa materialnego naraziło także skarżącą na znaczącą szkodę. Wobec tak sformułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej poprzez zobowiązanie organu do wydania skarżącej pozwolenia oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała rażący charakter, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu spółka przedstawiła argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że jak wynika z dat wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co najmniej w kilku przypadkach prowadzenie sprawy cechowało się bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem sprawy, a organ mógł kilkukrotnie rozstrzygnąć sprawę. Zwrócono uwagę, że postanowienie Ministra Środowiska z 13 czerwca 2013 r., utrzymujące w mocy negatywną opinię Ministra Środowiska z 13 maja 2013 r., stało się ostateczne z datą jego wydania, tj. 13 maja 2013 r. (art. 16 § 1 k.p.a.). Na możliwość rozstrzygnięcia sprawy przez organ nie miało zatem wpływu zaskarżenie postanowienia Ministra Środowiska z 13 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tymczasem organ wydał decyzję o odmowie wydania pozwolenia dopiero 18 września 2013 r., tak więc po upływie ponad dwóch miesięcy od ostatecznego rozstrzygnięcia Ministra Środowiska. Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że organ (ani Sąd I instancji) w żaden sposób nie uzasadnił tak długiego oczekiwania z wydaniem decyzji. W ocenie spółki jest to tym bardziej znaczące, że organ i tak nie zamierzał oczekiwać na rozstrzygnięcie sprawy ze skargi na postanowienie Ministra Środowiska z 13 maja 2013 r. i wydał decyzję odmowną z 18 września 2013 r., po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie uwzględnił wniosku skarżącej z 7 października 2013 r. o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA. Organ wydał decyzję odmowną przed wydaniem wyroku przez WSA, co nastąpiło 13 stycznia 2014 r. Spółka wskazała, że organ posiadał od 13 maja 2013 r. wszystkie dokumenty, informacje i opinie wystarczające do wydania decyzji, nie wzywał wnioskodawcy o uzupełnienie/wyjaśnienia i nie podejmował żadnych czynności. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie, a zatem 4-miesięczne oczekiwanie z wydaniem decyzji, zdaniem skarżącej kasacyjnie nie znajduje uzasadnienia. Następnie spółka podniosła, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2580/14 w przedmiocie oddalenia skargi Ministra Infrastruktury i Rozwoju został doręczony organowi wraz z uzasadnieniem 12 września 2016 r., lecz organ dopiero pismem z 18 listopada 2016 r. zawiadomił skarżącą o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na 7 lutego 2017 r. Jak zauważono, samo zawiadomienie nastąpiło zatem dopiero po upływie ponad dwóch miesięcy od doręczenia organowi wyroku NSA wraz z uzasadnieniem. Dodatkowo organ zawiadomieniem przedłużył termin załatwienia sprawy o 3 miesiące. Zatem razem z terminem, jaki upłynął przed wysłaniem zawiadomienia, organ milcząco przedłużył załatwienie sprawy o ponad 5 miesięcy, a nie o 3 miesiące, co wynikałoby z zawiadomienia. W opinii skarżącej kasacyjnie organ powinien powiadomić stronę o nowym terminie załatwienia sprawy niezwłocznie po otrzymaniu odpisu wyroku. Nie wymagało to od organu podjęcia żadnych dodatkowych czynności, zebrania dowodów czy wyjaśnień. Jednocześnie wskazano, że organ otrzymał odpis wyroku NSA wraz z uzasadnieniem 12 września 2016 r., ale dopiero 7 listopada 2016 r. (tak więc po upływie prawie 2 miesięcy) wystąpił o opinię do Ministra Energii. Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że zmiana ustawy z 21 maja 1991 r. o obszarach morskich Rzeczpospolitej Polskiej i administracji morskiej, wprowadzająca konieczność zaopiniowania wniosku o wydanie pozwolenia przez Ministra Energii, weszła w życie w 2015 r. Zatem w dacie doręczenia odpisu wyroku NSA organ posiadał wiedzę o wprowadzonej nowelizacji i powinien niezwłocznie wystąpić o taką opinię (jeśli uznawał to za konieczne, co organ cały czas podkreśla). Kolejno spółka zauważyła, że 15 marca 2017 r. zostało wydane postanowienie Ministra Energii utrzymujące w mocy negatywną opinię Ministra Energii z 10 stycznia 2017 r. Postanowienie Ministra Energii stało się ostateczne w dacie wydania, tj. 15 marca 2017 r. (art. 16 § 1 k.p.a.). W ocenie skarżącej kasacyjnie, na możliwość rozstrzygnięcia sprawy przez organ nie miało zatem wpływu zaskarżenie negatywnej opinii Ministra Energii do WSA. Tymczasem dopiero 12 kwietnia 2017 r. organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich. Przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania organ miał wszystkie dowody, dokumenty, informacje i opinie wystarczające do wydania decyzji, nie wzywał wnioskodawcy o uzupełnienie/wyjaśnienia i nie podejmował żadnych czynności. Zdaniem spółki, posiadając wszystkie opinie, dowody, informacje organ powinien rozstrzygnąć sprawę, a nie zawieszać postępowanie. W takiej sytuacji oczekiwanie przez organ przez prawie miesiąc, aby zawiesić postępowanie, podczas gdy możliwe było jego rozstrzygnięcie, nie znajduje żadnego uzasadnienia. Następnie podkreślono, że plan zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w skali 1:200 000 został przyjęty rozporządzeniem Rady Ministrów z 14 kwietnia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 935). Rozporządzenie zaczęło obowiązywać 22 maja 2021 r. Skarżąca kasacyjnie zauważyła, że od wejścia w życie planu organ nie wznowił postępowania ani nie podjął żadnych czynności dotyczących rozstrzygnięcia sprawy pomimo upływu 3 miesięcy od ustania przyczyny zawieszenia. Organ powinien niezwłocznie po ustaniu przyczyny zawieszenia podjąć postępowanie i rozstrzygnąć sprawę. Wskazano również, że zgodnie z art. 106 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 234) wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy postępowania o wydanie pozwolenia na wznoszenie lub wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich lub postępowania rozstrzygające, dotyczące morskiej farmy wiatrowej, której lokalizacja nie odpowiada obszarom określonym w załączniku nr 2 do niniejszej ustawy, umarza się. Jak wyartykułowano w skardze do WSA, żadna z lokalizacji w toczących się sprawach o wydanie pozwolenia, które nie zostały zakończone przed wejściem w życie ustawy nie odpowiada obszarom określonym w załączniku nr 2. Było to działaniem zamierzonym, co podkreślił Minister Infrastruktury w piśmie z 14 grudnia 2020 r. w odpowiedzi na pismo skarżącej z 4 listopada 2020 r. Organ wskazuje w nim, że współrzędne zostały zmienione w projekcie ustawy w sposób zamierzony, aby doprowadzić do "resetu w stosunkach administracyjnych w odniesieniu do tematyki morskiej energetyki wiatrowej, co powoduje wyrównanie szans dla wszystkich inwestorów w branży". Konkludując uznano, że na skutek bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ skarżąca kasacyjnie została narażona na skutki trudne do pogodzenia z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego oraz wskazanymi w petitum skargi kasacyjnej zasadami konstytucyjnymi. Postępowanie w sprawie z wniosku o wydanie pozwolenia toczy się już ponad 8 lat, a obecnie z uwagi na art. 106 ustawy zostanie umorzone. W ocenie spółki taki skutek nie wystąpiłby, gdyby organ nie dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia sprawy. Organ już kilkukrotnie powinien zakończyć sprawę wydaniem decyzji, ponieważ posiadał wszelkie niezbędne do jej rozstrzygnięcia dowody, opinie, dokumenty i informacje. Niezależnie od powyższego skarżąca kasacyjnie podtrzymała stanowisko, zgodnie z którym Minister Energii powinien przed wydaniem opinii z 15 marca 2017 r. rozważyć, czy sprawa do niego skierowana nie została już uprzednio ostatecznie rozstrzygnięta przez Ministra Gospodarki postanowieniem z 18 czerwca 2013 r., na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 4 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1446/17, uchylającym negatywną opinię Ministra Energii z 15 marca 2017 r. Wydanie kolejnego postanowienia w sprawie już poprzednio ostatecznie rozstrzygniętej skutkuje nieważnością postanowienia stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Pismem z 10 września 2021 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz Ministra Infrastruktury kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 t.j.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że rozpoznawana sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenie. Tymczasem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie odnosi się zarówno do bezczynności jak i przewlekłości. W związku z powyższym należy wskazać na rozróżnienie między bezczynnością, a przewlekłością postępowania. W wyroku z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności" przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 (a od 15 sierpnia 2015 r. - także pkt 9) oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, art. 3 Nb 78), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, art. 37 Nb 4). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Potwierdza to definicja legalna "przewlekłości" wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że zastosowanie przywołanych, kodeksowych definicji "bezczynności" oraz "przewlekłości" rozciąga się także na przepisy p.p.s.a., co oznacza, że skarga na bezczynność organu jest skargą na "bezczynność" w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na "przewlekłość", o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020/6/79). W niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia ze skargą na bezczynność organu i o bezczynności orzekał Sąd I instancji, a co za tym idzie kwestie dotyczące przewlekłości pozostawały poza oceną rozpoznawanej sprawy. Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zdaniem skarżącej kasacyjnie w sprawie miała miejsce bezczynność organu, albowiem postanowienie Ministra Środowiska dotyczące zaopiniowania przedmiotowego przedsięwzięcia stało się ostateczne z dniem 13 maja 2013 r., a więc z datą jego wydania, a decyzja została wydana dopiero 18 września 2018 r. Zdaniem skarżącej kasacyjnie w dacie 13 maja 2013 r. organ posiadał już wszystkie dokumenty niezbędne do wydania decyzji. Wbrew jednak powyższym twierdzeniom postanowienie Ministra Środowiska uzyskało ostateczność z dniem 21 czerwca 2013 r., kiedy to w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Środowiska postanowieniem z tej daty utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 13 maja 2013 r. Skarżąca kasacyjnie wskazuje na bezczynność organu także w okresie od 12 września 2016 r., to jest doręczenia organowi wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z uzasadnieniem (sygn. akt II OSK 2540/14) do dnia 18 listopada 2016 r. , to jest do daty zawiadomienia skarżącej o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na 7 lutego 2017 r. Sformułowanie to jest także nieprecyzyjne, gdyż podkreślić należy, że co prawda wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został doręczony organowi w tej dacie, jednakże akta sprawy wraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (sygn. akt IV SA/Wa 385/14) uchylającego decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju o odmowie wydania pozwolenia, od którego to wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2016 r., wpłynęły do organu w dniu 5 października 2016 r. Z akt sprawy wynika zaś, że organ w dniu 8 listopada 2016 r., z uwagi na zmianę przepisów zobowiązującą do zasięgnięcia kolejnej opinii, zwrócił się do Ministra Energii o wydanie opinii i w tej samej dacie zawiadomił stronę o wyznaczeniu terminu na rozpoznanie sprawy do dnia 7 lutego 2017 r. Minister Energii w dniu 10 stycznia 2017 r. wydał postanowienie negatywnie opiniujące wniosek, a postanowieniem z 15 marca 2017 r. utrzymał w mocy swoje postanowienie. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi postanowieniem z 12 kwietnia 2017 r. zawiesił postępowanie z uwagi na przystąpienie do planu zagospodarowania przestrzennego polskich obszarów morskich. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2021 r. w sprawie przyjęcia planu zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w skali 1:200 000 (Dz. U z 2021, poz. 935) weszło w życie w dniu 22 maja 2021 r. Wyrok będący przedmiotem skargi kasacyjnej został wydany w dniu 31 maja 2021 r., a więc zaledwie 8 dni po wejściu w życie tego aktu prawnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności nie świadczą o zaistnieniu bezczynności w sprawie. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że organ był bezczynny w okresie od 5 października 2016 r. do 8 listopada 2016 r., a więc w okresie od zwrotu akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do czasu zwrócenia się o opinię do Ministra Energii i zawiadomienia strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Dopiero bowiem od daty zwrotu akt organ mógł podejmować konkretne czynności niezbędne w sprawie. Odnosząc się zaś do zarzutu bezczynności organu w okresie od końca czerwca do 18 września 2013 r. zauważyć trzeba, że oceny, czy mamy do czynienia w tym zakresie z bezczynnością organu należy dokonać w oparciu o art. 35 § 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem "Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu". Podkreślenia wymaga, że sprawa ta należy do spraw o szczególnie skomplikowanym charakterze z uwagi nie tylko na jej charakter, ale także niezbędną ilość opinii organów współdziałających jakie należało zgromadzić w ramach prowadzonego postępowania. Sprawa ta wymagała więc starannego rozważenia i przeanalizowania całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym licznych opinii wydanych przez organy współdziałające. Czynności takie należy uznać jako przyczyny niezależne od organu. W konsekwencji jako niezasadny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a., art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., art. 6, art. 8 § 1 k.p.a., art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. poprzez wadliwe oddalenie skargi na bezczynność pomimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia, jak i zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 i art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 35 § 1, § 2, § 3 k.p.a. (w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.) oraz art. 45 § 1 Konstytucji RP poprzez oddalenie skargi na bezczynność pomimo wadliwego działania organu, co oprócz naruszenia przepisów prawa materialnego naraziło także skarżącą na znaczącą szkodę. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI