III OSK 676/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
ochrona danych osobowychRODOudostępnianie danychlikwidacja szkodyubezpieczeniapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą udostępnienia danych osobowych ubezpieczycielowi w celu likwidacji szkody, uznając je za niezbędne i zgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. O. na wyrok WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa UODO. Skarżący kwestionował udostępnienie jego danych osobowych (imię, nazwisko, adres) Towarzystwu Ubezpieczeń Wzajemnych przez Wójta Gminy R. w celu likwidacji szkody. NSA uznał, że udostępnienie danych było niezbędne do przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego i zgodne z art. 6 ust. 1 lit. f RODO, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych były niezasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). Sprawa dotyczyła udostępnienia przez Wójta Gminy R. danych osobowych skarżącego (imię, nazwisko, adres) Towarzystwu Ubezpieczeń Wzajemnych (TUW) w celu likwidacji szkody. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym RODO, twierdząc, że udostępnienie danych było nieuzasadnione. NSA, analizując zarzuty procesowe, uznał je za niezasadne, wskazując na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez WSA i organ administracji. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że przetwarzanie danych było zgodne z art. 6 ust. 1 lit. f RODO, ponieważ było niezbędne do celów likwidacji szkody przez ubezpieczyciela. Sąd podkreślił, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie RODO, co wpływało na zastosowanie niektórych jego przepisów proceduralnych. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za prawidłowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, udostępnienie danych osobowych (imię, nazwisko, adres) ubezpieczycielowi było niezbędne do przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego i było zgodne z art. 6 ust. 1 lit. f RODO.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że udostępnienie danych było uzasadnione prawnie, ponieważ było konieczne do realizacji prawnie uzasadnionego interesu ubezpieczyciela w likwidacji szkody, a interes ten nie był nadrzędny wobec praw osoby, której dane dotyczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

RODO art. 6 § ust. 1 lit. f

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

RODO art. 58 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

u.o.d.o. art. 160 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych

u.d.u.r. art. 15 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

u.d.u.r. art. 28

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

u.d.u.r. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udostępnienie danych osobowych ubezpieczycielowi było niezbędne do likwidacji szkody i zgodne z art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne. Przepisy proceduralne RODO nie mają zastosowania do postępowań wszczętych przed ich wejściem w życie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego, brak odebrania stanowiska od TUW, brak ustalenia zakresu i okresu przetwarzania danych, brak ustalenia usunięcia danych, brak informowania skarżącego, brak ustalenia danych przetwarzanych przez Wójta i komu je przekazano. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104, 107, 11 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niepełnej i naruszenie zasady przekonywania. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, 134 § 1 p.p.s.a. i art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, 134 § 1 p.p.s.a. i art. 104 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów i brak podania istotnych informacji. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się do przytoczenia stanowiska organów bez analizy. Naruszenie art. 6 ust. 1 lit. f RODO i art. 58 ust. 1 i 2 RODO poprzez błędne ustalenie, że przekazane dane były niezbędne.

Godne uwagi sformułowania

Udostępnienie tych danych było bowiem niezbędne do przeprowadzenia przez TUW postępowania odszkodowawczego oraz likwidacji szkody. W działaniu Prezesa UODO, jako organu administracji publicznej wydającego zaskarżoną decyzję, Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek istotnych nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Nie doszło zatem do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, a podnoszone w ramach omawianego zarzutu kwestie nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. RODO nie ustanawia bezwzględnej zasady ochrony tych danych przed udostępnieniem osobom trzecim bez ich zgody. Niewątpliwie zatem przepisy RODO o charakterze proceduralnym, a takim jest art. 58, nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udostępniania danych osobowych ubezpieczycielowi w celu likwidacji szkody na gruncie RODO oraz stosowania przepisów prawa ochrony danych osobowych w sprawach wszczętych przed wejściem w życie RODO."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki postępowania likwidacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania RODO w kontekście udostępniania danych osobowych w celu likwidacji szkody, co jest częstym zagadnieniem w praktyce. Analiza zarzutów procesowych jest szczegółowa.

Czy udostępnienie Twoich danych ubezpieczycielowi do likwidacji szkody jest legalne? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 676/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Sygn. powiązane
II SA/Wa 306/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-12
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 80, art. 104, art. 107, art. 11, art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 58 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 306/21 w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 306/21 oddalił skargę J. O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
J. O. (dalej: "skarżący") w dniu 26 października 2017 r. skierował do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO") skargę na przetwarzanie jego danych osobowych przez Wójta Gminy R..
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] (dawniej: [...]) odmówił uwzględnienia skargi.
Od powyższej decyzji J. O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Prezes UODO, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), art. 160 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 lit. f), art. 57 ust. 1 lit. a) i f) i art. 58 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE.L.2016.119.1 i Dz. U.UE.L.2018.127.2, zwana dalej: "RODO"), w dniu [...] grudnia 2020 r. wydał decyzję nr [...] którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2019 r.
Zdaniem Prezesa UODO, Wójt – udostępniając dane osobowe skarżącego na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych (TUW) w zakresie imienia, nazwiska oraz adresu zamieszkania – nie naruszył przepisów o ochronie danych osobowych. Udostępnienie tych danych było bowiem niezbędne do przeprowadzenia przez TUW postępowania odszkodowawczego oraz likwidacji szkody.
J. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu podać należy, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik, w piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2021 r. zarzucił organowi, że wydają zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77, w zw. z art. 80 k.p.a., art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3, art. 15, art. 268a k.p.a. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi, że naruszył art. 6 ust. 1 lit. f) przedmiotowego rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę J. O. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Prezesa UODO z dnia [...] lipca 2020 r., zobowiązany był zbadać również jej zgodność z przepisami prawa europejskiego, w tym przede wszystkim regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes UODO, wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia zarówno wiążących Polskę przepisów prawa europejskiego, jak i regulacji prawa krajowego, w stopniu mającym istotny wpływ na końcowy wynik sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji. Przyjąć należy, iż wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego organ prawidłowo uznał iż w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której organ nadzorczy nie miał podstaw do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego.
W działaniu Prezesa UODO, jako organu administracji publicznej wydającego zaskarżoną decyzję, Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek istotnych nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Ponadto, Sąd uznał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezesa UODO wyjaśnione zostały w sposób dostatecznie jasny i przekonywujący motywy jej podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca i w pełni odnosząca się do stanowiska strony skarżącej.
W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy w jego istotnych aspektach; nie było jego obowiązkiem odnoszenie się do wszelkich twierdzeń i stanowisk, formułowanych przez pełnomocnika skarżącego w kontekście uzasadnienia skargi, czy też pisma procesowego pełnomocnika skarżącego i nie jest to zresztą także powinnością Sądu. Przedmiotem sprawy było wyłącznie ustalenie, czy istnieją przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu do usunięcia określonych nieprawidłowości. Organ w sposób jasny i komunikatywny przedstawił przesłanki uznania braku przesłanek do orzeczenia wedle żądań skargi. Inną kwestią jest to, czy stosowna argumentacja organu przekonała skarżącego i jego pełnomocnika.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł J. O., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez oddalenia skargi wobec niedostrzeżenia istotnych uchybień organu administracyjnego polegających na:
a) braku dokładnej analizy stanu faktycznego i zgromadzonych dowodów w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego,
b) braku odebrania stanowiska od TUW,
c) braku ustalenia jakie dane, przez jaki okres były przetwarzane dane przez TUW,
d) braku ustalenia czy dane osobowe skarżącego zostały usunięte,
e) braku ustalenia czy skarżący był informowany o tym, że jego dane są przetwarzane przez Urząd, a także że zostaną przekazane do TUW,
f) braku ustalenia jakie dane osobowe są przetwarzane przez Wójta Gminy R., a także komu zostały one przekazane,
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. art. 104 i 107 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez oddalenia skargi wobec niedostrzeżenia istotnych uchybie organów administracyjnych polegających na wydaniu decyzji niezawierającej wszystkich elementów koniecznych, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, co stanowi naruszenie wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania,
3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie ograniczenie się do rozpoznania prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracyjny,
4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 104 k.p.a. i 107 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień, w szczególności polegających na nierozpoznaniu zarzutów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a także brakiem podaniem istotnych informacji mających wpływ na zasadność wydanej decyzji,
5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w istocie do przytoczenia stanowiska i poglądów organów obu instancji bez przeprowadzenia ich analizy z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącego argumentów.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego
6. art. 6 ust. lit. f w zw. z art. 58 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE poprzez błędne ustalenie, że przekazane dany były niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a następnie uwzględnienie skargi na decyzję i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów świadczonej pomocy prawnej z urzędu w maksymalnej wysokości oraz wydatków w kwocie 6,50 zł (koszt nadania niniejszej skargi kasacyjnej) i jednocześnie oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Wskazuję, że wydatek w 6,50 zł był wydatkiem niezbędnym, bowiem istniała konieczność nadania skargi kasacyjnej listem poleconym, w przypadku nieuwzględniania skargi kasacyjnej, wniósł o nieobciążanie skarżącego kosztami postępowania. Nadto wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, bez przeprowadzenia rozprawy, której przeprowadzenia się zrzekł.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie oraz o zwrot poniesionych przez organ niezbędnych kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Jeżeli skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarzuca zarówno naruszenie prawa materialnego, jak też przepisów postępowania (a miało to miejsce w niniejszej sprawie), zasadne jest w pierwszej kolejności rozważenie zarzutów o charakterze procesowym. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony przez kasatora, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wobec niedostrzeżenia istotnych uchybień organu administracyjnego w postępowaniu wyjaśniającym. Należy podnieść, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane skargą J. O. z 19 października 2017 r., która wpłynęła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych 26 października 2017 r. W skardze tej wyraźnie wskazano, że dotyczy ona działań Wójta Gminy R. polegających na przetworzeniu danych osobowych J. O. bez jego zgody i wiedzy poprzez przekazanie tychże danych Towarzystwu Ubezpieczeń Wzajemnych [...]. W skardze wskazano również, że "do dnia dzisiejszego nie została załatwiona sprawa dotycząca wybicia szyby" w oknie skarżącego J. O. przez pracownika Urzędu Gminy w R.. W postępowaniu administracyjnym podlegało zatem ustaleniu, czy dane osobowe J. O. zostały przekazane Towarzystwu Ubezpieczeń Wzajemnych [...] oraz na jakiej podstawie prawnej, w jakim celu i w jakim zakresie dane te zostały przekazane.
Wójt Gminy R. w piśmie z 19 grudnia 2017 r. wyjaśnił, że skarżący w dniu 4 sierpnia 2017 r. zwrócił się do Urzędu Gminy w R. o zadośćuczynienie i odszkodowanie za szkodę polegającą na uszkodzeniu okna w jego domu, do której doszło w wyniku oderwania się noża kosiarki rotacyjnej zleceniobiorcy Urzędu Gminy w R.. W związku z tym, że zawarta jest kompleksowa umowa ubezpieczeniowa z TUW w O. sprawa skarżącego została przekazana do ubezpieczyciela celem oszacowania szkody, o czym skarżącego poinformowano pismem z dnia 18 sierpnia 2017 r. Zakres udostępnionych danych obejmował imię, nazwisko i adres skarżącego. Skarżący nie wyraził zgody na udostępnienie danych, o czym Wójt Gminy R. powiadomił ubezpieczyciela.
Zakres ustaleń dokonanych w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego był wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Dotyczyła ona bowiem kwestii udostępnienia danych osobowych skarżącego przez wójta Gminy R. konkretnemu podmiotowi - TUW w O. Nie doszło zatem do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, a podnoszone w ramach omawianego zarzutu kwestie nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej oceny w zakresie ustaleń stanu faktycznego sprawy.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., jak również naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 104 i art. 107 k.p.a. Należy podnieść, że art. 107 zawiera 5 paragrafów, a skarżący kasacyjnie nie wskazał, która konkretnie norma została naruszona. Artykuł 104 z kolei wskazuje na - co do zasady - decyzyjną formę zakończenia postępowania administracyjnego. Sprawa została rozstrzygnięta właśnie w tej formie. Nie doszło również do naruszenia sformułowanej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Wbrew stanowisko skarżącego kasacyjnie uzasadnienie kontrolowanej decyzji zawiera elementy wymagane, zgodnie z regulacją art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji został przedstawiony stan faktyczny sprawy, jak również rozważania prawne w sposób zgodny z powyższą regulacją prawną. Fakt, że strona nie zgadza się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu decyzji nie oznacza, że zasada przekonywania nie została zrealizowana.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Niejasny jest zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia tego przepisu. Po pierwsze mieści się w nim kilka norm prawnych, a skarżący kasacyjnie nie wskazał, która konkretnie z nich została naruszona. Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyręczać skarżącego kasacyjnie w zakresie konstruowania podstaw skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych natomiast błędnie odniesiono powyższą regulację do treści znajdującej się w art. 134 § 1 p.p.s.a.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego istotnie wynika obowiązek organu dwukrotnego, pełnego, merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Nie oznacza to jednak, że organ ma obowiązek ponawiania czynności postępowania wyjaśniającego. W postępowaniu prowadzonym w oparciu o dowody z dokumentów ponowne rozpoznanie sprawy polega na ich ponownej ocenie pod kątem wiarygodności i mocy dowodowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organ w zaskarżonej decyzji nie ograniczył się do dokonania kontroli rozstrzygnięcia, lecz dokonał ponownej analizy materiału dowodowego w sprawie i na tej podstawie wydał rozstrzygnięcie.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Należy podnieść, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych lub jeżeli sąd nie zawarł w uzasadnieniu stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Żadna z wymienionych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu wyroku każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w danej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe". Sąd administracyjny powinien zatem przede wszystkim odnieść się do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym. Na marginesie należy podnieść, że nawet ustalenie, że uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji w określonej płaszczyźnie rozważań było wadliwe czy deficytowe (co nie miało miejsca w niniejszej sprawie), nie pozwala na automatyczne uchylenie tak umotywowanego orzeczenia.
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się zatem niezasadne. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy podnieść, że RODO nie ustanawia bezwzględnej zasady ochrony tych danych przed udostępnieniem osobom trzecim bez ich zgody. Należy wskazać, że - w myśl art. 6 ust. 1 lit. f tegoż aktu - przetwarzanie danych jest zgodne z prawem, gdy jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem.
W niniejszej sprawie dane osobowe skarżącego zostały udostępnione Towarzystwu Ubezpieczeń Wzajemnych, z którym Gmina R. zawarła umowę ubezpieczenia, w celu likwidacji szkody wyrządzonej skarżącemu przez zleceniobiorcę Urzędu Gminy R.. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 656), dalej jako: u.d.u.r., zakład ubezpieczeń udziela ochrony ubezpieczeniowej na podstawie umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczającym. z kolei art. 28 u.d.u.r. stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie lub świadczenie na podstawie uznania roszczenia uprawnionego z umowy ubezpieczenia w wyniku ustaleń dokonanych w przeprowadzonym przez siebie postępowaniu, o którym mowa w art. 29, zawartej z nim ugody lub prawomocnego orzeczenia sądu. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 1 u.d.u.r. po otrzymaniu zawiadomienia o wystąpieniu zdarzenia losowego objętego ochroną ubezpieczeniową, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, zakład ubezpieczeń informuje o tym ubezpieczającego lub ubezpieczonego, jeżeli nie są oni osobami występującymi z tym zawiadomieniem, oraz podejmuje postępowanie dotyczące ustalenia stanu faktycznego zdarzenia losowego, zasadności zgłoszonych roszczeń i wysokości świadczenia, a także informuje osobę występującą z roszczeniem, na piśmie lub w inny sposób, na który osoba ta wyraziła zgodę, jakie dokumenty są potrzebne do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości świadczenia, jeżeli jest to niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania. Udostępnienie Towarzystwu Ubezpieczeń Wzajemnych danych osobowych skarżącego obejmujących jego imię, nazwisko i adres było niezbędne w celu przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego.
Z kolei naruszenie art. 58 ust. 1 i 2 RODO nie było możliwe, gdyż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed 25 maja 2018 r. Przepis art. 160 ust. 2 ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) dalej jako u.o.d.o., stanowi, że postępowania wszczęte i niezakończone przed 25 maja 2018 r. prowadzi się na podstawie ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Niewątpliwie zatem przepisy RODO o charakterze proceduralnym, a takim jest art. 58, nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o zasądzenie kosztów postepowania. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. (sygn. akt II FPS 4/12) przepisy art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a., stanowią podstawę do zasadzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W tej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, lecz przez pracownika organu, a zatem brak było podstaw do zwrotu kosztów w tym zakresie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI