III OSK 675/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków od wyroku WSA w Gdańsku, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dodatków i premii kierownika wydziału, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność, nałożył grzywnę 1000 zł i zasądził koszty. Organ w skardze kasacyjnej zarzucał błędne zastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., twierdząc, że wniosek był nadużyciem prawa do informacji publicznej i nie powinien być realizowany. Kwestionował również stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, wskazując na błąd pracownika i liczne wnioski składane przez skarżącego (byłego pracownika organu). Kwestionował także zasadność nałożenia grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest błędnie skonstruowany, a odmowa udostępnienia informacji w sytuacji nadużycia prawa powinna następować w drodze decyzji, której organ nie wydał. Sąd podzielił stanowisko WSA co do rażącego naruszenia prawa przez bezczynność, wskazując na 12-miesięczną zwłokę w załatwieniu wniosku, co stanowiło oczywiste i drastyczne uchybienie przepisom. NSA podkreślił, że organ jest odpowiedzialny za organizację pracy i nie może usprawiedliwiać zwłoki błędami pracownika. Sąd uznał również, że wymierzenie grzywny było uzasadnione i mieściło się w granicach uznania sędziowskiego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odpowiedzialności organu za bezczynność w udostępnianiu informacji publicznej, nawet w przypadku błędów pracowniczych lub dużej liczby wniosków, oraz zasadność wymierzenia grzywny.
Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej, wynikająca z błędu pracownika i licznych wniosków, może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu trwająca 12 miesięcy ponad ustawowy termin, mimo potencjalnej możliwości przedłużenia terminu lub wydania decyzji odmownej, stanowi rażące naruszenie prawa, niezależnie od przyczyn wewnętrznych organu.
Uzasadnienie
NSA podzielił stanowisko WSA, że 12-miesięczna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej, przy braku skorzystania z możliwości przedłużenia terminu, jest rażącym naruszeniem prawa. Organ jest odpowiedzialny za terminowe załatwianie wniosków, a błędy pracownika lub duża liczba wniosków nie usprawiedliwiają takiej zwłoki.
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który organ uważa za nadużycie prawa, powinien być realizowany, czy też organ powinien wydać decyzję odmowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli uważa wniosek za nadużycie prawa, zamiast pozostawać w bezczynności.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że nawet w przypadku podejrzenia nadużycia prawa do informacji publicznej, organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji, a nie pozostawać w bezczynności. Brak takiej decyzji uniemożliwia merytoryczną ocenę zarzutów organu.
Czy sąd administracyjny może nałożyć grzywnę na organ za bezczynność w udostępnianiu informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może nałożyć grzywnę na organ za bezczynność, a jej wysokość mieści się w granicach uznania sędziowskiego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wymierzenie grzywny przez WSA było uzasadnione i mieściło się w granicach uznania sędziowskiego, biorąc pod uwagę rażący charakter bezczynności organu. Grzywna pełni funkcję represyjną i prewencyjną.
Przepisy (8)
Główne
u.d.i.p. art. 13 § 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa termin załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Określa podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ma charakter wynikowy i reguluje formę rozstrzygnięcia sądu w razie uwzględnienia skargi na bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stwierdzenia bezczynności organu i jej charakteru.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi orzeczenie o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 154 § 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wysokość grzywny.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu trwająca 12 miesięcy ponad ustawowy termin stanowi rażące naruszenie prawa. • Organ jest odpowiedzialny za terminowe załatwianie wniosków, a błędy pracownika lub duża liczba wniosków nie usprawiedliwiają zwłoki. • Organ powinien wydać decyzję odmowną, jeśli uważa wniosek za nadużycie prawa, zamiast pozostawać w bezczynności. • Wymierzenie grzywny organowi za rażącą bezczynność jest uzasadnione i mieści się w granicach uznania sędziowskiego.
Odrzucone argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowił nadużycie prawa i nie podlegał realizacji. • Bezczynność organu nie była wynikiem celowego działania ani lekceważenia przepisów, lecz błędu pracownika i obciążenia organizacyjnego. • Brak podstaw do nałożenia grzywny na organ z uwagi na incydentalny charakter błędu pracownika.
Godne uwagi sformułowania
organ zobowiązany jest do organizowania pracy, w tym kontroli (nadzoru) nad prawidłowością i terminowością zadań powierzonych pracownikom • przekroczenie przez organ 14-dniowego terminu do załatwienia wniosku skarżącego wyniosło 12 miesięcy • organ nie może usprawiedliwiać zwłoki w załatwieniu wniosku błędami pracownika, którego wydajność, rzetelność i terminowość powinna podlegać bieżącej kontroli i ocenie • pojęcie 'z rażącym naruszeniem prawa' [...] pozwala na pewne uogólnienia właściwe dla ich obu • sformułowanie 'rażące' oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste
Skład orzekający
Maciej Kobak
sprawozdawca
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności organu za bezczynność w udostępnianiu informacji publicznej, nawet w przypadku błędów pracowniczych lub dużej liczby wniosków, oraz zasadność wymierzenia grzywny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd administracyjny egzekwuje obowiązki organów w zakresie dostępu do informacji publicznej i jakie są konsekwencje bezczynności, nawet gdy organ próbuje się tłumaczyć błędami pracownika.
“Organ ukrywał informacje przez rok? NSA przypomina o obowiązkach i nakłada grzywnę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.