III OSK 673/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. dotyczącą postanowienia o konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów zawierających PCB.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie GIOŚ o konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów zawierających PCB. Spółka kwestionowała ustalenie zawartości PCB w odpadach, jednak organy i Sąd I instancji uznały, że na podstawie oględzin, oznakowania 'zawiera PCB' oraz zasady przezorności, istniały podstawy do wydania opinii o konieczności usunięcia odpadów. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania za niezasadne.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów zawierających polichlorowane bifenyle (PCB). Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym kwestionując sposób ustalenia zawartości PCB w magazynowanych odpadach i brak przeprowadzenia badań chromatografii gazowej. Sąd I instancji uznał, że ustalenia organów oparte na oględzinach, oznakowaniu odpadów oraz zasadzie przezorności były wystarczające do wydania opinii. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty za niezasadne. Podkreślono, że NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie stwierdzono nieważności postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów PPSA, KPA oraz błędnych ustaleń faktycznych zostały oddalone. Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie wydania opinii o konieczności usunięcia odpadów toczy się w trybie art. 106 KPA, a organ był zobowiązany do wydania opinii w określonym terminie. Podkreślono, że spółka sama przyznawała, że magazynowała urządzenia zawierające PCB, a zasada przezorności pozwala na przyjęcie, że pozostałe urządzenia również mogą zawierać te substancje, zwłaszcza w kontekście nieprawidłowego magazynowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając rozstrzygnięcie Sądu I instancji za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo ustalił przesłanki do wydania opinii, opierając się na dostępnych dowodach, oznakowaniu 'zawiera PCB' oraz zasadzie przezorności, co zostało potwierdzone przez Sąd I instancji i NSA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że postępowanie w sprawie wydania opinii odbywa się w trybie art. 106 KPA, a organ był zobowiązany do wydania opinii w określonym terminie. Ustalenia oparte na oględzinach, oznakowaniu 'zawiera PCB' oraz zasada przezorności były wystarczające do stwierdzenia zagrożenia dla środowiska, nawet bez badań chromatografii gazowej dla wszystkich urządzeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.o. art. 26a § ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Pomocnicze
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie z 26 września 2002 r. w sprawie określenia urządzeń, w których mogły być wykorzystywane substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska
p.o.ś. art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów na podstawie oględzin, oznakowania 'zawiera PCB' oraz zasady przezorności. Prawidłowe zastosowanie przepisów KPA i PPSA przez Sąd I instancji. Postępowanie w sprawie wydania opinii o konieczności usunięcia odpadów toczy się w trybie art. 106 KPA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji. Brak przeprowadzenia badań chromatografii gazowej w celu ustalenia zawartości PCB w odpadach. Niewłaściwa kontrola działalności organu przez Sąd I instancji. Błędne ustalenia faktyczne Sądu I instancji.
Godne uwagi sformułowania
zasada przezorności postępowanie toczy się w trybie współdziałania (art. 106 k.p.a.) niezwłoczne usunięcie odpadów niebezpiecznych zawierających polichlorowane bifenyle (PCB)
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Sławomir Pauter
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów niebezpiecznych, zastosowanie zasady przezorności w prawie ochrony środowiska oraz procedury sądowo-administracyjnej w sprawach opinii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji magazynowania odpadów zawierających PCB i procedury wydawania opinii przez organy ochrony środowiska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – odpadów niebezpiecznych i procedury ich usuwania, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Odpady z PCB: Kiedy ich usunięcie jest niezwłoczne?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 673/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski /przewodniczący/ Sławomir Pauter Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane IV SA/Wa 1624/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-24 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 779 art. 26a ust 5 pkt 1 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1624/22 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 27 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia opinii o spełnieniu przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 24 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 27 maja 2022 r. w przedmiocie wyrażenia opinii o spełnieniu przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 7 marca 2019 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie przeprowadził czynności kontrolne polegające m.in. na oględzinach terenu nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie, na którym znajdują się odpady porzucone przez spółkę. W trakcie przeprowadzonych oględzin teren nie był zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Na terenie tym znajdowało się trzynaście nieoznakowanych (brak informacji o rodzaju magazynowanych odpadów) kontenerów morskich z widocznymi śladami korozji. Kontenery były w większości zamknięte. Dwa z kontenerów miały niedomknięte drzwi. Ich otwarcie nie było możliwe ze względu na założony łańcuch z kłódką. W kontenerach widoczne były dwie warstwy palet z ofoliowanymi urządzeniami. Teren, na którym znajdowały się kontenery morskie jest wybetonowany, z widocznymi pęknięciami. Przy kontenerach stwierdzono wyczuwalny zapach charakterystyczny dla oleju przemysłowego. Ustalono także, że odpady, których posiadaczem jest spółka, znajdowały się w budynku, którego ściany są częściowo uszkodzone. W uszkodzonej części budynku znajdowały się zamknięte pojemniki metalowe, ustawione piętrowo w trzech rzędach po 6, 10 i 12 sztuk. Na pojemnikach znajdowały się naklejki z nazwą [...], przy czym nie było możliwości sprawdzenia ich zawartości. W pozostałej części budynku, w jednej, dwóch lub trzech warstwach, w kilku rzędach przylegających do ścian ustawione były skrzyniopalety wykonane z tworzyw sztucznych, palety drewniane, pojemniki metalowe z widocznymi urządzeniami rn.in. kondensatorami posiadającymi tabliczki znamionowe oraz transformatory i ich elementy (izolatory). Część urządzeń nie posiadała tabliczek umożliwiających ich identyfikację. Częściowo pod paletami widoczna była rozłożona mata z tworzywa sztucznego. Urządzenia na paletach ustawione były pionowo, część była ofoliowana i spięta taśmami. Część urządzeń była skorodowana. Na posadzce stwierdzono widoczne ślady wycieków. Ponadto w budynku znajdowały się m.in. beczki metalowe, pojemniki typu MAUZER, pojemniki z tworzyw sztucznych, sterta pociętego drewna. Następnie 19 marca 2019 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie przeprowadził kolejne oględziny na terenie nieruchomości, w trakcie których ustalono, że nie na wszystkich odpadach (transformatorach i kondensatorach) znajdowały się tabliczki znamionowe. Na części odpadów znajdowała się informacja "zawiera PCB" (polichlorowane bifenyle). Część urządzeń miała ślady korozji. Na posadzce stwierdzono ślady wycieków. Oględziny wykazały także obecność dwóch zbrojonych paletopojemników zawierających urządzenia. Na jednym z nich znajdował się kod odpadu 16 02 09* (transformatory i kondensatory zawierające PCB). Wyniki badań trzech próbek odpadów znajdujących się w beczkach, pobranych przez funkcjonariuszy Specjalistycznej Grupy Ratownictwa Chemiczno-Ekologicznego, wykazały obecność PCB. Z kolei podczas oględzin przeprowadzonych 8 lipca 2021 r. ustalono, że w budynku nie znajdowały się żadne odpady. Za budynkiem znajdowało się siedemnaście kontenerów morskich oraz dwadzieścia dwa metalowe pojemniki. W losowo wybranych kontenerach stwierdzono obecność kondensatorów i transformatorów oraz metalowe skrzynie (w jednej ze skrzyń znajdowała się ciecz). Kontenery i pojemniki nie były oznakowane - brak informacji o ich zawartości. W budynku magazynowym oraz po otwarciu kontenerów wyczuwalny był chemiczny zapach. Podczas przesłuchania 18 sierpnia 2021 r. W.K., wspólnik spółki B., zeznał, że teren przedmiotowej nieruchomości nie jest monitorowany ani chroniony. Ogrodzenie i brama są uszkadzane przez złodziei (zbieraczy złomu), którzy rozkradają znajdujące się na tym terenie odpady. Ponadto przesłuchiwany wskazał, że po naciskach spółki podjęto decyzje o przeniesieniu odpadów znajdujących się w budynku do kontenerów morskich. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, w związku z postępowaniem prowadzonym na podstawie art. 26a ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm. - dalej: ustawa o odpadach), pismem z 21 października 2021 r. zwrócił się do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wydanie opinii w sprawie spełnienia przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów magazynowanych w Warszawie przy ul. [...]. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 2 listopada 2021 r. wyraził opinię o spełnieniu przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów niebezpiecznych zawierających polichlorowane bifenyle (PCB) magazynowanych na terenie przedmiotowej nieruchomości. Podstawę postanowienia stanowił art. 26a ust. 5 pkt 1 ustawy o odpadach. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: organ) postanowieniem z 27 maja 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podkreślił, że znajdująca się w aktach sprawy analiza dotycząca odczytanych podczas oględzin tabliczek znamionowych wykazała, że na przedmiotowym terenie znajdowały się zarówno urządzenia wymienione, jak i niewymienione w rozporządzeniu z 26 września 2002 r. w sprawie określenia urządzeń, w których mogły być wykorzystywane substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska (Dz. U. z 2002 r. poz. 1416, dalej: rozporządzenie). Organ uznał, że istnieją uzasadnione podstawy do uznania, że w urządzeniach niewymienionych w rozporządzeniu były wykorzystywane substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska, chociażby ze względu na to, że zawierały oznakowanie "Zawiera PCB". Także w piśmie z 18 lutego 2022 r. spółka wskazała, że kondensatory uznane w tabeli w załączniku nr 3 do protokołu kontroli WA 31/2019 jako niewymienione w rozporządzeniu, są również kondensatorami mogącymi zawierać PCB. Poza ilością i rodzajem odpadów, konieczność niezwłocznego usunięcia odpadów, w ocenie organu, uzasadniona jest także miejscem i sposobem magazynowania, tj. w miejscu łatwo dostępnym dla osób postronnych (zbieraczy złomu), które otwierają kontenery i kradną odpady. Możliwość łatwego dostępu osób postronnych (które dokonywać mogą rozbierania urządzeń) stwarza realne zagrożenie np. wyciekiem znajdujących się w tym odpadach substancji do środowiska gruntowego, narażeniem tych osób na kontakt z substancjami niebezpiecznymi, jak też zwiększonym ryzykiem wywołania pożaru. Spółka wniosła skargę na postanowienie organu z 27 maja 2022 r. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia powołanych w skardze art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.). Zasadniczą przesłanką wydania zaskarżonego postanowienia, było ustalenie, że odpady, których posiadaczem jest spółka należy kwalifikować jako odpady niebezpieczne zawierające PCB, dodatkowo dostępne dla osób trzecich, bowiem teren nieruchomości, na której się znajdują nie jest chroniony ani monitorowany. Spółka nie kwestionuje magazynowania odpadów, a jedynie twierdzi, że nie zostało ustalone w sposób bezsporny to, że magazynowane odpady zawierają PCB. Sąd I instancji podkreślił, że postanowienie zostało wydane w trybie art. 106 k.p.a. w związku z art. 26a ust. 1, 3, 5 ustawy o odpadach, więc zaniechanie przeprowadzenia badania metodą chromatografii gazowej w celu ustalenia zawartości PCB w kondensatorach lub transformatorach, nie stanowi naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy. Istotne znaczenie ma okoliczność, że odpadami ocenianymi przez organ były kondensatory bądź transformatory zawierające PCB. Organ w oparciu o oględziny ustalił, że na terenie nieruchomości na części zgromadzonych transformatorów i kondensatorów znajdowały się tabliczki znamionowe. Na części odpadów znajdowała się natomiast informacja "zawiera PCB". Analiza tabliczek znamionowych wykazała, że na przedmiotowym terenie znajdowały się zarówno urządzenia wymienione, jak i niewymienione w rozporządzeniu. Dokonywanie badań metodą chromatografii gazowej w odniesieniu do urządzeń wymienionych w rozporządzeniu było zbędne. Rozporządzenie określa rok produkcji i producentów urządzeń, w których mogły być wykorzystywane polichlorowane bifenyle (PCB). Ustawodawca ustalił, że wymienione w tym rozporządzeniu urządzenia traktuje się jak urządzenia, w których były lub są wykorzystywane te substancje. Nawet przy uwzględnieniu, że rozporządzenie to jest niepełne, to należy przyjąć, że wszystkie wymienione w tym rozporządzeniu urządzenia zaliczane są do tych, w których były lub są wykorzystywane substancje PCB, ale również urządzenia tu niewymienione mogą takie substancje zawierać. W tym drugim wypadku, wymagane jest ustalenie tej okoliczności. Takie właśnie założenia poczynił organ w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo ustalił, że część zgromadzonych urządzeń zawiera tabliczki znamionowe, z których można odczytać producenta i rok produkcji i na tej podstawie w sposób bezsporny ustalić czy są wymienione w rozporządzeniu, a w konsekwencji, czy zalicza się je do urządzeń zawierających PCB. Ponadto Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że istnieją uzasadnione podstawy do uznania, że w pozostałych urządzeniach niewymienionych w rozporządzeniu były wykorzystywane substancje stwarzające szczególne zagrożenie dla środowiska, chociażby ze względu na to, że zawierały oznakowanie "zawiera PCB". Spółka nie kwestionuje, że magazynowała odpady zawierające PCB, na co wprost wskazuje w skardze. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez wadliwą kontrolę działalności organu, wynikającą z błędnych ustaleń faktycznych Sądu I instancji, opartych na "decyzji organu I i II instancji". Wynikało to z błędnej oceny prawnej przez Sąd I instancji okoliczności sprawy, bez powiązania z aktami sprawy i zgromadzonymi w nich dowodami, co odzwierciedla treść uzasadnienia skarżonego wyroku i co miało wpływ na wynik sprawy. Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez jego niezastosowanie i bezpodstawne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. na postanowienie z 27 maja 2022 r., "które nastąpiło w związku z naruszeniem poniższych przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego" Dotyczy to naruszenia art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 i 3 k.p.a. oraz w związku z art. 136 kpa. przez brak rozpatrzenia merytorycznego sprawy m.in. zaniechanie przez organy ustalenia rodzaju składowanych odpadów oraz zawartości PCB, które to należy ustalić w oparciu o badania metodą chromatografii gazowej. Ponadto dotyczy to naruszenia art. 80 k.p.a. "w stwierdzeniu realizacji przez organy zasady swobodnej oceny dowodów", przy zbadaniu całego zebranego materiału dowodowego, podczas gdy przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe było wadliwe, ukierunkowane wyłącznie na pozyskanie dowodów stwarzających możliwość wyprowadzenia niekorzystnych dla spółki wniosków oraz błędną interpretację przepisów w zakresie ustalania zawartości PCB. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obie instancje. Spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci pisma spółki do Ministra Środowiska z 14 lutego 2023 r. wraz z załącznikami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzuty kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie. Norma z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. jest normą ustrojową i określa zakres kognicji sądów administracyjnych, w tym dopuszczalność skargi na postanowienia kończące postępowanie w sprawie oraz postanowienia skutecznie zaskarżone zażaleniem. Nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji dokonał kontroli tego rodzaju postanowienia, a kontrola ta została przeprowadzona pod kątem zgodności z prawem. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, w jaki sposób doszło do naruszenia powołanej normy ustrojowej, przy czym podkreślenia wymaga, że zarzutem naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. (podobnie jak zarzutami naruszenia pozostałych przepisów powołanych w ramach tej podstawy kasacyjnej), nie można kwestionować oceny prawnej wyrażonej w zaskarżonym wyroku, o ile ocena ta nie wykracza poza zakres kognicji sądów administracyjnych, co w tej sprawie oczywiście nie miało miejsca i nie jest w istocie kwestionowane. Z kolei zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez Sąd I instancji. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi, jeżeli sąd oddali skargę, pomimo niekompletnych akt sprawy, lub jeżeli pominie istotną część tych akt albo przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz gdy wyda orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Do tego rodzaju naruszenia nie doszło w tej sprawie. Ponadto, dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na art. 134 § 1 p.p.s.a. należy wykazać, że Sąd I instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy, a także w przypadku, gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie dokonał, a zaniechanie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Również tego rodzaju naruszenie nie miało miejsca w tej sprawie. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 i 3 k.p.a. oraz w związku z art. 136 k.p.a., jak i w związku z art. 80 k.p.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w żaden sposób nie podważa ustaleń organu, które podzielił Sąd I instancji. Zarzuty skargi kasacyjnej oparte są wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa procesowego, chociaż w skardze kasacyjnej spółka wielokrotnie powołuje się na przepisy rozporządzenia (przykładowo w zakresie obowiązku oznaczenia odpadów tabliczką znamionową "Zawiera PCB"), jednak nie wskazując żadnych, konkretnych jednostek redakcyjnych tego aktu. Ponadto spółka kwestionuje ustalenia faktyczne organu, które nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, jak np. stan budynku, w którym magazynowano odpady, nawiązując do kontroli z 2014 r. i 2015 r., pomimo, że obecnie przedmiotem sprawy jest opinia, której wyrażenie było konieczne z uwagi na kontrolę z 2019 r. Ponadto spółka pomija całkowicie specyfikę tego postępowania, które toczy się w trybie współdziałania (art. 106 k.p.a.). Organ I instancji był zatem zobowiązany do wyrażenia opinii w ściśle określonym, dwutygodniowym terminie, a przedmiotem tej opinii jest spełnienie przesłanek z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach, a zatem zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska. Taką opinię organ inspekcji ochrony środowiska sformułował, uzasadniając ją w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli, które nie zostały skutecznie zakwestionowane przez spółkę. Jednocześnie spółka jest niekonsekwentna wskazując z jednej strony, że zbierała i magazynowała urządzenia zawierające PCB, a jednocześnie domaga się oceny drogą chromatografii gazowej, czy urządzenia te zawierają PCB, nie wykazując nawet, że doszło do dekontaminacji urządzeń w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia. Co więcej, spółka wprost wskazuje, że na wcześniejszych etapach postępowania nie zostały przeprowadzone badania na zawartość PCB w urządzeniach, "a tym samym należy uznać, że wszystkie one pozostają kondensatorami mogącymi zawierać PCB" (s. 4 skargi kasacyjnej). Ponadto, należy mieć także na uwadze, że spółka nie tyle kwestionuje, że kondensatory wymienione w rozporządzeniu nie zawierają PCB, ale, że nie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości, że pozostałe kondensatory zawierają PCB. Z punktu widzenia niewiążącej przecież opinii organu inspekcji ochrony środowiska istotne znaczenie miało już nieprawidłowo zabezpieczone magazynowanie kondensatorów zawierających PCB i dopuszczalne było przy założeniu, że pozostałe kondensatory również zawierają tego rodzaju substancje, zgodnie z zasadą przezorności. Jest to bowiem zasada prawa unijnego (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i art. 6 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm. – dalej: p.o.ś.), która jako tzw. ogólna zasada prawa powinna być uwzględniana przy interpretacji wszystkich innych przepisów ochrony środowiska, przy opracowywaniu i zatwierdzaniu planów i programów, podejmowaniu decyzji w sprawach administracyjnych związanych z ochroną środowiska, a także przy ich wykonywaniu, to jest przy realizacji wszelkich działań, które mogą oddziaływać na środowisko. Wskazuje się bowiem, że wynikające z zasady przezorności sięgnięcie po środki ochrony środowiska, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (wyrok NSA z 15.03.2018 r., II OSK 2297/17, LEX nr 2483028). Naczelny Sąd Administracyjny postanowił nie dopuścić dowodu z pisma spółki do Ministra Środowiska z 14 lutego 2023 r. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Pismo to zawiera wyłącznie stanowisko spółki, a ponadto uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, jakie znaczenie dowodowe dla rozstrzygnięcia sprawy może mieć ten dokument. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że skarga kasacyjna zawiera sprzeczne wnioski procesowe. Spółka domaga się bowiem uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a jednocześnie domaga się zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje, co jest możliwe wyłącznie w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie art. 188 p.p.s.a. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI