III OSK 671/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo uchylił decyzję dyscyplinarną z powodu niewystarczających dowodów winy policjanta.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku WSA, który uchylił decyzję dyscyplinarną wobec policjanta A. C. NSA rozpoznał zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni przepisów dotyczących pomieszczeń dla zatrzymanych oraz niezasadnego uznania naruszenia przepisów postępowania. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, a Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, wskazując na brak wystarczających dowodów winy policjanta.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który uchylił decyzję dyscyplinarną wobec policjanta A. C. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego, w tym § 10 ust. 5 pkt a zarządzenia nr 130 KGP, oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 134 ha ust. 2 ustawy o Policji. NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi być precyzyjnie skonstruowana, a zarzuty jasno określone. Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., są niezasadne, ponieważ przepisy te mają charakter blankietowy i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Podobnie zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 ha ust. 2 ustawy o Policji został uznany za zbyt ogólny. NSA podzielił stanowisko WSA, że materiał dowodowy, w tym zeznania personelu sprzątającego i osadzonych, nie pozwalał na jednoznaczne przypisanie winy policjantowi A. C. w zakresie zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, co jest kluczowe dla odpowiedzialności. Sąd kasacyjny stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego są przedwczesne, ponieważ ocena prawa materialnego może nastąpić dopiero po poprawnym ustaleniu stanu faktycznego. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak art. 145 § 1 p.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy) i nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Wymagają wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy takie jak art. 145 § 1 p.p.s.a. są ogólne i nie mogą samodzielnie tworzyć podstawy zaskarżenia, ponieważ odwołują się do naruszenia prawa, które skarżący musi wskazać. Skuteczne podważenie stanowiska Sądu I instancji wymaga wskazania konkretnych przepisów, których naruszenie świadczy o błędnym uchyleniu zaskarżonego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Pomocnicze
u.p. art. 134 ha § ust. 2
Ustawa o Policji
Przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Podstawą rozstrzygnięć mogą być tylko ustalenia faktyczne, do których doprowadzić może jedynie wnikliwa analiza całokształtu należycie zebranego materiału dowodowego. Materiał ten podlega swobodnej ocenie, a wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść policjanta.
u.p. art. 132 § ust. 1
Ustawa o Policji
Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
u.p. art. 132 § ust. 2
Ustawa o Policji
Przez naruszenie dyscypliny służbowej rozumie się czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych. Przesłanką warunkującą odpowiedzialność dyscyplinarną jest możliwość przypisania funkcjonariuszowi winy (umyślnej lub nieumyślnej).
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § ha ust. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1-2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczający materiał dowodowy do przypisania winy policjantowi. Ogólność i wątpliwa moc dowodowa zeznań świadków. Niska jakość i nieadekwatność czasowa nagrań wideo. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 p.p.s.a.) nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej. Zarzuty naruszenia prawa materialnego były przedwczesne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 10 ust. 5 pkt a zarządzenia nr 130 KGP. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) poprzez niezasadne uznanie naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 ha ust. 2 ustawy o Policji poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania (...) mają charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy w sprawie nie świadczy jednoznacznie m.in. przez swoją ogólność o tym, że to skarżący dopuścił się przedmiotowych przewinień dyscyplinarnych, a zatem nie pozwala na przypisaniu skarżącemu winny, która jest kluczowym elementem w rozstrzyganej sprawie. rozpoznając sprawę ponownie organy niedające się usunąć wątpliwości w zakresie zarzutów z pkt. III, VI i VII rozstrzygną na korzyść obwinionego.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza dotyczące samodzielności przepisów proceduralnych jako podstawy kasacyjnej oraz konieczności precyzyjnego formułowania zarzutów i ich uzasadnienia. Zasady oceny materiału dowodowego w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariuszy i ciężar dowodu winy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym i oceny dowodów w konkretnej sprawie dyscyplinarnej. Interpretacja przepisów proceduralnych może być pomocna w innych sprawach, ale ocena dowodów jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i zasad jej zaskarżania. Dotyczy również ważnego aspektu odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy.
“Wymogi formalne skargi kasacyjnej: NSA wyjaśnia, jak skutecznie zaskarżyć wyrok WSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 671/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Bk 541/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2021-11-30 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 171 art. 134 ha ust. 2 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.) Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 lit. c, art. 188, art. 203 pkt 1, art. 200 i art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 541/21 w sprawie ze skargi A. C. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 24 maja 2021 r. nr 7/2021 w przedmiocie uznania winnym popełnienia zarzucanych czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 30 listopada 2021 r. II SA/Bk 541/21, po rozpoznaniu skargi A. C. (dalej jako skarżący) na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku (dalej jako organ) z dnia 24 maja 2021 r. nr 7/2021 w przedmiocie uznania winnym popełnienia zarzucanych czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające jego wydanie orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] numer 7/2021 z dnia 8 kwietnia 2021 roku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł organ zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił Sądowi I instancji: I. naruszenie prawa materialnego, tj. a) § 10 ust. 5 pkt a zarządzenia nr 130 Komendanta Głównego Policji z dnia 7 sierpnia 2012r. w sprawie metod i form wykonywania zadań w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, iż ma zastosowanie jedynie w przypadku służby pełnionej dwuosobowo. II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niezasadne uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej; b) art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art 134 ha ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171 z późn. zm., dalej jako ustawa o Policji). poprzez niezasadne uznanie, iż organ nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego - zebrany materiał dowodowy nie świadczy o popełnieniu przedmiotowych przewinień w sytuacji gdy w ocenie organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości co do sekwencji wydarzeń i jest wystarczający do ustalenia zakresu odpowiedzialności skarżącego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ poczynił bardzo ogólne uzasadnienie postawionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów. Ponadto w konkluzji skargi kasacyjnej organ, na podstawie art. 176 p.p.s.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi w całości, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych, rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Wskazać należy, że podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez Sąd I instancji przepis nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 P.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14, LEX nr 1658243). Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 § 1 P.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Pewnym złagodzeniem rygorów wynikających z art. 176 w związku z art. 178 P.p.s.a. jest przewidziana w art. 183 § 1 tej ustawy możliwość przytoczenia przez stronę nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy przy tym wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 września 2006 r., SK 63/05, orzekając o zgodności art. 174, art. 183 § 1, art. 184 P.p.s.a. z wymienionymi przepisami Konstytucji RP, nie zakwestionował konstytucyjności przyjętego modelu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11, LEX nr 1218340). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2007 r., I FSK sygn. akt: 1448/06, LEX nr 419045). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., II GSK 16/13, LEX nr 1551417; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Określona w art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano też wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami P.p.s.a. Przypomnienie powyższych uwag było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na konstrukcję wniesionej skargi kasacyjnej, zarówno konstrukcję zarzutów jak i ich lakoniczne uzasadnienie, co miało wpływ na poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny rozważania. Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niezasadne uznanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. Tak sformułowany zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już podkreślano, iż przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak art. 146 § 1, art. 147, art. 149 § 1-2, art. 151, czy art. 145 § 1 P.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy). Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Nadto wymieniony przepis nie może samodzielnie tworzyć podstawy zaskarżenia, ponieważ odwołuje się on do naruszenia prawa, które skarżący powinien wskazać. Dopiero bowiem wykazanie faktu naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego daje sądowi podstawę do uwzględnienia skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji czy postanowienia (por. wyrok NSA wyroku NSA, wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 887/16 oraz wyroki z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2483/14, z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/13, z 6 czerwca 2014 r. II FSK 1420/12, z dnia 12 maja 2011 r. I OSK 1025/10, z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 931/08). Konkludując dla skutecznego podważenia stanowiska Sądu I instancji koniecznym było więc wskazanie, w ramach podniesionego zarzutu, przepisów, których naruszenie świadczy o błędnym uchyleniu zaskarżonego wyroku. Powyższego braku nie konwaliduje zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art 134 ha ust. 2 ustawy o Policji, którego bardzo ogólne uzasadnienie wymagało poczynienia przez Naczelny Sąd Administracyjny szerokich rozważań w pierwszej części uzasadnienia wyroku. Zgodnie z treścią art 134 ha ust. 2 przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Treść artykułu 134 ha ustawy o Policji pozwala przyjąć niemal za oczywiste, "że podstawą rozstrzygnięć mogą być tylko ustalenia faktyczne, do których doprowadzić może jedynie wnikliwa analiza całokształtu należycie zebranego materiału dowodowego. Materiał ten podlega swobodnej ocenie przez organy postępowania, którymi są przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny. Jeżeli jednak przy należycie ukształtowanym materiale dowodowym pojawią się wątpliwości, których nie da się usunąć, wówczas postępowanie należy rozstrzygnąć na korzyść policjanta. W przeciwnym razie swobodna ocena dowodów zostanie przekształcona w nieznaną polskiej procedurze dowolną ocenę dowodów, a orzeczenie wydane w takiej postaci będzie skażone naruszeniem prawa (W. Kotowski [w:] Ustawa o Policji. Komentarz, wyd. IV, LEX/el. 2021, art. 134(ha))". Kontrolując zasadność zarzutu naruszenie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art 134 ha ust. 2 ustawy o Policji należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 132 ust 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Definicję pojęcia "naruszenie dyscypliny służbowej" zawiera art. 132 ust. 2 ustawy o Policji. Jest nim czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych. Art. 132 ust. 2 ustawy o Policji jednoznacznie wskazuje, że przesłanką warunkująca poniesienie odpowiedzialności dyscyplinarnej jest możliwość przypisania funkcjonariuszowi winy. Przy czym wina związana jest z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym. Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, lecz może mieć wpływ na formę ukarania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji wnikliwie przeanalizował całość materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym, w tym zeznania świadków. Słusznie doszedł do przekonania, że przełożony dyscyplinarny przez ich pryzmat winien skupić się na udowodnieniu skarżącemu winny, w sposób niebudzący wątpliwości, czego nie uczynił. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zeznań personelu sprzątającego wskazując, że są one ogólne i nie pozwalają na przypisanie winy skarżącemu w zakresie zarzutu III, VI i VII. Wszystkie osoby z personelu sprzątającego oświadczyły, że nie znają skarżącego. Z zeznań świadka A. L. wynika, że swoją pracę wraz z koleżankami świadczyła w PdOZ zazwyczaj w poniedziałki i czwartki. W pomieszczeniach dla zatrzymanych wielokrotnie widziała plastikowe butelki. Takie same butelki widziała w łazience dla zatrzymanych. Nigdy nie widziała aby którykolwiek z policjantów z PdOZ nosił plastikowe butelki lub je przecinał i nic jej nie wiadomo o wykorzystywaniu przeciętych butelek do załatwiania potrzeb fizjologicznych przez zatrzymanych w PdOZ. Ponadto świadek oświadczyła, że nie wie skąd pochodziły znajdujące się w pomieszczeniach dla osadzonych w dniach wykonywanej przez nią pracy butelki, kto je tam przynosił i kto je rozcinał. Również kolejny świadek B. T. potwierdza, że widziała w celach dla osadzonych butelki, w tym w miesiącach maj, czerwiec, lipiec 2020 r. niektóre z nich zawierały w środku z mocz. Jednocześnie w dalszych zeznaniach świadek stwierdza, że " nic mi nie wiadomo o wykorzystywaniu przeciętych butelek do załatwiania potrzeb fizjologicznych przez zatrzymanych w PdOZ na podstawie widzianych butelek, niejednokrotnie z moczem, mogę się tylko domyślać, że zatrzymani tak robili, ale nie wiem czy ktoś im kazał tak robić czy sami z siebie sikali do butelek, może robili to ze złośliwości, bo zdarzało się niejednokrotnie, że i na ścianę i na podłogę potrafili niektórzy załatwiać potrzeby fizjologiczne". Trzeci świadek należący do personelu sprzątającego potwierdza, że natrafiała w celach dla osadzonych na butelki z odciętą górą – jak podkreśla "może z zawartością moczu". W dalszej części przesłuchania świadek oświadczyła, że nie wie skąd te butelki pochodziły, kto je przynosił, kto je rozcinał. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela i uznaje za swoją poczynioną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ocenę, że zeznania personelu sprzątającego są ogólne i stanowią bardziej opis sytuacji i praktyk, które miały miejsce w PdOZ w [...]. Ponadto podkreślić należy, że z zeznań personelu nie wynika, że odnoszą się one zdarzeń jakie miały by mieć miejsce w dniach 26/27.05, 16/17.06 i 24/25.06. Ponadto zeznania te ze względu na swoją ogólność nie dają odpowiedzi na kluczowe w sprawie pytanie: czy skarżący odmawiał osadzonym wyjścia do toalety i podawał plastikowe butelki celem załatwienia potrzeb fizjologicznych. Z treści zeznań policjantów – w tym pełniących służbę ze skarżącym -przesłuchanych w niniejszej sprawie wynika, że nigdy oni nie widzieli, aby nie tylko skarżący, ale żaden inny policjant kazał osadzonym w celi oddawać mocz do plastikowej butelki nie pozwalając in wyjść do toalety. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że fakt popełnienia przewinień będących zarzutami III, VI i VII organ wywodzi z zeznań jednego z osadzonych – A. P. Pokreślić należy, że zeznania osadzonego dotyczą służby pełnionej przez skarżącego tylko w dniu 26/27 maja 2020 r. Jak wynika z zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału pozostali umieszczeni w PdOZ w celu wytrzeźwienia nie pamiętają przebiegu zdarzeń z pobytu. A zatem słusznie Sąd I instancji podkreślił, że wartość tych zeznań może być wątpliwa z uwagi na stosunek osadzonych do policjantów. Ponadto zeznania te, skoro dotyczą pobytu świadka w PdOZ w dniu 26/27 maja nie mogą świadczyć o tym, że w dniach 16/17.06 i 24/25.06 skarżący odmówił osadzonym wyjścia do łazienki i przekazywał im plastikowe butelki w celu załatwienia potrzeb fizjologicznych. Ponadto jak słusznie zauważył Sąd I instancji ich wartość ze względu na stosunek osadzonych do policjantów może być wątpliwa. Również nagrania video nie pozwalają na przypisanie winy skarżącemu bowiem jak ustalił Sąd I instancji złej jakości nagranie wideo zostało wykonane w dniu 5 lipca 2020 r., a przewinienia ujęte w zarzutach III, VI i VII dotyczą dat 26/27 maja, 16/17 czerwca i 24/25 czerwca. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie w swoim uzasadnieniu, w zakresie zarzutów III, VI i VII, WSA wyraźnie wskazał, że "Przede wszystkim zanegować należy moc dowodową z nagrania wideo. (...) Dowodu takiego nie mogą stanowić oględziny zapisu monitoringu przeprowadzone w dniu 10.02.2021 r., w zakresie dotyczącym przebiegu służby z 05.07.2020 r. Po pierwsze dlatego, że przewinienia określone w tych zarzutach popełnione zostały w innym okresie, tj. w dniach 26/27 maja, 16/17 czerwca, 24/25 czerwca 2020 r. (...). Naczelny Sąd Administracyjny podobnie jak WSA nie neguje faktu, że organ przesłuchał licznych świadków w sprawie oraz nie neguje, że ich zeznania potwierdzają stosowanie niedopuszczalnych praktyk ujętych w zarzutach orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku. Jednak zdaniem NSA zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy w sprawie nie świadczy jednoznacznie m.in. przez swoją ogólność o tym, że to skarżący dopuścił się przedmiotowych przewinień dyscyplinarnych, a zatem nie pozwala na przypisaniu skarżącemu winny, która jest kluczowym elementem w rozstrzyganej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku przez WSA, że pomimo tego, że zastrzeżenia sądu I instancji dotyczą tylko niektórych zarzutów zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji należało uchylić w całości bowiem uwzględnienie przez organy wytycznych zawartych w uzasadnieniu może mieć wpływ na zakres stawianych zarzutów, a to z kolei może mieć wpływ na rodzaj wymierzonej kary. Ponadto zdaniem NSA słusznie WSA podkreślił, że rozpoznając sprawę ponownie organy niedające się usunąć wątpliwości w zakresie zarzutów z pkt. III, VI i VII rozstrzygną na korzyść obwinionego. W zakresie zarzutów materialnych, zgłoszonych w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, NSA stwierdza, że są przedwczesne, zatem nie mogły być podstawą oceny skarżonego wyroku. Przedwczesność zarzutów polega na tym, że stosowanie, a więc i ocena, prawa materialnego może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy jest poprawnie ustalony. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI