III OSK 6705/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-02
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona środowiskaodpadykara pieniężnakontrolainspekcja ochrony środowiskazezwolenieodpady komunalnezbieranie odpadówpostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Z. S. od wyroku WSA w Warszawie, utrzymując w mocy decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję GIOŚ o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za zbieranie odpadów bez zezwolenia. NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji. Kluczowym zarzutem skarżącego było przeprowadzenie kontroli przez inspektorów bez właściwych legitymacji, jednak sąd uznał, że inspektorzy byli uprawnieni do przeprowadzenia kontroli, a strona zaakceptowała jej legalność poprzez podpisanie protokołu i odebranie upoważnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Decyzja ta wymierzyła Z. S. administracyjną karę pieniężną w wysokości 15 205 zł za zbieranie odpadów na terenie zakładu w K. B. bez wymaganego zezwolenia, co stanowiło naruszenie art. 41 ustawy o odpadach. Sąd pierwszej instancji podzielił ustalenia organów, że skarżący dopuścił się naruszenia, gromadząc odpady bez formalno-prawnych podstaw. W skardze kasacyjnej Z. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące przeprowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska bez okazania właściwej legitymacji służbowej, co miało skutkować uznaniem kontroli za nielegalną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że inspektorzy byli uprawnieni do przeprowadzenia kontroli, nawet jeśli posiadali tymczasowe legitymacje, a późniejsze przekazanie aktualnych dokumentów nie wpływało na legalność czynności. Ponadto, skarżący zaakceptował legalność kontroli poprzez odebranie upoważnienia, podpisanie protokołu bez zastrzeżeń i niekwestionowanie ustaleń. NSA stwierdził brak przesłanek nieważności postępowania i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kontrola jest ważna. Nawet jeśli inspektorzy posługiwali się tymczasowymi legitymacjami, byli uprawnieni do przeprowadzenia kontroli, a strona zaakceptowała jej legalność poprzez podpisanie protokołu i odebranie upoważnienia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że inspektorzy byli uprawnieni do przeprowadzenia kontroli na podstawie przepisów przejściowych dotyczących zmiany ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Podpisanie protokołu bez zastrzeżeń i odebranie upoważnienia przez stronę oznaczało akceptację legalności czynności kontrolnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.o. art. 41

Ustawa o odpadach

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.i.o.ś. art. 9 § ust. 1d

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

u.i.o.ś. art. 9b § ust. 1 i 5

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

u.i.o.ś. art. 20 § ust. 1

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

u.o. art. 194 § ust. 4

Ustawa o odpadach

u.o. art. 199

Ustawa o odpadach

u.o. art. 189f

Ustawa o odpadach

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p. art. 49

Ustawa - Prawo przedsiębiorców

p.o.ś.

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 391

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inspektorzy byli uprawnieni do przeprowadzenia kontroli, mimo posiadania tymczasowych legitymacji. Strona zaakceptowała legalność kontroli poprzez podpisanie protokołu i odebranie upoważnienia. Naruszenie przepisów o zbieraniu odpadów bez zezwolenia było na tyle istotne, że uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.

Odrzucone argumenty

Kontrola przeprowadzona przez inspektorów bez właściwej legitymacji służbowej była nielegalna i stanowiła naruszenie przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 151 P.p.s.a. oddalając skargę pomimo rażącego naruszenia przepisów o kontroli interwencyjnej.

Godne uwagi sformułowania

kontrola wykonuje się po okazaniu legitymacji służbowej potwierdzającej tożsamość i uprawnienia inspektora do jej wykonania w przypadku kontroli interwencyjnej kontrolujący przedsiębiorcę nie okazuje upoważnienia okazanie legitymacji służbowej i doręczenie upoważnienia muszą być spełnione łącznie protokół z kontroli stanowi dokument urzędowy w świetle art. 76 § 1 k.p.a. nie sposób uznać, że waga naruszenia jest znikoma, w szczególności z uwagi na to, że strona zbierała odpady bez wymaganego zezwolenia w ilości przekraczającej 50 Mg.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Stasikowski

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska, w szczególności kwestii legitymacji służbowych i upoważnień w kontekście kontroli interwencyjnej oraz oceny legalności czynności kontrolnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska i Prawa przedsiębiorców w kontekście kontroli. Może mieć ograniczone zastosowanie w sprawach, gdzie stan faktyczny lub przepisy są inne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kontrolami administracyjnymi i ich legalnością, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników. Choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć, wyjaśnia praktyczne aspekty stosowania przepisów.

Legalność kontroli środowiskowej: Czy tymczasowa legitymacja inspektora to powód do unieważnienia kary?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 6705/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2724/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-19
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 995
art. 9 ust. 1a, art. 9b ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2724/20 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2724/20, oddalił skargę Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 października 2020 r., znak: [...], w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w dniach od 15 listopada 2018 r. do 23 listopada 2018 r. przeprowadzona została kontrola w Zakładzie Oczyszczania Miasta Z. S. z siedzibą w miejscowości K., w zakresie nieprawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi w K. B. Z przedmiotowej kontroli sporządzono protokół. W wyniku kontroli ustalono, że Zakład Oczyszczania Miasta Z. S. zajmuje się odbieraniem odpadów komunalnych. Na terenie zakładu - w K. B. zebrał i zmagazynował następujące rodzaje odpadów: zużyte opony (o kodzie 16 01 03), opakowania ze szkła (o kodzie 15 01 07), odpady budowlano remontowe (o kodzie 17 09 04), żużle i popioły paleniskowe (o kodzie 20 01 99) oraz odpadowe drewno (o kodzie 03 01 05), o czym świadczy protokół oględzin z dnia 15 listopada 2018 r. oraz dokumentacja fotograficzna. Kontrolujący ustalili również, że do dnia kontroli Z. S. nie uregulował stanu formalno-prawnego w zakresie zbierania odpadów w K. B. zgodnie z wymogiem art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 992, ze zm.) - dalej: "ustawa o odpadach". Ponadto, w trakcie kontroli kontrolowany przedłożył zestawienie dotyczące masy nagromadzonych odpadów. Dodatkowo kontrolowany poinformował, że przekazywał odpady o kodzie 20 01 99 - inne niewymienione frakcje zbierane w sposób selektywny, odbierane z terenu gmin: M., K. i L. do Kopalni Kruszywa Naturalnego [...] do rekultywacji. W trakcie kontroli odpady ze względu na poddanie ich badaniom, zostały zmagazynowane na terenie kontrolowanego obiektu, celem przekazania ich do RIPOK w S. Odpady szkła o kodzie 15 01 07 zostały zmagazynowane celem nagromadzenia odpowiedniej ich ilości przed przekazaniem uprawnionemu odbiorcy. Magazynowanie opon o kodzie 16 01 03, wynikało z kolei z odmowy ich przyjęcia, ze względu na ich stan (opony po wystrzale lub od maszyn rolniczych). Natomiast odpady w postaci gruzu o kodzie 17 01 07 zostały zmagazynowane ze względu na remont hali oraz biurowca.
Decyzją z dnia 28 lutego 2019 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: "WIOŚ") wymierzył Z. S. administracyjną karę pieniężną w wysokości 15.205 zł z tytułu zbierania odpadów na terenie zakładu w K. B. bez wymaganego zezwolenia, wynikającego z art. 41 ustawy o odpadach. W uzasadnieniu decyzji WIOŚ przedstawił stosowne wyliczenia oraz wskazał, że zgodnie z art. 194 ust. 4 ustawy o odpadach, administracyjną karę pieniężną wymierza się za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ustawy o odpadach, przy czym kara wynosi nie mniej niż 10.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł. WIOŚ zaznaczył, że przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej, uwzględnił art. 199 ustawy o odpadach tj.: rodzaj naruszenia i jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia i rozmiary prowadzonej działalności oraz skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia. Organ pierwszej instancji wskazał, że w przypadku Zakładu Oczyszczania Miasta Z. S., naruszenie w zakresie braku stosownego zezwolenia na zbieranie odpadów, stwierdzone zostało po raz pierwszy, a niezwłocznie po przeprowadzonej kontroli podmiot usunął zebrane bez zezwolenia odpady i przekazał je uprawnionym odbiorcom. WIOŚ zaznaczył również, iż w związku z tym, że naruszenie przepisów było znaczne, gdyż zakład zebrał odpady bez wymaganego zezwolenia w ilości powyżej 50 Mg (ogółem zebranych odpadów – 53,47 Mg), organ I instancji nie wykorzystał możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, o którym mowa w art. 189f K.p.a.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. S.
Decyzją z dnia 16 października 2020 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska - dalej: "GIOŚ", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że naruszenie w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli i podpisane przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz stronę bez zastrzeżeń w dniu 23 listopada 2018 r., co w ocenie GIOŚ świadczy o tym, że kontrolowany nie zakwestionował treści zawartych w zebranym materiale dowodowym i był świadom ustaleń opisanych w protokole kontroli. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zaszły ww. przesłanki, umożliwiające odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Skargę na ww. decyzję GIOŚ wniósł skarżący, postulując uchylenie decyzji organów obu instancji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Sąd meriti podzielił ocenę organów uznając, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do takiego naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Ustalenia z przeprowadzonej w terminie od 15 listopada 2018 r. do 23 listopada 2018 r. kontroli na miejscu prowadzonej przez skarżącego działalności, a także podpisanie przez kontrolowanego podmiotu protokołu kontroli nie pozostawiają zdaniem Sądu Wojewódzkiego wątpliwości, że strona dopuściła się naruszenia polegającego na zbieraniu wskazanych wyżej odpadów bez uregulowanego stanu formalno-prawnego, czego również skarżący nie neguje w złożonej do sądu skardze.
Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko organu, który przyjął za bezzasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący nieprzeprowadzenia kontroli przez inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska, gdyż na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1479) inspektorzy prowadzący przedmiotową kontrolę, stali się z dniem 18 sierpnia 2018 r. inspektorami Inspekcji Ochrony Środowiska, ponadto późniejsze przekazanie tym inspektorom aktualnych legitymacji służbowych nie oznacza, że posługując się do tego czasu dotychczasowymi legitymacjami, nie byli oni upoważnieni lub nie mieli uprawnień do przeprowadzenia kontroli.
W kwestii wskazania art. 49 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.) - dalej: "Prawo przedsiębiorców", jako podstawy prawnej przeprowadzenia kontroli - w podstawie kontroli udokumentowanej protokołem kontroli, obok art. 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska rzeczywiście niewłaściwie wskazany został również ww. art. 49 Prawa przedsiębiorców, niemniej przedmiotowe upoważnienie zawierało także istotną część, tj. pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy, której treść jest niezbędna do zapoznania się przez kontrolowanego, i która w określonym zakresie okazywana jest każdorazowo niezależnie od rodzaju kontroli. Uwzględnienie jako podstawy prawnej również art. 49 Prawa przedsiębiorców nie niosło za sobą konsekwencji mogących istotnie wpłynąć na ustalenia dokonane podczas kontroli, w wyniku której stwierdzono naruszenia będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Podobnie, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje przeprowadzenie podnoszonego w skardze instruktażu.
Nieuzasadniony jest zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia pomiarów, mających na celu ustalenie ilości nagromadzonych odpadów i przyjęcie masy ustalonej na podstawie przedłożonych przez kontrolowanego kart przekazania odpadów, potwierdzających ich usunięcie. W toku przeprowadzonej kontroli WIOŚ nie dokonał obmiaru odpadów ze względu na ich nierównomierne nagromadzenie, kontrolowany przedłożył jednak wykaz odpadów wraz z ich szacunkowymi masami. Odnosząc się do kwestii odpadów budowlano-remontowych - kontrolowany nie podnosił dotychczas, a także nie przedłożył dowodów potwierdzających, że przedmiotowe odpady zostały wytworzone w wyniku remontu obiektów znajdujących się na tym samym terenie, a także kto prowadził prace remontowe w tym zakresie. Sąd Wojewódzki uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że skarżący ponosi odpowiedzialność administracyjną za przypisane naruszenie przepisów prawa materialnego. Sankcją finansową za naruszenie przepisów prawa materialnego jest wymierzona w niniejszej sprawie administracyjna kara pieniężna. GIOŚ w sposób w pełni przekonujący wskazał argumenty przemawiające za wymierzeniem skarżącemu kary w wysokości 15.205 zł, przy czym jest to kara w dolnych granicach ustawowego zagrożenia (maksymalna kara to 1.000.000 zł).
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary lub też do obniżenia jej wysokości. W niniejszej sprawie nie sposób uznać, że waga naruszenia jest znikoma, w szczególności z uwagi na to, że strona zbierała odpady bez wymaganego zezwolenia w ilości przekraczającej 50 Mg.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.", oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. S. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 1d oraz art. 9b ust. 1 i 5 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 995) - dalej: "ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska", w zw. z art. 65 Prawa przedsiębiorców, poprzez uznanie za bezzasadny zarzut przeprowadzenia kontroli interwencyjnej w dniach od 15 listopada 2018 r. do 23 listopada 2018 r. przez inspektorów WIOŚ na podstawie dotychczasowych legitymacji, w sytuacji, gdy począwszy od dnia 18 sierpnia 2018 r. kontrolę winni przeprowadzić inspektorzy Inspekcji Ochrony Środowiska, po okazaniu legitymacji służbowej potwierdzającej tożsamość i uprawnienia inspektora, której wzór określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 sierpnia 2018 r. w sprawie wzoru legitymacji służbowej inspektora Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2018 r., poz. 1644) - a zatem doszło do podjęcia czynności kontrolnych bez okazania właściwej legitymacji służbowej stanowiącej warunek dopuszczalności wszczęcia czynności kontrolnych - co skutkowało, dokonaniem czynności z naruszeniem przepisów prawa;
b) art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo rażącego naruszenia przepisów o kontroli interwencyjnej, o których mowa w art. 9b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, przez co należało uznać kontrolę za przeprowadzoną nielegalnie i w konsekwencji niewywołującą skutków prawnych, a dokumenty uzyskane z czynności kontrolnych jako nie stanowiące dowodu w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z jej wnioskami; zasądzenie skarżącemu kasacyjnie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano wskazując m.in., że w przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki skupił się wyłącznie na uprawnieniach pracowników do przeprowadzenia kontroli - gdy tymczasem to brak prawidłowej legitymacji stanowi o braku podstawy do prowadzenia kontroli - w szczególności kontroli interwencyjnej, która dokonywana jest wyłącznie na podstawie tego dokumentu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania.
Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
W myśl art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 1d oraz art. 9b ust. 1 i 5 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, nie może podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku. Podkreślić należy, że w przypadku oddalenia skargi można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonego aktu. Natomiast, jeśli z zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją, stosowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, normy prawnej. W rozpoznanej sprawie Sąd Wojewódzki nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala. Okoliczność oddalenia skargi nie mogła, więc stanowić bezpośrednio argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Przy tym podobnie, jak przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., również przepis art. 151 tej ustawy stanowią jedynie wynik kontroli przez sąd zaskarżonego aktu. Warunkiem ich zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo rażącego naruszenia przepisów o kontroli interwencyjnej, o których mowa w art. 9b ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska do zadań tej służby należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1219, z późn. zm.), w zakresie m.in przestrzegania przepisów ustawy o odpadach (lit. l). Wynikające z ustawy zadania kontrolne wykonuje Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska oraz upoważnieni przez nich inspektorzy Inspekcji (art. 9 ust. 1d ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska).
Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska kontrolę wykonuje się po okazaniu legitymacji służbowej potwierdzającej tożsamość i uprawnienia inspektora do jej wykonania. Należy jednak zaznaczyć, że kontrolując przedsiębiorcę, kontrolujący powinien okazać dodatkowo upoważnienie do wykonania kontroli. Kontrola rozpoczyna się z datą okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, kończy się zaś w dniu przedstawienia stronie kontrolowanej protokołu z kontroli lub nawet w dniu sformułowania zaleceń pokontrolnych.
W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że ustawodawca nie określa formy doręczenia upoważnienia. W praktyce najczęściej jest to doręczenie osobiste przez kontrolera bezpośrednio przed przystąpieniem do czynności kontrolnych. Skoro brak jest ograniczeń ustawowych w tym zakresie, to nie można wykluczyć innych sposobów doręczenia upoważnienia, o których stanowią art. 39 i art. 391 K.p.a. Zarówno ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska, jak i Prawo przedsiębiorców nie wskazują, że doręczenie upoważnienia powinno być potwierdzone przez kontrolowanego (zob. A. Barczak, Kontrola podmiotów korzystających ze środowiska, WKP 2020 r., LEX/el).
Legitymacja służbowa kontrolera podlega wglądowi przez kontrolowanego w celu zapoznaniu się z nią. Legitymacji nie doręcza się podmiotowi korzystającemu ze środowiska, u którego mają być prowadzone czynności kontrolne. Co do zasady, okazanie legitymacji służbowej i doręczenie upoważnienia muszą być spełnione łącznie. Jednakże w myśl art. 9b ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w przypadku kontroli interwencyjnej kontrolujący przedsiębiorcę nie okazuje upoważnienia.
Z analizy materiału aktowego przedmiotowej sprawy wynika, że Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, upoważnieniem z dnia 5 listopada 2018 r., upoważnił st. inspektor J. U. i st. inspektora W. K. do przeprowadzenia pozaplanowej interwencyjnej kontroli u skarżącego. Inspektorzy łącznie: okazali legitymacje służbowe i doręczyli upoważnienie. U skarżącego przeprowadzono wprawdzie kontrolę interwencyjną, która nie wymagała doręczenia upoważnia, jednakże oprócz okazania legitymacji służbowej inspektorzy doręczyli także upoważnienie do kontroli. W dniu 15 listopada 2018 r. skarżący oświadczył, że zapoznał się z treścią pouczenia i odebrał 1 egzemplarz upoważnienia.
Pozbawiony jest doniosłości prawnej zarzut, że w sprawie doszło do podjęcia czynności kontrolnych bez okazania właściwej legitymacji służbowej stanowiącej warunek dopuszczalności wszczęcia czynności kontrolnych - co skutkowało, dokonaniem czynności z naruszeniem przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że na prawidłowość przeprowadzonych u skarżącego czynności kontrolnych, nie miał wpływu fakt nieposiadania przez inspektorów aktualnej legitymacji służbowej. Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1479) inspektorzy prowadzący przedmiotową kontrolę, stali się z dniem 18 sierpnia 2018 r. inspektorami Inspekcji Ochrony Środowiska. Skoro strona wyraziła zgodę na przeprowadzenie czynności – odebrała upoważnienie do kontroli, podpisała protokół kontroli nie wnosząc uwag do jego treści, tym samym zaakceptowała legalność przeprowadzonych czynności kontrolnych. Protokół z kontroli stanowi dokument urzędowy w świetle art. 76 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnione do tego organy w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Należy zatem zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że późniejsze przekazanie inspektorom aktualnych legitymacji służbowych nie oznacza, że posługując się do tego czasu dotychczasowymi legitymacjami, nie byli oni upoważnieni lub nie mieli uprawnień do przeprowadzenia kontroli u skarżącego.
W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI