III OSK 67/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-15
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskaocena oddziaływaniabudownictwo mieszkaniowehałasemisjaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnedecyzja środowiskowa

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji prawidłowo stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji budowlanej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który uchylił decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym. NSA, po analizie wcześniejszych postępowań, w tym uchylenia wyroku WSA z powodu naruszenia praw strony, ostatecznie uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż dla planowanej inwestycji nie było potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, a nałożone warunki wystarczająco chronią środowisko.

Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna K. Sp. z o.o. sp.k. od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym. Po długim postępowaniu, w tym uchyleniu wcześniejszego wyroku WSA przez NSA z powodu pozbawienia strony możliwości obrony praw, sprawa wróciła do WSA. WSA ponownie uchylił decyzje administracyjne, wskazując na brak należytej oceny wpływu inwestycji na środowisko, w szczególności w zakresie hałasu z centrali wentylacyjnej i parkingu oraz potencjalnej kumulacji oddziaływań z innymi przedsięwzięciami. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając kolejną skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę. NSA uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, opierając się na opiniach wyspecjalizowanych organów i uwzględniając warunki ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że decyzja środowiskowa określa jedynie warunki realizacji przedsięwzięcia, a szczegółowe rozwiązania techniczne są weryfikowane na etapie pozwolenia na budowę. NSA uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły wpływ inwestycji, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji prawidłowo stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, opierając się na opiniach wyspecjalizowanych organów i uwzględniając warunki ochrony środowiska.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż dla planowanej inwestycji nie było potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, a nałożone warunki wystarczająco chronią środowisko. Sąd podkreślił, że decyzja środowiskowa określa jedynie warunki realizacji przedsięwzięcia, a szczegółowe rozwiązania techniczne są weryfikowane na etapie pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.i.o.ś. art. 71 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Pomocnicze

r.p.o.ś. art. 3 § ust. 1 pkt 56b

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

u.i.o.ś. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 84 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 85 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 3 § ust. 1 pkt 13

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 63 § ust. 1 pkt 1 lit. d)

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 63 § ust. 1 pkt 1 lit. f)

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.o.ś. art. 63 § ust. 1 pkt 1 lit. g)

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo oceniły brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Decyzja środowiskowa określa jedynie warunki realizacji przedsięwzięcia, a szczegółowe rozwiązania techniczne są weryfikowane na etapie pozwolenia na budowę. WSA błędnie uchylił decyzję administracyjną, nie uwzględniając prawidłowej oceny wpływu inwestycji na środowisko przez organy.

Odrzucone argumenty

WSA prawidłowo uchylił decyzję administracyjną z powodu braku należytej oceny wpływu inwestycji na środowisko w zakresie hałasu i kumulacji oddziaływań.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja środowiskowa jest promesą dla przyszłego inwestora, który może na jej podstawie ubiegać się o przyznanie prawa do zabudowy wskazanej we wniosku o jej wydanie poprzez realizację konkretnej inwestycji. Decyzja środowiskowa nie przesądza o tym co dokładnie zostanie zrealizowane. Doprecyzowanie tego co ma zostać zrealizowane, następuje w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, zakresu kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami środowiskowymi oraz relacji między postępowaniem środowiskowym a budowlanym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym, ale zawiera ogólne zasady dotyczące oceny oddziaływania na środowisko.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność i długotrwałość postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych w sprawach środowiskowych, a także kluczowe znaczenie prawidłowej oceny wpływu inwestycji na otoczenie.

NSA rozstrzyga spór o ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko: kiedy decyzja jest wystarczająca?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 67/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski
Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Po 783/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-09-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 71
§ 3 ust. 1 pkt 56b
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 188, art. 203 pkt 2, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1405
art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 64 ust. 1, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po 783/21 w sprawie ze skargi L. sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę, 2. zasądza od L. sp. j. z siedzibą w P. na rzecz K. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą we W. kwotę 477 zł (czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez K. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą we W. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 września 2022 r., sygn. akt II SA/Po 783/21, którym po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez L. sp.j. z siedzibą w P. uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] lutego 2019 r. w przedmiocie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] października 2018 r., nr [...].
Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne
i prawne:
Wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. 2X. Sp. z o.o. z siedzibą we W. zwróciła się do Prezydenta Miasta P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] ark. [...], obręb R. położonych przy ulicy K. w P.
Prezydent Miasta P., decyzją z [...] października 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 oraz art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm., dalej ustawa środowiskowa lub u.i.o.ś.,), a także na podstawie § 3 ust. 1 pkt 56b rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 71 ze zm., dalej r.p.o.ś.), oraz zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.) stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...] ark. [...], obręb R. Jednocześnie organ określił warunki dotyczące planowanego przedsięwzięcia w następującym zakresie:
1. Wykop wygrodzić ściankami szczelnymi wbitymi w grunty słabo przepuszczalne (gliny) lub nieprzepuszczalne (iły).
2. Wody z odwodnienia wykopu po podczyszczeniu w osadniku odprowadzać do kanalizacji deszczowej.
3. Parkingi podziemne wyposażyć w szczelne posadzki.
4. Wycinkę drzew i krzewów przeprowadzić od początku sierpnia do końca lutego,
tj. poza okresem lęgowym ptaków. Dopuszcza się odstąpienie od powyższego,
w przypadku udokumentowania przez nadzór przyrodniczy braku zasiedlonych miejsc lęgowych ptaków.
5. Przeprowadzić nasadzenia rekompensacyjne w liczbie co najmniej równej liczbie drzew przeznaczonych do wycinki.
6. Na etapie prowadzenia prac ziemnych minimum raz dziennie przed rozpoczęciem prac kontrolować wykopy, a uwięzione w nich zwierzęta niezwłocznie przenosić
w bezpieczne miejsce. Taką samą kontrolę przeprowadzić bezpośrednio przed zasypaniem wykopów.
7. Zainstalować 6 central wentylacyjnych, każda o maksymalnym poziomie mocy akustycznej do 85 dB.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż planowane przedsięwzięcie zakwalifikowano zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b r.p.o.ś. Będzie on polegać na budowie budynku wielorodzinnego, na działce nr ewid. [...] obręb R. w P. przy ul. K. Zjazdy z drogi publicznej będą przechodziły przez działkę nr [...]
i będą realizowane w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia, stąd ta działka (oraz działki [...], [...], [...]) są terenem przedsięwzięcia. Powierzchnia zabudowy wynosić będzie 4 895,00 m2, powierzchnia użytkowa garaży -20 125,00 m2. Budynek będzie miał 7 kondygnacji naziemnych i 2 kondygnacje podziemne przeznaczone na parking. Każda z kondygnacji będzie miała 10590 m2. W budynku mieszkalnym planuje się 407 mieszkań. Parkingi naziemne będą zajmować ok. 840 m2.
Dalej wyjaśniono, iż w toku prowadzonego postępowania, na podstawie art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. – wystąpiono do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego
w Poznaniu, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie w Poznaniu
o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, co do zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia.
Wskazano, iż Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie w Poznaniu w dniu [...] czerwca 2018 r. wydał opinię w której stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla niniejszego przedsięwzięcia. Pismem z [...] czerwca 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu (znak: [...]) wyraził opinię sanitarną, w której nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ ten uznał m.in., że funkcjonowanie planowanego przedsięwzięcia zgodnie
z przedstawionymi obliczeniami rozprzestrzeniania zanieczyszczeń w powietrzu nie spowodują przekroczenia obowiązujących standardów jakości środowiska, tj. wartości określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., nr 16, poz.87) oraz w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U.
z 2012, poz. 1031). Ponadto organ opiniujący ocenił, że eksploatacja planowanej inwestycji - zgodnie z treścią przedłożonej karty informacyjnej - nie spowoduje przekroczenia obowiązujących normatywów akustycznych określonych w tabeli nr 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112) będącego aktem wykonawczym do ustawy z 27 kwietnia 2001 r.- Prawo Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.).
Następnie wskazano, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej jako RDOŚ) pismem z [...] sierpnia 2018 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wyraził opinię (znak sprawy: [...]), że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Prezydent Miasta P. przytoczył motywy jakimi RDOŚ kierował się przy swojej opinii, w tym wymienił rodzaje i intensywności emisji jakie będą powstawać w związku z przedmiotową inwestycją. W ocenie organu opiniującego nie przewiduje się, aby emisja hałasu powstająca w wyniku funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia wpłynęła w sposób znaczący na istniejące warunki akustyczne w obrębie planowanego przedsięwzięcia, a akustyczne standardy jakości środowiska określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014r. poz. 112), zostaną dotrzymane. Biorąc pod uwagę informacje zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia w odniesieniu do art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy z uwagi na lokalizację, funkcję planowanych budynków oraz rodzaj emisji do środowiska związanych z funkcjonowaniem przedsięwzięcia, RDOŚ nie przewiduje wystąpienia znaczących powiązań, ani ponadnormatywnego kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami. RDOŚ wyraził także swoją opinię w zakresie wytwarzania odpadów, warunków hydrogeologicznych, oddziaływania na naturalne cieki wodne, obszary uzdrowiskowe i ochronne, zasoby naturalne i obszary chronione. Zauważono, iż realizacja przedsięwzięcia wiąże się z koniecznością wycinki 172 drzew o obwodach do 120 cm oraz 48 m2 krzewów. W celu ochrony ptaków lęgowych w swojej opinii RDOŚ wpisał warunek przeprowadzenia wycinki drzew i krzewów poza okresem lęgowym ptaków, który w Wielkopolsce przypada przeciętnie od 1 marca do 31 lipca lub w tym okresie pod nadzorem przyrodniczym. Jeśli w trakcie wycinki drzew zostaną stwierdzone gatunki chronione lub miejsca lęgowe ptaków, prace powinny zostać przerwane do czasu uzyskania stosownego zezwolenia na odstępstwa od zakazów. W swojej opinii RDOŚ wpisał także warunek przeprowadzenia nasadzeń rekompensacyjnych w liczbie nie mniejszej niż liczba drzew przeznaczonych do wycinki. W celu ochrony drobnych zwierząt na etapie prowadzenia prac ziemnych powinny być prowadzone regularne kontrole wykopów i uwalnianie uwięzionych w nich zwierząt, co również uwzględniono w warunkach opinii. Z uwagi na skalę, charakter i stopień złożoności oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz brak negatywnego wpływu na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w opinii RDOŚ nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Mając powyższe opinii na uwadze Prezydent Miasta P. przeanalizował planowaną inwestycję pod kątem ochrony wód gruntowych, usuwania odpadów powstających w czasie prac budowlanych. Organ ten wskazał, iż zgodnie z opinią RDOŚ ustalono, że najbliższe tereny objęte ochroną akustyczną znajdują się w odległości ok. 30 m w kierunku południowym i ok. 50 m w kierunku zachodnim od granicy planowanego przedsięwzięcia i jest to zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Na etapie eksploatacji źródłem emisji hałasu będzie ruch pojazdów poruszających się po terenie inwestycji oraz praca 6 central wentylacyjnych, każda o maksymalnym poziomie mocy akustycznej do 85 dB. Zgodnie z treścią przedłożonej dokumentacji oceniono, że zrealizowanie planowanej inwestycji nie będzie powodowało ponadnormatywnej emisji hałasu do środowiska, a akustyczne standardy jakości środowiska określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku zostaną dotrzymane. Następnie zauważono, że na etapie eksploatacji obiekt będzie ogrzewany z miejskiej sieci centralnego ogrzewania. Źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza będzie przede wszystkim ruch pojazdów odbywający się po terenie inwestycji. Mając na uwadze przedłożoną dokumentację oceniono, że emisja zanieczyszczeń po realizacji przedmiotowej inwestycji, zgodnie z przyjętymi założeniami, nie będzie powodowała przekroczenia wartości określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. poz. 1031).
Dalej Prezydent Miasta P. powtórzył ustalenia zawarte w opinii RDOŚ w zakresie usunięcia drzew i krzewów z terenu inwestycji, nasadzeń rekompensacyjnych oraz ochrony ptaków lęgowych.
Reasumując organ ten przychylił się do stanowiska RDOŚ, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...] ark. [...], obręb R. W celu zapobiegania ewentualnemu negatywnemu oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostały uwzględnione warunki nałożone przez RDOŚ.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L. sp. z o.o. sp. k.
z siedzibą w P. Zdaniem strony organ I instancji nie przeprowadził w sposób należyty postępowania dowodowego w zakresie określenia wpływu generowanego przez inwestycję ruchu samochodowego na środowisko, podnosząc, iż przewidziane przez inwestora natężenie ruchu jest w oczywisty sposób zaniżone. W dalszej części uzasadnienia odwołania przedstawiono argumentację potwierdzającą powyższe stwierdzenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium wskazało, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 71 ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. Zgodnie z art. 84 ust. 1 tej ustawy, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b r.p.o.ś. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 50, 52-55 i 57, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a (tj. na obszarach objętych formami ochrony przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko właściwy organ stwierdza, uwzględniając kryteria, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej.
Dalej SKO zważyło, iż w sprawie opinie wydali Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Poznaniu, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu, RDOŚ stwierdzając, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Biorąc pod uwagę lokalizację przedsięwzięcia, funkcję planowanych budynków oraz rodzaj emisji, nie przewidziano znaczących powiązań, ani ponadnormatywnego kumulowania planowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. Stwierdzono, że położenie geograficzne przedsięwzięcia wyklucza wystąpienie katastrof naturalnych (trzęsienia ziemi, powodzie), a zastosowane rozwiązania techniczne (energia cieplna z miejskiej sieci ciepłowniczej) eliminują ryzyka związane ze zmianą klimatu. Planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na obszarze o dużej gęstości zaludnienia. Stwierdzono, że zasięg planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje obszarów, na których zostały przekroczone standardy jakości środowiska. Planowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na obszarach wodno-błotnych, obszarach wybrzeży i środowisku morskim, obszarach górskich i leśnych, obszarach przylegających do jezior. Planowane przedsięwzięcie będzie znajdowało się w odległości 1 km do najbliższego cieku wodnego. Z uwagi na położenie w strefie ochrony archeologicznej, w trakcie robót budowlanych zostanie zapewniony nadzór archeologiczny. Stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie jest oddalone od najbliżej położonych obszarów Natura 2000 o 2,2 km oraz 5,7 km. Ponadto podkreślono, że lokalizacja przedsięwzięcia poza obszarami chronionymi na terenie niezagospodarowanym oraz realizacja przedsięwzięcia, zgodnie z uwzględnionymi w decyzji warunkami określonymi przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu, nie wpłynie na kondycję populacji gatunków, w szczególności roślin, zwierząt i grzybów. W odniesieniu do wycinki drzew określono warunek dokonania nasadzeń rekompensacyjnych. Stwierdzono, że z racji realizacji planowanego przedsięwzięcia nie nastąpi nadmierne wykorzystanie zasobów naturalnych oraz negatywny wpływ na różnorodność biologiczną. Stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia zgodnie z przepisami ogranicza ryzyko wystąpienia zagrożenia w postaci katastrofy budowlanej. Przedsięwzięcie nie należy do kategorii zakładów stwarzających wystąpienie awarii przemysłowych. Stwierdzono, że w wyniku realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia powstaną typowe odpady budowlane i zmieszane odpady komunalne, co będzie miało związek z użytkowaniem planowanych lokali mieszkalnych. Wskazano, że na etapie realizacji inwestycji będą występowały emisje zanieczyszczeń gazowych i pyłowych, związanych z prowadzeniem prac budowlanych. Uciążliwości w tym zakresie ustąpią z chwilą zakończenia budowy. Na etapie eksploatacji zanieczyszczenia będą emitowane przez pojazdy poruszające się na terenie inwestycji. Stwierdzono,
że najbliższe tereny objęte ochroną akustyczną (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna) znajdują się w odległości 30 m w kierunku południowym i 50 m w kierunku zachodnim od granicy planowanego przedsięwzięcia. W oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia ustalono, że na teren obiektu wjeżdżać będzie maksymalnie 407 pojazdów osobowych dojeżdżających do 407 miejsc znajdujących się w parkingu podziemnym oraz 87 pojazdów osobowych dojeżdżających o 87 miejsc na parkingu naziemnym. Zainstalowanych zostanie sześć central wentylacyjnych o mocy akustycznej do 85 dB każda. W oparciu o analizę akustyczną oraz mając na uwadze rodzaj przedsięwzięcia stwierdzono, że jego realizacja nie będzie powodowała ponadnormatywnej emisji hałasu do środowiska. Niekorzystne oddziaływanie występujące w okresie budowy będzie mieć charakter krótkotrwały i odwracalny. Planowane przedsięwzięcie nie będzie transgranicznie oddziaływać na środowisko.
Według Kolegium podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący braku należytej oceny zwiększonego oddziaływania na środowisko wzmożonego ruchu samochodów nie zasługiwał na uwzględnienie. Przyjęte do powyższej analizy dane były trafne i są to wartości maksymalne. Trudno bowiem przyjąć, że w jednej chwili na terenie obiektu poruszać się będzie równocześnie ponad 500 pojazdów i zarzut ten jest jedynie oparty na przypuszczeniach. Organ I instancji uwzględnił stanowisko w tym zakresie przedstawione w opinii RDOŚ, który uznał że nie nastąpi ponadnormatywne kumulowanie oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami. W decyzji określono również warunek przeprowadzenia nasadzeń rekompensacyjnych w liczbie co najmniej równej liczbie drzew przeznaczonych do wycinki. W ocenie Kolegium nie ma podstaw, aby inwestor dokonywał nasadzeń rekompensacyjnych w wymiarze większym niż ubytki w drzewostanie, które nastąpią w wyniku realizacji przedsięwzięcia.
W ocenie Kolegium również żądanie skarżącej uzupełnienia dowodów w zakresie inwentaryzacji przyrodniczej jest bezpodstawne i nie może zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, opierając się na opinii RDOŚ, że realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie na siedliska przyrodnicze, gatunki roślin i zwierząt i nie przewiduje się negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze i kondycję populacji chronionych roślin, zwierząt i grzybów.
L. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając naruszenie:
- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu i instancji, podczas gdy powinno zostać przeprowadzone postępowanie dowodowe w istotnym zakresie, a mianowicie: przeprowadzona powinna zostać inwentaryzacja przyrodnicza oraz ocena wpływu zwiększonego ruchu samochodowego w rejonie ulicy K. w P. na środowisko w powiązaniu z innymi inwestycjami powstającymi w okolicy przedsięwzięcia, co powinno w konsekwencji doprowadzić do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, aby strony nie pozbawiać instancji;
- art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej przez przyjęcie, że współdziałanie RDOŚ polegające na wydaniu opinii w sprawie stanowi dla organu I instancji wiążące ustalenie, a zatem wszelkie uwagi strony na późniejszym etapie postępowania nie mają znaczenia, podczas, gdy opinia jest najluźniejszą formą współdziałania organów administracji publicznej, a organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego, co w konsekwencji potwierdza, że organ błędnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podczas gdy powinien był ją uchylić i przekazać sprawę organowi I instancji celem zbadania, konieczności przeprowadzenia inwentaryzacji przyrodniczej;
- art. 63 ustawy środowiskowej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b r.p.o.ś. przez jego niezastosowanie, objawiające się w fakcie akceptacji, że organ I instancji odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, podczas gdy ze względu na planowaną powierzchnię garaży oraz miejsc parkingowych, planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
- art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej przez zaakceptowanie stanowiska organu I instancji, że planowane przedsięwzięcie nie będzie wpływało znacząco na środowisko w zakresie emisji hałasu, oraz przyjęcie w ślad za kartą informacyjną przedsięwzięcia, że na teren obiektu w ciągu doby wjeżdżać będzie maksymalnie 407 pojazdów osobowych dojeżdżających do parkingów podziemnych oraz 87 pojazdów osobowych dojeżdżających do naziemnych miejsc postojowych, podczas gdy przyjęta liczba pojazdów poruszających się na terenie przedsięwzięcia w żaden sposób nie może stanowić przełożenia w proporcji 1:1 liczby samochodów na liczbę miejsc parkingowych, a co za tym idzie - oczywistym jest, że po terenie przedsięwzięcia poruszać się będzie większa liczba pojazdów w ciągu doby niż wartość wskazana w zaskarżonych aktach administracyjnych;
- art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej w zw. z art. 63 ust. 1 oraz 2a tej ustawy przez zaakceptowanie przyjętych przez organ I instancji warunków dotyczących planowanego przedsięwzięcia w zakresie nasadzeń rekompensacyjnych oraz kontrolowania wykopów podczas prac ziemnych na poziomie nie pozwalającym na skuteczną ochronę środowiska naturalnego.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pismem z [...] listopada 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy ornitologicznej, opracowanej przez P.W., Członka Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody S. na okoliczność, że teren planowanej inwestycji zamieszkiwany jest przez liczne gatunki ptaków, mających gniazda na ziemi, krzewach i dziuplach, a zakrzewienia i zadrzewienia na nieruchomości stanowią miejsce gniazdowania 11 gatunków ptaków tym 9 objętych ścisła ochroną. Podniesiono, iż organy pominęły okoliczność licznego występowania i gniazdowania ptaków na tym obszarze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 4 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Po 368/19 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że przedwczesna okazała się ocena organów, iż dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...] ark. [...], obręb R. w P. brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, że uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji .
W skardze kasacyjnej spółka K. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą we Wrześni zaskarżyła wyrok WSA w Poznaniu w całości, zarzucając, że nie zapewniono jej udziału w sprawie mimo, że jest następcą prawnym 2X. sp. z o.o., która brała udział
w postępowaniu administracyjnym, co powinno skutkować nieważnością postępowania. Skarżąca spółka zwróciła również uwagę na rozbieżność uzasadnienia wyroku od jego sentencji oraz stwierdziła, że Sąd I instancji bezpodstawnie stwierdził naruszenie przez organy przepisów proceduralnych - art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a.
Z kolei w skardze kasacyjnej spółka L. sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w P. zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 145 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. przez nieuchylenie przez Sąd I instancji decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] października 2018 r. Zwróciła również uwagę na sprzeczność uzasadnienia wyroku z jego sentencją.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 4044/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
NSA w wyroku stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania. W skardze kasacyjnej spółki K. sp. z o.o. sp.k. podniesiono przesłankę nieważności uregulowaną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zgodnie z którą nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Zdaniem NSA nie budzi wątpliwości, że w tej sprawie decyzją z [...] listopada 2019 r. Prezydent Miasta P. przeniósł na rzecz Spółki K. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2019 r., a przeniesienie pozwolenia na budowę nastąpiło jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku, a wynik sprawy rozpoznanej przez WSA w Poznaniu dotyczył interesu prawnego spółki K. sp. z o.o. sp.k., która nie brała udziału w postępowaniu w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym z tego powodu, że nie była powiadamiana o terminie rozprawy. Dopiero po wydaniu zaskarżonego wyroku WSA w Poznaniu postanowieniem z 17 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po 368/19 dopuścił tę spółkę do udziału w charakterze uczestnika. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że w przypadku następstwa prawnego, sąd obowiązany jest zapewnić temu podmiotowi udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie (por. wyrok NSA z 31 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2271/14, opubl. w LEX nr 2083471; wyrok NSA z 22 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 389/15, opubl. w LEX nr 2258718).
Skoro spółka K. z o.o. sp.k. nie była powiadamiana o czynnościach procesowych ze skargi spółki L. sp. z o.o. sp.k. na decyzję SKO w Poznaniu z [...] lutego 2019 r. znak: [...], to spółka ta (K. sp. z o.o. sp.k.) została pozbawiona możności obrony swych praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Powyższe zaś zdecydowało o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpatrzenia.
NSA wskazał, że rozpoznanie sprawy ograniczył do wskazania przyczyny nieważności postępowania, nie badał zaś zasadności zarzutów podniesionych w skargach kasacyjnych. Ponownie orzekający w sprawie WSA w Poznaniu raz jeszcze rozpozna skargę spółki L. sp. z o.o.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w dniu 18 maja 2022 r., obecny na rozprawie pełnomocnik spółki K. sp. z o.o. sp. k. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że kwestie związane z emisją hałasu nie powinny być szczegółowo badane na obecnym etapie postępowania, bowiem regulują to przepisy techniczno- budowlane i dopiero projekt budowlany zawierający szczegółowe rozwiązania dotyczące napędu wentylacji pozwoli ocenić jaki faktycznie hałas, uwzględniając izolację itp. będzie faktycznie emitowany przez inwestycję. Ponadto pełnomocnik złożył do akt pismo procesowe z [...] maja 2022 r. szczegółowo wyrażające jego stanowisko w sprawie wraz z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu
z dokumentów dołączonych do pisma.
Na rozprawie 7 września 2022 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty
w piśmie procesowym uczestnika złożonym na rozprawie w dniu 18 maja 2022 r.
Następnie wyrokiem z 21 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] października 2018 r., zasadzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.
Po przedstawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dotychczasowego przebiegu postępowania, na wstępie Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 71 ust. 1 u.i.o.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Określa wyłącznie wpływy planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie tej decyzji,
w myśl art. 71 ust. 2 ustawy, jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W sprawie nie jest sporne, że planowane przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 56 b r.p.o.ś., zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W tym przypadku, stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś., przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji, jak w niniejszej sprawie, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska – prezydent miasta (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.). Jednakże przed wydaniem decyzji, organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem wyspecjalizowanym: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.). Organ ten, z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia lub raporcie. Jednakże organ właściwy do wydania przedmiotowej decyzji zobowiązany jest do realizacji obowiązku wynikającego z art. 7 k.p.a. W związku z tym, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia opinii oraz danych w nich zawartych, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi samodzielnie ocenić, czy zostały one sporządzone zgodnie z przepisami i czy są prawidłowe. Dalej Sąd
I instancji wskazał, że przepis art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest zatem rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. Uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził,
że wszystkie organy opiniujące zajęły stanowisko, iż dla planowanego przedsięwzięcia brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a Prezydent Miasta Poznania stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko opierał się w znacznej mierze na stanowisku tych organów. RDOŚ oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stanęli na stanowisku, opierając się na danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, że planowana inwestycja (w tym wypadku budowa parkingu w ramach planowanej zabudowy mieszkaniowej)
w fazie eksploatacji nie będzie oddziaływać ponad normę na sąsiednie tereny podlegające ochronie akustycznej. Analiza załączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia, jak też powołanych wyżej opinii prowadzi do wniosku, że analizie poddano jedynie oddziaływanie planowanej inwestycji na tereny sąsiednie pomijając, że planowany garaż podziemny ma być realizowany w ramach zabudowy mieszkaniowej, na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę wielorodzinną. Jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia w ramach przedsięwzięcia planowania jest budowa centrali wentylacyjnej, która ma stanowić źródło hałasu o mocy 85 akustycznej dB w nocy
i dzień (str. 27 karty informacyjnej przedsięwzięcia), co wskazuje, że na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, planuje się źródło emitujące hałas znacznie przekraczający normy określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. na dzień wydawania decyzji Dz.U. z 2014 r. poz. 112), zgodnie z którym dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, jak też terenów w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców, określono dopuszczalne poziomy hałasu 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej. W ocenie Sądu nie można pomijać faktu, że w ramach planowanego przedsięwzięcia ma powstać zabudowa mieszkalna. Ochrona życia i zdrowia osób - przyszłych mieszkańców terenu planowanego przedsięwzięcia i osób mieszkających na terenach sąsiednich nie może być różnicowana. Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.i.o.ś, ilekroć w ustawie jest mowa
o oddziaływaniu na środowisko rozumie się przez to również oddziaływanie na zdrowie ludzi. Niewątpliwie zaś emisja hałasu do środowiska ma wpływ na zdrowie ludzi, a przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu stanowi o zagrożeniu dla zdrowia ludzi. W rozpoznawanej sprawie takim potencjalnym, w ocenie Sądu, zagrożeniem będzie centrala wentylacyjna, niewątpliwie stanowiąca źródło hałasu. Ponadto z akt sprawy wynika, że inwestor planuje budowę budynku mieszkalnego na 407 mieszkań, co pozwala stwierdzić, iż planowany parking podziemny i wywoływane nim emisje, będą oddziaływać na kilkaset osób zamieszkujących docelowo teren tego przedsięwzięcia. Wobec tego na etapie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia należało ocenić centralę wentylacyjną
i parking podziemny pod kątem potencjalnego zagrożenia dla zdrowia ludzi, jak
i źródła emisji. Powyższej analizy niewątpliwie zabrakło w przedmiotowej sprawie, zarówno po stronie organów opiniujących, jak i organów orzekających w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Świadczy to w ocenie Sądu, że organy nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77
§ 1 k.p.a., a co przełożyło się na co najmniej przedwczesną ocenę, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia brak jest konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie Sądu organy nie rozważyły także należycie potencjalnej możliwości kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciami znajdującymi się w sąsiedztwie, już zrealizowanymi, jak i będącymi w realizacji, dla których wydano decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach. W decyzjach organów obu instancji stwierdzono, powołując się na opinię RDOŚ, iż nie przewiduje się wystąpienia znaczących powiązań, ani ponadnormatywnego kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami. Zdaniem Sądu powyższe stwierdzenie jest zbyt lakonicznie, zwłaszcza, że zostało zakwestionowane przez stronę skarżącą w odwołaniu. Co prawda, skarżąca spółka ogólnikowo tylko wskazała, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji realizowanych jest wiele przedsięwzięć, które mogą oddziaływać na siebie wzajemnie. Jednakże, jak wynika
z akt sprawy, planowany budynek mieszkalny wraz z podziemnym parkingiem planowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie terenów dużego centrum handlowego, którym w dacie wydawania decyzji była Galeria M. Rolą organów jest więc ocena znaczących powiązań lub ponadnormatywnego kumulowania planowanego przedsięwzięcia - budynku wielorodzinnego wraz z podziemnym parkingiem o pow. przekraczającej 0,5 ha z przedsięwzięciami, takimi jak wielkopowierzchniowe budynki handlowe znajdujące się w jego okolicy. Powyższe zaś wymaga stosownego uzasadnienia w decyzji, stosownie do wymogów zawartych w art. 7, art. 8, jak też art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Dostrzegając powyższe wady decyzji, Sąd uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania.
W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji wskazał przyczyny odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z ekspertyzy ornitologicznej oraz
z dokumentów załączonych do pisma uczestniczki postępowania z [...] maja 2022 r. Odnosząc się do argumentów uczestniczki zawartych w powyższym piśmie, Sąd
I instancji wskazał, że zasadniczo stanowiły one polemikę z uzasadnieniem wyroku sygn. akt II SA/Po 368/19, a wyrok ten w dacie składania pisma był uchylony przez NSA. Sąd I instancji zgodził się z uczestniczką, że na etapie udzielenia pozwolenia na budowę badany jest wpływ "przedsięwzięcia na przedsięwzięcie", a ochrona samego przedsięwzięcia znajduje normatywne uszczegółowienie w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (aktualnie t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225). Należy jednak zwrócić uwagę, że w rozpoznawanej sprawie oddziaływanie przedsięwzięcia na przedsięwzięcie rozpatruje się z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w ustawie środowiskowej, tj. art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. Jak już wyżej wskazano kwestie związane z hałasem i oddziaływaniem parkingu winny być rozważone przez organ z uwzględnieniem przesłanek zawartych w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d) i f ) u.i.o.ś.
Kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia, Sąd I instancji nakazał organowi
I instancji uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd w uzasadnieniu, w szczególności wzięcie pod uwagę, że w ramach planowanej inwestycji, na etapie jej eksploatacji, oddziaływanie planowanego parkingu podziemnego oraz centrali wentylacyjnej, jak i związane z tym emisje, będą dotyczyć także mieszkańców planowanego budynku wielorodzinnego. Ponadto organ winien zbadać ewentualne powiązania i oddziaływania (oraz ich kumulacje)
z istniejącymi w sąsiedztwie przedsięwzięciami, w szczególności z istniejącym
w sąsiedztwie i funkcjonującym centrum handlowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. Spółka
z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą we W., zaskarżając go w całości, wnosząc na podstawie art. 188 p.p.s.a. o jego uchylenie i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny przez jej oddalenie, ewentualnie na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 135 p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na wadliwym uchyleniu zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P., zamiast oddalenia przez Sąd I instancji skargi, z uwagi na bezpodstawne stwierdzenie przez Sąd I instancji naruszenia przez organy przepisów proceduralnych - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. skutkującego według Sądu I instancji rzekomo wadliwymi ustaleniami faktycznymi organów, rzekomo przedwczesną oceną organów i rzekomym brakiem należytych ustaleń, iż:
a) dla przedsięwzięcia brak jest konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko,
b) nie występuje potencjalna możliwość kumulacji oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciami znajdującymi się w sąsiedztwie,
c) nie przewiduje się wystąpienia znaczących powiązań ani ponadnormatywnego kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:
1. art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. obowiązujący na dzień wydawania zaskarżonej decyzji przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten został przez Sąd I instancji pominięty (niezastosowany) w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym jego zastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe rozróżnienie w niniejszej sprawie przedsięwzięcia polegającego na budowie garażu podziemnego, którego oddziaływanie miałoby zostać zbadane na przedsięwzięcie polegające na budowie budynku wielorodzinnego, podczas gdy budowa budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą, w tym garażem podziemnym stanowi jedno zamierzenie budowlane, zatem stanowi jedno przedsięwzięcie, którego wpływ na środowisko prawidłowo przeanalizowały organy w niniejszej sprawie;
2. art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d) oraz lit. g) i lit. f) u.i.o.ś. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy te nakazują rozważenie oddziaływania przedsięwzięcia na teren samego przedsięwzięcia;
3. art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten nie został przez Sąd I instancji zastosowany w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym jego zastosowanie i błędne uznanie, że uzasadnienie decyzji w zakresie stwierdzenia, iż nie przewiduje się wystąpienia znaczących powiązań ani ponadnormatywnego kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami jest zbyt lakoniczne, podczas gdy uzasadnienie decyzji organu I instancji oraz uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierały informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania L. sp.j. z siedzibą w P. wnosił o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wskazał na argumenty przemawiające za jej oddaleniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd II instancji, który w odróżnieniu od Sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 403/21; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie wystąpiła.
Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie spółka opiera podniesione zarzuty kasacyjne na obu wyżej wymienionych podstawach.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów kasacyjnych stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. Podnosząc ten zarzut strona wnosząca skargę kasacyjną stwierdziła, że przepis ten został przez Sąd I instancji naruszony przez nieprawidłowe rozróżnienie w niniejszej sprawie przedsięwzięcia polegającego na budowie garażu podziemnego, którego oddziaływanie miałoby zostać zbadane, na przedsięwzięcie polegające na budowie budynku wielorodzinnego, podczas gdy budowa budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą, w tym z garażem podziemnym, stanowi jedno zamierzenie budowlane, zatem stanowi jedno przedsięwzięcie, którego wpływ na środowisko prawidłowo przeanalizowały organy. Bezspornym jest, że przedsięwzięciem objętym zaskarżoną decyzją jest budowa budynku wielorodzinnego wraz z podziemnym garażem. Wynika to zarówno z treści wniosku złożonego przez inwestora, karty informacyjnej przedsięwzięcia, jak i samej zaskarżonej decyzji. Wskazany przez stronę przepis art.3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. zawiera ustawową definicję pojęcia przedsięwzięcia. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych pojęcie przedsięwzięcia ma szeroki zakres znaczeniowy, obejmuje wszelkie zamierzenia budowlane oraz inne ingerencje w środowisko, polegające na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu (w tym również na wydobywaniu kopalin, przy czym przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcia, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty). Nie jest więc tak, jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dopuszczalne dzielenie przedsięwzięcia na części (elementy odrębne konstrukcyjnie) etapy lub odcinki (w przypadku inwestycji liniowych). Taka definicja pojęcia ma zapewnić przeprowadzenie jednej i kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko całego przedsięwzięcia. Tym samym, co do zasady niedopuszczalnym w niniejszej sprawie byłoby badanie oddziaływania na środowisko garażu podziemnego, który stanowi część większego zamierzenia budowlanego jakim jest budowa budynku wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym. Wczytując się jednak w treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku uznać należy, iż nie jest uprawnione stwierdzenie, że Sąd I instancji dokonał nieuprawnionego podziału przedsięwzięcia przestawionego we wniosku na dwa odrębne przedsięwzięcia, tj. garaż podziemny oraz budynek mieszkalny. W uzasadnieniu, dokonując analizy źródła emisji hałasu jakim niewątpliwie będą stanowiące część całego przedsięwzięcia centrale wentylacyjne, Sąd I instancji nie dokonał podziału przedstawionego we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej przedsięwzięcia na dwa odrębne, nakazując ponowne zbadanie ich oddziaływania na środowisko, a jedynie precyzyjnie wskazał, który element przedsięwzięcia z uwagi na pochodzącą z niego emisję będzie miał wpływ na zdrowie i życie ludzi. Wszelkie w tym zakresie wątpliwości rozwiać winna ta część uzasadnienia, w której Sąd opisuje przedsięwzięcie, którego oddziaływanie na środowisko podlega badaniu w niniejszej sprawie, gdzie wyraźnie się stwierdza, że jest to budowa budynku wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą.
Za uzasadniony natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. d oraz lit. g) i lit. f) u.i.o.ś., sprowadzającego się do błędnej wykładni tego przepisu polegającej na przyjęciu, że przepisy te nakazują rozważenie oddziaływania przedsięwzięcia również na teren, na którym ma ono być realizowane. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej, w części dotyczącej tego zarzutu wynika, że strona skarżąca kasacyjnie powyższe naruszenie upatruje w błędnym stanowisku Sądu o braku na etapie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oceny centrali wentylacyjnej i parkingu, pod kątem potencjalnego zagrożenia dla zdrowia ludzi, jak i emisji. Stanowisko Sądu I instancji było oparte na ustaleniu, że mające być zamontowane centrale wentylacyjne, mają stanowić źródło hałasu o mocy 85 akustycznej dB w nocy i w dzień, co wskazuje na przekroczenie dopuszczalnych norm określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, który to akt prawny, dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, jak też terenów w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców, określa dopuszczalne poziomy hałasu 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej. Nadto Sąd I instancji wskazał na źródło hałasu, jakim będzie ruch pojazdów mechanicznych w parkingu podziemnym. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia odnośnie zagrożenia dla zdrowia ludzi, jakie niewątpliwie może nieść hałas o wartościach przekraczających dopuszczalne normy, należy mieć na uwadze zarówno zdrowie osób mieszkających na terenach sąsiednich, jak i osób – przyszłych mieszkańców terenu planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zabrakło jednak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do stanowiska w tym zakresie, przedstawionego w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, w której przedstawiono źródła hałasu (ruch samochodów i centrale wentylacyjne w ilości 6 sztuk w garażu podziemnym o mocy akustycznej 85 dB), opisano przyległe tereny i przedstawiono wyniki pomiaru hałasu zarówno w porze dziennej i nocnej. Nadto przedstawiono je w formie graficznej w postaci rozkładu izofon hałasu dla pory nocnej i pory dziennej. Należy również podkreślić, że w tym przedmiocie wypowiedział się także w wydanej na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 31 i ust. 3 i 3a u.i.o.ś. RDOŚ stwierdzając, że nie przewiduje się, aby emisja hałasu powstająca w wyniku funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia wpłynęła w sposób znaczący na warunki akustyczne w obrębie planowanego przedsięwzięcia oraz, że zostaną dotrzymane standardy określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Jednocześnie w sporządzonej opinii wnioskował o uwzględnienie między innymi warunku dotyczącego zainstalowania 6 centrali wentylacyjnych, każda o maksymalnym poziomie mocy akustycznej do 85 dB. Takie samo stanowisko przedstawił w swojej opinii Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Poznaniu. Sugeruje to, że organy te wyrażając powyższe stanowisko, uwzględniły nie tylko moc powyższych central, ale także, że nie ograniczyły swojej oceny tylko do sąsiednich terenów.
W przedstawionym stanowisku Sąd I instancji nie uwzględnił także roli, jaką spełnia w cały procesie inwestycyjnym, poczynając od wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla danego przedsięwzięcia do jego realizacji, postępowanie toczące się przed organami architektoniczno- budowlanymi właściwymi do zatwierdzenia przedstawionego im projektu budowlanego, w tym jakim warunkom zgodnie z przepisami prawa budowlanego winien spełniać przedłożony do realizacji projekt budowlany. Dopiero w projekcie budowlanym inwestor obowiązany jest przedstawić konkretne rozwiązania techniczne, o czym stanowi między innymi art. 34 ust. 3 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a które to rozwiązania techniczne w zakresie ochrony akustycznej znajdują uszczegółowienie między innymi w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 323, § 326, § 327), kładące akcent na ochronę zdrowia osób zamieszkujących w danym budynku, nakazujące wprowadzanie rozwiązań zapewniających zachowanie obowiązujących norm.
Tym samym należy uznać, że przedstawiona przez Sąd I instancji w tej części ocena zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, stanowiącego podstawę oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na zdrowie ludzi odnośnie emisji hałasu jest niepełna, nieuwzględniająca faktycznie całego materiału dowodowego dotyczącego tej kwestii, nieuwzględniająca celu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i nieuwzględniająca wzajemnych relacji między tym postępowaniem a postępowaniem prowadzonym przez organy architektoniczno-budowlane w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługuje również na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powinna zawierać, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnianych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Naruszenie powyższego przepisu skarżący kasacyjnie upatruje w błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że uzasadnienie decyzji w zakresie stwierdzenia, iż nie przewiduje się wystąpienia znaczących powiązań, ani ponadnormatywnego kumulatywnego oddziaływania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami jest zbyt lakoniczne, podczas gdy uzasadnienie decyzji organu I instancji oraz decyzji zaskarżonej zawierają informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sąd I instancji stwierdził, że stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tym przedmiocie jest zbyt lakoniczne. Potwierdził, że strona wnosząca skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego też tylko w sposób ogólnikowy stwierdziła, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji realizowanych jest wiele przedsięwzięć, które mogą na siebie wzajemnie oddziaływać. Sąd stwierdził nadto, że w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia położone jest duże centrum handlowe, co rodziło po stronie organów obowiązek przeprowadzenia oceny znaczących powiązań lub ponadnormatywnego kumulowania oddziaływania na środowisko. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, mówiąc o występowaniu kumulowania oddziaływania podnosi się jedynie w sposób ogólny, że w pobliżu jest realizowanych kilka innych inwestycji mieszkalnych, powodujących wzmożony ruch samochodów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, tak ogólne stwierdzenia, zarówno podnoszone przez strony postępowania, jak i sam Sąd I instancji nie mogą być uznane za wystarczającą podstawę do przyjęcia braku właściwej oceny przez organy przesłanki wystąpienia skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i innych przedsięwzięć na środowisko. Sąd I instancji winien zakwestionowane stanowisko organów, opierających się na zgromadzonym dotychczas materiale dowodowym, w szczególności danych wynikających z karty informacyjnej przedsięwzięcia i opinii sporządzonych przez wyspecjalizowane organy współdziałające w tym przedmiocie, dokładniej uzasadnić wskazując np. na wielkość przedsięwzięć, ich wzajemne usytuowanie, rodzaj immisji mogących podlegać kumulacji, a wpływających na środowisko.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie oraz uwzględniając treść art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona postanowił rozpoznać skargę. Przystępując do rozpoznania już samej skargi na wstępie podnieść należy, iż decyzja środowiskowa jest promesą dla przyszłego inwestora, który może na jej podstawie ubiegać się o przyznanie prawa do zabudowy wskazanej we wniosku o jej wydanie poprzez realizację konkretnej inwestycji. Decyzja środowiskowa nie przesądza o tym co dokładnie zostanie zrealizowane. Doprecyzowanie tego, co ma zostać zrealizowane, następuje w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja środowiskowa, potwierdza jedynie to, że na danej nieruchomości może powstać inwestycja opisana w karcie informacyjnej dołączonej do wniosku o jej wydanie o progowych danych opisanych w tym dokumencie. Wskazać należy, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 u.i.o.ś.). Postępowanie toczące się w przedmiocie jej wydania dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (wyroki NSA z: 22 kwietnia 2010 r., II OSK 696/09, 30 czerwca 2010 r., II OSK 988/09). Określa jedynie warunki wykorzystania terenu pod inwestycję z uwagi na konieczność ochrony przyrody, zasobów naturalnych i zabytków, zdrowia ludzi oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Jej wydanie nie gwarantuje inwestorowi, że zrealizuje planowane przedsięwzięcie, ponieważ nie zwalnia go z obowiązku uzyskania w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania decyzji o warunkach zabudowy, a następnie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. W decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych nie określa się wymagań nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej nowego obiektu, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Nie określa się położenia budynków w stosunku do zabudowy na sąsiednich działkach, ani też konkretnych rozwiązań technicznych, mających wpływ na poziom emisji hałasu i innych substancji do środowiska. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie narusza prawa własności, nie daje też inwestorowi żadnych praw do terenu potencjalnego zainwestowania, określa natomiast wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników szkodliwych. Celem postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest określenie optymalnych warunków zapewniających ochronę środowiska przy realizacji danego przedsięwzięcia, a nie podważenie normatywnego statusu przedsięwzięcia, jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez Kolegium, że w okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczył przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia dołączonej do wspomnianego wniosku, a co również nie było kwestionowane przez uczestników postępowania administracyjnego, w tym wnoszącego skargę oraz znajduje potwierdzenie w opiniach sporządzonych na potrzeby niniejszej sprawy przez organy współdziałające. Z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.i.o.ś. wynika, że dla tego rodzaju przedsięwzięć przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane tylko wówczas, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. Ten ostatni przepis stanowi, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie takie kryteria, jak: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Jeżeli w oparciu o analizę ww. kryteriów organ stwierdzi potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - wydaje postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.). W sytuacji natomiast, która miała miejsce w niniejszej sprawie, po uprzednim pozyskaniu wymaganych art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. w zw. z art. 84 ust. 1 u.i.o.ś., opinii: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wydana została, na podstawie art. 84 u.i.o.ś., decyzja orzekająca o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko wraz z określeniem warunków i wymagań koniecznych do uwzględnienia na poszczególnych etapach realizacji przedsięwzięcia.
Załatwienie niniejszej sprawy nastąpiło zatem w drodze decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest wydawana zarówno w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (obejmującej m.in. sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko oraz zapewnienie społecznego udziału w postępowaniu), jak również w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tej drugiej sytuacji w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 84 ust. 1u.i.o.ś., właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Może również określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c) u.i.o.ś., lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b) lub c) u.i.o.ś. (art. 84 ust. 1a u.i.o.ś.), co też nastąpiło w decyzji Wójta z [...] grudnia 2020 r. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 2 u.i.o.ś.).
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że wszystkie wskazane wyżej warunki - zarówno formalne, jak i merytoryczne - zostały w zaskarżonej decyzji spełnione. Poszczególne postanowienia zawarte w zaskarżonej decyzji znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Podkreślić należy, że organy współdziałające wydające w przedmiotowej sprawie opinię zgodnie stwierdziły, że nie wskazały na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazały na konieczność uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków zapewniających w sposób należyty ochronę środowiska. Dotyczy to w szczególności opinii przedstawionej przez RDOŚ, a które to "zalecenia" zostały przez organy wydające decyzję w całości uwzględnione. Należy podkreślić, że organy współdziałające są organami wyspecjalizowanymi, których pracownicy posiadają niezbędne doświadczenie i wiedzę niezbędną do określenia oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Powyższe opinie stanowiły podstawę do zawarcia w decyzji środowiskowej postanowień mających na celu ochronę środowiska zwierzęcego, jak i roślinnego. W zakresie skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia objętego wnioskiem z innymi przedsięwzięciami zrealizowanymi, realizowanymi bądź planowanymi, organ swoje stanowisko oparł nie tylko na informacjach zawartych w karcie planowanego przedsięwzięcia, ale także stanowiskach przedstawionych przez organy współdziałające, w tym również w zakresie emisji hałasu. W tym miejscu należy wskazać, że w niniejszym uzasadnieniu Sąd wskazał, że na kolejnym etapie jakim niewątpliwie będzie zatwierdzenie projektu budowlanego, organ architektoniczno-budowlany będzie oceniał konkretne rozwiązania techniczne, zawarte w przedstawionym mu projekcie, pod kątem zachowania dopuszczalnych do danego terenu norm hałasu, między innymi na terenie, na którym inwestycja będzie realizowana w celu ochrony zdrowia osób mających na nim zamieszkać. Tym samym należy uznać, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Wobec powyższego na podstawie art. 188 p.p.s.a. zaskarżony wyrok uchylono, a wniesioną skargę uznając za niezawierającą usprawiedliwionych podstaw oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. i zasądzono od wnoszącego skargę, tj. Lomas Inwestycje Samol sp.j. z siedzibą w Poznaniu na rzecz strony, która wniosła skargę kasacyjną, tj. Katowicka 2 Spółka z o.o. sp.k. z siedzibą w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę 477 zł, tj. 100 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, 360 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika procesowego będącego adwokatem ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (pkt 2 wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI