III OSK 6672/21

III OSK 6672/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Jezielska /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 10/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-11
Skarżony organ
Prezes Agencji Mienia Wojskowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 133
art. 21 ust. 6, art. 23 ust. 9 pkt 1, art. 26 ust. 3, art. 47 ust. 1 pkt 3, art. 47 ust. 5
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 655
art. 713 pkt 5 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Dz.U. 2015 poz 1800
§ 14 ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 946/20 w sprawie ze skargi Sądu Okręgowego w S. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 20 marca 2020 r. nr 11/2020/RP w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz Sądu Okręgowego w S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 czerwca 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 10/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w Warszawie z 30 października 2020 r. w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w. W. z 19 sierpnia 2020 r.,
W uzasadnieniu wyroku podano, że wnioskiem z 29 maja 2020 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w W. o wypłatę odprawy mieszkaniowej i wskazał jako dzień do wyliczenia odprawy mieszkaniowej datę 1 września 2008r., kiedy członkami jego rodziny byli: żona oraz małoletni syn, z którymi we wskazanym okresie zamieszkiwał. Organ ustalił, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 4 marca 2020 r. i przeniesiony w stan spoczynku wskutek stwierdzenia przez Wojskową Komisję Lekarską trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Na dzień zwolnienia ze służby posiadał 26 lat, 6 miesięcy i 8 dni wysługi wojskowej, zaliczanej do wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową i od 1 kwietnia 2020 r. posiada uprawnienia emerytalne. Organ I instancji ustalił ponadto, że wyrokiem z 25 listopada 2008 r. Sąd Okręgowy w Opolu orzekł o rozwiązaniu małżeństwa skarżącego przez rozwód, a wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem powierzył matce. Wyrok uprawomocnił się dnia 17 grudnia 2008 r . Podano, że w tych okolicznościach organ I instancji, orzekając o wypłacie odprawy w decyzji z 19 sierpnia 2020 r., do jej wyliczenia uwzględnił jedną normę. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, który podzielił stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że nie jest możliwe przyjęcie norm na osoby wskazane przez skarżącego do wyliczenia odprawy mieszkaniowej w oświadczeniu, tj. na syna oraz na byłą żonę, gdyż zgodnie z przedstawionym w sprawie stanem faktycznym, osoby te nie są członkami rodziny skarżącego w świetle art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 2017 ze zm., dalej jako: u.z.s.z.). Natomiast odnośnie do stałego związku partnerskiego, w którym skarżący obecnie pozostaje i z którego urodziło się dziecko wskazano, że uwzględnienie w odprawie mieszkaniowej normy na drugie dziecko mogłoby nastąpić po złożeniu nowego oświadczenia w tym zakresie, a także przedłożeniu stosownych dokumentów.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 26 ust. 3 w zw. z art. 47 u.z.s.z.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi w całości.
Uwzględniając skargę WSA wskazał, że z przepisu art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. wynika, że do wyliczenia odprawy mieszkaniowej należy przyjąć ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, w dniu wskazanym przez żołnierza. Podano, że skarżący wskazał jako dzień do wyliczenia odprawy mieszkaniowej datę 1 września 2008r., kiedy członkami jego rodziny byli: żona oraz małoletni syn, z którymi we wskazanym powyżej okresie zamieszkiwał. W ocenie WSA okoliczność, że wyrokiem z 25 listopada 2008 r. orzeczono o rozwiązaniu małżeństwa skarżącego przez rozwód oraz powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim matce nie wpływa na uprawnienie skarżącego do odprawy mieszkaniowej ani na jej wysokość. Podano, że w sprawie nie wystąpiła wątpliwość, co do rozumienia stosowanej normy prawnej, a nadto sens przepisu art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. nie przeczy w sposób oczywisty celowi odprawy mieszkaniowej (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit.b u.z.s.z.), która stanowi tylko określony procent wartości przysługującego lokalu mieszkalnego (art. 47 u.z.s.z.). Natomiast wykładnia systemowa i funkcjonalna nie dają w tej sprawie podstaw, aby odstąpić od wykładni literalnej i przyjąć, że ustaleń co do ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej, należy dokonywać na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, a nie na dzień wskazany przez żołnierza, jak stanowi art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z., gdyż prawo do odprawy mieszkaniowej jest ściśle związane z przysługującym żołnierzowi w trakcie służby prawem do zakwaterowania. Nadto przyjęcie ustaleń w zakresie ilości norm na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej przez organ, a nie na dzień wskazany przez żołnierza, oznaczałoby, że to organ wybierałby w istocie datę, na którą dokonywane byłyby ustalenia faktyczne w tym zakresie. Wskazano, że ustawodawca powtórzył zwrot "na dzień wskazany przez żołnierza" w art. 47 ust. 2 zdanie pierwsze u.z.s.z. Także w art. 47 ust. 5 u.z.s.z. ustawodawca potwierdził, że do obliczenia wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, należy przyjąć ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej "w dniu wskazanym przez żołnierza". Ponadto Minister Obrony Narodowej w rozporządzeniu z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1195) określając wzór wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej w załączniku nr 1 również uwzględnił brzmienie ustawy o zakwaterowaniu, wskazując na konieczność załączenia do wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym "na wskazany dzień". Zatem kwestia daty wydania decyzji przez organ nie ma znaczenia prawnego dla dokonania ustaleń faktycznych co do wysokości odprawy mieszkaniowej. W związku z tym WSA nakazał ponownie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej.
Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł Prezes Agencji Mienia Wojskowego, zaskarżając go w całości i zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 2 u.z.s.z. oraz art. 6 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w następstwie błędnie dokonanej wykładni cytowanych powyżej przepisów i uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. ma literalne zastosowanie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi względnie o uchylenie wyroku do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm obowiązujących, oświadczając, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w sprawie naruszona została zasada praworządności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. w zakresie, w jakim do wyliczenia wartości przysługującego lokalu (jako elementu wartości odprawy mieszkaniowej) należy brać pod uwagę ilość norm przysługujących żołnierzowi w dniu przez niego wskazanym jest sprzeczny z samą instytucją odprawy, do której prawo - co do zasady - żołnierz nabywa z dniem zwolnienia ze służby wojskowej, o ile nabył uprawnienia emerytalne bądź rentowe (art. 23 ust. 1-9 u.z.s.z.). Zatem wsteczne liczenie norm przy obliczaniu odprawy mieszkaniowej zanim prawo do odprawy zostało nabyte koliduje z istotą i celem odprawy mieszkaniowej. Podniesiono, że przepis ten jest niespójny z innymi przepisami u.z.s.z., np. z art. 41a u.z.s.z., który przewiduje rozkwaterowanie po rozwiązaniu małżeństwa i przydział byłemu współmałżonkowi lokalu o powierzchni uwzględniającej normy na dzieci pozostające pod jego opieką, a także z art. 21 ust. 6 u.z.s.z. i art. 23 ust. 9 pkt 1 u.z.s.z., który w zakresie negatywnych przesłanek prawa do zakwaterowania (i prawa do odprawy mieszkaniowej) odnosi się do żołnierza lub jego małżonka, a nie byłego małżonka. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu Sąd I instancji, dokonując wykładni literalnej, nie wziął pod uwagę skutków zdarzeń mających miejsce po wskazanym przez stronę dniu tj. rozwiązania małżeństwa, co powoduje, że zarówno w dacie nabycia uprawnienia do odprawy mieszkaniowej, jak i w dacie wydania decyzji przyznającej odprawę mieszkaniową była żona i syn skarżącego nie stanowili rodziny żołnierza w świetle art. 26 ust. 3 pkt 1 i 2 u.z.s.z. Wskazano, że odprawa mieszkaniowa jest instytucją, która ma pomóc żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych swoich i swojej rodziny po zakończeniu służby, a zatem potrzeb aktualnych, a nie potrzeb, które istniały wcześniej (w dniu wskazanym), bo nierzadko w dniu wskazanym żołnierz potrzeby miał zaspokojone w formie, w jakiej przewidują przepisy u.z.s.z. tj. poprzez przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, wypłatę świadczenia mieszkaniowego czy przydział miejsca w internacie lub kwaterze internatowej. Zatem literalna interpretacja art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z., w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że na dzień nabycia uprawnienia czy na dzień wydania decyzji, przesłanki warunkujące uznanie danej osoby za członka rodziny żołnierza nie są spełnione, prowadzi do zniekształcenia lub wypaczenia jego treści. W konsekwencji organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 6 k.p.a. wobec braku zastosowania innej, ale dopuszczalnej czy wręcz koniecznej metody wykładni art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik R. P. wniósł o jej nieuwzględnienie i "utrzymanie w mocy" zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 47 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 2 u.z.s.z. oraz art. 6 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu literalnego zastosowania art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu przyjęcie, że do wyliczenia odprawy mieszkaniowej uwzględniającej wartość przysługującego żołnierzowi lokalu należy przyjąć ilość norm przysługujących mu w dniu przez niego wskazanym, bez uwzględnienia zdarzeń mających miejsce po tym dniu, jest sprzeczne z samą instytucją odprawy mieszkaniowej, którą co do zasady nabywa się z dniem zwolnienia ze służby wojskowej.
Należy zatem podnieść, że zgodnie z art. 47 ust. 1 u.z.s.z. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. W przepisie tym określono także zasady obliczania i wypłacania odprawy, w tym w pkt 3 tego ustępu podano, że wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Stosownie do art. 47 ust. 2 u.z.s.z. dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy ze względu na ostatnie miejsce pełnienia służby wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku, oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 4-6, oraz przedstawieniu co najmniej jednego z dokumentów:(...). Prawidłowe zatem jest uznanie przez Sąd I instancji, że stosownie do art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. przy wyliczaniu odprawy mieszkaniowej należy uwzględnić ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza.
Za przyjęciem interpretacji przedstawionej przez WSA przemawia nie tylko wykładnia literalna, ale także historyczna, uwzględniająca zmiany dokonywane przez ustawodawcę w odniesieniu do kwestii "ilości norm". Należy bowiem zauważyć, że do 30 czerwca 2010 r. odprawa mieszkaniowa wypłacana była na podstawie umowy zawartej między dyrektorem oddziału regionalnego Agencji a osobą uprawnioną (art. 47 ust. 2 u.z.s.z. w wersji wówczas obowiązującej), zaś dla ustalenia jej wysokości przyjmowano wartość lokalu stanowiącą iloczyn maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w dniu zawarcia umowy o wypłatę odprawy mieszkaniowej, wskaźnika 1,45 i wartości 1 m2 powierzchni użytkowej określonej w pkt 3 (art. 47 ust. 1 pkt 4 u.z.s.z. w wersji do 30 czerwca 2010 r.). Nie ulegało zatem wątpliwości, że należało uwzględnić ilość norm przysługujących na dzień zawarcia umowy o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Następnie ustawą z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) zmieniono brzmienie art. 47 ust. 2 i wprowadzono zapis, na mocy którego upoważniono dyrektora oddziału regionalnego do wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 5, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Jednocześnie w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. wskazano, że do wyliczenia wysokości odprawy przyjmowana będzie wartość lokalu obliczona jako "iloczyn maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w dniu wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej (...)", Zatem nowelizacją tą ustawodawca nie tylko zmienił tryb przyznawania odprawy z umownego na decyzyjny, ale ustalając zasady przyznawania odprawy wyraźnie wówczas określił, że przy ustalaniu jej wysokości uwzględniana będzie ilość norm należna żołnierzowi w dniu wydania decyzji. Następną zmianę art. 47 ust. 2 u.z.s.z. dokonano na mocy art. 107 pkt 13 lit. b ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1322), wprowadzając zapis, że dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku, oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i przedstawieniu co najmniej jednego z następujących dokumentów (...)". Jednocześnie zmieniono także brzmienie art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z., określając zasady obliczenia i wypłacania odprawy mieszkaniowej poprzez wskazanie, że składnikiem wartości przysługującego lokalu mieszkalnego są "ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza" (w art. 107 pkt 13 lit. a tiret drugie ustawy z 10 lipca 2015 r.). Skoro zatem ustawodawca zmieniał zasady dotyczące dnia, na który należało uwzględniać ilość norm należnych żołnierzowi z "dnia zawarcia umowy", "dnia wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej" na zapis "w dniu wskazanym przez żołnierza" oznacza, że było to celowe działanie ustawodawcy, które miało na celu doprecyzowanie przedmiotowego przepisu i pozostawienie uznaniu żołnierza, na jaki dzień należy przyjąć stan jego rodziny. Za przyjęciem takiej interpretacji przemawia także kolejna nowelizacja, która została wprawdzie dokonana już po wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie, a zatem nie mogła stanowić podstawy podjętego rozstrzygnięcia i tym samym oceny Sądu, ale potwierdza stanowisko WSA, że działanie ustawodawcy polegające na przyznaniu żołnierzowi uprawnienia do wskazania dowolnego dnia określającego stan jego rodzinny było działanie celowym i zamierzonym. Należy bowiem zauważyć, że na podstawie art. 713 pkt 5 lit. a ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655) dokonano kolejnej nowelizacji art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. na mocy której do użytego zwrotu "ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza" dodano sfomułowanie: "niezależnie od ilości norm należnych żołnierzowi w dniu jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej". Zatem w obecnym stanie prawnym ustawodawca sam usunął wszelkie wątpliwości co do daty, na jaką należy uwzględniać ilość przysługujących żołnierzowi norm.
Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, przyjęcie wykładni art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. zaprezentowanej przez organ prowadziłoby do uznania, że użyty w tym przepisie zwrot "w dniu wskazanym przez żołnierza" byłby zbędny. Natomiast Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodną z założeniem o racjonalności prawodawcy, leżącym u podstaw poprawnej wykładni przepisów prawa, taką wykładnię, która prowadziłaby do wniosku, że pewien fragment przepisu należałoby uznać za całkowicie zbędny (por. uchwała TK z 14 czerwca 1995 r. sygn. akt W 19/94, OTK 1995/1/23). Podobne poglądy są prezentowane zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie z 22 czerwca 1999 r., sygn. akt I KZP 19/99), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uzasadnienie uchwały NSA z 22 czerwca 1998 r. sygn. akt FPS 9/97, uzasadnienie uchwały z 14 grudnia 1998 r. sygn. akt FPS 19/98 oraz uchwała z 20 marca 2000 r., sygn. akt FPS 14/99, wyroki NSA z 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 871/12, 15 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1328/13, 13 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 790/17).
Ponadto, niezależnie od przyjętych obecnie rozwiązań legislacyjnych, jednoznacznie wskazujących na intencje ustawodawcy, należy zauważyć, że przyjęcie poglądu prezentowanego przez organ prowadziłoby do pogorszenia sytuacji faktycznej żołnierza, zwłaszcza legitymującego się długim stażem służby, którego stan osobowy zmniejszył się na skutek różnych okoliczności, w tym np. na skutek ukończenia przez dzieci 25 roku życia (por. art. 26 ust. 3 pkt 2 u.z.s.z.). W związku z tym, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, art. 26 ust. 3 pkt 2 u.z.s.z. potwierdza prawidłowość wykładni przyjętej przez Sąd Instancji art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z., która służy promocji dłuższego pozostawania przez żołnierza w służbie wojskowej, uniezależniając go od wskazanych wyżej okoliczności. Na tę kwestię także wskazano w wyżej powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt III OSK 5108/21.
Powyższy pogląd znalazł potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt III OSK 5108/21).
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także argumentacji organu, że interpretacja przyjęta przez WSA art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. jest sprzeczna z ratio legis regulacji dotyczącej odprawy mieszkaniowej, która w ocenie organu ma pomóc żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych swoich i swojej rodziny po zakończeniu służby, a zatem potrzeb aktualnych, a nie potrzeb, które istniały wcześniej (w dniu wskazanym), gdyż w dniu wskazanym żołnierz potrzeby te mógł mieć zaspokojone poprzez przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, wypłatę świadczenia mieszkaniowego czy przydział miejsca w internacie lub kwaterze internatowej. Należy bowiem zauważyć, że stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 1 u.z.s.z. odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Zatem nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że nie można uwzględniać ilości norm na dzień wskazany przez żołnierza, gdyż w tym dniu mógł mieć zaspokojone potrzeby mieszkaniowe poprzez przydział kwatery, skoro sam ustawodawca nie traktuje zamieszkania w kwaterze za zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierza. Odprawa mieszkaniowa nie przysługuje także w przypadkach określonych w art. 23 ust. 6 i art. 21 ust. 6 u.z.s.z.(art. 23 ust. 9 u.z.s.z.), czy w przypadku, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 u.z.s.z. Zatem okoliczności wskazywane przez organ jako świadczące o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych w dacie wskazanej przez żołnierza, w ogóle pozbawiają żołnierza prawa do otrzymania odprawy mieszkaniowej, niezależnie od momentu, w którym wystąpiły. W związku z tym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że odprawa ma zaspokajać potrzeby mieszkaniowe aktualne na dzień zwolnienia nie znajduje żadnych podstaw prawnych.
W tych okolicznościach niezasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, gdyż prawidłowo Sąd I instancji uznał, że użyty w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.s.z. zwrot "w dniu wskazanym przez żołnierza" oznacza, że przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej stan rodziny żołnierza jest uwzględniany na dzień wskazany przez wnioskodawcę, a nie na dzień wydania decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) i obejmują one wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a., w kwocie 240 zł. Natomiast brak było podstaw do zasądzenia kosztów postępowania za obie instancje, gdyż stosownie do art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w przypadku zaskarżenia skargą kasacyjną wyroku sądu pierwszej instancji uwzględniającego skargę, w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić tylko niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez skarżącego.