Orzeczenie · 2025-09-30

III OSK 666/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-30
NSAochrona środowiskaWysokansa
opłata produktowaopakowaniaodpady opakowaniowegospodarka opakowaniamiochrona środowiskaNSApostępowanie administracyjnezaległość podatkowakontrolasprawozdanie

Przedmiotem skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA), który uchylił decyzję GIOŚ dotyczącą ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2015 dla B. Sp. z o.o. Decyzja GIOŚ została wydana po ponownym rozpatrzeniu odwołania spółki od decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego. Marszałek pierwotnie ustalił zaległość w kwocie 1 368 838 zł, którą GIOŚ utrzymał w mocy. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego i ustosunkowania się do wniosków dowodowych spółki. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GIOŚ wydał decyzję reformatoryjną, uchylając decyzję organu I instancji i określając zaległość na kwotę 1 000 340 zł. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (m.in. art. 10 § 1, art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1 k.p.a.) oraz materialnych (m.in. art. 34 ust. 3, art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). WSA uznał zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (poprzez wydanie decyzji z pominięciem stanowiska spółki) oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego) za zasadne, uchylając decyzję GIOŚ. WSA nie uwzględnił zarzutów naruszenia prawa materialnego, podzielając stanowisko organu co do interpretacji przepisów dotyczących opakowań wielokrotnego użytku i opłaty produktowej. GIOŚ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a. (poprzez błędne przyjęcie, że organ nie rozpoznał materiału dowodowego) oraz w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. (poprzez błędne przyjęcie naruszenia procedury). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił naruszenia przepisów proceduralnych przez organ odwoławczy, w szczególności dotyczące braku pełnego ustosunkowania się do stanowiska strony i niepełnego zebrania materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. NSA podkreślił, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do pisma spółki z 10 stycznia 2023 r. w uzasadnieniu decyzji, a jedynie w osobnym piśmie po jej wydaniu, co stanowiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto, WSA słusznie wskazał na niepełne ustalenie stanu faktycznego przez organ odwoławczy, który oparł się na danych dotyczących stanu magazynów opakowań pustych, pomijając stan magazynów wyrobów gotowych, co jest kluczowe dla ustalenia wprowadzenia opakowań do obrotu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zasady czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej i zupełności materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 k.p.a.). Wyjaśnienie zasad ustalania opłaty produktowej w kontekście opakowań wielokrotnego użytku i szacunkowego określania masy opakowań.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej materii opłaty produktowej, ale jego wnioski dotyczące procedury administracyjnej mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. i art. 7, 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez pełnego ustosunkowania się do stanowiska strony i niepełne ustalenie stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA prawidłowo stwierdził naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. (poprzez wydanie decyzji z pominięciem stanowiska strony) oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy wydał decyzję po zawiadomieniu strony o zakończeniu postępowania, nie ustosunkowując się do jej pisma z dnia 10 stycznia 2023 r. w uzasadnieniu decyzji, a jedynie w osobnym piśmie po jej wydaniu. Ponadto, organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, opierając się na niepełnych danych dotyczących stanu magazynów opakowań pustych, pomijając stan magazynów wyrobów gotowych.

Jak należy interpretować i stosować przepisy ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi dotyczące ustalania masy opakowań wprowadzonych do obrotu, w szczególności w kontekście opakowań wielokrotnego użytku i szacunkowego ustalania opłaty produktowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy nie dokonał pełnych ustaleń faktycznych, opierając się na niekompletnych danych i szacunkach, które nie uwzględniały wszystkich istotnych okoliczności, takich jak stan magazynów wyrobów gotowych czy możliwość ponownego użycia opakowań.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy oparł ustalenia dotyczące masy opakowań wielokrotnego użycia wprowadzonych po raz pierwszy do obrotu na danych inwentaryzacyjnych opakowań pustych, pomijając stan magazynów wyrobów gotowych i inne istotne czynniki, co mogło prowadzić do błędnego ustalenia wysokości opłaty produktowej. NSA podkreślił, że szacunkowe ustalenie opłaty powinno być oparte na wszelkich dostępnych informacjach i nie może być dowolne.

Czy wykorzystywanie przez przedsiębiorcę opakowań wielokrotnego użytku, które po zużyciu stają się odpadami, zwalnia go całkowicie z obowiązku ponoszenia kosztów gospodarowania tymi odpadami lub zapłaty opłaty produktowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, że wykorzystywanie opakowań wielokrotnego użytku zmniejsza zobowiązanie z tytułu opłaty produktowej, ale nie zwalnia z niego całkowicie, ponieważ opakowania te po zużyciu stają się odpadami i podlegają kosztom gospodarowania nimi.

Uzasadnienie

Nawet jeśli przedsiębiorca wykorzystuje opakowania wielokrotnego użytku, ich pierwsze wprowadzenie do obrotu rodzi obowiązek wynikający z ustawy. Po zużyciu opakowania te stają się odpadami, a przedsiębiorca powinien ponieść koszty ich zagospodarowania, czy to poprzez finansowanie odzysku, czy zapłatę opłaty produktowej, zgodnie z zasadą 'zanieczyszczający płaci'.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (38)

Główne

u.g.o.o.o. art. 17 § ust. 1-2, ust. 4-6

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

u.g.o.o.o. art. 20 § ust. 1-2

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

u.g.o.o.o. art. 34

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

u.g.o.o.o. art. 36

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

u.g.o.o.o. art. 37 § ust. 1 i 3

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

o.p. art. 53 § § 1, § 3 i § 4

Ordynacja podatkowa

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 18

Ustawa o odpadach

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 21

Ustawa o odpadach

u.o. art. 8 § pkt 8

Ustawa o odpadach

u.o. art. 8 § pkt 9

Ustawa o odpadach

u.o. art. 12 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 17 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 18 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 21 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 23 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 34 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 34 § ust. 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 34 § ust. 3

Ustawa o odpadach

u.o. art. 34 § ust. 4

Ustawa o odpadach

u.o. art. 35 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 37 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 40

Ustawa o odpadach

u.o. art. 11 § ust. 3

Ustawa o odpadach

u.o. art. 9 § ust. 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 9 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 10 § § 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 10 § § 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 10 § § 3

Ustawa o odpadach

u.o. art. 107 § § 3

Ustawa o odpadach

u.o. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa o odpadach

u.o. art. 183 § § 1

Ustawa o odpadach

u.o. art. 183 § § 2

Ustawa o odpadach

u.o. art. 184

Ustawa o odpadach

u.o. art. 204 § pkt 2

Ustawa o odpadach

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 8

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem stanowiska strony i nieustosunkowanie się do jej wniosków dowodowych. • Organ odwoławczy naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, opierając się na niekompletnych danych i pomijając istotne okoliczności.

Odrzucone argumenty

Argumenty GIOŚ dotyczące prawidłowego ustalenia masy opakowań i zastosowania przepisów prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

organ wydał decyzję, pomimo zakreślenia stronie terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie czekając aż strona skorzysta z tego uprawnienia procesowego • niepełne ustalenie stanu faktycznego • nie można stracić z pola widzenia, że poszukiwanie wszelkich dostępnych informacji na temat masy opakowań jest nakazane przez ustawodawcę • opłata produktowa obliczana jest w oparciu o masy opakowań wprowadzone do obrotu w danym roku • opakowania wielokrotnego użytku po kilku cyklach staną się odpadem. Dopiero wtedy powinno być poddane odzyskowi. • zasada 'zanieczyszczający płaci'

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zasady czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej i zupełności materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 k.p.a.). Wyjaśnienie zasad ustalania opłaty produktowej w kontekście opakowań wielokrotnego użytku i szacunkowego określania masy opakowań."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii opłaty produktowej, ale jego wnioski dotyczące procedury administracyjnej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłaty produktowej i jej skomplikowanej interpretacji prawnej, a także ilustruje znaczenie przestrzegania procedur administracyjnych przez organy. Pokazuje, jak istotne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i umożliwienie stronie wypowiedzenia się.

Naruszenie procedury administracyjnej przez organ uchyliło decyzję o milionowej opłacie produktowej.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst