III OSK 6648/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nielegalnego międzynarodowego przemieszczania uszkodzonego pojazdu, uznając go za odpad.
Sprawa dotyczyła nielegalnego międzynarodowego przemieszczania uszkodzonego pojazdu z USA do Polski. Skarżąca twierdziła, że pojazd można naprawić i zarejestrować. Organy administracji oraz WSA uznały pojazd za odpad, zobowiązując do jego zagospodarowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że stan pojazdu i dokumentacja (Salvage Certificate) wskazują na jego status odpadu, a próba rejestracji w USA z adnotacją 'Salvage Only, Non-Registerable' potwierdza brak możliwości użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną M.P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ). Sprawa dotyczyła zobowiązania do zagospodarowania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu, który został nielegalnie przemieszczony z USA do Polski. Skarżąca argumentowała, że pojazd można naprawić i zarejestrować, a zatem nie jest odpadem. GIOŚ, a następnie WSA, uznali pojazd za odpad, powołując się na jego stan techniczny (uszkodzenia nadwozia, wyposażenia i silnika) oraz dokumentację z USA (Salvage Certificate of a Vehicle z adnotacją 'Salvage Only, Non-Registerable'), która wykluczała możliwość rejestracji pojazdu w USA. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że o statusie odpadu decyduje stan pojazdu w momencie przekroczenia granicy i brak możliwości jego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Koszt naprawy przekraczający 60% wartości pojazdu oraz dokumentacja wskazująca na brak możliwości rejestracji w USA jednoznacznie kwalifikowały pojazd jako odpad. NSA odwołał się do przepisów ustawy o odpadach, rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów oraz orzecznictwa TSUE, wskazując, że nawet potencjalna możliwość naprawy nie zmienia faktu, że w momencie przekroczenia granicy pojazd był odpadem, a jego nielegalne przemieszczenie rodzi odpowiedzialność odbiorcy za jego zagospodarowanie w sposób zgodny z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, taki pojazd może być uznany za odpad, jeśli w momencie przekroczenia granicy nie nadaje się do użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.
Uzasadnienie
Status odpadu wynika ze stanu pojazdu w momencie przekroczenia granicy, jego uszkodzeń, kosztów naprawy oraz dokumentacji (np. Salvage Certificate z adnotacją o braku możliwości rejestracji), które wykluczają użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o odpadach
Przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć, lub do których pozbycia się jest obowiązany.
u.m.p.o. art. 25 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów
Określa odpowiedzialność za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów.
rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 art. 24 § ust. 3 lit. a
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
W przypadku nielegalnego przemieszczania przez odbiorcę, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia odzysk lub unieszkodliwienie odpadów.
Pomocnicze
rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 art. 2 § pkt 35 lit. a
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
Definicja nielegalnego przemieszczania jako przemieszczanie odpadów bez zgłoszenia.
p.r.d. art. 72 § ust. 2a
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu sprowadzonego z państwa niebędącego członkiem UE zamiast dowodu rejestracyjnego.
u.r.p.w.e. art. 18
Ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
Właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub punkt zbierania.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące postępowania administracyjnego, w tym zasady ogólne (art. 7, 8), ustalanie stanu faktycznego (art. 77) i uzasadnianie rozstrzygnięć (art. 107).
p.p.s.a.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące postępowania kasacyjnego, w tym podstawy kasacyjne (art. 174), zakres rozpoznania sprawy (art. 183) i uzasadnienie wyroku (art. 141 § 4, art. 193).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan pojazdu w momencie przekroczenia granicy (znaczące uszkodzenia, brak możliwości użytkowania zgodnie z przeznaczeniem). Dokumentacja z USA (Salvage Certificate) wskazująca na brak możliwości rejestracji pojazdu. Koszty naprawy przekraczające wartość pojazdu. Nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadu.
Odrzucone argumenty
Możliwość naprawy pojazdu i jego ponownej rejestracji. Niewłaściwe ustalenie przez organy treści przepisów prawa USA. Niewłaściwe ustalenie zamiaru sprzedającego. Pominięcie dowodów z niemieckich urzędów celnych. Błędne ustalenie przez GIOŚ treści norm prawa właściwego USA.
Godne uwagi sformułowania
Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za 'odpad' ma jego stan w chwili sprowadzenia na terytorium Polski. Pojęcie 'pozbywać się' należy interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98/WE, którym jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Dokument Salvage Certificate of a Vehicle Nr [...] wydany dla omawianego pojazdu przez władze stanu Illinois, nie potwierdza rejestracji ww. pojazdu na terytorium USA, lecz wręcz przeciwnie – zawiera adnotację o zakazie rejestracji omawianego pojazdu. Ewentualna naprawa i rejestracja pojazdu nie wyklucza zakwalifikowania naprawionego pojazdu jako odpadu.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Artur Kuś
sędzia
Maciej Kobak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja pojazdów sprowadzanych z zagranicy jako odpadów, interpretacja przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, znaczenie dokumentacji pojazdu dla jego statusu prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uszkodzonego pojazdu z USA i jego dokumentacji. Interpretacja przepisów UE i krajowych w kontekście odpadów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sprowadzania używanych pojazdów i potencjalnego ukrywania odpadów pod pozorem handlu. Pokazuje, jak ważne są szczegóły techniczne i dokumentacyjne w ocenie statusu prawnego przedmiotu.
“Czy Twój sprowadzony samochód to tylko złom? Sąd NSA wyjaśnia, kiedy pojazd staje się odpadem.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 6648/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś
Maciej Kobak
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 227/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-27
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
art. 25 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Dawid Piaskowski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 227/21 w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 227/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi M.P. (dalej także jako: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "GIOŚ") z dnia 30 listopada 2020 r., nr DKO-450.0-114-4/18/mk w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu oddalił skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
W wyniku zgłoszenia do procedury nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], funkcjonariusze Pierwszego Urzędu Skarbowego [...], ujawnili nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...], w dniu 5 października 2018 r., zawiadomił GIOŚ o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację. GIOŚ w dniu 25 października 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez M.P., będącą odbiorcą ww. odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium USA na terytorium Polski.
W odpowiedzi na powyższe strona, pismem z 20 listopada 2018 r. złożyła do GIOŚ wyjaśnienia.
Po przeanalizowaniu zebranej w toku postępowania dokumentacji oraz złożonych w sprawie wyjaśnień strony, GIOŚ podtrzymał swoje stanowisko w kwestii uznania przedmiotowego pojazdu za odpad i postanowieniem znak DKGO-420.0- 114p/18/sd, z 26 czerwca 2020 r., zobowiązał M.P., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 przez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04 * w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wysłanego z terytorium USA na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.
Pismem z 7 lipca 2020 r. pełnomocnik strony w ustawowym terminie złożył do GIOŚ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której GIOŚ wydał postanowienie z 26 czerwca 2020 r. W ww. wniosku pełnomocnik zwrócił się o umorzenie przedmiotowego postępowania oraz wstrzymanie wykonania ww. postanowienia.
W ocenie pełnomocnika skarżącej, ww. postanowienie zostało wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 § 1 oraz art 80 k.p.a., przez nie ustalenie w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości stanu faktycznego w sprawie, nie zgromadzenie wystarczającego materiału dowodowego i nie poddanie analizie wskazywanych przez skarżącą okoliczności związanych z naprawieniem pojazdu i przywróceniem go do stanu umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego.
Pełnomocnik strony podkreślił, że w toku postępowania ustalono, że po naprawie możliwa jest ponowna rejestracja uszkodzonego pojazdu [...] w USA, a faktycznie to miało miejsce w Polsce. Dowodem na powyższe jest fakt, że skarżąca poddała pojazd kompleksowej naprawie, w wyniku której pojazd ten przeszedł z wynikiem pozytywnym stosowne badania techniczne i został w Polsce zarejestrowany. W ocenie pełnomocnika skarżącej, brak jest zatem możliwości potraktowania przedmiotowego pojazdu jako odpadu. Pełnomocnik skarżącej wskazał także, że stan techniczny pojazdów powypadkowych, sprowadzonych z zagranicy, gdzie stanowiły one odpady, nie musi być a priori gorszy od naprawionych pojazdów ulegających uszkodzeniu na terenie Polski.
Pełnomocnik zwrócił również uwagę na opinię rzeczoznawcy dr inż. K.W., w której rzeczoznawca wskazał, iż wartość pojazdu przed szkodą na rynku polskim to 94 000,00 PLN, a koszt naprawy pojazdu to 58 367,00 PLN, tym samym szkoda jaka miała miejsce na pojeździe była szkodą częściową, bowiem wartość pojazdu była dużo wyższa niż koszty naprawy.
Postanowieniem z 29 lipca 2020 r., GIOŚ wstrzymał wykonanie postanowienia GIOŚ z 26 czerwca 2020 r. oraz ustalił termin obowiązywania ww. postanowienia do dnia, w którym postanowienie z 26 czerwca 2020 r. stanie się ostateczne.
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy, organ II instancji, organ) z 30 listopada 2020 r. wydane na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1792 ze zm., dalej: u.m.p.o.), w zw. z art. 24 ust 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a, rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm., dalej: rozporządzenia (WE) nr 1013/2006), art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2020 r., poz. 2056 ze zm., dalej: ustawa o recyklingu pojazdów), po rozpatrzeniu wniosku M.P. (dalej: strona, skarżąca) reprezentowanej przez adwokata M.A., o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której GIOŚ wydał postanowienie znak: DKGO-420.0- 114p/18/sd z 26 czerwca 2020 r.
W postanowieniu z 30 listopada 2020 r. GIOŚ: I. uchylił postanowienie GIOŚ znak DKGO-420.0-114p/18/sd z 26 czerwca 2020 r., zobowiązujące M.P., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadu, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04 * w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], wysłanego z terytorium USA na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w części dotyczącej terminu jego wykonania; II. utrzymał w mocy postanowienie GIOŚ znak DKGO-420.0-114p/18/sd z 26 czerwca 2020 r. w pozostałym zakresie; III. określił termin wykonania niniejszego postanowienia, na nie dłuższy niż 30 dni od dnia jego doręczenia.
GIOŚ w uzasadnieniu zaskarżonego do Sądu postanowienia z 30 listopada 2020 r. powołał się na definicję ustawową pojęcia "odpady" oraz na jego wykładnię w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE. Według GIOŚ, sprowadzony przez stronę pojazd w momencie zgłoszenia do procedury celnej bezsprzecznie był uszkodzony oraz wymagał przeprowadzenia napraw w warunkach warsztatu samochodowego. Powyższe potwierdza załączona do materiału dowodowego opinia techniczna pojazdu z 19 maja 2018 r., sporządzona przez rzeczoznawcę K.W. Zgodnie z ww. opinią uszkodzenia ww. pojazdu dotyczą nadwozia 17%, wyposażenia 20 % oraz silnika z osprzętem 13 %. Wartość badanego pojazdu rzeczoznawca określił na kwotę 94 000,00 PLN, przy czym koszt naprawy oszacowany został na ok. 58 367,00 PLN. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, że sporny pojazd był uszkodzony w obrębie przedniej części pojazdu. Organ wskazał ponadto, że dla ww. pojazdu właściwy organ Stanu Illinois w USA wydał dokument Salvage Certificate ofa Vehicle Nr [...]. Organ podkreślił, że zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego J.S. z 17 maja 2018 r., ww. dokument stanowi Akt własności pojazdu z odzysku, a analiza ww. dokumentu wykazała ponadto, że zawiera on adnotację: Salvage Only, Non-Registerabłe, co zgodnie z ww. tłumaczeniem oznacza: Wyłącznie odzysk, Nie podlega rejestracji.
Zdaniem GIOŚ, oznacza to, że dla przedmiotowego pojazdu powypadkowego właściwe władze Stanu Illinois wydały dokument, na podstawie którego nie jest możliwa rejestracja pojazdu, tym samym użytkowanie ww. pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, już na terytorium USA, nie było możliwe. Organ podkreślił, że dokument Salvage Certificate ofa Vehicle Nr [...] wydany dla pojazdu z odzysku, wyklucza prawną możliwość zarejestrowania takiego pojazdu na podstawie omawianego dokumentu.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020, poz. 110 ze zm.), rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany, a stosowanie do art. 72 ust. 2a ww. ustawy, w przypadku pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim, zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, dopuszcza się przedstawienia innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. GIOŚ podkreślił, że podstawowym dokumentem uprawniającym właściciela pojazdu do jego zarejestrowania na terytorium USA, jest Certyfikat Tytułu Własności (org. Certificate of Title of Vehicle) i taki dokument stanowi "inny dokument stwierdzający rejestrację pojazdu, wydany przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie".
W ocenie GIOŚ, zasadnie zatem organ uznał, że dokument Salvage Certificate of a Vehicle Nr [...], wydany dla omawianego pojazdu przez władze stanu Illinois, nie potwierdza rejestracji ww. pojazdu na terytorium USA, lecz wręcz przeciwnie – zawiera adnotację o zakazie rejestracji omawianego pojazdu. Tym samym, sporny dokument Salvage Certificate of a Vehicle Nr [...] nie stanowi dokumentu, o którym mowa w ww. art. 72 ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wobec powyższego organ uznał, że pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] stanowi odpad, zgodnie z definicją odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm., dalej: u.o.), według której przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany".
Przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021 r., w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 227/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd podzielił ustalenia i argumentację przedstawioną w kontrolowanym w niniejszym postępowaniu postanowieniu GIOŚ z 30 listopada 2020 r., znak DKO-420.0-114-4/18/mk.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
A.- art. 151 p.p.s.a w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 1 § 2 prawa o ustroju sadów administracyjnych poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jakiego w toku postępowania dopuściły się organy administracji, tj.:
a.- art. 7, 77 § 1 i 2, 107 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, oraz poczynienia ustaleń faktycznych nie znajdujących oparcia w dowodach zgromadzonych w sprawie, tj.:
- nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia jaka rzeczywiście była wola sprzedającego pojazd, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie zamiaru i intencji zbywcy co do wyzbycia się przedmiotu postępowania i w konsekwencji dowolne ustalenie, że wolą sprzedającego było wyzbycie się odpadów, pomimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy powyższych ustaleń me potwierdza;
- nie ustalenia treści przepisów celnych w RFN;
- pominięcia dowodu z zaświadczenia odnośnie baku zastrzeżeń do rejestracji pojazdu lub naczepy wydanego przez Główny Urząd Celny w Bremem (RFN);
- samowolne ustalenie treści normy prawnej prawa właściwego USA w zakresie możliwości odbudowania uszkodzonego pojazdu, gdyż organ "pobrał" treść przepisów z niewiadomego źródła i dokonał jego tłumaczenia nie załączając przepisów źródłowych;
- pominięcie procedury umożliwiającej ustalenie treści mory prawnej zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. prawa konsularnego a w szczególności art. 27 ust. 1. ustawy;
- przyjęcie na podstawie norm prawa stanowego USA (których treść zostało ustalona w sposób sprzeczny z obowiązująca procedurą), iż przedmiotowy jest odpadem, podczas gdy możliwa jest jego "odbudowa" na terenie USA;
- ustalenie, iż przedmiotowy pojazd objęty był zakazem rejestracji na terenie USA nie podając uzasadnienia dla takiego stanowiska;
- ustalenie, jakie to dokumenty są niezbędne do rejestracji pojazdu na terenie Polski, których to skarżąca nie przedstawiła, w sytuacji gdy wcześniej właściwy wydział komunikacji wydał decyzje o zarejestrowaniu pojazdu (do dziś nie została ona wzrusza we właściwym trybie);
b.- art. 8 k.p.a. poprzez nakazanie demontażu pojazdu dopuszczonego do ruchu z aktualnymi badaniami technicznymi oraz zarejestrowanego na terenie kraju;
B.- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie wyroku w sposób lakoniczny, bez stosownego odniesienia się do argumentacji Skarżącej, w szczególności w zakresie:
- samowolnego ustalenia przez GIOS treści normy prawnej prawa właściwego USA sprzecznie z procedurą wynikającą z prawa konsularnego;
- samowolnego ustalenia zamiaru sprzedawcy pojazdu [...];
- zarejestrowania pojazdu na terenie kraju na podstawie dokumentu, który nie uprawniał do rejestracji (nie wyjaśniono dlaczego organ dokonujący rejestracji "błędnie" uznał dokumenty przedłożone przez skarżącą za wystarczające);
- ustalenia, iż pojazd me mógł być zarejestrowany na terenie USA (str. 10 wyroku), a następnie stwierdzenia możliwości naprawy pojazdu i jego ponownej rejestracji w USA jako "zrekonstruowanego" (str. 19 wyroku);
2. przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a.- art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przedmiotowego pojazdu za odpad;
b.- art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach, poprzez przyjęcie, że w sprawie miał miejsce nielegalny międzynarodowy obrót odpadami.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca wniosła na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak wskazano, ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wobec tego istotnego znaczenia nabiera prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej, przez co należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por.: postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, CBOSA). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek podania, które konkretnie przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej nie wystarczy wymienić w luźny sposób kilku przepisów. Trzeba indywidualnie uzasadnić każdy zarzut formułowany wobec każdego z przepisów, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszył sąd pierwszej instancji (por.: wyroki NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18 i z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1070/19, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca kasacyjnie oparła skargę kasacyjną, wskazując obie podstawy – naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Konstrukcja zarzutów sformułowanych przez skarżącą kasacyjnie umożliwia ich łączne rozpoznanie, bowiem ich istota sprowadza się do próby zakwestionowania merytorycznego stanowiska Sądu I instancji leżącego u podstaw konkluzji o zakwalifikowaniu spornego pojazdu jako odpadu i w konsekwencji zobowiązania do zagospodarowania odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] będącego przedmiotem nielegalnego międzynarodowego przemieszczania z terenu USA na terytorium Polski.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2020 r., poz. 797 ze zm.; dalej: u.o., ustawa o odpadach), przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć, lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przepis ten stanowi implementację art. 3 pkt 1 dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.Urz.UE.L. z 2008 r., poz. 312, s. 3; dalej: dyrektywa 2008/98/WE).
Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może być on wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny, w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskanie przez niego statusu odpadu. Dopiero przyjęcie, że pojazd jest odpadem w rozumieniu powyższych regulacji pozwalało organom na zastosowanie procedury w sprawie przemieszczania odpadów. Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób niż nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.
Z definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. wynika dwoista natura odpadu. Odpadem zatem pod pewnymi warunkami może stać się substancja lub przedmiot. Pojęcie "pozbywać się" należy interpretować w świetle celu ogólnego przepisów ustawy o odpadach, którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkowi spowodowanymi przez substancję lub przedmiot, które mogą stać się odpadami oraz w świetle celów szczegółowych wynikających z zasad gospodarki odpadami. Termin "pozbywać się", który określa zakres stosowania pojęcia "odpad", nie może być zatem interpretowany wąsko. Przy interpretacji pojęcia "pozbywać się" należy brać pod uwagę przede wszystkim obowiązujące normy prawne dotyczące procesów ponownego użycia, przetwarzania, recyklingu oraz odzysku poszczególnych rodzajów odpadów. Istotne znaczenie mają także standardy dotyczące bezpieczeństwa używania substancji lub przedmiotów. Pozbycie się substancji lub przedmiotu, które stają się odpadem powinno być także oceniane przez pryzmat zasad: zapobiegania odpadom oraz przezorności i materialnej odpowiedzialności sprawcy zanieczyszczającego środowisko. Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za "odpad" ma jego stan w chwili sprowadzenia na terytorium Polski, który w przypadku pojazdów wycofanych z eksploatacji, wynika ze statusu prawnego oraz stanu technicznego danego pojazdu, a także woli poprzedniego posiadacza.
O kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, stanowiąca działanie faktyczne, zamierzone lub nakazane (animus). Przesłankę te można więc ocenić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru, jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Chodzi tu o zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał się on nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2015 r., sygn. akt II OSK 2920/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 993/21 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako "odpadów" wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia terminu "pozbywać się". Pojęcie "pozbywać się" należy interpretować z uwzględnieniem celu dyrektywy 2008/98/WE, którym zgodnie z motywem 6 tej dyrektywy jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Pojęcie to wymaga również wykładni w świetle art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 26 października 2012 r. (Dz.Urz.UE.C Nr 326, s. 47), który stanowi, że polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że sensu largo pojęcie "pozbywać się" obejmuje zarówno "odzysk", jak i "unieszkodliwianie" danej substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 15 i 19 dyrektywy 2008/98/WE. Z orzecznictwa TSUE wynika także, że to, czy są to "odpady" w rozumieniu dyrektywy 2008/98/WE, należy potwierdzić w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie powinna zostać naruszona. Pewne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na pozbywaniu się, zamiaru pozbycia się lub zobowiązania do pozbycia się substancji lub przedmiotu w rozumieniu art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98/WE. Jednocześnie nie budzi wątpliwości, że pojęcie odpadów nie wyklucza substancji i przedmiotów, które mogą zostać ponownie gospodarczo wykorzystane. System nadzoru i gospodarowania ustanowiony dyrektywą 2008/98/WE ma bowiem na celu objęcie swoim zakresem wszystkich przedmiotów i substancji, których ich właściciel się pozbywa, nawet jeżeli mają one wartość handlową i są gromadzone z powodów handlowych do celów recyklingu, regeneracji lub ponownego wykorzystania (zob. wyroki: z 24 czerwca 2008 r., C., C 188/07, EU:C:2008:359, pkt 40; z 3 października 2013 r., B., C 113/12, EU:C:2013:627). W wyroku z 14 października 2020 r. w sprawie C-629/19 TSUE orzekł, że należy zwrócić szczególną uwagę, czy rozpatrywany przedmiot lub substancja nie są już przydatne dotychczasowemu właścicielowi, a więc czy przedmiot lub substancja stanowią obciążenie, którego posiadacz zamierza się pozbyć. Gdy taka sytuacja rzeczywiście ma miejsce, istnieje ryzyko, że posiadacz pozbędzie się danego przedmiotu lub substancji, które do niego należą, w sposób mogący szkodzić środowisku, w szczególności porzucając, wysypując lub unieszkodliwiając je w niekontrolowany sposób. Ten przedmiot lub substancja, wchodząc w zakres pojęcia "odpadów" w rozumieniu dyrektywy nr 2008/98/WE, podlegają przepisom tej dyrektywy, co oznacza, że odzyskiwania lub unieszkodliwiania przedmiotu lub substancji należy dokonać bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. W związku z tym stopień prawdopodobieństwa ponownego wykorzystania towaru, substancji lub produktu bez wstępnego przetwarzania stanowi istotną przesłankę ich kwalifikacji jako odpad. Przepisy dyrektywy nr 2008/98/WE dotyczą bowiem zapewnienia, aby czynności odzyskiwania i unieszkodliwiania odpadów były wprowadzane w życie bez zagrożenia dla zdrowia ludzkiego oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku. Uwzględniając obowiązek dokonania wykładni rozszerzającej pojęcia "odpadów", należy uznać, że dotyczy ono jedynie sytuacji, w których ponowne wykorzystanie takiego towaru lub substancji jest nie tylko możliwe, ale i pewne, bez konieczności poddania go w tym celu uprzedniemu procesowi odzyskiwania odpadów, o którym mowa w załączniku II do dyrektywy nr 2008/98/WE. Jednocześnie TSUE konsekwentnie podkreśla, że to organy krajowe są właściwe do oceny okoliczności faktycznych rozpoznawanej przez nich sprawy i ustalenie, czy posiadacz przedmiotu lub substancji rzeczywiście miał zamiar ich "pozbycia się".
W odniesieniu do sprowadzanych z zagranicy pojazdów zostały sporządzone wskazówki metodyczne Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 3 kwietnia 2008 r., z korektami pkt 2 z 15 lipca 2008 r. oraz z 21 marca 2013 r. w sprawie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów, które to wskazówki zostały sporządzone i wydane na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 porozumienia z 7 lutego 2007 r. pomiędzy Ministrem Finansów, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska oraz Komendantem Głównym Straży Granicznej w sprawie współdziałania w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów oraz biorąc pod uwagę porozumienie z 26 lipca 2006 r. pomiędzy Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska a Głównym Inspektorem Transportu Drogowego o współdziałaniu Inspekcji Ochrony Środowiska i Inspekcji Transportu Drogowego, w celu zapewnienia jednolitej interpretacji przepisów prawa krajowego, wspólnotowego i międzynarodowego w zakresie dotyczącym transgranicznego przemieszczania odpadów. Wskazówki te uwzględniają ponadto wspólną interpretację wszystkich państw członkowskich Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 190, str. 1 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 1013/2006). Niewątpliwie powołane wskazówki metodologiczne są pomocne w procesie wykładni definicji odpadu w związku z transgranicznym przemieszczaniem pojazdu. Według owych wskazówek, transgranicznie przemieszczany pojazd wypełnia definicję "odpadu" określoną w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, jeżeli:
1) poprzedni właściciel dokonał pozbycia się pojazdu uszkodzonego, posiadającego dokument własności pojazdu, z którego wynika, że nie nadaje się on do naprawy lub uległ kasacji ("Certificate of Destruction", "Damage Equal to the Value", "For Parts Only", "Non Rebuildable", "Non Repairable" itp.);
2) poprzedni właściciel dokonał pozbycia się pojazdu uszkodzonego, posiadającego dokument pojazdu inny niż w pkt 1, a uszkodzony pojazd wymaga napraw wykraczających poza naprawy drobne określone w "Wytycznych korespondentów Nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów";
3) z oświadczenia strony lub dokumentów (faktura) wynika, że zakupiono pojazd z przeznaczeniem na części;
4) przewożona jest część pojazdu lub pojedyncze części nienadające się do bezpośredniego zamontowania w pojazdach oraz części wymontowane z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko - części te są wymienione w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 września 2005 r. w sprawie wykazu przedmiotów wyposażenia i części wymontowanych z pojazdów, których ponowne użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko (Dz.U. Nr 201, poz. 1666).
W dniu 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu korespondentów unijnych dla rozporządzenia nr 1013/2006 zostały uzgodnione wytyczne w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. Wytyczne te zawierają ujednolicone stanowisko państw członkowskich co do sposobu, w jaki w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich należy interpretować rozporządzenie nr 1013/2006. Z pkt 8 lit. e wytycznych wynika, że pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad między innymi wtedy, gdy nie nadaje się do drobnych napraw lub posiada znacznie uszkodzone istotne części (np. w wyniku wypadku) lub jest pocięty na kawałki (np. na pół). Istotne przy kwalifikowaniu pojazdu jako odpadu może być również, że koszty naprawy przekraczają obecną wartość pojazdu (pkt 9 lit. d wytycznych).
W rozpoznawanej sprawie poprzedni właściciel pojazdu nie dokonał napraw umożliwiających użytkowanie omawianego pojazdu poza granicami Polski. Nie ulega również wątpliwości, że konieczne naprawy przekraczałyby drobne naprawy. Jak wynika bowiem z ustalonego materiału dowodowego sprawy – twierdzeń skarżącej wartość pojazdu przed szkodą wynosiła 94 000 PLN a jego koszt naprawy to 58 367 PLN.
Z ustaleń tych wynika, że przedmiotowy pojazd w dacie transgranicznego przemieszczenia był znacząco uszkodzony, posiadał poważne uszkodzenia powypadkowe, a wartość jego naprawy przekraczała 60 % jego wartości i z całą pewnością nie mógł być użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. To stopień uszkodzenia pojazdu decyduje w tym przypadku o jego zakwalifikowaniu jako odpad. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega wątpliwości, że uszkodzenia pojazdu nie mogą być zakwalifikowane jako wymagające drobnych napraw. Jako przykład drobnych napraw w wytycznych korespondentów wskazano bowiem pękniętą lub rozbitą przednią szybę, rozbite lampy przednie lub tylne, silnik wystawiony na działanie czynników atmosferycznych ze względu na brak maski, nieotwierające lub niezamykające się drzwi lub drzwi zdjęte z zawiasów (każda para drzwi dołączona do pojazdu), konieczność wymiany klocków hamulcowych, rozładowany akumulator lub jego brak, całkowicie zużyty bieżnik opon oraz uszkodzona nieistotna część pojazdu. Spełnienie warunku z pkt 2 wskazówek metodologicznych oznacza zatem, że przedmiotowy pojazd mógł być uznany za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.
Zgodnie z treścią art. 72 ust. 2a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.), w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Podstawowym dokumentem uprawniającym jego właściciela do zarejestrowania pojazdu na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, jest Tytuł Własności Pojazdu.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej kasacyjnie stwierdzić należy, że dla spornego pojazdu zostało wydane świadectwo własności "Certificate of Salvage for a Vehicle Nr [...] , wydany dla omawianego pojazdu przez władze stanu Illinois dokument, nie potwierdza rejestracji ww. pojazdu na terytorium USA, lecz wręcz przeciwnie – zawiera adnotację o zakazie rejestracji omawianego pojazdu, gdyż pojazd nie nadaje się do ruchu. Tym samym, sporny dokument Salvage Certificate of a Vehicle Nr [...] nie stanowi dokumentu, o którym mowa w ww. art. 72 ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Odnośnie zarzutu co do braku tłumaczenia zapisów dokumentów amerykańskich, to należy wskazać, że zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego E.S. z 14 sierpnia 2017 r. dla w/w pojazdu wystawiono akt własności pojazdu i z niego właśnie wynika, że pojazd jest z odzysku i zostało to już ustalone na etapie postępowania administracyjnego.
Pojazd jest po wypadku i nie jest dopuszczony do ruchu po autostradach dopóki nie zostanie wydany tytuł własności pojazdu po remoncie". Dopiero po naprawie pojazdu będzie możliwość do uzyskania na terenie USA, dla tego pojazdu, tytułu własności pojazdu odbudowanego, na podstawie którego możliwa jest jego rejestracja. Oznacza to, że aby przedmiotowy pojazd mógł być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, wymagane było uzyskanie dla niego Tytułu Własności Pojazdu zrekonstruowanego (odbudowanego) jeszcze na terytorium USA. Skoro pojazd został przemieszczony poza granice terytorium USA w stanie uszkodzonym to spowodowało to, że tymczasowa przeszkoda prawna, stanowiąca o niemożności zarejestrowania spornego pojazdu, stała się trwałą przeszkodą prawną, gdyż niemożliwe stało się uzyskanie dla spornego pojazdu certyfikatu własności pojazdu zrekonstruowanego (odbudowanego, po remoncie), co jednocześnie wykluczało dalsze użytkowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, jak również prawną możliwość jego ponownego dopuszczania do duchu drogowego na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że w kategorii odpadów nie mogą być traktowane jedynie przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się pozbyć, ale też przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku. Ewentualna naprawa i rejestracja pojazdu nie wyklucza zakwalifikowania naprawionego pojazdu jako odpadu. Ponadto, jak słusznie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu, który w dacie jego sprowadzenia do kraju stanowił odpad, a która została wydana w oparciu o dokument nieuprawniający do jego rejestracji, nie może stanowić o legalizacji czynności podejmowanej nielegalnie.
Z uwagi na to, że przedmiotowy pojazd jest odpadem i został sprowadzony, bez dokonania zgłoszenia i uzyskania zgody, skarżąca jest odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci ww. pojazdu. GIOŚ wydając więc zaskarżone postanowienie, prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2019 r., poz. 1162 ze zm.). Przedmiotowy pojazd z uwagi na brak dokumentu umożliwiającego jego rejestrację, zarówno w dacie przemieszczenia nie mógł być wykorzystany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem na terytorium USA, jak również nie może być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem na terytorium Polski. Ewentualna naprawa pojazdu i uzyskanie przez pojazd pozytywnego wyniku badania technicznego, nie eliminuje w żaden sposób braku możliwości rejestracji tego pojazdu, a tym samym możliwości jego dalszego wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Prawidłowo ww. pojazd został uznany za odpad w postaci pojazdu wycofanego z eksploatacji. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1610 ze zm.), właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, a jedyną formą odzysku odpadu z pojazdu, który został nielegalnie przemieszczony jest jego przekazanie do stacji demontażu i demontaż polegający na pozyskaniu z niego części zamiennych. Nie ma prawnej możliwości, aby odzysk odpadu z pojazdu przemieszczonego w ramach międzynarodowego przemieszczania polegał na jego naprawie i ponownym wprowadzeniem do obrotu. Tym samym w rozpatrywanym przypadku ww. pojazd powinien zostać poddany procesowi odzysku w uprawnionej stacji demontażu. GIOŚ słusznie zobowiązał stronę do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu.
W myśl art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia nr 1013/2006, nielegalne przemieszczanie oznacza przemieszczanie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Zgodnie z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę. GIOŚ prawidłowo zastosował ten przepis, ponieważ zasadnie ustalił, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie przedmiotowego pojazdu.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie należy uznać za kompletny, wywiedzione z niego wnioski za prawidłowe a uzasadnienie Sądu Wojewódzkiego odpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. co pozwoliło Sądowi na kontrolę zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, za nieusprawiedliwione należy uznać wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI