Orzeczenie · 2023-02-07

III OSK 6634/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-02-07
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejprotokół przesłuchania świadkapostępowanie karnekodeks postępowania karnegoinformacja publicznaNSAtransparentność władzykontrola społeczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że protokoły przesłuchań świadków w postępowaniu karnym nie stanowią informacji publicznej. Sąd argumentował, że dokument ten zawiera oświadczenie świadka, a nie funkcjonariusza publicznego, i nie spełnia definicji dokumentu urzędowego w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał stanowisko WSA za błędne. Sąd podkreślił polityczny charakter prawa do informacji publicznej i jego rolę w zapewnieniu transparentności władzy. NSA stwierdził, że protokoły zeznań świadków, choć nie wymienione wprost w art. 6 u.d.i.p., stanowią informację publiczną, gdyż są wytworzone w toku sformalizowanego postępowania przez organ władzy publicznej i pozwalają ocenić sposób prowadzenia postępowania oraz jego przebieg. Podpis funkcjonariusza na protokole potwierdza dokonanie czynności i jej przebieg. NSA uchylił zaskarżony wyrok, zobowiązał Prokuratora do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że protokoły zeznań świadków w postępowaniu karnym są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz że odmowa udostępnienia takiej informacji powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju dokumentów (protokołów zeznań świadków w postępowaniu karnym) i ich kwalifikacji jako informacji publicznej. Kwestia ochrony praw świadka (prywatność, dobre imię) może stanowić podstawę do odmowy udostępnienia części informacji w drodze decyzji administracyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym stanowi informację publiczną.

Uzasadnienie

Protokół zeznań świadka jest dokumentem urzędowym sporządzonym w przewidzianej formie, zawiera oświadczenie funkcjonariusza publicznego potwierdzające dokonanie czynności i jej przebieg, a jego treść pozwala ocenić sposób prowadzenia postępowania przez organ władzy publicznej, co jest istotne dla kontroli społecznej i transparentności działania władzy.

Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej poprzez zwykłe pismo, zamiast decyzji administracyjnej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, organ powinien poinformować o tym wnioskodawcę pismem. Decyzja administracyjna jest wymagana w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub gdy wniosek dotyczy informacji przetworzonej, a wnioskodawca nie wykazał jej istotności dla interesu społecznego, lub gdy żądane informacje są objęte tajemnicą.

Uzasadnienie

Organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej tylko w określonych przypadkach (np. gdy informacja jest objęta tajemnicą lub jest to informacja przetworzona bez wykazania jej istotności). W sytuacji, gdy żądane dane nie stanowią informacji publicznej, organ powinien poinformować o tym wnioskodawcę w terminach określonych w ustawie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony. Prokurator Rejonowy został zobowiązany do rozpoznania wniosku M.R. z dnia 20 listopada 2020 r. w terminie 14 dni. Stwierdzono bezczynność Prokuratora Rejonowego, ale uznano, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie skarga została oddalona.

Przepisy (12)

Główne

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Katalog informacji publicznych jest przykładowy; informacją publiczną jest każda informacja dotycząca spraw publicznych wytworzona przez władzę publiczną lub wykonującą zadania publiczne.

u.d.i.p. art. 6 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definicja dokumentu urzędowego obejmuje treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwaloną i podpisaną przez funkcjonariusza publicznego w ramach jego kompetencji.

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Ustawa określa zasady dostępu do informacji publicznej.

P.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie wyroku i zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w przypadku stwierdzenia bezczynności.

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo obywateli do dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji, jeśli jej ujawnienie mogłoby naruszyć prawa osób trzecich.

k.p.k. art. 143 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obligatoryjne sporządzenie protokołu z czynności przesłuchania świadka.

k.p.k. art. 148

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 150 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podpisywanie protokołów przez osoby biorące udział w czynności.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA związany granicami skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym stanowi informację publiczną. • Odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a nie pisma, jeśli żądana informacja jest informacją publiczną. • Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Protokół zeznań świadka nie jest informacją publiczną, ponieważ nie zawiera oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego, lecz świadka. • Organ nie dopuścił się bezczynności, informując wnioskodawcę o braku możliwości udzielenia informacji pismem.

Godne uwagi sformułowania

protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym odpowiada definicji dokumentu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ jest on dokumentem urzędowym sporządzonym w przewidzianej dla tej czynności formie i zawiera oświadczenie funkcjonariusza publicznego, który podpisując protokół oświadcza, że czynność została faktycznie dokonana i jaki był jej przebieg. • protokół zeznań świadka pozwala ocenić zarówno sam sposób wykonywania swoich czynności przez organ (...) oraz sposób dalszego postępowania organu prowadzącego dane postępowanie • prawo obywateli do dostępu do informacji publicznej posiada polityczny charakter • zasada transparentności (przejrzystości) działalności państwa szeroko pojętego • protokoły zeznań świadków zakończonego postępowania karnego (...) zawierają informację publiczną

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Beata Jezielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że protokoły zeznań świadków w postępowaniu karnym są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz że odmowa udostępnienia takiej informacji powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju dokumentów (protokołów zeznań świadków w postępowaniu karnym) i ich kwalifikacji jako informacji publicznej. Kwestia ochrony praw świadka (prywatność, dobre imię) może stanowić podstawę do odmowy udostępnienia części informacji w drodze decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do informacji publicznej, jakim są protokoły zeznań świadków w postępowaniach karnych, co ma znaczenie dla transparentności działania organów ścigania i kontroli społecznej.

Czy protokoły zeznań świadków z procesów karnych to informacja publiczna? NSA wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst