III OSK 6615/21

Naczelny Sąd Administracyjny2023-01-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
służba wojskoważołnierze zawodowizwolnienie ze służbywydalenie ze służbyśrodek karnypostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza zawodowego, który kwestionował uchylenie rozkazu o zwolnieniu ze służby w związku z prawomocnym orzeczeniem o wydaleniu go ze służby wojskowej.

NSA rozpatrzył skargę kasacyjną A.B. od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej. Decyzja ta uchyliła rozkaz personalny o zwolnieniu żołnierza ze służby i umorzyła postępowanie, ponieważ żołnierz został prawomocnie wydalony ze służby wojskowej na mocy wyroku sądu wojskowego. NSA uznał, że mimo pewnych uchybień proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, a wydalenie ze służby na mocy wyroku sądu wojskowego było okolicznością decydującą.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej. Decyzja ta, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, uchyliła rozkaz personalny o zwolnieniu A.B. ze służby wojskowej i umorzyła postępowanie. Powodem było prawomocne orzeczenie sądu wojskowego o wydaleniu A.B. ze służby wojskowej, które nastąpiło przed złożeniem przez niego wniosku o zwolnienie ze służby. NSA, rozpatrując skargę kasacyjną, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że kluczową okolicznością było prawomocne orzeczenie sądu wojskowego o wydaleniu ze służby, które miało pierwszeństwo przed administracyjnym postępowaniem o zwolnienie. Choć NSA dostrzegł pewne uchybienia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, w szczególności dotyczące braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym, uznał, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz rozporządzenia wykonawczego, które przewidują zwolnienie ze służby z mocy prawa w przypadku orzeczenia środka karnego wydalenia ze służby wojskowej. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienia proceduralne, takie jak brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczową okolicznością było prawomocne orzeczenie sądu wojskowego o wydaleniu ze służby, które skutkowało zwolnieniem ze służby z mocy prawa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że mimo pewnych uchybień proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia było prawomocne orzeczenie sądu wojskowego o wydaleniu ze służby, które skutkowało zwolnieniem z mocy prawa, czyniąc postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.s.w.ż.z. art. 111 § pkt 13

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek prawomocnego orzeczenia środków karnych wydalenia z zawodowej służby wojskowej.

u.s.w.ż.z. art. 115 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia.

Dz.U. 2014 poz. 670 art. 25

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej

Zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 11-15 ustawy, następuje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia odpowiedniego organu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 10 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące czynnego udziału strony w postępowaniu, których naruszenie w ocenie NSA nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 150 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania.

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne orzeczenie sądu wojskowego o wydaleniu ze służby wojskowej skutkuje zwolnieniem ze służby z mocy prawa. Uchybienia proceduralne w postępowaniu administracyjnym nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 K.p.a. (czynny udział strony), art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (wznowienie postępowania), art. 138 § 1 K.p.a. (rozstrzygnięcie organu odwoławczego). Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym art. 111 pkt 13 i art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 25 rozporządzenia MON.

Godne uwagi sformułowania

skarżący został uznany winnym popełnienia czynu określonego w art. 231 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. i za to wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat, orzeczono grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych każda po 30 zł, obowiązek naprawienia szkody w całości, podanie wyroku do publicznej wiadomości oraz zasądzono od oskarżonego koszty sądowe. Powyższy wyrok został zmieniony przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu między innymi w ten sposób, że w miejsce kary roku pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem orzeczono karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych każda po 100 zł oraz orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci wydalenia z zawodowej służby wojskowej. Wyrok ten stał się prawomocny 19 czerwca 2019 r. organ uznał, że skarżący (skazany) został wydalony z zawodowej służby wojskowej z dniem ogłoszenia prawomocnego wyroku Sądu II instancji, tj. 19 czerwca 2019 r. W związku z tym wszczęte na jego wniosek z 3 lipca 2019 r. postępowanie dotyczące zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej było od samego początku bezprzedmiotowe, albowiem żołnierz ten był już z mocy prawa zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 11-15 ustawy, następuje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia odpowiedniego organu. Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek prawomocnego orzeczenia środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania zawodu żołnierza zawodowego. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 1, 3, 5, 8, pkt 9 lit. b i pkt 11-15, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby.

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

sędzia

Dariusz Chaciński

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że prawomocne orzeczenie sądu wojskowe o wydaleniu ze służby ma pierwszeństwo przed administracyjnym postępowaniem o zwolnienie, nawet w przypadku uchybień proceduralnych w tym drugim postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i zastosowania środków karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego kolizji między postępowaniem karnym a administracyjnym w kontekście służby wojskowej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.

Prawomocny wyrok sądu wojskowego ważniejszy niż decyzja administracyjna o zwolnieniu ze służby.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 6615/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Przemysław Szustakiewicz
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1776/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-22
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 330
art. 11 pkt 13, art. 115 ust. 2
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 10 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1776/20 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2020 r. nr 94/Kadr w przedmiocie uchylenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby i umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1776/20) oddalił skargę A. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 16 czerwca 2020 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z 9 grudnia 2019 r. w przedmiocie uchylenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby i umorzenia postępowania.
Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Rozkazem personalnym z 10 lipca 2019 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej zwolnił kpt. A. B. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego z dniem 31 lipca 2019 r., po upływie skróconego okresu wypowiedzenia.
Postanowieniem z 9 grudnia 2019 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej na podstawie art. 150 § 1, art. 149 § 1 oraz art. 147, a także art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. rozkazem personalnym. Jak wskazał organ, Prezes Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu pismem z 15 października 2019 r. (data wpływu: 28 października 2019 r.) poinformował go, że wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z 22 stycznia 2019 r. skarżący został uznany winnym popełnienia czynu określonego w art. 231 § 2 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. i za to wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat, orzeczono grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych każda po 30 zł, obowiązek naprawienia szkody w całości, podanie wyroku do publicznej wiadomości oraz zasądzono od oskarżonego koszty sądowe. Powyższy wyrok został zmieniony przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu między innymi w ten sposób, że w miejsce kary roku pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem orzeczono karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych każda po 100 zł oraz orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci wydalenia z zawodowej służby wojskowej. Wyrok ten stał się prawomocny 19 czerwca 2019 r. i skierowany do wykonania 3 września 2019 r.
Decyzją z 9 grudnia 2019 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 111 pkt 13, art. 115 ust. 2 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 330 ze zm.), a także § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670):
1) uchylił ww. rozkaz personalny z 10 lipca 2019 r. (pkt 1),
2) umorzył postępowanie zakończone ww. rozkazem personalnym (pkt 1).
Wskazując na pismo Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z 15 października 2019 r., organ uznał, że skarżący (skazany) został wydalony z zawodowej służby wojskowej z dniem ogłoszenia prawomocnego wyroku Sądu II instancji, tj. 19 czerwca 2019 r. W związku z tym wszczęte na jego wniosek z 3 lipca 2019 r. postępowanie dotyczące zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej było od samego początku bezprzedmiotowe, albowiem żołnierz ten był już z mocy prawa zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Biorąc pod uwagę konieczność prawidłowego wykonania prawomocnego wyroku w zakresie wykonania środka karnego w postaci wydalenie ze służby wojskowej, zachodzi potrzeba usunięcia wadliwej decyzji administracyjnej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. B.
Decyzją z 16 czerwca 2020 r. Minister Obrony Narodowej na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazując na art. 115 ust. 2 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 860 ze zm.) oraz § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, organ odwoławczy uznał, że skarżący został wydalony z zawodowej służby wojskowej z dniem ogłoszenia prawomocnego wyroku sądu II instancji. Postępowanie wszczęte na jego wniosek było zaś od samego początku bezprzedmiotowe. Zastosowanie przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu środka karnego w postaci wydalenia z zawodowej służby wojskowej, stanowi natomiast okoliczność tak faktyczną jak i prawną, nieznaną organowi I instancji i mającą wpływ na wydane przez niego rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. B., zarzucając jej naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 147, art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 150 K.p.a., art. 10 § 1, 2 i 3 K.p.a., art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77 § 1, art. 105, art. 107 § 1 pkt 6, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 111 pkt 13 i art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
Analizując charakter prawny instytucji wznowienia postępowania, etapy jego prowadzenia oraz podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. za uzasadnione uznał Sąd pierwszej instancji stanowisko, że informacja uzyskana przez organ I instancji o tym, że Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu zastosował wobec skarżącego środek karny w postaci wydalenia z zawodowej służby wojskowej, bezpośrednio wpływała na treść rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia go do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego. Informacja ta stanowiła także okoliczność, tak faktyczną jak i prawną, nieznaną organowi i mającą wpływ na wydane przez niego uprzednie rozstrzygnięcie. Jak słusznie zwrócił uwagę, wobec brzmienia § 25 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej zaszła konieczność prawidłowego wykonania prawomocnego wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z 19 czerwca 2019 r. w zakresie wykonania środka karnego w postaci wydalenia z zawodowej służby wojskowej. Wobec bezprzedmiotowości postępowania spowodowanej zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniem do rezerwy żołnierza już zwolnionego z zawodowej służby wojskowej niewątpliwie należało uchylić rozkaz personalny z 10 lipca 2019 r. i umorzyć postępowanie zainicjowane złożonym wypowiedzeniem.
Odnośnie wniosku skarżącego o uchylenie na podstawie art. 135 P.p.s.a. postanowienia z 9 grudnia 2019 r., Sąd pierwszej instancji wskazał, że na postanowienie o wznowieniu postępowania nie służy ani zażalenie, ani skarga do sądu administracyjnego. Jest ono tylko aktem procesowym, nierozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji podniesione w skardze zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw i w tym względzie za trafną uznał argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonym rozkazie personalnym, jak i w odpowiedzi na skargę. Nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., polegający na uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, ponieważ skarżący nie wykazał, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych, zaś subiektywne odczucia skarżącego w zakresie braku zaufania do organu prowadzącego postępowanie, nie mogą przesądzać o naruszeniu przepisu procesowego art. 8 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie – brak stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy zachodziła przesłanka określona w art 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. decyzja organu I instancji, a także utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji, wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, a to przepisów:
a. art 10 § 1 § 2 i § 3 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, w tym w szczególności:
– uniemożliwienie mu wypowiedzenia się względem zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ I instancji,
– brak powiadomienia strony o zamiarze wydania decyzji,
– brak wskazania przez organ I instancji na zastosowanie przez niego art. 10 § 2 K.p.a., brak sprecyzowania przesłanek konieczności wydania decyzji bez zbędnej zwłoki, brak wskazania okoliczności faktycznych, które organ przyjął jako podstawę uzasadniającą odstępstwo od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu oraz na podstawie jakich dowodów ustalił ich wystąpienie,
– oraz zaakceptowanie tego stanu rzeczy przez organ odwoławczy, którego próba wykazania istnienia zagrożenia powstania niepowetowanej szkody materialnej, jako przyczyny odstąpienia od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, co w rzeczywistości nie miało i nie mogło mieć miejsca, była całkowicie nieudolna, nieskonkretyzowana i nazbyt lakoniczna;
b. art. 15 K.p.a. poprzez niewskazanie przez organ I instancji, że zastosował on art. 10 § 2 K.p.a. oraz brak wskazania okoliczności faktycznych, które organ przyjął jako podstawę uzasadniającą odstępstwo od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu oraz na podstawie jakich dowodów ustalił ich wystąpienie, w konsekwencji czego skarżący nie miał możliwości podjęcia rzeczowej polemiki w tym zakresie w odwołaniu, a tym samym postępowanie w tym zakresie nie nosi przymiotu dwuinstancyjnego;
2. art 145 § 1 pkt 1 lit. b i c poprzez nieuwzględnienie skargi oraz nieuchylenie decyzji w całości, co było konsekwencją nieprawidłowej kontroli i niestwierdzenia dokonanych przez organy administracji publicznej naruszeń przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy organy I oraz II instancji dopuściły się naruszenia przepisów:
a. art. 147, art 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 150 K.p.a. poprzez zarówno wznowienie postępowania jak i wydanie w jego toku rozstrzygnięć z naruszeniem tych przepisów, co objawiało się brakiem wskazania przez organy przesłanek wznowienia postępowania, co wprost dyskredytuje wdrożony w sprawie tryb nadzwyczajnej eliminacji ostatecznego aktu administracyjnego z obrotu prawnego;
b. art 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegającym na błędnym zastosowaniu w sprawie tych przepisów przez organ odwoławczy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, gdy w niniejszej sprawie prawidłowe postępowanie drugoinstancyjne winno zostać zwieńczone decyzją uchylającą rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne z jednoczesnym umorzeniem postępowania ewentualnie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia;
c. art 10 § 1 § 2 i § 3 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, w tym w szczególności:
• uniemożliwienie mu wypowiedzenia się względem zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ I instancji,
• brak powiadomienia strony o zamiarze wydania decyzji,
• odstąpienie od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu podczas gdy w rzeczywistości nie zaszły przyczyny to uzasadniające;
• brak wskazania przez organ I instancji na zastosowanie przez niego art. 10 § 2 K.p.a., brak sprecyzowania przesłanek konieczności wydania decyzji bez zbędnej zwłoki, brak wskazania okoliczności faktycznych, które organ przyjął jako podstawę uzasadniającą odstępstwo od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu oraz na podstawie, jakich dowodów ustalił ich wystąpienie,
• oraz zaakceptowanie tego stanu rzeczy przez organ odwoławczy, którego próba wykazania istnienia zagrożenia powstania niepowetowanej szkody materialnej, jako przyczyny odstąpienia od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, co w rzeczywistości nie miało i nie mogło mieć miejsca, była całkowicie nieudolna, nieskonkretyzowana i nazbyt lakoniczna;
d. art 15 K.p.a. poprzez niewskazanie przez organ I instancji, że zastosował on art. 10 § 2 K.p.a. oraz brak wskazania okoliczności faktycznych, które organ przyjął jako podstawę uzasadniającą odstępstwo od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu oraz na podstawie jakich dowodów ustalił ich wystąpienie, w konsekwencji czego skarżący nie miał możliwości podjęcia rzeczowej polemiki w tym zakresie w odwołaniu, a tym samym postępowanie w tym zakresie nie nosi przymiotu dwuinstancyjnego;
e. art. 81 K.p.a. poprzez przyjęcie, że wystąpiła okoliczność skutkująca zwolnieniem skarżącego ze służby wojskowej z mocy prawa z dniem 19 czerwca 2019 r., podczas gdy skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;
f. art. 7 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu strony;
g. art .7a § 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z naruszeniem zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony;
h. art. 8 K.p.a. poprzez działanie organów w sposób podważający zaufanie obywatela do władzy publicznej;
i. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ograniczenie postępowanie wznowieniowego jak i zapadłego w jego toku rozstrzygnięcia wyłącznie do dowodu w postaci pisma Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z dnia 15 października 2019 r., z jednoczesnym brakiem poszerzenia postępowania dowodowego o inne dowody, których w istocie skarżącemu uniemożliwiono nawet wskazać przed wydaniem rozstrzygnięć;
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia skarżonego wyroku w sposób sprzeczny ze wskazaną normą prawną, gdyż zamiast wskazania i odniesienia się do podniesionych zarzutów skargi Sąd ów w sposób nader obszerny przedstawił stan sprawy zaś odnośnie twierdzeń skargi swoje stanowisko sprowadził do bezrefleksyjnego i pozbawionego jakiejkolwiek argumentacji podzielenia stanowiska organu, czyniąc to jednym akapitem uzasadnienia kumulującym wszystkie wskazane przez skarżącego przepisy,
– naruszenie prawa materialnego, a to:
1. art. 111 pkt 13 i art. 115 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich błędne zastosowanie i nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że w realiach niniejszej sprawy ziściły się ustawowe przesłanki do ich zastosowania, w sytuacji gdy w istocie wskazane przepisy prawa materialnego legły u podstaw rozstrzygnięcia zapadłego w wadliwie prowadzonym postępowaniu wznowieniowym;
2. § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie bowiem daleko idące następstwa niniejszej normy prawnej zostały zastosowane w wadliwie wszczętym i prowadzonym postępowaniu nadzwyczajnym.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu i instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto, skarżący zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tego artykułu, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (zarzut 3). Zauważyć trzeba, że w przepisie tym wymieniono jedynie elementy formalne, jakie winno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądowego, a więc skuteczność tego zarzutu zasadniczo zależy od wykazania brakujących elementów oraz kwalifikowanego związku przyczynowego między tym brakiem, a wynikiem sprawy, tj. że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji tymczasem wszystkie te elementy zawiera, zaś zbiorcza ocena wszystkich podniesionych w skardze zarzutów nie może być automatycznie oceniona jako wadliwość skarżonego wyroku, skutkująca koniecznością jego uchylenia. Stwierdzić bowiem trzeba, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego.
Na uwzględnienie nie zasługiwały również pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, opisane powyżej szczegółowo w punktach 1a – 1b, 2a – 2i skargi kasacyjnej. Przede wszystkim zauważyć należy, że zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym wnoszący skargę kasacyjną zobligowany jest do wykazania wpływu naruszenia przepisów prawa procesowego na wynik sprawy, który stosownie do treści normy prawnej zawartej w ww. przepisie winien wykazywać przymiot istotności. Mówiąc wprost, obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby Sąd pierwszej instancji dostrzegł, że organ uchybił któremukolwiek z licznie wymienionym w rozpoznawanym środku zaskarżenia przepisom postępowania administracyjnego, to rozstrzygnięcie sprawy byłoby najprawdopodobniej inne. W okolicznościach niniejszej sprawy natomiast wszystkie podnoszone przez skarżącą okoliczności, o ile mogą świadczyć o naruszeniu uprawnień strony postępowania, o tyle w żaden sposób nie wykazują wpływu na wynik sprawy, a w konsekwencji wadliwości kontrolowanych w sprawie decyzji.
Zauważyć przede wszystkim trzeba, że jedyną okolicznością faktyczną niniejszej sprawy, która stanowiła podstawę wznowienia postępowania było ustalenie, że przed złożeniem przez skarżącego wniosku o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej i przeniesienie go do rezerwy orzeczono wobec niego prawomocnie środek karny w postaci wydalenia z zawodowej służby wojskowej. Ani prawomocność tego wyroku, ani fakt jego pozostawania w obrocie prawnym nie była w sprawie kwestionowana na żadnym etapie postępowania, także i w rozpoznawanej skardze kasacyjnej. I chociaż skarżącemu na etapie postępowania przed organem I instancji istotnie nie zapewniono prawa do wypowiedzenia się poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania i jednocześnie, tego samego dnia wydania decyzji w przedmiocie wznowienia, to skarżący miał prawo zająć stanowisko wobec powyższego ustalenia zarówno na etapie postępowania odwoławczego i skargi do sądu administracyjnego. Skarżący natomiast upatruje wadliwość całego postępowania administracyjnego w tym, że uniemożliwiono mu wypowiedzenie się względem zebranego materiału dowodowego wyłącznie przed organem I instancji. Uchybienie takie jednak w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną nie miało wpływu na wynik sprawy i jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, skarżący nie wykazał, że zarzucane uchybienie uniemożliwiało mu dokonanie konkretnych czynności. Tym bardziej nie można go również kwalifikować w kategoriach rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – zarzut 1). Podobnie nie można dopatrzeć się w działaniu organu, że odstąpił w sposób nieuprawniony od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 2 i 3 K.p.a.), bowiem organ nie wskazywał na taką podstawę ani na to, że odstępuje od tejże zasady. Jak powyżej wskazano, organowi I instancji można jedynie poczynić zarzut, że uchybił on normie zawartej w art. 10 § 1 K.p.a., jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem dotyczyło jedynie fragmentu całości postępowania, a ponadto nie zmierzało do podważania niespornej okoliczności wydalenia skarżącego ze służby mocą prawomocnego wyroku sądu wojskowego. Brak oceny tego uchybienia przez organ odwoławczy (art. 15 w związku z art. 10 § 2 K.p.a.) również pozostawał bez wpływu na wynik sprawy i nie podważał prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli. W kontroli tej nie można dopatrzyć się także błędów odnośnie przepisów art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77 § i art. 81 K.p.a. Znamienne przy tym pozostaje zawarte w zarzucie 2i stwierdzenie, że postępowanie wznowieniowe oparto wyłącznie o pismo Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z 15 października 2019 r. "z jednoczesnym brakiem poszerzenia postępowania o inne dowody, których w istocie skarżącemu uniemożliwiono nawet wskazać przed wydaniem rozstrzygnięć". Zauważyć trzeba, że również na obecnym etapie postępowania, jakie to inne dowody chciał przeprowadzić w postępowaniu administracyjnym skarżący i jaki miałyby one wpływ na wynik postępowania skarżący nie sprecyzował. Skarżący nie wykazał wreszcie, aby w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do naruszenia art. 147, art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 150 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (zarzuty 2a i 2b). Zarzuty te mają zresztą charakter nieuprawnionej polemiki, skoro skarżący wskazując na brak "wskazania przez organy przesłanek wznowienia postępowania", sam przywołał taką przesłankę w treści zarzutu, zaś kwestionując utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji sam nie wskazał żadnych podstaw takich twierdzeń.
Podobnie ocenić należało sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zauważyć trzeba, że zgodnie z § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej "[z]wolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 11-15 ustawy, następuje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia odpowiedniego organu". Z kolei zgodnie z art. 113 pkt 13 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do której nawiązuje ww. przepis rozporządzenia "[ż]ołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek prawomocnego orzeczenia środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania zawodu żołnierza zawodowego". "Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 1, 3, 5, 8, pkt 9 lit. b i pkt 11-15, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby" (art. 115 ust. 2 ww. ustawy). W okolicznościach niniejszej sprawy, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, a wcześniej organy administracyjne, w świetle ww. przepisów i wobec prawomocności wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z 19 czerwca 2019 r. koniecznym było uchylenie decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oraz umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w tym przedmiocie. Nie można natomiast skutecznie, jak chce tego strona skarżąca, upatrywać błędów w wykładni i niewłaściwego zastosowania ww. przepisów jedynie w tym, że organ – w jego ocenie – wadliwie wszczął i prowadził postępowania nadzwyczajne (wznowieniowe). Z tego względu zarzuty naruszenia § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 12 maja 2014 r. oraz art. 111 pkt 13 i art. 115 ust. 2 ww. ustawy okazały się być niezasadne.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 182 § 2 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI