III OSK 6563/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła legalności przetwarzania danych osobowych przez bank oraz biuro informacji gospodarczej (dalej: "[...]") w związku z zapytaniami kredytowymi, które nie doprowadziły do zawarcia umowy z klientem. Osoba fizyczna, A. G., wniosła skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO") na udostępnienie jej danych przez bank do [...] w zakresie zapytania kredytowego z listopada 2017 r., twierdząc, że nie składała wniosku ani nie wyrażała zgody na takie działania. Prezes UODO nakazał bankowi zaprzestanie przetwarzania tych danych, uznając, że po dokonaniu oceny zdolności kredytowej, gdy umowa nie została zawarta, dalsze przetwarzanie jest nielegalne i narusza zasadę ograniczonego przechowywania danych wynikającą z RODO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił skargi banku i [...] na decyzję Prezesa UODO. Bank i [...] wniosły skargi kasacyjne, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów RODO i Prawa bankowego. Argumentowali, że przetwarzanie danych jest niezbędne do oceny ryzyka kredytowego, wypełniania obowiązków prawnych oraz zgodne z rekomendacjami KNF. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne. Sąd podkreślił, że przetwarzanie danych osobowych jest legalne tylko w określonych warunkach, a w przypadku braku zawarcia umowy kredytowej, cel przetwarzania danych (ocena zdolności kredytowej) zostaje osiągnięty, co wyklucza dalsze przetwarzanie na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO. NSA zaznaczył, że Prawo bankowe, w szczególności art. 105a, określa ramy przetwarzania danych objętych tajemnicą bankową, a przepisy te muszą być interpretowane ściśle i zgodnie z RODO. Sąd uznał, że rekomendacje KNF nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą stanowić podstawy do przetwarzania danych wbrew przepisom RODO. NSA potwierdził, że przetwarzanie danych po ocenie zdolności kredytowej, gdy umowa nie została zawarta, narusza zasadę ograniczonego przechowywania danych (art. 5 ust. 1 lit. e RODO) i nie znajduje podstawy prawnej w przepisach Prawa bankowego ani RODO. Sąd oddalił skargi kasacyjne, zasądzając koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady ograniczonego przechowywania danych osobowych w kontekście zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy, oraz interpretacja przepisów RODO i Prawa bankowego w tym zakresie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zawarcia umowy kredytowej po złożeniu zapytania. Interpretacja przepisów Prawa bankowego w kontekście RODO.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przetwarzanie danych osobowych przez bank i biuro informacji gospodarczej w zakresie zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy, jest legalne po dokonaniu oceny zdolności kredytowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przetwarzanie danych osobowych w zakresie zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy, po dokonaniu oceny zdolności kredytowej, narusza przepisy RODO (zasada ograniczonego przechowywania) i Prawa bankowego.
Uzasadnienie
Cel przetwarzania danych w celu oceny zdolności kredytowej zostaje osiągnięty z chwilą dokonania tej oceny. Dalsze przetwarzanie danych po tym etapie, gdy umowa nie została zawarta, nie ma podstawy prawnej i narusza zasadę ograniczonego przechowywania danych.
Czy rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego mogą stanowić podstawę prawną do przetwarzania danych osobowych w sposób sprzeczny z RODO i Prawem bankowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rekomendacje KNF nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą stanowić podstawy do przetwarzania danych osobowych w sposób sprzeczny z przepisami RODO i Prawa bankowego.
Uzasadnienie
Źródłami prawa powszechnie obowiązującego są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe i rozporządzenia. Rekomendacje KNF nie należą do tej kategorii i nie mogą uchylać ochrony danych osobowych wynikającej z RODO i Konstytucji RP.
Czy bank i biuro informacji gospodarczej mogą przetwarzać dane osobowe wnioskodawcy na przyszłość lub w innych celach niż pierwotnie zebrane, jeśli nie zawarto umowy kredytowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przetwarzanie danych osobowych na przyszłość lub w innych celach niż pierwotnie zebrane jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest zgodne z celami pierwotnego zbierania danych i istnieją odpowiednie podstawy prawne oraz zabezpieczenia.
Uzasadnienie
W przypadku braku zawarcia umowy kredytowej, dalsze przetwarzanie danych osobowych wnioskodawcy przez bank i biuro informacji gospodarczej nie znajduje podstawy prawnej w RODO ani w Prawie bankowym, a argumenty o 'prawnie uzasadnionym interesie' nie mogą być stosowane w sposób rozszerzający, naruszając prawo do ochrony danych.
Przepisy (12)
Główne
RODO art. 5 § ust. 1 lit. e
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
Pomocnicze
Prawo bankowe art. 105 § ust. 4
Prawo bankowe
Prawo bankowe art. 105a § ust. 1
Prawo bankowe
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
RODO art. 6 § ust. 1 lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
RODO art. 6 § ust. 1 lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
ustawa o ochronie danych osobowych
Ustawa o ochronie danych osobowych
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo bankowe art. 70a
Prawo bankowe
Prawo bankowe art. 106d
Prawo bankowe
ustawa AML
Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
CRR
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 575/2013
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przetwarzanie danych osobowych po ocenie zdolności kredytowej, gdy umowa nie została zawarta, narusza zasadę ograniczonego przechowywania danych (art. 5 ust. 1 lit. e RODO). • Brak podstawy prawnej do dalszego przetwarzania danych osobowych w przypadku niezawarcia umowy kredytowej. • Rekomendacje KNF nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą uchylać ochrony danych osobowych. • Cel przetwarzania danych osobowych musi być zgodny z celami pierwotnego zbierania danych.
Odrzucone argumenty
Przetwarzanie danych jest niezbędne do oceny ryzyka kredytowego i wypełniania obowiązków prawnych. • Przetwarzanie danych jest zgodne z art. 6 ust. 1 lit. f RODO (prawnie uzasadniony interes). • Przepisy Prawa bankowego (art. 105 ust. 4, art. 105a, art. 70a) stanowią podstawę do przetwarzania danych. • Konieczność stosowania się do rekomendacji KNF.
Godne uwagi sformułowania
przetwarzanie danych osobowych w systemie [...] po dokonaniu jego weryfikacji zdolności kredytowej nie ma podstaw prawnych • narusza zasadę wynikającą z art. 5 lit. e) RODO, tj. zasadę ograniczonego przechowywania • nie można traktować [...] jako niezależnego od banków podmiotu realizującego własne cele, ale jako podmiot służebny • rekomendacje KNF nie są aktami prawa powszechnie obowiązującego • nie budzi wątpliwości, że ocena zdolności kredytowej i ryzyka kredytowego ma charakter czynności wstępnych przed zawarciem umowy przez Bank.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady ograniczonego przechowywania danych osobowych w kontekście zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy, oraz interpretacja przepisów RODO i Prawa bankowego w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zawarcia umowy kredytowej po złożeniu zapytania. Interpretacja przepisów Prawa bankowego w kontekście RODO.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia przetwarzania danych osobowych w sektorze bankowym, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców. Wyjaśnia zasady ochrony danych w kontekście wniosków kredytowych.
“Czy bank może przechowywać Twoje dane po odmowie kredytu? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.