III OSK 6550/21

III OSK 6550/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Pauter
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Ke 118/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2021-04-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 77 § 1, art. 162 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant asystent sędziego Antoni Cypryjański po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 118/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 16 listopada 2020 r. nr SKO.OŚ-60/4521/267/2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 118/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w K. (dalej także jako: "spółka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie", "strona skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach (dalej także jako: "SKO", "organ II instancji", "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia 16 listopada 2020 r., znak: SKO.OŚ-60/4521/267/2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji: oddalił skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
W dniu 6 lutego 2018 r. N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wystąpiła do Burmistrz Miasta i Gminy C. o wydanie zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie sołectwa C.1 i części sołectwa M.
Decyzją z dnia 29 maja 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy C. udzielił Spółce zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy C., obręb C.1 i części obrębu M. w zasięgu istniejącego na dzień wydania decyzji wodociągu stanowiącego własność przedsiębiorcy, począwszy od dnia 1 czerwca 2018 r. na czas nieokreślony.
Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2020 r. Spółka zwróciła się o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie ww. decyzji, wskazując w uzasadnieniu, że na skutek awarii ujęcia wody, znajdującego się na terenie Zakładu w M. (teren Kopalni [...]), co miało miejsce w 2019 r., woda z tego ujęcia stała się nieprzydatna do celów komunalnych, a obecnie Spółka nie posiada ujęcia wody, z którego mogłaby być dostarczana woda na cele komunalne dla mieszkańców wsi M. i C.1. Obowiązek dostarczania wody w tej sytuacji przejęła Gmina C.
Decyzją z dnia 21 sierpnia 2020 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 104 oraz art. 162 k.p.a., odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 29 maja 2018 r. Wyjaśniając, że niezbędna do podjęcia żądanego rozstrzygnięcia bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej powinna stanowić przesłankę trwałą i nieusuwalną, organ wskazał, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniały przesłanki do stwierdzenia, iż decyzji tej nie można wykonać, nie nastąpiła całkowita likwidacja ujęcia wody. Podkreślono również, że wnioskodawca jest zobowiązany do bezpłatnego dostarczania wody dla części mieszkańców gminy C. w ramach rekompensaty za tzw. "szkody górnicze". Ponadto stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowego zezwolenia z pewnością nie leży w interesie społecznym – gdyż pozbawiłoby społeczność lokalną możliwości zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie sołectw C.1 i M., gmina C.
W odwołaniu od ww. decyzji Spółka podniosła zarzuty rażącego naruszenia art. 162 § 1 k.p.a. argumentując że od czerwca 2019 r. nie dostarcza wody (żadnym mieszkańcom gminy C. wskutek faktu, że woda z ujęcia, z którego była dostarczana, stała się od czerwca 2019 r. niezdatna do użycia – co powoduje, że ww. decyzja stała się z tej przyczyny niewykonalna i bezprzedmiotowa. Początkowo woda była dowożona beczkowozami, a następnie dostawa wody do ww. sołectw została przejęta na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez Gminę C. Gmina ta przejęła de facto od spółki wodociągi, którymi ze swoich źródeł dostarcza zbiorowo wodę do sołectw C.1 i M.. Natomiast podstawą do wydania decyzji z dnia 29 maja 2018 r. był fakt, że na terenie Kopalni Wapienia [...] znajdowało się ujęcie wody, z którego to ujęcia wody dostarczana była woda w ramach zbiorowego zaopatrzenia w wodę dla mieszkańców sołectwa C.1 i części sołectwa M.. Część wody była dostarczana mieszkańcom nieodpłatnie w ramach pokrywania szkód górniczych. Ta ostatnia okoliczność nie oznacza, że to skarżąca niejako "musi" być przedsiębiorcą zbiorowo zaopatrującym w wodę, gdyż jej obowiązek może polegać na tym, iż będzie pokrywała mieszkańcom, którzy doznali szkód górniczych polegających na zaniku wody w studniach, koszty dostawy wody, dostarczanej przez Gminę C.
SKO, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, przywołało treść art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. podkreślając, że bezprzedmiotowość decyzji nie jest jedyną przesłanką dla stwierdzenia jej wygaśnięcia – niezbędne jest także wykazanie, że wygaśnięcie decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Z kolei bezprzedmiotowość wiąże się z trwałą niemożnością wykonania decyzji, m.in. na skutek zmiany stanu faktycznego. Bezprzedmiotowość tę należy zatem uważać za przesłankę trwałą i nieusuwalną.
W ocenie Kolegium decyzja z dnia 29 maja 2020 r. nadal jest wykonalna, nie nastąpiła bowiem całkowita likwidacja ujęcia wody. Możliwe jest natomiast podjęcie stosownych działań celem doprowadzenia wody z tego ujęcia do stanu odpowiadającego normom, bądź np. uruchomienie zastępczych punktów poboru.
Ponadto, z zapisów udzielonego zezwolenia, a konkretnie z pkt 2.1 lit b wynika, że usługodawca, czyli ww. Spółka jest zobowiązana zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych do realizacji dostaw wody do odbiorców w wymaganych ilościach i pod odpowiednim ciśnieniem, w sposób ciągły i niezawodny, a doprowadzana woda ma być należytej jakości. Dodatkowo, jak trafnie zauważył organ I instancji, skoro Spółka jest zobowiązana w ramach rekompensaty za tzw. "szkody górnicze" (co jest okolicznością bezsporną) do dostarczania wody dla części mieszkańców Gminy C., to wygaszenie przedmiotowego zezwolenia nie leży w interesie społecznym. W kontekście natomiast zapisów udzielonego zezwolenia i braku wypełniania przez Spółkę obowiązków wynikających z tego zezwolenia, koniecznym staje się w ocenie SKO rozważenie przez organ I instancji obligatoryjnego cofnięcia tego zezwolenia w oparciu o przesłankę z art. 18a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, albo fakultatywnego cofnięcia tego zezwolenia na podstawie art. 18a ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Ubocznie wskazano, że poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje kwestia sposobu realizacji przez Spółkę obowiązków związanych z dostarczaniem mieszkańcom części gminy C. wody w ramach rekompensaty za szkody górnicze, a także ewentualnego przejęcia przez Gminę C. sieci wodociągowych od ww. spółki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Spółka, podnosząc zarzuty naruszenia: art. 162 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji z powodu wskazanych powyżej naruszeń prawa, które miały wpływ na wynik postępowania, oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając swe stanowisko Spółka podniosła, że woda z ujęcia w kopalni [...] trwale utraciła możliwość jej dostarczania na cele spożycia i nikt nie zaryzykuje jej dostarczania bez narażenia osób, którym mogłaby być potencjalnie dostarczana, na utratę zdrowia. SANEPID nie dopuści do sprzedaży takiej wody na cel zbiorowego zaopatrzenia w wodę mieszkańców określonych w zezwoleniu na zbiorowe zaopatrzenie w wodę. Z kolei wzajemne zobowiązania dotyczące dostawy wody w przypadku szkód górniczych określa art. 144 i nast. Prawa geologicznego i górniczego i nie ma to żadnego związku z prowadzeniem przez Spółkę działalności zbiorowego zaopatrzenia w wodę i wydanym zezwoleniem na zbiorowe zaopatrzenie w wodę. Skarżąca posiada interes prawny w stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji w rozumieniu art. 162 § 1 k.p.a. albowiem nie można utrzymywać fikcji, że Spółka nadal będzie przedsiębiorstwem dostarczającym wodę na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 29 maja 2018 r.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 118/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach: oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiodła skarżąca spółka zaskarżając go w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:
1) prawa materialnego, tj.: art. 162 par. 1 k.p.a., poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku że nie zachodzi żadna merytoryczna przesłanka określona w tym przepisie do stwierdzenia wygaśnięcia zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy skarżący z przyczyn obiektywnych nie może zbiorowo dostarczać wody dla wsi C.1 i części wsi M. na skutek trwałej awarii ujęcia wody na terenie kopalni [...] w M.;
2) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie działań zmierzających do prawidłowej oceny zebranego przez Burmistrza Miasta i Gminy w C. materiału dowodowego stanowiącego podstawę do wydania decyzji przez Burmistrza Miasta i Gminy w C. z dnia 21.08.2020 roku znak: GNOŚR-V.7034.1.2018.JMR w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w C. z dnia 29.05.2018r., znak GNOŚ-V.7034.1.2018.SKG na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie Gminy C., obręb C.1 i część obrębu M. i przyjęcie że Burmistrz Miasta i Gminy w C. miał prawo do wydania przedmiotowej decyzji albowiem jej wygaśnięcie nie leży w interesie społecznym w sytuacji gdy zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym zbiorowe zaopatrzenie ludności w wodę jest zadaniem własnym, Gminy i obowiązek ten nie może być przerzucany na inne podmioty, bez ich zgody w sytuacji gdy podmiot ten nie może tego obowiązku określonego w decyzji wykonywać, z przyczyn niezależnych od niego, co powoduje że decyzja jest bezprzedmiotowa.
Wskazując na zarzuty kasacyjne skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto skarżąca spółka wniosła o rozpatrzenie sprawy na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Jak wskazano, ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wobec tego istotnego znaczenia nabiera prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej, przez co należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por.: postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, CBOSA). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek podania, które konkretnie przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej nie wystarczy wymienić w luźny sposób kilku przepisów. Trzeba indywidualnie uzasadnić każdy zarzut formułowany wobec każdego z przepisów, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszył sąd pierwszej instancji (por.: wyroki NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18 i z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1070/19, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca kasacyjnie spółka oparła skargę kasacyjną, wskazując obie podstawy – naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Na wstępie odnosząc się do obu zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że w niniejszej sprawie podstawy skargi kasacyjnej obejmują naruszenie przepisów – jak to określono: "k.p.a.". W zarzutach nie podano nazwy, daty i publikatora aktu prawnego. Z uwagi jednak na powszechnie przyjętą i utrwaloną praktykę stosowania skrótu "k.p.a.", Naczelny Sąd Administracyjny – dbając, aby nie doszło do nieuzasadnionego uszczerbku konstytucyjnego prawa do sądu skarżącego kasacyjnie (art. 45 ust. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – przyjął, że wspomniane zarzuty dotyczyły naruszenia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę zaskarżonej decyzji: t.j. z dnia 20 grudnia 2019 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 256).
Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie "art. 162 par. 1 k.p.a." Tak sformułowany zarzut jest daleki od prawidłowej normatywnej stylizacji zarzutu. Wskazać należy, że art. 162 § 1 k.p.a. dzieli się jeszcze na mniejsze jednostki redakcyjne w postaci punktów (pkt 1 i pkt 2), co w konsekwencji sformułowanego zarzutu nie pozwala na określenie intencji skarżącej kasacyjnej. Nie uszło uwadze sądu, że dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższy zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna ma zawierać zarzuty i ich uzasadnienie. Ten wymóg formalny konstytuuje skargę kasacyjną. Już w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2024 r., II GSK 666/24, CBOSA). Autor skargi kasacyjnej nie sprostał temu wymaganiu.
Stosownie do treści art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w jednym ze swoich orzeczeń, zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. przesłanką wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość, rozumiana jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia – prawo lub obowiązek strony, bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło – przestał istnieć lub utracił kwalifikację (tak: wyr. NSA z 30.1.2008 r., I OSK 4/07, Legalis; patrz: Art. 162 KPA red. Hauser 2023, wyd. 8/Stankiewicz, Legalis).
Bezprzedmiotowość zachodzi również wtedy, gdy na skutek zmiany stanu faktycznego albo też prawnego niemożliwe okaże się wykonanie decyzji (wyr. NSA z 30.4.2009 r., II OSK 659/08, Legalis). Problematyka wyjaśnienia pojęcia bezprzedmiotowości decyzji w kontekście obowiązywania art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. zajmuje również pewne miejsce w poglądach doktryny. I tak np. P. Czepiel określa termin "bezprzedmiotowość decyzji" w rozumieniu komentowanego przepisu dosyć podobnie, stwierdzając, że "bezprzedmiotowość decyzji oznacza jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu i wiąże się ze zmianą stanu faktycznego, gdyż każda decyzja wiąże tak długo, jak długo istnieją stosunki faktyczne stanowiące podstawę jej wydania" (P. Czepiel, Glosa do wyr. NSA z 12.11.1993 r., II SA 2000/92, s. 108). Podobny pogląd co do rozumienia terminu "bezprzedmiotowość", chociaż nieco wcześniej, sformułowany został w doktrynie: "Z istoty decyzji wynika, że konieczną przesłanką obowiązywania w czasie decyzji musi być istnienie takiego samego stosunku prawnego, jaki został skonkretyzowany w decyzji. W rezultacie więc decyzja administracyjna wiąże tak długo, jak długo mamy do czynienia z elementami decydującymi o istnieniu danego, skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego. Powstanie po wydaniu decyzji sytuacji czy układu stosunków społecznych odbiegających od czynników indywidualizujących dany stosunek prawny, ukształtowany lub ustalony w decyzji, kładzie kres istnieniu tego stosunku i musi oddziaływać na obowiązywanie decyzji, która jest wyrazem tych stosunków". I dalej autor stwierdza, że "jest to sytuacja, kiedy przestaje istnieć któryś z elementów przesądzających o istnieniu stosunku prawnego w postaci skonkretyzowanej w decyzji" (T. Woś, Stwierdzenie, s. 49). Jako przykład tego typu sytuacji T. Woś podaje sytuacje, kiedy przestaje istnieć przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, czyli przedmiot stosunku prawnego. Przedmiotem tym są zawsze uprawnienia i obowiązki dwóch podmiotów stosunku prawnego, które prawo materialne łączy w taki sposób, że w określonych warunkach faktycznych sytuacja prawna jednego podmiotu jest w określony sposób związana z sytuacją prawną drugiego (tamże). P. Czepiel wskazuje, że bezprzedmiotowość można rozpatrywać w aspekcie zarówno przedmiotowym, jak i podmiotowym. W pierwszym wypadku decyzja będzie bezprzedmiotowa wtedy, gdy przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia, którym są prawa i obowiązki stron. Natomiast w drugim – wystąpi w sytuacji, gdy podmiot, którego decyzja dotyczyła, utracił wymagane kwalifikacje lub gdy przestał istnieć (P. Czepiel, Glosa do wyr. NSA z 12.11.1993 r., II SA 2000/92, s. 106). Zgodzić się należy z M. Jaśkowską, że w sytuacji gdy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, obowiązkiem organu jest zbadanie, czy rzeczywiście przesłanki zawarte w tym przepisie zostały wypełnione, nie zaś czy decyzja jest bezprzedmiotowa (zob. M. Jaśkowska, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, KPA. Komentarz, 2009, s. 861). Słusznie podkreśla autorka, że przesłanką wygaśnięcia decyzji na podstawie przepisów szczególnych jest powstanie określonych w danym przepisie okoliczności faktycznych, a nie sam stan bezprzedmiotowości. Trafnie zauważa w kontekście powyższego T. Woś (zob. T. Woś, Stwierdzenie, s. 49), że prawidłowe jest zatem postępowanie organów administracji powołujących jako podstawę prawną decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji szczegółowe normy materialnoprawne, a nie art. 162 § 1 k.p.a. (patrz: Art. 162 KPA red. Hauser 2023, wyd. 8/Stankiewicz, Legalis).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawidłowo doszedł do przekonania, że brak jest wystarczających podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta stała się bezprzedmiotowa. Strona skarżąca upatruje tej bezprzedmiotowości w związku z awarią ujęcia wody na terenie Kopalni [...] w M., która spowodowała, że woda z tego ujęcia stała się nieprzydatna dla celów komunalnych. Trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że wspomniana decyzja z dnia 29 maja 2018 r. przyznając Spółce prawo zaopatrywania w wodę przy wykorzystaniu własnego wodociągu, nie wskazuje ani nawet nie nawiązuje do ujęcia wody, z którego to zaopatrzenie ma następować. Jednak, co istotniejsze, spółka nie wykazała, że utrata przydatności wody dla celów komunalnych ma charakter trwały i nieodwracalny, że wykluczone jest podjęcie np. działań uzdatniających wodę czy uruchomienie zastępczych punktów poboru. Dalej, zgodnie z postanowieniami decyzji z dnia 29 maja 2018 r. (pkt 2.1 lit. b) usługodawca jest zobowiązany zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych do realizacji dostaw wody do odbiorców w wymaganych ilościach i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody w sposób ciągły i niezawodny, jak również należytą jakość doprowadzanej wody.
Z powyższych względów nie sposób jest mówić o bezprzedmiotowości decyzji, tym samym zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. okazał się więc nieuzasadniony.
Autor skargi kasacyjnej w zarzucie drugim petitum skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie działań zmierzających do prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew przedmiotowemu zarzutowi skargi kasacyjnej organy administracji nie zaniechały oceny zebranego materiału dowodowego, jak i wnikliwej kontroli legalności decyzji, a co za tym idzie nie dopuściły się naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Organy prawidłowo przyjęły, że decyzja z dnia 29 maja 2018 r. w przedmiocie udzielenia spółce zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę nie jest bezprzedmiotowa.
Pomimo braku zaistnienia podstawowej przesłanki, jaką jest bezprzedmiotowość decyzji, organy prowadziły postępowanie dochodząc do prawidłowego wniosku, który został zaakceptowany przez Sąd I instancji, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie leży w interesie społecznym.
Zaakcentować należy, że zarówno organy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dokonały prawidłowej oceny braku zaistnienia podstawowej przesłanki, jaką jest bezprzedmiotowość decyzji, a także oceny zaistnienia interesu społecznego lub interesu stron, które przemawiałyby za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji. Przypomnieć należy, że dokonano powyższej oceny pomimo braku spełnienia podstawowej przesłanki, jaką jest bezprzedmiotowość decyzji. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie leży w interesie społecznym z uwagi na fakt, że spółka jest zobowiązana do bezpłatnego dostarczania wody dla części mieszkańców w ramach rekompensaty za tzw. "szkody górnicze".
Wobec powyższego również ten zarzut nie mógł przynieść oczekiwanego skutku procesowego.
W świetle znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarga kasacyjna nie mogła być więc uznana za usprawiedliwioną, a co za tym idzie i skuteczną. Brak zaangażowania autora skargi kasacyjnej w rzeczowe zakwestionowanie naruszenia przepisu prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a) oraz brak wykazania, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) przekonały Naczelny Sąd Administracyjny o niezasadności skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i orzekł o jej oddaleniu, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a.