III OSK 653/23

III OSK 653/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
III SA/Gl 289/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-10-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1335
art. 6 ust. 3 i ust.4, art. 7 ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 289/22 w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 11 stycznia 2022 r. nr SKO.L/41.6/226/2021/18262/RN w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 października 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 289/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. T. (dalej: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "organ") z dnia 11 stycznia 2022 r. nr SKO.L/41.6/226/2021/18262/RN w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 25 października 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego dołączając m.in. deklarację o dochodach gospodarstwa domowego, oświadczenie o stanie majątkowym oraz analizę budżetu domowego dla potrzeb wywiadu środowiskowego.
Decyzją z 10 listopada 2021 r. nr DDM.4131.2801.2021.AS Prezydent Miasta R. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego na pokrycie wydatków związanych z lokalem (...) . Organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że istnieje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym że jest ona w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji pismem z 6 grudnia 2021 r. podnosząc, że jest osobą niepełnosprawną, cierpiącą na szereg chorób
(m. in. cukrzyca, zwyrodnienie kręgosłupa) dołączając umowę darowizny samochodu, którego jest właścicielem, a który jest wykorzystywany do dojazdów na rehabilitację i ułatwiania codziennego życia rodziny.
W dniu 11 stycznia 2022 r. powołując się na art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. 2021 r. poz. 2021, dalej: "u.d.m.") organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uzasadniając, że gdyby faktycznie sytuacja finansowa rodziny wnioskodawczyni była tak trudna, jak twierdzi skarżąca, to podjęłaby ona wszelkie możliwe działania w celu obniżenia kosztów utrzymania swojej rodziny, w tym przede wszystkim nie nabywałaby kolejnego samochodu osobowego, które świadczy raczej o podniesieniu standardu życia, a nie o obniżeniu wydatków rodziny.
W dniu 18 lutego 2022 r. do organu wpłynęła skarga na powyższą decyzję. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że oba samochody zostały darowane członkom rodziny strony. Nabycie tych samochodów nie nastąpiło w drodze sprzedaży, lecz w drodze nieodpłatnej czynności prawnej, a krótki odstęp czasu ich uzyskania to zbieg okoliczności. Skarżąca podkreśliła, że nie zataiła dochodów, a pojazdy są niskiej wartości. Zarzuciła organom brak wykazania, że stan majątkowy skarżącej umożliwia jej uiszczanie wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty podniesione w skardze orazprzytoczone w związku z nimi argumenty za bezpodstawne i nieuzasadnione.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd stanął na stanowisku, że posiadanie przez skarżącą dwóch samochodów nie jest niezbędne; tym bardziej, że do 2021r. nie posiadała żadnego pojazdu. Nie zmienia tej oceny wartość samochodów 8.000 zł i 2.000 zł oraz fakt darowizny od członków rodziny. Sąd zgodził się z organem, że każdy pojazd generuje dodatkowe, wysokie koszty utrzymania oraz eksploatacji m.in. ubezpieczenie, przeglądy naprawy, wymiana opon itp.
W związku z powyższym posiadanie w rodzinie dwóch eksploatowanych samochodów wobec pełnej dyspozycyjności strony i jej córki - pierwsza jest emerytką, a druga bezrobotna - nie jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania jej członków. Sąd zaakcentował, że sporne świadczenie przysługuje wyłącznie osobom, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, przy optymalizacji wydatków na życie. W konsekwencji przyjął, że nieuzasadnione jest oczekiwanie udzielenia pomocy w zaspokojeniu potrzeb bytowych (w tym dodatku mieszkaniowego) w sytuacji, kiedy osoba (rodzina) świadomie wykorzystuje własne zasoby (niezależnie od źródła ich pozyskania) na zaspokojenie innych potrzeb o drugorzędnym znaczeniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, kwestionując go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj.:
1. art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a")
w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
2.
3. administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "K.p.a."), art. 77 § 1 K.p.a, 80 k.p.a. oraz art. 81a § 1 K.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez uznanie decyzji za prawidłową, pomimo że została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej na skutek nieprzeprowadzenia przez organ właściwego postępowania dowodowego, mającego na celu pełne i wszechstronne wyjaśnienie sprawy oraz błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, poprzez wadliwe ustalenie, że pomiędzy deklarowanymi dochodami strony a jej stanem majątkowym zachodzi dysproporcja, że dysproporcja ta ma charakter rażący, a także że aktualna sytuacja majątkowa strony oraz jej rodziny pozwala na pokrywanie kosztów związanych z korzystaniem z lokalu mieszkalnego; błędne ustalenie, że posiadanie przez skarżącą samochodów powoduje, iż występuje taka rażąca dysproporcja pomiędzy jej dochodami a stanem majątkowym i przyjęcie, że dokonanie sprzedaży jednego z samochodów poprawi sytuację majątkową skarżącej w sposób umożliwiający jej pokrywanie zobowiązań bez dodatku mieszkaniowego, w warunkach, gdzie posiadanie obu pojazdów jest potrzebne dla funkcjonowania członków rodziny;
4. art. 7 ust. 3 u.d.m. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, ze posiadanie przez skarżącą dwóch samochodów w warunkach niepełnosprawności i w okolicznościach indywidualizujących rodzinę skarżącej przesądza o rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji,
a faktycznym stanem majątkowym skarżącej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także
o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącej kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183
§ 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Podniesione w niej zarzuty niezależnie od tego, czy oparto je na podstawie naruszenia prawa materialnego, czy też przepisów prawa procesowego, zmierzają do podważenia przyjętego przez WSA stanowiska, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej przez skarżącą deklaracji a jej faktycznym stanem majątkowym, co dowodzi że jest w stanie uiszczać wydatki związane
z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Dodatek mieszkaniowy w ujęciu systemowym jest świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez władzę samorządową, który ma pomóc osobom o niskich dochodach pokryć okresowe świadczenia pieniężne ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego – art. 6 ust. 3 i ust. 4 u.d.m.
Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom posiadającym określone prawo do zajmowanego lokalu mieszkalnego, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył
w gospodarstwie:
1) jednoosobowym - 40%,
2) wieloosobowym - 30%
- przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku – art. 3 ust. 1 u.d.m.
Zgodnie z postanowieniami art. 6 ust. 1 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości:
1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym;
2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym;
3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym
i większym.
Z przyjętych przez prawodawcę rozwiązań wynika jednoznacznie, że co do zasady rozstrzygnięcie o przyznaniu dodatku mieszkaniowego opiera się na ustaleniach wykazujących stosowną relację pomiędzy dochodami gospodarstwa domowego wnioskującego a kosztami utrzymania lokalu mieszkalnego.
Będący podstawą wydania kwestionowanej skargą decyzji art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. stanowi: "Organ (...) odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli
w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że: 1) występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe".
Powołany przepis nie jest jednoznaczny i z tych względów może budzić wątpliwości interpretacyjne. Wstępnie należy potwierdzić, że art. 7 ust. 3 u.d.m. ma charakter związany, co oznacza, iż ustalenie okoliczności faktycznych uzasadniających jego stosowanie obliguje organ do wydania decyzji administracyjnej o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Ustalenia faktyczne uzasadniające zastosowanie art. 7 ust. 3 u.d.m. organ może poczynić wyłącznie na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz złożonej przez wnioskodawcę deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego. Organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli oceni – po pierwsze - że pomiędzy dochodami zadeklarowanymi przez wnioskującego w deklaracji a jego faktycznym stanem majątkowym występuje rażąca dysproporcja – i po drugie – że ów faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy wykazuje, że jest on w stanie ponieść wydatki związane
z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego uzasadnia więc szczególnego rodzaju relacja pomiędzy okolicznościami faktycznymi wchodzącymi w zakres znaczeniowy dwóch pojęć normatywnych: "dochód"
i "faktyczny stan majątkowy". Zgodnie z art. 3 ust. 3 u.d.m. za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162). Uogólniając można przyjąć, że dochód w rozumieniu art. 3 ust. 3 u.d.m. stanowią środki pieniężne uzyskane jako przychód lub dochód ze ściśle normatywnie określonych źródeł. Pojęcie "stanu majątkowego" nie zostało zdefiniowane w przepisach u.d.m. niemniej jego znaczenia można odtworzyć w oparciu o treść art. 7 ust. 4 tej ustawy. Stosownie do jego treści podmiot przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego
w szczególności dane dotyczące posiadanych: 1) ruchomości i nieruchomości;
2) zasobów pieniężnych. W zakres pojęcia "stan majątkowy" wchodzą więc środki pieniężne inne niż dochód oraz przedstawiające jakąś wartość rzeczy ruchome lub nieruchome. Ustalenie rażącej dysproporcji pomiędzy zadeklarowanym przez wnioskodawcę dochodem a faktycznym a stanem majątkowym nie polega na prostym zestawieniu określonych wielkości posiadających tę samą charakterystykę przedmiotową. Rzeczą organu jest w pierwszej kolejności "przeszacować" stan majątkowy wnioskodawcy na wartość pieniężną stanowiącą sumę wartości pieniężnych poszczególnych, składających się na niego elementów. Dysproporcja pomiędzy dochodem a stanem majątkowym może ujawniać się: gdy:
1) stan majątkowy wnioskodawcy dowodzi tego, że posiada on inne, nieujawnione
w deklaracji dochody, które pozwalają mu ponosić wydatki związane
z zajmowaniem lokalu mieszkalnego;
2) stan majątkowy wnioskodawcy dowodzi tego, że pomimo posiadania dochodu
w wysokości normatywnie kwalifikującej do przyznania dodatku mieszkaniowego
(art. 3 ust. 1 u.d.m.), posiada on inne zasoby w postaci środków pieniężnych,
ruchomości, bądź nieruchomości pozwalające mu samodzielnie lub łącznie z tym
dochodem na ponoszenie wydatków związanych z zajmowaniem lokalu
mieszkalnego.
Odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. nie musi być następstwem zatajenia przez wnioskodawcę informacji
o osiąganych dochodach lub stanie majątkowym. Może wynikać także z tego, że wnioskodawca pomimo, iż aktualnie nie posiada dochodu na pokrycie pełnych wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, zgromadził w przeszłości środki pieniężne lub materialne, które bezpośrednio lub po spieniężeniu pozwolą mu na pokrycie takich wydatków. Przyjętą ocenę prawną potwierdza zastrzeżenie uczynione w końcowej części art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m., gdzie przesądzono, iż możliwość pokrycia wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego ma wynikać z wykorzystania własnych środków i posiadanych zasobów majątkowych. Chodzi więc o całościową ocenę sytuacji dochodowej i majątkowej wnioskodawcy, na którą składają się bieżące dochody finansowe, posiadane środki pieniężne niekwalifikujące się jako dochód oraz ruchomości i nieruchomości przedstawiające wartość finansową i dające się spieniężyć bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb gospodarstwa domowego.
Odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. nie jest formą sankcji za świadome lub nieświadome wprowadzenie organu
w błąd co do okoliczności uzasadniających przyznanie tego świadczenia. Dyrektywa wynikająca z art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. stanowi formę urealnienia systemowej funkcji dodatku mieszkaniowego, jaką jest przeznaczenie ze środków publicznych finansowego wsparcia dla osób, które nie posiadają własnych zasobów na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego).
Identyfikacja znaczenia użytego w art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. terminu "rażąca dysproporcja" musi uwzględniać poczynione wyżej założenia. Należy wobec powyższego przyjąć, że rażąca dysproporcja pomiędzy zadeklarowanymi przez wnioskodawcę dochodami a jego faktycznym stanem majątkowym ujawnionym podczas wywiadu środowiskowego polega na tym, że każda z tych zmiennych składających się na posiadane przez wnioskodawcę zasoby, w sposób zasadniczo różny wyznacza jego możliwości poniesienia wydatków związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu. O ile zadeklarowane dochody potwierdzają, iż wnioskodawca nie ma środków na poniesienie takich wydatków, to posiadane środki finansowe lub ruchomości i nieruchomości pozwalają na ocenę jednoznacznie odmienną, tj. że wnioskodawca jest w stanie takie wydatki pokryć. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć, że dysproporcja pomiędzy dochodem a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy osiąga stopień "rażący", gdy jest oczywista
i znacząca. Chodzi więc o układy, w których bez wątpliwości i konieczności czynienia szczegółowych szacowań uzasadniona jest ocena, że wnioskodawca posiada środki finansowe inne niż dochód (np. oszczędności) lub dające się spieniężyć bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania lub funkcjonowania gospodarstwa domowego ruchomości lub nieruchomości, które pozwalają mu na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego. Skorzystanie przez ustawodawcę z przymiotnika stopniującego "rażący" uzasadnia stanowisko, iż
w zakres stosowania art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. powinny wchodzić układy faktyczne,
w których wnioskodawca posiada zasoby na pokrycie więcej niż jednego okresu rozliczeniowego takich wydatków. "Rażąca dysproporcja" pomiędzy dochodem
a stanem majątkowym wnioskodawcy ostatecznie musi mieć wymiar finansowy, dający się wyrazić w pieniądzu. Nie powinna więc dotyczyć sytuacji, w których wnioskodawca posiada niskie dochody, kwalifikujące go do otrzymania dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.m. i jednocześnie ma inne zasoby niż dochód, które pozwalają na pokrycie wydatków związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym za nie więcej niż jeden okres rozliczeniowy. W takim skonfigurowaniu dysproporcja pomiędzy dochodem a stanem majątkowym wnioskodawcy występuje, ale nie ma charakteru rażącego. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego zakres stosowania art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. takich układów nie dotyczy.
Odnosząc przyjęte oceny prawne do podstawy faktycznej wyroku Sądu pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić zarzutu naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz
art. 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a.
W sprawie nie jest kwestionowane, że gospodarstwo domowe skarżącej posiada dwa samochody osobowe: Dacia Sandero z 2009 r. - wartość szacunkowa 8000 zł. i Daewoo Matiz z 2001 r. wartość szacunkowa 2000 zł. Oceniając przedmiotową okoliczność WSA zasadnie przyjął, że posiadanie dwóch samochodów osobowych w pięcioosobowej rodzinie, w której wyłącznie skarżąca i jej córka posiadają uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest niezbędne dla jej prawidłowego funkcjonowania. WSA zwrócił uwagę, że rodzina skarżącej otrzymuje dodatek mieszkaniowy od 2016 roku. Samochody otrzymała w darowiźnie dopiero
w sierpniu 2021 roku, do tego czasu nie były one niezbędne. Ponoszenie wydatków związanych z utrzymywaniem dwóch samochodów osobowych, podczas gdy skarżąca i jej córka nie pracują, jest zbyteczne. Rodzina jest w stanie tak zorganizować sobie czas korzystania z jednego samochodu, aby używanie drugiego z nich nie było konieczne. W toku postępowania administracyjnego i sądowego skarżąca podała, że oba samochody są wykorzystywane w związku z dojazdem na rehabilitację skarżącej i wnuka, zakupami oraz dowozem dzieci do szkoły. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, aby realizacja tych czynności wymagała korzystania z dwóch samochodów. W toku postępowania eksponowano, że rodzina skarżącej mieszka w dużym mieście, które jest skomunikowane z pozostałymi miejscowościami, zatem do dojazdów do lekarza, na zabiegi rehabilitacyjne, zakupy, do szkoły czy na zajęcia dodatkowe istnieje możliwość skorzystania z komunikacji miejskiej. Wskazywano również, że każdy pojazd generuje dodatkowe, wysokie koszty utrzymania oraz eksploatacji m.in. ubezpieczenie, przeglądy, naprawy, wymiana opon, itp.
Prawidłowo również przyjęto, że środki ze sprzedaży pojazdu Dacia Sandero
z 2009 r. o wartości 8000 zł. można przeznaczyć na wydatki związane
z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego. Skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów na wykazanie, że to właśnie ten samochód jest jej niezbędny.
Z tego względu zasadnie stwierdzono, że spieniężeniu powinien ulec samochód droższy, albowiem pozwoli to na skumulowanie środków finansowych na utrzymanie zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Skarżąca eksponuje, że sprzedaż samochodu nie spowoduje trwałej poprawy jej sytuacji majątkowo-dochodowej i pozwoli ponieść koszty utrzymania zajmowanego lokalu jedynie przez kilka miesięcy. Skarżąca nie zauważa, że dodatek mieszkaniowy jest przyznawany ze środków publicznych, a więc ze środków, które bezpośrednio lub pośrednio pochodzą z danin, jakie jednostki ponoszą na rzecz państwa. Przerzucanie nawet kilkumiesięcznych kosztów utrzymania lokalu zajmowanego przez skarżącą na społeczeństwo, w sytuacji gdy skarżąca posiada zasoby na ich poniesienie byłoby sprzeczne z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Skarżąca będzie mogła skorzystać z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego
w okresie późniejszym, gdy będzie spełniać ustawowe wymogi jej przyznania.
Wbrew stawianym w skardze kasacyjnej tezom, zastosowanie art. 7 ust. 3 pkt 1 u.d.m. nie wymaga wykazania, że w deklaracji podano nieprawdziwą wysokość dochodu. Jak już wyżej podano, w niniejszej sprawie nie kwestionuje się ujawnionych przez skarżącą dochodów. Jako okoliczność uzasadniającą odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego wskazuje się posiadanie innych niż dochód środków – samochód – których spieniężenie pozwala na pokrycie wydatków związanych
z utrzymaniem zajmowanego lokalu.
Z gruntu nieskuteczne są również twierdzenia skargi kasacyjnej sugerujące, że WSA odmawia skarżącej prawa do posiadania samochodu. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że rodzina skarżącej nie musi korzystać z dwóch samochodów. Całość prezentowanej w niniejszej sprawie argumentacji sądów administracyjnych oraz organów opiera się na założeniu, że dla prawidłowego funkcjonowania rodziny skarżącej wystarczający jest jeden samochód. Drugi samochód, z perspektywy uwarunkowań przyznania dodatku mieszkaniowego, jest zbyteczny, a środki pieniężne z jego sprzedaży można przeznaczyć na wydatki związane z utrzymaniem zajmowanego lokalu mieszkalnego. Skarżąca kasacyjnie nie wykazała wadliwości tej oceny, w szczególności poprzez przedstawienie okoliczności faktycznych dowodzących, że prawidłowe funkcjonowanie jej gospodarstwa domowego wymaga korzystania z dwóch samochodów.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.