III OSK 650/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził bezczynność spółki w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek L.M. Wniosek dotyczył m.in. wyników badań i analiz środowiskowych zleconych przez spółkę lub podmioty z nią związane. Spółka twierdziła, że nie jest władzą publiczną w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i że wnioskowane dane stanowią dokumenty wewnętrzne, niepodlegające udostępnieniu. Sąd pierwszej instancji uznał, że spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), mimo że nie mieści się w definicji władzy publicznej z ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że choć ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku jest przepisem szczególnym, to art. 1 ust. 2 u.d.i.p. pozwala na udostępnianie informacji publicznej na podstawie tej ustawy, nawet jeśli istnieje inna podstawa prawna (np. ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku). Sąd podkreślił szeroką definicję władzy publicznej w prawie unijnym, która obejmuje również podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska. W ocenie NSA, spółka, realizując projekt zagospodarowania obszaru, wykonuje zadania z zakresu szeroko pojętego oddziaływania na środowisko i mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych. Sąd uznał, że bezczynność spółki nie wynikała ze złej woli, lecz z błędnej wykładni przepisów, dlatego nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście informacji o środowisku i podmiotów wykonujących zadania publiczne, które nie są klasycznymi organami administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki realizującej projekt zagospodarowania obszaru, utworzonej przez podmioty publiczne. Interpretacja szerokiego rozumienia 'władzy publicznej' może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka, która nie jest władzą publiczną w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, może być zobowiązana do udostępnienia informacji o środowisku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot wykonujący zadania publiczne dotyczące środowiska lub utworzony w tym celu przez podmioty publiczne, nawet jeśli nie jest władzą publiczną w rozumieniu specustawy, może być zobowiązany do udostępnienia informacji o środowisku na podstawie ogólnej ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli dane te mieszczą się w jej zakresie.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) ma zastosowanie, gdy inna ustawa nie reguluje odmiennie dostępu do informacji publicznej. Szeroka definicja władzy publicznej w prawie unijnym obejmuje podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska. Spółka realizująca projekt zagospodarowania obszaru wykonuje zadania z zakresu oddziaływania na środowisko i mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych na podstawie u.d.i.p.
Czy wniosek o udostępnienie informacji o środowisku, oparty na ogólnym prawie do informacji publicznej, powinien być rozpatrzony na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, nawet jeśli wnioskodawca powołał się na u.d.i.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podmiot zobowiązany powinien udostępnić informację w trybie właściwej ustawy (np. o udostępnianiu informacji o środowisku), nawet jeśli wnioskodawca powołał się na ogólne prawo do informacji publicznej, jeśli istnieje inna podstawa prawna do udostępnienia żądanych danych.
Uzasadnienie
Prawo do informacji publicznej i prawo do informacji o środowisku są komplementarne. Podmioty zobowiązane powinny działać na rzecz udostępniania danych, a nie stawiać formalne przeszkody. Podana przez wnioskodawcę podstawa prawna nie może podważać stosowania właściwej normy ustawowej.
Czy zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. musi być powiązany z przepisami, których naruszenia przez organ nie zauważył Sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. określa granice rozpoznania skargi przez sąd I instancji. Powołanie się na jego naruszenie wymaga wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które sąd powinien był zastosować lub uwzględnić z urzędu, a tego wymogu autor skargi kasacyjnej nie dopełnił.
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Określa podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym inne osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym powierzono wykonywanie zadań publicznych.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu.
ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych.
ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa, jakie informacje dotyczące środowiska podlegają udostępnieniu.
ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku art. 3 § ust. 1 pkt 15a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Definicja 'władzy publicznej' obejmująca m.in. organy administracji, sądy, trybunały.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 74 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 § ust. 2
Dotyczy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka, wykonując zadania publiczne dotyczące zagospodarowania obszaru i utworzona przez podmioty publiczne, mieści się w szerokim katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji o środowisku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet jeśli nie jest władzą publiczną w rozumieniu specustawy. • Podanie przez wnioskodawcę ogólnego prawa do informacji publicznej jako podstawy żądania nie wyklucza obowiązku udostępnienia informacji na podstawie właściwej ustawy (np. o udostępnianiu informacji o środowisku).
Odrzucone argumenty
Spółka nie jest władzą publiczną w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i dlatego nie jest zobowiązana do udostępnienia wnioskowanych danych. • Wnioskowane dane (wyniki badań i analiz) stanowią dokumenty wewnętrzne i nie podlegają udostępnieniu. • Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku stanowi lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wyklucza możliwość udostępnienia informacji o środowisku na podstawie tej drugiej ustawy.
Godne uwagi sformułowania
Podmiot zobowiązany powinien udostępnić tę informację w trybie innej niż u.d.i.p. ustawy mającej zastosowanie w danej sprawie. • Prawodawca unijny nie ograniczył podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji o środowisku tylko do podmiotów państwowych, ale jak podkreślono w wyroku TS z dnia 19 grudnia 2013 r., C-279/12 w tym zakresie organy władzy publicznej należy rozumieć szeroko, tak aby obejmować nimi również inne podmioty, które w istocie w imieniu Państwa wykonują zadania na rzecz środowiska. • Wnioskodawca powołał się na ogólne prawo do informacji publicznej, jako podstawę swojego żądania, ale istnieje inna podstawa do udostępnienia żądanych danych np. ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, to podmiot zobowiązany powinien udostępnić tę informację w trybie innej niż u.d.i.p. ustawy mającej zastosowanie w danej sprawie.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Maciej Kobak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza w kontekście informacji o środowisku i podmiotów wykonujących zadania publiczne, które nie są klasycznymi organami administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki realizującej projekt zagospodarowania obszaru, utworzonej przez podmioty publiczne. Interpretacja szerokiego rozumienia 'władzy publicznej' może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji, a także interpretacji przepisów dotyczących ochrony środowiska. Pokazuje, jak prawo unijne wpływa na polskie orzecznictwo i jak sądy podchodzą do rozszerzającej wykładni przepisów.
“Czy spółka musi ujawnić dane o środowisku? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dostępu do informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.