III OSK 6498/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-08
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona środowiskaocena oddziaływaniadecyzja środowiskowapostępowanie administracyjnebudowateren handlowo-usługowyskarżącyNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargi kasacyjne dotyczące braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy zespołu handlowo-usługowego, uznając zarzuty formalne i merytoryczne za niezasadne.

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargi na decyzję SKO w Krakowie stwierdzającą brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy zespołu handlowo-usługowego. Skarżący zarzucali błędy w ustaleniu stanu faktycznego, niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego. NSA uznał skargi kasacyjne za wadliwe formalnie i merytorycznie niezasadne, oddalając je.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne J.K. i A.K. od wyroku WSA w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie stwierdzającą brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy zespołu budynków handlowo-usługowych. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnego ustalenia stanu faktycznego, niewłaściwej wykładni przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego. NSA uznał skargi kasacyjne za obarczone istotnymi uchybieniami formalnymi, które uniemożliwiały ich merytoryczne rozpoznanie. Ponadto, Sąd ocenił, że podniesione zarzuty merytoryczne również nie zasługiwały na uwzględnienie. W szczególności, NSA podkreślił, że kwestia prawidłowego określenia numerów działek miała charakter techniczny i nie wpływała na ocenę oddziaływania na środowisko, a karta informacyjna przedsięwzięcia spełniała wymagania prawa dla tego etapu postępowania. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie wyroku WSA za wystarczające. W konsekwencji, NSA oddalił skargi kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, karta informacyjna przedsięwzięcia, uzupełniona zgodnie z wymogami, pozwalała na ocenę jego zakresu i stwierdzenie braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Uzasadnienie

NSA uznał, że karta informacyjna przedsięwzięcia, wraz z uzupełnieniami, zawierała wystarczające informacje do oceny zakresu przedsięwzięcia i stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa środowiskowa art. 62a § ust. 1 pkt 4

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 63 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 84 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 106 § § 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 ppkt c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 111 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 111 § § 1a

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skargi kasacyjne obarczone istotnymi uchybieniami formalnymi. Zarzuty merytoryczne niezasadne. Karta informacyjna przedsięwzięcia spełniała wymogi dla stwierdzenia braku obowiązku oceny oddziaływania na środowisko. Błąd w oznaczeniu działek miał charakter techniczny i nie wpływał na merytoryczną ocenę sprawy. Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 62a ust. 1, art. 63 ust. 1 i art. 84 ust. 1 ustawy środowiskowej. Niewłaściwe zastosowanie art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Niewłaściwe zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) upssa w zw. z art. 61 §1 kpa w zw. z art. 111 §1 kpa oraz 111 §1a kpa Naruszenie art. 3 § 1 uppsa w zw. z art. 145 §1 pkt 1 ppkt c) upssa w zw. z 138 §2 kpa w zw. z art. 139 kpa oraz art. 78 Konstytucji RP

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Kwestia prawidłowego określenia numerów działek była w istocie kwestią przede wszystkim techniczną, nie mającego istotnego znaczenia z punktu widzenia ewentualnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Piotr Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy po uchyleniu decyzji organu I instancji, a także zasady oceny obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na etapie karty informacyjnej przedsięwzięcia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zarzutów formalnych i merytorycznych podniesionych w konkretnej sprawie. Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko może być szersza w zależności od charakteru przedsięwzięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków. Merytorycznie, dotyczy oceny oddziaływania na środowisko, co jest tematem o szerszym znaczeniu.

Wymogi formalne skargi kasacyjnej – pułapki, których należy unikać w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 6498/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kobak
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Kr 789/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-02-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 353
art. 62a ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
Dz.U. 2022 poz 2000
art.111 §1 i art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Maciej Kobak protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych J. K. i A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 789/20 w sprawie ze skarg A.K. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 2 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A.K. i J.K. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 marca 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z 20 lipca 2018 r. poprzednik prawny spółki A. sp. z o.o. z siedzibą w W. zwrócił się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. Budowa zespołu budynków handlowo-usługowych wraz z parkingiem naziemnym, infrastrukturą techniczną i komunikacyjną, planowanej do realizacji w W. na działkach nr eiwd.[...].
Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka decyzją z 23 lipca 2019 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia, planowanego do realizacji na działkach nr ewid. nr: [...].
Organ I instancji wyjaśnił, że w sprawie zostały wydane opinie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie, obie stwierdzające brak obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie nie zajął stanowiska. Organ I instancji wyjaśnił, że wzięto pod uwagę łączne uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa). Przeanalizowano między innymi skalę i charakter przedsięwzięcia, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jego realizacją oraz powiązania z innymi przedsięwzięciami.
Odwołania od powyższej decyzji wniósł skarżący oraz K.S.
Decyzją z 9 marca 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i stwierdziło brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn: "Budowa zespołu budynków handlowo-usługowych wraz z parkingiem naziemnym, infrastrukturą techniczną komunikacyjną", planowaną do realizacji na terenie działek nr ewid. [...].
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania inwestor poinformował o zmianach geodezyjnych w postaci podziału działek. Działka nr ewid. [...] została podzielona na działki nr ewid. [...], natomiast działka nr ewid. [...] została podzielona na działki nr ewid. [...]. Zmiany te nie zostały uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków z uwagi na brak ostateczności decyzji podziałowych. W dniu 14 grudnia 2018 r. inwestor wyjaśnił, że wprowadzono do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach korektę zakładającą zmniejszenie obszaru, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, przez wyłączenie działki nr ewid. [...] oraz ograniczenie zakresu wniosku do części działki nr ewid. [...] i części działki nr ew. [...]. Wynika to z ustaleń decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która nie jest decyzją ostateczną. Zakres działki nr ewid. [...] w części będzie odpowiadał zakresowi działki oznaczonej nr ewid. [...], a działki nr ewid. [...] działce nr ewid. [...].
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nieprawidłowo uwzględnił w decyzji z 23 lipca 2019 r. działki wskazane w pierwotnym wniosku inwestora z numeracją po podziale. W związku z tym koniecznie było uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie po przeprowadzeniu analizy zebranego w aktach materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, że co do zasady dla planowanego przedsięwzięcia brak jest obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wynika to z wymaganej prawem dokumentacji zebranej w toku postępowania przed organem I instancji. Inwestor przedłożył szczegółową, czytelną i spójną kartę informacyjną przedsięwzięcia, ze szczegółowym określeniem cech planowanego przedsięwzięcia, która pozwala na ocenę jego zakresu. Stosownej oceny dokonały także organy wyspecjalizowane. Karta informacyjna została uzupełniona na wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska pismem z 28 lutego 2019 r. Uzupełnienie obejmowało między innymi głębokość posadowienia fundamentów przedmiotowego zespołu budynków handlowo-usługowych w kontekście istniejących warunków gruntowych oraz informację o konieczności odwadniania wykopów. Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka stwierdził, że ze względu na skalę uzupełnienia istnieje konieczność ponownego wystąpienia o opinię w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Żaden z organów współdziałających nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Organ odwoławczy wskazał m.in., że obszar oddziaływania przedsięwzięcia zamknie się w granicach działek, na których jest planowane, bez transgranicznego charakteru oddziaływania na poszczególne elementy przyrodnicze. Nie przewiduje się kumulowania oddziaływań z innymi przedsięwzięciami, mogących wpłynąć na pogorszenie stanu środowiska. Biorąc pod uwagę charakter oraz skalę planowanego przedsięwzięcia oraz zastosowane zabezpieczenia, na etapie eksploatacji nie zostaną przekroczone dopuszczalne wielkości emisji zanieczyszczeń do atmosfery ani dopuszczalne poziomy hałasu w miejscach chronionych akustycznie. Planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr XLVI/763/2010 Rady Miejskiej w Wieliczce z 10 listopada 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieliczka – obszar "A" (Dz. Urzęd. Woj. Małop. Nr 662, poz. 5505). Tereny przedsięwzięcia i tereny sąsiadujące nie posiadają walorów krajobrazowo-przyrodniczych. Planowane przedsięwzięcie będzie leżało z dala od terenów górskich, leśnych, obszarów ujęć wód, specjalnych obszarów objętych ochroną Natura 2000, obszarów uzdrowiskowych. Uciążliwości i niekorzystne oddziaływanie występujące podczas budowy będą miały charakter lokalny oraz przemijalny – występować będą w pobliżu terenu prowadzenia robót. Na etapie użytkowania zasięg oddziaływania będzie zamykał się w granicach terenu, na którym realizowane będzie przedmiotowe przedsięwzięcie.
Skargi na powyższą decyzję wnieśli wskazani na wstępie skarżący.
Oddalając skargi Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że cechy charakterystyczne przedsięwzięcia nie powodują obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Sąd I instancji podzielił również stanowisko organu odwoławczego w zakresie konieczności prawidłowego określenia numerów działek, na których będzie realizowane przedsięwzięcie. W decyzji organu I instancji zawarto błędne numery działek objętych wnioskiem, jednak postępowanie było prowadzone wobec zakreślonego przez inwestora obszaru.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący J.K.
W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego.
Po pierwsze, niewłaściwe zastosowanie art. 62a ust. 1 "ustawy - o udostępnieniu informacji o środowisku jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko" polegające na nieprawidłowym uznaniu, że karta informacyjna przedsięwzięcia uwzględniała obowiązujące wymagania prawa i zawierała wszelkie niezbędne informacje, które były konieczne dla wydania zaskarżonej decyzji.
Po drugie, niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię art. 63 ust. 1 i art. 84 ust. 1 "ustawy - o udostępnieniu informacji o środowisku jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko" polegające na nieprawidłowym uznaniu, że w tej sprawie nie było podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie skarżącego, zebrane w sprawie informacje przy uwzględnieniu art. 63 ust. 1 pkt 1-3 ustawy środowiskowej wskazywały na taką konieczność.
Po trzecie, niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 "ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego". Polegało to na nieprawidłowym uznaniu, że organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez wydanie orzeczenia o charakterze merytorycznym. Ze względu na uchybienia organu I instancji, w tym naruszenie przepisów postępowania, zasadne było przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Po czwarte, niewłaściwe zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 "ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego" przez uznanie, że organy obu instancji ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz, że zbadały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do uzasadnionego w świetle prawa stwierdzenia, że kontrolowanej w sprawie zaistniały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.
Ponadto, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania.
Po pierwsze, art. 233 § 1 "ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego" w związku z art. 106 § 5 "ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" przez rezygnację z wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego.
Po drugie, art. 141 § 4 "ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" przez brak wymaganego tym przepisem wystarczającego uzasadnienia Sądu I instancji w zakresie motywów oddalenia skargi, a także pominięcie szeregu zarzutów podniesionych w skardze, które dotyczyły istotnych kwestii.
Po trzecie, art. 1 § 1 i 2 "ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych" w związku z art. 151 "ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", w związku z art. 62a ust. 1, art. 63 ust. 1 oraz art. 84 ust. 1 "ustawy - o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko" oraz art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 "ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego" przez błędne oddalenie skargi, pomimo wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego
Skarżący wniósł o rozpatrzenie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty przez uchylenie zaskarżonej decyzji lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi w Krakowie do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła także skarżąca A.K., powołując się na art. 173 "ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej uppsa)".
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 uppsa w zw. z art. 145 §1 pkt 1 ppkt c) upssa w zw. z art. 61 §1 kpa w zw. z art. 111 §1 kpa oraz 111 §1a kpa" przez brak należytej kontroli Sądu nad działalnością administracji publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że możliwe jest wydanie przez organ II instancji decyzji w zakresie nieodpowiadającym zakresowi ustalonemu w decyzji organu I instancji, oraz w zakresie wniosku inicjującego postępowanie, z pominięciem trybu uzupełnienia decyzji.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie "art. 3 § 1 uppsa w zw. z art. 145 §1 pkt 1 ppkt c) upssa w zw. z 138 §2 kpa w zw. z art. 139 kpa oraz art. 78 Konstytucji RP" przez brak należytej kontroli Sądu nad działalnością administracji publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że możliwe jest wydanie przez organ II instancji decyzji merytorycznej, w sytuacji, gdy sanowanie dostrzeżonych uchybień organu I instancji prowadzi do powstania sytuacji niekorzystnej dla odwołującego się oraz pozbawiającej możliwości obrony swoich praw, przez wydanie wskutek uchylenia decyzji organu II instancji nowej decyzji wprowadzającej nowe ustalenia, od której nie przysługuje już odwołanie.
Skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Powyższe oznacza także, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Orzekanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych w niej zarzutów powoduje, że zarzuty te muszą być prawidłowo i precyzyjnie sformułowane. Natomiast wniesione w tej sprawie skargi kasacyjne zawierają liczne uchybienia formalne.
Skarga kasacyjna skarżącego wskazuje zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Nie wszystkie jednak zarzuty naruszenia prawa materialnego, mają w istocie taki charakter. Zarzuty naruszenia art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), są zarzutami procesowymi. Z kolei w ramach zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżący powołał "art. 1 § 1 i 2" ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który jest przepisem ustrojowym, a nie procesowym, a jednocześnie powiązał ten zarzut z zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego wskazanymi już we wcześniejszych zarzutach. Istotnym uchybieniem formalnym jest ponadto sposób, w który skarżący formułuje zarzuty kasacyjne. Ustawy zostały powołane bez wskazania ich dat i prawidłowych publikatorów, co ma zasadnicze znaczenie uwzględniając ewentualne nowelizacje przepisów oraz stan prawny przyjęty jako podstawę zarzutów kasacyjnych. Jedyny publikator powołany przez skarżącego odnosi się do ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, ale jest to publikator tekstu pierwotnego, nieobowiązujący w dacie wydania zaskarżonego wyroku. Ponadto skarżący nie wskazuje nazw lub skrótów jednostek redakcyjnych niektórych przepisów, przykładowo zarzucając naruszenie "art. 7, 77 § 1, 107 § 3" lub "art. 1 § 1 i 2", co uniemożliwia jednoznacznie odczytanie podstaw kasacyjnych i dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Także zarzut naruszenia art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (powołanego również bez wskazania prawidłowego publikatora) w związku z art. 106 § 5 p.p.s.a. nie zawiera szerszego uzasadnienia. Z kolei norma z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, dzieli się na liczne jednostki redakcyjne, które nie zostały precyzyjnie wskazane w ramach tego zarzutu. Wprawdzie skarżący wskazuje także na naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej, ale również te jednostki redakcyjne zawierają dalszy, szczegółowy podział.
Również skarga kasacyjna skarżącej zawiera uchybienia formalne. Skarżąca powołała, bowiem pełną nazwę, datę i publikator ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednak jest to publikator tekstu pierwotnego, a ustawa ta podlegała licznym nowelizacjom, a jej tekst był wielokrotnie ujednolicany. Ponadto skarżąca używa skrótu kpa, który jest wprawdzie powszechnie przyjęty, ale nie zwalnia to autora skargi kasacyjnej z obowiązku prawidłowego określenia stanu prawnego danej sprawy przez wskazanie pełnej nazwy ustawy, w tym odpowiedniego publikatora. Dodatkowo, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera takiego przepisu jak "art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c)", ponieważ prawidłowa jednostka redakcyjna powinna zostać oznaczona jako litera, a nie podkpunkt. Skarga kasacyjna skarżącej nie wskazuje również, które z zarzutów kasacyjnych są zarzutami prawa materialnego, a które zarzutami procesowymi.
Niezależnie od powyższych uchybień formalnych, zarzuty kasacyjne obu skarg kasacyjnych nie zasługiwały na uwzględnienie. Kwestia prawidłowego określenia numerów działek została precyzyjnie i prawidłowo wyjaśniona przez organ odwoławczy, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Była to w istocie kwestia przede wszystkim techniczna, nie mającego istotnego znaczenia z punktu widzenia ewentualnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale z punktu widzenia prawidłowości sformułowania rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wyjaśnił również powody, dla których określono powierzchnię planowanego przedsięwzięcia na 4,13 ha, pomimo, że działki objęte wnioskiem mają powierzchnię niecałych 5 ha. Wynika to z dopuszczalnej powierzchni tych działek wynikającej z obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i dla takiej powierzchni została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a w konsekwencji na takiej powierzchni działek może być realizowane przedsięwzięcie. Okoliczność, że jak wskazuje skarżący, wyjaśnienia inwestora są dla niego w tym zakresie niezrozumiałe, nie oznacza, że są nieprawidłowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestia ta nie budzi wątpliwości. Z tego samego powodu, nie można również podzielić zarzutu, że zakres przedmiotowy przedsięwzięcia nie został określony prawidłowo, ponieważ organ powołał się tylko na kwalifikację przedsięwzięcia wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). Z kolei zarzuty zmierzające do wykazania, że karta informacyjna przedsięwzięcia nie została prawidłowo sporządzona nie zostały wprost powiązane z konkretnymi przepisami prawa materialnego i nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Dotyczy to także argumentacji skargi kasacyjnej odnoszącej się braku uwzględnienia wszystkich zaleceń wynikających z niewiążącej przecież opinii organu Wód Polskich. Natomiast argumentacja odnosząca się do wariantów realizacji przedsięwzięcia nie mogła odnieść zamierzonego skutku, ponieważ opiera się na orzecznictwie sądowym dotyczącym wariantów przedstawianych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a nie w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Zupełnie odmienny jest zakres przedmiotowy karty informacyjnej przedsięwzięcia wynikający z art. 62a ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej oraz raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynikający z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Drugi z tych dokumentów, będący dokumentem prywatnym o szczególnej mocy dowodowej, jest sporządzany w toku tzw. pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast w tej sprawie przedmiotem decyzji, której kontroli legalności dokonał Sąd I instancji, było stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Natomiast obowiązek odniesienia się do zarzutów skargi, wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a., nie oznacza obowiązku szczegółowego odniesienia się do każdego zarzutu, ale rozpoznania sprawy w granicach wyznaczonych tymi zarzutami, co w tej sprawie niewątpliwie nastąpiło. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził tego rodzaju wadliwości.
Skarga kasacyjna skarżącej A.K. nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Zmierza ona w istocie do wykazania, że decyzja organu I instancji powinna zostać uzupełniona w trybie art. 111 § 1 k.p.a. oraz, że wydanie decyzji przez organ odwoławczy było niekorzystne w świetle art. 139 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo jednak podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przepis art. 111 § 1 k.p.a. w ogóle nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania, ponieważ uzupełnienie może dotyczyć wyłącznie rozstrzygnięcia bądź prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Nie może natomiast służyć "korekcie" uchybień takich jak nieprawidłowe określenie działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Brak jest ponadto podstaw do stwierdzenia, że decyzja organu odwoławczego została wydana na niekorzyść skarżącej, skoro jest decyzją o tożsamej treści jak decyzja organu I instancji, a jedyna zmiana ma charakter przede wszystkim techniczny, dotyczący prawidłowego określenia działek ewidencyjnych, na których będzie realizowane przedsięwzięcie. Jednocześnie Sąd I instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów, że uchybienie to nie mogło podlegać rektyfikacji w żadnym z trybów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego (np. w formie sprostowania).
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI