III OSK 6487/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. L. i T. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sprawa dotyczyła statusu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy wieży telekomunikacyjnej. Skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że organ niezasadnie uznał ich za podmioty nieposiadające statusu strony, co doprowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego. Argumentowali, że planowana inwestycja, mimo iż nie sąsiaduje bezpośrednio z ich nieruchomością, będzie miała znaczący wpływ na środowisko i ograniczy możliwość zagospodarowania ich działki rolnej, na której planowana jest budowa domu mieszkalnego. Podkreślali, że ich dziecko ma orzeczenie o niepełnosprawności, co dodatkowo uwrażliwia na potencjalne negatywne oddziaływania. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sprawę w granicach skargi kasacyjnej, przypomniał, że zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej, stroną postępowania jest m.in. podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali spełnienia tych przesłanek. Ich nieruchomość nie znajdowała się w odległości 100 m od terenu inwestycji, nie stwierdzono przekroczenia standardów jakości środowiska ani znaczącego oddziaływania mogącego ograniczyć zagospodarowanie nieruchomości. Sąd podkreślił, że pojęcie "ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości" nie może być interpretowane szeroko i musi wynikać z przepisów ustawy środowiskowej. Wobec braku wykazania legitymacji procesowej, NSA uznał, że postępowanie odwoławcze było bezprzedmiotowe, a tym samym decyzja o jego umorzeniu była prawidłowa. Skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu stron w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, interpretacja pojęcia "obszaru oddziaływania" oraz "znaczącego oddziaływania" w kontekście ustawy środowiskowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy wieży telekomunikacyjnej i interpretacji przepisów ustawy środowiskowej w kontekście art. 28 KPA. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych spraw dotyczących inwestycji infrastrukturalnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podmiot, którego nieruchomość nie przylega bezpośrednio do terenu inwestycji, ale znajduje się w zasięgu jej potencjalnego oddziaływania, posiada status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykaże, że oddziaływanie to jest znaczące i może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem, zgodnie z definicją obszaru oddziaływania zawartą w art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja obszaru oddziaływania w ustawie środowiskowej zawęża krąg stron w porównaniu do ogólnej definicji z KPA. Skarżący nie wykazali, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze znaczącego oddziaływania, które mogłoby ograniczyć jej zagospodarowanie, mimo że nie przylega bezpośrednio do terenu inwestycji.
Czy umorzenie postępowania odwoławczego z powodu braku statusu strony jest prawidłowe, gdy środek zaskarżenia został wniesiony przez podmiot nieposiadający legitymacji procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie przed organem wyższej instancji może być uruchomione tylko przez uprawniony podmiot. Jeśli środek zaskarżenia wniesie osoba niebędąca stroną, postępowanie odwoławcze staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego zachodzi, gdy odwołanie zostało wniesione przez podmiot, któremu nie można przypisać statusu strony. W takiej sytuacji organ odwoławczy jest zobligowany do umorzenia postępowania.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy w sprawie ustalenia statusu strony w postępowaniu środowiskowym?
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ administracji wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a jego ocena nie nosiła znamion dowolności, co potwierdza prawidłowość umorzenia postępowania odwoławczego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Sąd I instancji zasadnie nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu dowodowym organu. Organ zebrał istotne okoliczności, a jego ocena materiału dowodowego była kompletna i zgodna z wymogami KPA, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego.
Przepisy (17)
Główne
u.i.o.ś. art. 74 § ust. 3a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Definiuje krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zawężając go w stosunku do art. 28 KPA poprzez precyzyjne określenie obszaru oddziaływania.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna do umorzenia postępowania odwoławczego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.i.o.ś. art. 74 § ust. 3a pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa pierwszy z warunków uznania nieruchomości za znajdującą się w obszarze oddziaływania - odległość 100 m od terenu inwestycji.
u.i.o.ś. art. 74 § ust. 3a pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa drugi z warunków uznania nieruchomości za znajdującą się w obszarze oddziaływania - przekroczenie standardów jakości środowiska.
u.i.o.ś. art. 74 § ust. 3a pkt 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa trzeci z warunków uznania nieruchomości za znajdującą się w obszarze oddziaływania - znaczące oddziaływanie mogące wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy.
k.p.a. art. 80 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania, brane pod uwagę z urzędu przez NSA.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
u.i.o.ś. art. 81 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 8
Pb art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja "obszaru oddziaływania obiektu".
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze znaczącego oddziaływania inwestycji, które mogłoby ograniczyć jej zagospodarowanie zgodnie z przeznaczeniem. • Skarżący nie wykazali przekroczenia standardów jakości środowiska ani odległości 100 m od terenu inwestycji. • Postępowanie odwoławcze było bezprzedmiotowe z powodu braku legitymacji procesowej skarżących.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadają status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ inwestycja wpłynie na ich nieruchomość. • Organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu ustalenia statusu strony. • Sąd I instancji bezkrytycznie przyjął ustalenia organu i nie zakwestionował oceny materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
"pojęcie 'działek znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem' nie może być interpretowane szeroko" • "bezprzedmiotowość postępowania występuje w sytuacji, gdy środek zaskarżenia zostanie wniesiony przez podmiot, któremu nie można przypisać statusu strony postępowania" • "za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego"
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Sławomir Pauter
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, interpretacja pojęcia \"obszaru oddziaływania\" oraz \"znaczącego oddziaływania\" w kontekście ustawy środowiskowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy wieży telekomunikacyjnej i interpretacji przepisów ustawy środowiskowej w kontekście art. 28 KPA. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych spraw dotyczących inwestycji infrastrukturalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego statusu strony w postępowaniach środowiskowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani elementów zaskoczenia.
“Kto jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę? NSA wyjaśnia granice oddziaływania inwestycji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.