Orzeczenie · 2026-03-06

III OSK 644/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-06
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc mieszkaniowalokal socjalnyprawo lokatorówzasób mieszkaniowyniepełnosprawnośćuchwałaorgan administracjisąd administracyjnyskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził nieważność uchwały odmawiającej pomocy mieszkaniowej K.G., osobie niepełnosprawnej z Ukrainy. Organ odmówił pomocy, argumentując, że matka skarżącej, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu, co miało wykluczać przyznanie pomocy na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. WSA uznał tę interpretację za błędną, wskazując, że to matka, a nie skarżąca, jest najemcą lokalu, a sama skarżąca nie posiada tytułu prawnego. Ponadto, WSA podkreślił, że lokal o powierzchni 12,68 m2 zamieszkiwany przez dwie osoby nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, a organ nie rozpatrzył sprawy pod kątem innych form pomocy mieszkaniowej. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając argumentację WSA, że organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące tytułu prawnego do lokalu oraz zasady przyznawania pomocy mieszkaniowej, w tym lokali socjalnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy mieszkaniowej, w szczególności w kontekście posiadania tytułu prawnego do lokalu przez członka rodziny oraz oceny kryterium metrażowego i dochodowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i ustawy o ochronie praw lokatorów, ale jego zasady interpretacyjne mogą być stosowane w podobnych sprawach w innych gminach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy posiadanie przez członka wspólnego gospodarstwa domowego (matkę skarżącej) tytułu prawnego do lokalu wyklucza możliwość przyznania pomocy mieszkaniowej osobie niepełnosprawnej (skarżącej), która sama nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie tytułu prawnego przez matkę skarżącej nie wyklucza przyznania pomocy mieszkaniowej skarżącej, ponieważ to matka jest najemcą, a skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a ponadto zajmowany lokal jest niewielki i nie pozwala na samodzielne zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, stosując go do skarżącej, podczas gdy przepis ten dotyczy osoby ubiegającej się o najem socjalny. Kluczowe jest, że skarżąca sama nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a lokal wynajmowany przez matkę jest zbyt mały, aby uznać, że potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone.

Czy organ odmawiając pomocy mieszkaniowej w formie lokalu socjalnego, powinien rozpatrzyć możliwość udzielenia pomocy w innej formie (np. najmu na zasadach ogólnych)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ był zobowiązany do rozpoznania wniosku pod kątem udzielenia pomocy mieszkaniowej w sposób wynikający z obowiązujących przepisów, a skarżąca nie miała obowiązku ograniczenia wniosku do wyłącznie jednej formy pomocy.

Uzasadnienie

Wniosek skarżącej nie ograniczał się do lokalu socjalnego, a organ był zobowiązany do wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, uwzględniając różne formy pomocy mieszkaniowej, a nie tylko odmowę z powodu braku spełnienia przesłanek do lokalu socjalnego.

Czy § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, nakazujący analizę posiadania innego tytułu prawnego do lokalu, może stanowić samodzielną podstawę do odmowy przyznania prawa do lokalu socjalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten określa zakres postępowania wyjaśniającego, ale nie przesądza konsekwencji ustaleń i nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy, jeśli inne przesłanki są spełnione.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały nie miał zastosowania jako podstawa odmowy, ponieważ dotyczy on analizy posiadania tytułu prawnego umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, co w przypadku małego lokalu nie miało miejsca.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Zarządu Dzielnicy od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził nieważność uchwały odmawiającej pomocy mieszkaniowej.

Przepisy (16)

Główne

u.o.p.l. art. 23 § ust. 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 21 § ust. 1 pkt 2i ust. 3

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uchwała nr XXIII/669/2019 art. § 6 pkt 8

Uchwała Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr XXIII/669/2019 art. § 35 ust. 1

Uchwała Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr XXIII/669/2019 art. § 4

Uchwała Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr XXIII/669/2019 art. § 5 ust. 1

Uchwała Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr XXIII/669/2019 art. § 5 ust. 3

Uchwała Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

Nie wyłącza możliwości przyznania pomocy mieszkaniowej w innej formie niż lokal socjalny osobom spełniającym kryterium dochodowe.

uchwała nr XXIII/669/2019 art. § 7 ust. 1

Uchwała Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

uchwała nr XXIII/669/2019 art. § 32 ust. 1 pkt 4

Uchwała Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

Określa zakres postępowania wyjaśniającego, ale nie stanowi samodzielnej podstawy do odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej.

uchwała nr XXIII/669/2019 art. § 9 ust. 1 pkt 1

Uchwała Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ błędnie zinterpretował art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, stosując go do skarżącej, podczas gdy kluczowe jest, że to matka skarżącej jest najemcą lokalu, a sama skarżąca nie posiada tytułu prawnego. • Zajmowany lokal o powierzchni 12,68 m2 zamieszkiwany przez dwie osoby nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, co podważa argumentację organu o posiadaniu tytułu prawnego umożliwiającego samodzielne zaspokojenie potrzeb. • Organ nie rozpatrzył sprawy pod kątem innych form pomocy mieszkaniowej, mimo że wniosek nie ograniczał się do lokalu socjalnego, a organ był zobowiązany do wszechstronnego rozpoznania wniosku. • § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nie stanowił samodzielnej podstawy do odmowy, a jedynie określał zakres postępowania wyjaśniającego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia § 5 ust. 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali poprzez pominięcie, że o formie pomocy decyduje dochód i bezpodstawne przyjęcie, że organ nie rozpatrywał sprawy pod kątem innych form pomocy. • Zarzut naruszenia art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów w zw. z § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że § 32 ust. 1 pkt 4 nie miał zastosowania i organ zasadnie odmówił pomocy, opierając się na ustaleniu, że matka skarżącej posiada tytuł prawny do lokalu.

Godne uwagi sformułowania

nie można w takiej sytuacji uznać, że lokal wynajmowany przez matkę skarżącej, z uwagi na jego powierzchnię mieszkalną, umożliwia skarżącej zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. • nie można zatem uznać, że skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu, a w związku z tym, że nie spełnia przesłanek z art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. • przepis § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nie miał zatem zastosowania w sprawie i nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącej prawa do lokalu socjalnego.

Skład orzekający

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy mieszkaniowej, w szczególności w kontekście posiadania tytułu prawnego do lokalu przez członka rodziny oraz oceny kryterium metrażowego i dochodowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy i ustawy o ochronie praw lokatorów, ale jego zasady interpretacyjne mogą być stosowane w podobnych sprawach w innych gminach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów dotyczących pomocy mieszkaniowej i jak sąd może interweniować, gdy organ błędnie interpretuje prawo, szczególnie w kontekście osób niepełnosprawnych i ich trudnej sytuacji mieszkaniowej.

Czy posiadanie tytułu prawnego przez rodzica blokuje pomoc mieszkaniową dla niepełnosprawnego dziecka?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst