III OSK 6373/21

III OSK 6373/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2219/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-01
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 189k § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2219/20 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 12 sierpnia 2020 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej – administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2219/20, po rozpoznaniu skargi D. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 12 sierpnia 2020 r., nr: [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej – administracyjnej kary pieniężnej – uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 czerwca 2019 r., nr: [...].
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r., nałożył na D. M., karę pieniężną w wysokości 50.000 zł. Główny Inspektor Ochrony Środowiska - dalej: "GIOŚ" decyzją z dnia 18 maja 2018 r. znak: [...] uchylił w całości ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i nałożył karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, na skarżącego. GIOŚ umorzył postępowanie w części dotyczącej nałożenia kary odnośnie odpadów o kodzie 16 01 06 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów) - w postaci 2 sztuk tylnych połówek pojazdów z wyraźnymi śladami cięcia karoserii elementów konstrukcyjnych. Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. IV SA/Wa 2091/18 oddalił skargę, a wyrok ten stał się prawomocny z dniem 26 kwietnia 2019 r.
W dniu 15 marca 2019 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, o umorzenie administracyjnej kary pieniężnej nałożonej decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska decyzją z dnia 21 kwietnia 2017 r.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia 14 czerwca 2019 r., odmówił umorzenia zaległości podatkowej - administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 50.000 zł, wymierzonej skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: X [...], [...], będącego odbiorcą odpadów o kodzie 16 01 06 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów - w postaci 2 sztuk tylnych połówek pojazdów z wyraźnymi śladami cięcia karoserii i elementów konstrukcyjnych) oraz odpadu o kodzie 16 01 04 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy), w postaci uszkodzonego pojazdu marki BMW 530, o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]), przywiezionych nielegalnie z terenu Włoch na terytorium Polski.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego pod względem zaistnienia przesłanki ważnego interesu wnioskodawcy, mającej istotne znaczenie przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie administracyjnej kary pieniężnej oraz ważnego interesu publicznego. Wskazał, że dowody i okoliczności powołane przez stronę nie są wystarczające do umorzenia administracyjnej kary pieniężnej. Organ I instancji stwierdził, że pomimo wezwania strona nie wskazała na żadne nadzwyczajne okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że wystąpiła jakaś szczególna sytuacja, która wskazywałaby na wystąpienie Jej ważnego interesu. Analiza wydatków wskazuje na trudną sytuację finansową wnioskodawcy, która nie może jednak stanowić przesłanki ważnego interesu strony, ponieważ jest wynikiem działania skarżącego.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji.
Decyzją z dnia 12 sierpnia 2020 r., GIOŚ utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 czerwca 2019 r.
D. M. zaskarżył ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za zawierającą usprawiedliwione podstawy. W ocenie tego Sądu nie można przesłanki istnienia ważnego interesu strony podobnie jak interesu publicznego wiązać wyłącznie, czy w głównej mierze, z okolicznościami powstania podstawy do wymierzenia kary. Kryterium ważnego interesu strony co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania strony (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, gminy, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Zdaniem Sądu meriti pojęcia ważnego interesu nie można jednak ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. Nie jest również do przyjęcia stwierdzenie organu I instancji, że analiza wydatków wskazuje na trudną sytuację finansową wnioskodawcy, która nie może jednak stanowić przesłanki ważnego interesu strony, ponieważ jest wynikiem działania skarżącego. Zaaprobowanie takiego twierdzenia podważałoby sens instytucji umorzenia postępowania. W ocenie Sądu Wojewódzkiego kryterium ważnego interesu strony funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną strony, wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków związanych z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia).
Sąd meriti podkreślił, że ważny interes strony wymaga pełniejszego wniknięcia w sytuację majątkową skarżącego, aby nie doprowadzić do generującego koszty egzekwowania kary nieściągalnej. W uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego należy zatem ustalić i wskazać jaka jest szansa na wyegzekwowanie całej należności. Następnie należy poddać ocenie wniosek o umorzenie, uwzględniając oprócz okoliczności dotychczas referowanych przez organ, także aspekt sprawy sprowadzający się do zagadnienia, czy zasadne byłoby zaniechanie przymusowego dochodzenia spornej w tej sprawie zaległości podatkowej, ponieważ pozwoliłoby to na zaoszczędzenie publicznych wydatków oraz sił aparatu fiskalnego w sprawie, która być może nie rokuje szans na skuteczność egzekucji. Tak poczynione ustalenia należy następnie odnieść do ewentualnych skutków społecznych i ekonomicznych pozbawienia rodziny strony domu i do obowiązków jakie w związku z tym obciążą społeczeństwo uwzględniając również ochronę małoletniego dziecka skarżącego. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego argumentacja organu odwoławczego nie jest wyczerpująca, co więcej wadliwie i w sposób nie do końca zgodny z ustalonym stanem faktycznym, zawęża rozumienie przesłanki interesu publicznego. Tymczasem organ wydając skarżoną decyzję, jako jeden z kluczowych argumentów stanowiący podstawę odmowy umorzenia zaległości przyjmował okoliczność istnienia prawomocnej decyzji wymierzającej karę. Ocenę istnienia ważnego interesu strony organ zdaje się wiązać głównie z okolicznościami nadzwyczajnymi. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ dokonał zawężającej wykładni, błędnie utożsamiając przesłankę ważnego interesu strony wyłącznie z ekstremalnymi sytuacjami czy nadzwyczajnymi okoliczności, a nie z realnymi możliwościami zarobkowania, sytuacją skarżącego, stosunkiem wydatków do zarobków na dzień wydania skarżonej decyzji. W tym aspekcie ziściła się przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", będąca podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Nadto, zdaniem Sądu meriti, organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny podstaw prawnych faktycznych sprawy w kluczowej kwestii zasięgu inwestycji. Nie odpowiada to wzorcowi wynikającego z art. 107 § 1 K.p.a., zgodnie z którym istotny element decyzji administracyjnej stanowi powołanie podstawy prawnej oraz pełne uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 4 i 6).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzucił naruszenie:
I. art. 174 pkt. 2 P.p.s.a. tj.
- naruszeniu przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ nie wyjaśnił zasadności przesłanej jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, a ponadto zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało właściwie uzasadnione co do podstaw faktycznych i prawnych sprawy,
- naruszeniu przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1, 7, 77 § 1 K.p.a., w związku z art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, że: "Kolejną wadliwością dostrzeżoną przez Sąd jest brak rozpatrzenia przez organ możliwości częściowego umorzenia kary“,
- naruszeniu przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku w jaki sposób organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.
II. art. 174 pkt 1 P.p.s.a. tj. naruszeniu art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:
- kryterium ważnego interesu strony funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuacje ekonomiczną strony, wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków związanych z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny,
- organ zawęził rozumienie interesu publicznego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz Głównego Inspektora Ochrony Środowiska według norm przepisanych. Nadto, na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. skarżący kasacyjnie oświadczył, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Pismem procesowym z dnia 16 sierpnia 2021 r. zatytułowanym: "Odpowiedź na skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska", D. M. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w taryfowej wysokości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania.
Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej, nie sprzeciwiła się temu oświadczeniu.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny: "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania sądowoadministracyjnego. W przytoczonym przepisie nałożono na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, ale również tego, że naruszenie to mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między stopniem naruszenia przepisów postępowania a treścią rozstrzygnięcia, polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. Oznacza to po stronie skarżącej obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że zasadniczo kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426). Analiza zarzutów skargi i ich uzasadnienie, daje podstawy do przyjęcia stanowiska, że skarżący kasacyjnie organ nie uprawdopodobnił skutecznie istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a treścią zaskarżonego wyroku. W realiach sprawy nie można też uznać, że Sąd Wojewódzki dokonał wadliwej wykładni postanowień art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a.
Podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części. Przepis ten nie uzależnia możliwości umorzenia zaległości podatkowej od złej sytuacji finansowej i materialnej strony.
Jedną z dwóch przesłanek normatywnych udzielenia tej ulgi jest: "ważny interes strony". Pojęcie "ważny interes strony" jest zwrotem niedookreślonym, który zawiera dwa odróżniające się elementy: opis faktu - interes zainteresowanego, który wymaga stwierdzenia, oraz element ocenny - ważny, wymagający oszacowania wagi stwierdzonego faktu. To, że norma prawna określona w przepisie art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a. operuje opisanym zwrotem niedookreślonym ma istotne znaczenie w procesie odkodowywania jej treści (wykładni), gdyż organ stosujący prawo ważąc interes zainteresowanego musi dokonać oceny jednostkowej, bez - co do zasady - odwoływania się do systemu normatywnego. Decyzja administracyjna wydana na tak skonstruowanej podstawie materialnoprawnej jest aktem administracyjnym swobodnym. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem niedookreślonym wymaga zatem od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu strony. Organ, oceniając możliwość zastosowania ulgi, musi wziąć pod uwagę nie tylko aktualną sytuację materialną i finansową strony, ale także jego działania z przeszłości. Pomimo drugorzędnego znaczenia tych działań dla oceny "ważnego interesu strony", nie mogą one zostać pominięte. Tylko w ten sposób można uniknąć sytuacji, w której strona poprzez swoje zachowanie celowo lub nieświadomie doprowadza do sytuacji, w której zasada powszechności opodatkowania ulega wyłączeniu.
Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że pojęcia "ważnego interesu strony" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podmiotu występującego o umorzenie, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych przez członków najbliższej rodziny. W związku z tym w postępowaniu administracyjnym wszczętym wnioskiem strony o umorzenie zaległości podatkowej – administracyjnej kary pieniężnej, szczególny nacisk powinien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej skarżącego (zob. wyrok NSA z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2484/15, LEX nr 2357221; Komentarz do art. 189k, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 17, C. H. Beck Warszawa 2021 r., s. 1140-1142).
Każde rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie zwrotów niedookreślonych powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, żeby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją, nie zaś efektem arbitralności. Organ powinien również baczyć, że wprawdzie instytucja umorzenia powinna być stosowana wyjątkowo, jednakże okoliczność ta nie może prowadzić do praktycznego wyeliminowania stosowania tej instytucji, uczynienia jej instytucją martwą, poprzez ogólnikowe powoływanie się tylko na określone kategorie prawne, bez dokonywania rzetelnej oceny ich występowania w konkretnej sprawie.
Sąd administracyjny kontrolujący legalność decyzji jest zobowiązany do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone niewadliwie i czy organ przy wydawaniu decyzji o charakterze swobodnym dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia, nie jest dowolna. Kontrola sądowa sprowadza się zatem do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Nie może też oceniać kryteriów przyjętych przez organ, a uzasadniających wybór opcji decyzyjnej. Poza zakresem sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli administracji publicznej nie mogą jednakowoż pozostawać przypadki korzystania przez organy z przyznanej im kompetencji w sposób arbitralny - sprzeczny z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi. Można zatem mówić, że są pewne granice swobody decyzyjnej, w obrębie których może poruszać się organ administracji, podejmując decyzję w następstwie wystąpienia jednej z przesłanek, o których mowa w art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a.
Wbrew zarzutom skargi należy zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że w przedmiotowej sprawie organ dokonał zawężającej wykładni art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a., błędnie utożsamiając przesłankę ważnego interesu strony wyłącznie z nadzwyczajnymi okolicznościami, a nie z realnymi możliwościami zarobkowania, sytuacją życiową skarżącego, stosunkiem wydatków do zarobków na dzień wydania skarżonej decyzji.
Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja organu I instancji pozbawiona jest pełnego umocowania w stanie faktycznym sprawy w kontekście uzasadnienia prawnego. Nie przedstawiono oraz nie omówiono w niej bowiem zastosowanych przepisów, ograniczając się tylko do ogólnej konstatacji. W ogóle nie odniesiono się do sytuacji ekonomicznej skarżącego. Podejmując decyzję o umorzeniu organ powinien brać pod rozwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy, realną możliwość spłaty zobowiązania, a nie ograniczać się do umarzania należności tylko w sytuacjach nadzwyczajnych.
Z tych względów na zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 11, art. 107 § 3, art. 61 § 1 K.p.a. oraz art. 189k § 1 pkt 3 K.p.a.
Nie można też uznać za usprawiedliwiony zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu wyroku w jaki sposób, zdaniem Sądu organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 K.p.a.
Uwzględniając normatywną treść przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy przy tym podnieść, że w świetle uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie wystąpiło. Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wyroku odpowiada wymaganiom formalnym, a nadto pozwala na przeprowadzenie kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wynikają z niego bowiem zasadnicze powody, które legły u podstaw wydania wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zasadzenia na rzecz D. M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z tego powodu, że pismo zawierające wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zostało wniesione po upływie 14 dni od daty otrzymania skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 179 zd. 1 P.p.s.a. strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 P.p.s.a. powoduje, że pismo to traci ten przymiot i staje się zwykłym pismem procesowym. W tej sprawie odpis skargi kasacyjnej strona przeciwna do strony ją wnoszącej otrzymała w dniu 16 czerwca 2021 r. (karta nr 60 akt sądowych sprawy), zaś pismo zawierające wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zostało wniesione w dniu 16 sierpnia 2021 r. (karta nr 81 akt sądowych sprawy).