III OSK 636/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki A. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, utrzymując w mocy decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego dotyczącego magazynowania odpadów.
Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie magazynowania odpadów. Sąd I instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 października 2025 r. oddalił skargę kasacyjną spółki. Sąd uznał, że naruszenie warunków pozwolenia miało miejsce, a kara pieniężna została wymierzona prawidłowo, uwzględniając okoliczności sprawy, w tym awarię instalacji, ale także wagę naruszenia dla ochrony środowiska. NSA podkreślił, że samo naruszenie warunków pozwolenia stanowi podstawę do wymierzenia kary, a odstąpienie od niej na podstawie art. 189f k.p.a. nie było uzasadnione.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Decyzja ta wymierzyła spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym. Naruszenie polegało na magazynowaniu odpadów na terenie instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w sposób niezgodny z pozwoleniem, co zostało stwierdzone podczas kontroli w lipcu 2019 r. Spółka argumentowała, że naruszenie było spowodowane awarią taśmociągu i trwało krótko, a także kwestionowała sposób naliczenia kary. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty spółki za niezasadne. Sąd podkreślił, że samo naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego jest podstawą do wymierzenia kary, a okoliczność awarii, choć wzięta pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary, nie zwalniała z jej nałożenia. NSA uznał, że organy prawidłowo oceniły wagę naruszenia i nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a., biorąc pod uwagę znaczenie ochrony środowiska. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędnej wykładni prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, awaria instalacji nie zwalnia z obowiązku wymierzenia kary, choć może być uwzględniona przy jej ustalaniu. Samo naruszenie warunków pozwolenia jest podstawą do nałożenia kary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność awarii, choć wzięta pod uwagę przez organ odwoławczy przy ustalaniu wysokości kary, nie wyklucza jej nałożenia. Odstąpienie od kary na podstawie art. 189f k.p.a. nie było uzasadnione ze względu na wagę naruszenia dla ochrony środowiska.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (25)
Główne
u.o. art. 194 § ust. 5
Ustawa o odpadach
Pomocnicze
u.o. art. 196
Ustawa o odpadach
u.o. art. 197 § pkt 1
Ustawa o odpadach
u.o. art. 198
Ustawa o odpadach
u.o. art. 199
Ustawa o odpadach
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189c
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach art. 3 § pkt 12 lit. e)
u.o. art. 194 § ust. 7
Ustawa o odpadach
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 199 u.o.) poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji materiału dowodowego, z którego nie wynika, że naruszenie pozwolenia trwało od 13 lipca 2019 r., a jedynie awaria instalacji. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., art. 189a § 1 k.p.a., art. 194 ust. 5 u.o., art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., art. 6, 7, 8 § 1 k.p.a.) poprzez kwestionowanie stanowiska Sądu I instancji odnośnie do możliwości odstąpienia od wymierzenia kary. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 189c k.p.a., art. 3 pkt 12 lit. e) ustawy zmieniającej, art. 194 ust. 7 u.o., art. 199 u.o., art. 15 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) dotyczące zastosowania przepisów w nowym brzmieniu i naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Godne uwagi sformułowania
administracyjna kara pieniężna została wymierzona za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego, co jest w istocie niekwestionowane przez spółkę. żaden z przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie przewiduje określonego wzoru obliczania administracyjnej kary pieniężnej za tego rodzaju naruszenie, a zatem przyjęcie przez organ, że naruszenie trwało 10 dni, a nie 6 tak jak to wskazuje spółka, nie miało bezpośredniego przełożenia na ustalenie wysokości tej kary. zasadą jest, że stwierdzenie przez organ deliktu administracyjnego, między innymi na podstawie art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, stanowi podstawę do wymierzenia sprawcy tego deliktu administracyjnej kary pieniężnej. Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie orzekł, że "sam fakt naruszenia prawa - w postaci niewywiązywania się z obowiązku przestrzegania posiadanego pozwolenia - sprawia, że przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 KPA, nie może być uznana za spełnioną". uchybienie popełnione przez skarżącą dotyczyło istotnego z punktu widzenia ochrony środowiska wymogu postępowania z odpadami. skarżąca jest profesjonalnym podmiotem prowadzącym gospodarowanie odpadami i powinna przestrzegać obowiązku postępowania zgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym, jak również poczynić wszelkie starania, żeby zapobiec nawet potencjalnym zagrożeniom, w tym przewidzieć ewentualne awarie używanego sprzętu mechanicznego. organ rozważając możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, działa w granicach uznania administracyjnego.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
sędzia
Sławomir Pauter
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymierzania administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie warunków pozwoleń zintegrowanych w zakresie gospodarowania odpadami, zwłaszcza w kontekście awarii instalacji i możliwości odstąpienia od kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia warunków pozwolenia zintegrowanego w zakresie magazynowania odpadów, spowodowanego awarią. Ocena znikomości naruszenia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności przedsiębiorców za naruszenia przepisów. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące kar administracyjnych w kontekście awarii technicznych.
“Awaria instalacji nie usprawiedliwia naruszenia prawa. Kara pieniężna za odpady mimo problemów technicznych.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 636/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski Sławomir Pauter Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane IV SA/Wa 1655/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-06 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1587 art.194 ust. 5 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 189f Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1655/23 w sprawie ze skargi A. sp. o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 6 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: spółka lub skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 31 maja 2023 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał że od 17 lipca 2019 r. do 16 sierpnia 2019 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę interwencyjną prowadzonej przez spółkę instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych przy ul. [...], w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019 r., poz. 701 ze zm. - dalej: ustawa o odpadach) oraz przestrzegania wymagań ochrony środowiska przez prowadzących instalacje wymagające uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Przedmiotem działalności spółki jest m.in.: świadczenie usług w zakresie odbioru zmieszanych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, odbiór segregowanych odpadów, zbieranie i transport odpadów, utrzymanie terenów zieleni, przetwarzanie odpadów wielkogabarytowych oraz eksploatacja regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Spółka prowadzi działalność na podstawie pozwolenia zintegrowanego udzielonego decyzją Marszałka Województwa Małopolskiego z 25 listopada 2015 r. (zmienioną decyzją z 27 kwietnia 2017 r.). W czasie kontroli ustalono, że spółka narusza warunki pozwolenia zintegrowanego w zakresie pkt III.5, tj. magazynowania odpadów na terenie instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych. W dniu 16 lipca 2019 r. około godziny 20:00 upoważniony inspektor inspekcji ochrony środowiska przeprowadził wizję lokalną na terenie, gdzie użytkowana jest instalacja. W trakcie wizji terenu stwierdzono dużą uciążliwość zapachową, której źródłem była funkcjonująca instalacja. Na terenie nieruchomości znajdowała się bardzo duża ilość odpadów komunalnych w workach o różnych kolorach. Na podstawie informacji uzyskanych od pracowników spółki zajmujących się ochroną obiektu ustalono, że taśmociąg podający odpady do przetwarzania był zepsuty. Powyższe ustalenia zostały udokumentowane w notatce służbowej z 16 lipca 2019 r. Z kolei w trakcie oględzin przeprowadzonych 17 lipca 2019 r. potwierdzono awarię taśmociągu wyprowadzającego frakcję podsitową z hali. Uszkodzeniu uległ również bęben napinający taśmociąg oraz czujnik przy sicie bębnowym. Zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela spółki, awaria miała miejsce 13 lipca 2019 r. Odpady były zgromadzone w pryzmie o wymiarach 39 m x 9 m x 3,5 m, przy czym odpady zmieszane zajmowały około 60% objętości pryzmy. Pozostałą część stanowiły odpady selektywnie zebrane (głównie worki żółte - tworzywa sztuczne i metale). W hali znajdowała się duża ilość odpadów zmieszanych (około 1/4 powierzchni hali) oraz pryzma odpadów z selektywnej zbiórki (około 1/3 objętości hali). Na terenie kontrolowanej nieruchomości i wokół ogrodzonego terenu widoczne były porozwiewane odpady. Ponadto odpady były gromadzone w boksach (niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym), które służą do magazynowania odpadów przesortowanych oraz frakcji nadsitowej. Następnie 19 lipca 2019 r. pracownicy organu I instancji, w obecności przedstawicieli spółki, przeprowadzili ponownie wizję lokalną. W trakcie oględzin linia do mechanicznego przetwarzania odpadów komunalnych pracowała, wszelkie wcześniejsze awarie zostały naprawione. Jak ustalono, odpady ze stabilizacji zostały przemieszane z odpadami komunalnymi przeznaczonymi do mechanicznego przetwarzania. Stwierdzono również zmniejszenie ilości odpadów z selektywnej zbiórki oraz odpadów zmieszanych w stosunku do ilości stwierdzonych podczas oględzin z 17 lipca 2019 r. o około połowę. We wschodniej części hali znajdowały się odpady zmieszane w ilości 150 Mg, a w środkowej części znajdowały się odpady z selektywnej zbiórki w ilości około 15 Mg. Natomiast podczas oględzin przeprowadzonych 22 lipca 2019 r. organ I instancji stwierdził, że zgromadzone na terenie placu przed halą do mechanicznego przetwarzania odpadów komunalnych zmieszane odpady komunalne oraz odpady z selektywnej zbiórki odpadów komunalnych zostały usunięte. Powyższe ustalenia zostały udokumentowane w protokole kontroli z 16 sierpnia 2019 r. Pełnomocnik spółki odmówił podpisania protokołu kontroli. Decyzją z dnia 10 grudnia 2019 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym. Podstawę decyzji stanowił art. 194 ust. 5, art. 196, art. 197 pkt 1, art. 198, art. 199 ustawy o odpadach. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 6 listopada 2023 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję organu I instancji w całości i wymierzył spółce administracyjna karę pieniężną w wysokości 5.000,00 zł za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym, przez naruszenie warunków magazynowania odpadów komunalnych, spowodowane było awarią, której uległ silnik elektryczny taśmociągu przenoszenia frakcji podsitowej, bęben napełniający oraz czujnik sita bębnowego. W związku z powyższym instalacja do mechanicznego przetwarzania odpadów była wyłączona z eksploatacji od 13 lipca 2019 r. od godziny 19:00 do godzin południowych w dniu 17 lipca 2019 r. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 12 lit. e) ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 1648), zmieniony został art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach. W związku z tym organ odwoławczy był zobowiązany wydać decyzję na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w odniesieniu do przedmiotowego naruszenia zmiana przepisu stanowiącego podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej miała charakter wyłącznie techniczny. Nie zmieniła się zasada wymierzania administracyjnej kary pieniężnej ani granice jej wymiaru Organ odwoławczy wyjaśnił, że wysokość administracyjnej kary pieniężnej za przedmiotowe naruszenie w aktualnym stanie prawnym mieści się w granicach od 1.000 zł do 1.000.000 zł. W ocenie organu odwoławczego, wysokość administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej przez organ I instancji była jednak nieadekwatna. Ustalając wysokość administracyjnej kary pieniężnej organ odwoławczy uwzględnił rodzaj naruszenia, okres trwania naruszenia oraz rozmiary prowadzonej działalności, ilość i właściwości odpadów, a także wpływ naruszenia na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, skutki naruszeń i wielkość zagrożenia, jak i okoliczności naruszenia przepisów. Organ odwoławczy wziął pod uwagę znaczną ilość zmagazynowanych odpadów (1.128,5 m3), ale również krótki czas trwania naruszenia (10 dni), właściwości odpadów, ich wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, a przede wszystkim okoliczności wskazujące, że naruszenie powstało na skutek awarii, której uległ silnik elektryczny taśmociągu przenoszenia frakcji podsitowej, bęben napełniający oraz czujnik sita bębnowego. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). W ocenie organu odwoławczego, naruszenia spółki nie można uznać za znikome. Pomimo, że spółka dołożyła starań, żeby zminimalizować skutki naruszenia, do przedmiotowego naruszenia faktycznie doszło, co wyczerpuje przesłankę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Na spółce, jako podmiocie profesjonalnie prowadzącym działalność w zakresie gospodarowania odpadami spoczywa obowiązek znajomości i przestrzegania przepisów w tym zakresie. Brak było również podstaw do zastosowania art. 189f § 1 ust. 2 k.p.a., bowiem jedyną formą "upomnienia" spółki jest administracyjna kara pieniężna. W ocenie organu odwoławczego, odstąpienie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu nie pozwoli na spełnienie celów administracyjnej kary pieniężnej. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów spółki podnoszących stwierdzenie naruszenia warunków magazynowania odpadów na terenie instalacji, na podstawie czynności dokonanych 16 lipca 2019 r., tj. dzień przed wszczęciem kontroli i udokumentowanych notatką służbową. Organ wyjaśnił, że podstawą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej były także oględziny przeprowadzone w dniu rozpoczęcia kontroli 17 lipca 2019 r., podczas których stan stwierdzony poprzedniego dnia został potwierdzony. Ponadto osoba sporządzająca notatkę z 16 lipca 2019 r. posiada stałe upoważnienie do wykonywania czynności kontrolnych. Spółka wniosła skargę na decyzję z 31 maja 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oddalając skargę Sąd I instancji nie podzielił zarzutów spółki dotyczących czasu trwania naruszenia. Spółka w odpowiedzi na protokół kontroli w piśmie z 23 sierpnia 2019 r. wskazała, że sumaryczny czas przestoju części mechanicznej instalacji, trwający od 13 lipca 2019 r. (ok. 19:00 – awaria silnika) spowodował utratę płynności przerobu odpadów. W ocenie Sądu I instancji, wbrew twierdzeniom skargi organ nie pominął wskazywanych przez skarżącą dowodów w postaci informacji mailowych wysyłanych do kontrahentów oraz uzyskanych od nich oświadczeń, jak również przyczyn i okoliczności zaistniałej awarii, czy też podjętych przez spółkę w tym zakresie działań. Organ odwoławczy wskazał przecież, że administracyjna kara pieniężna wymierzona przez organ I instancji była nieadekwatna do skali naruszenia i ustalił nowy wymiar administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł, zbliżonej do dolnej granicy zagrożenia określonego w art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach. Organ odwoławczy uzasadnił, że wziął pod uwagę nie tylko krótki czas trwania naruszenia, właściwości odpadów, ich wpływ na zdrowie i życie ludzi oraz środowisko, ale "przede wszystkim okoliczności wskazujące na fakt, że naruszenie powstało na skutek awarii (...)". Sąd I instancji podzielił stanowisko organu w zakresie braku podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto, Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia art. 189c k.p.a. w związku z art. 3 pkt 12 lit. e) ustawy zmieniającej w związku z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach oraz art. 199 ustawy o odpadach. Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że przy wymiarze administracyjnej kary pieniężnej, organ wziął pod uwagę rodzaj naruszenia, okres trwania naruszenia, rozmiary prowadzonej działalności, skutki naruszeń i wielkość zagrożenia. W sprawie nie doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, a organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną w niższej wysokości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jak i art. 199 ustawy o odpadach. Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 189a § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, jak i w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak również w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 189c k.p.a. oraz w związku z art. 3 pkt 12 lit. e) ustawy zmieniającej w związku z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach oraz art. 199 ustawy o odpadach oraz w związku z art. 15 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie i uwzględnienie skargi, ewentualnie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto, spółka wniosła o zasądzenie od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kosztów postępowania przed Sądem I instancji oraz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Po pierwsze, na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty podnoszące naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jak i art. 199 ustawy o odpadach. W ocenie spółki, naruszenie powołanych przepisów polegało na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji zebranego przez organy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i ustalenia na tej podstawie, że naruszenie pozwolenia zintegrowanego trwało od 13 lipca 2019 r., podczas gdy nie wynika to żadnego dowodu zgromadzonego w sprawie. W ocenie spółki, od 13 lipca 2019 r. trwała jedynie awaria instalacji, czego nie można utożsamiać z naruszeniem pozwolenia zintegrowanego. Zdaniem spółki, miało to istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Stanowisko to nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Wynika to z tego, że administracyjna kara pieniężna w tej sprawie została wymierzona za naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego, co jest w istocie niekwestionowane przez spółkę. Zarówno z rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji, jak i decyzji organu odwoławczego, nie wynika, że administracyjna kara pieniężna została wymierzona za naruszenie trwające określoną ilość dni. Ponadto, żaden z przepisów powszechnie obowiązującego prawa nie przewiduje określonego wzoru obliczania administracyjnej kary pieniężnej za tego rodzaju naruszenie, a zatem przyjęcie przez organ, że naruszenie trwało 10 dni, a nie 6 tak jak to wskazuje spółka, nie miało bezpośredniego przełożenia na ustalenie wysokości tej kary. Oczywiście okres trwania naruszenia jest uwzględniony jako jedna z przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, co wynika wprost z art. 199 ustawy o odpadach, jednak jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji, organ uwzględnił, że naruszenie było krótkotrwałe i wymierzył przedmiotową karę w wysokości bliskiej dolnej granicy przewidzianej przez ustawodawcę. Ponadto analiza uzasadnienia braku możliwości odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, przedstawiona przez organ odwoławczy i zaakceptowana przez Sąd I instancji, prowadzi do wniosku, że okoliczność, czy naruszenie trwało 6 czy 10 dni, nie mogło mieć istotnego wpływu na ocenę w tym zakresie i ewentualne zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Należy jednak ponownie podkreślić, że zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że administracyjną karę pieniężną na podstawie art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem (w tym przypadku pozwoleniem zintegrowanym zawierającym w sobie również zezwolenie w zakresie gospodarowania odpadami), a zatem za sam fakt naruszenia warunków zezwolenia (lub pozwolenia zintegrowanego), a nie za naruszenie o określonym czasie trwania. Po drugie, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 189a § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, jak i w związku z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak również w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. Zarzut ten sprowadza się w istocie do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, który podzielił argumentację organu odnośnie do możliwości odstąpienia w tej sprawie od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, zasadą jest, że stwierdzenie przez organ deliktu administracyjnego, między innymi na podstawie art. 194 ust. 5 ustawy o odpadach, stanowi podstawę do wymierzenia sprawcy tego deliktu administracyjnej kary pieniężnej. Natomiast wyjątkiem od tej zasady są instytucje prawne przewidziane w Dziale IVA k.p.a., między innymi instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Oczywiście spółka prawidłowo wskazuje, że samo naruszenie warunków pozwolenia zintegrowanego (zezwolenia) nie jest wystarczające do przyjęcia, że waga naruszenia prawa nie była znikoma. Musi bowiem nastąpić naruszenie prawa, żeby w ogóle możliwe było wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej i żeby możliwe było rozważanie, czy naruszenie to było znikome w kontekście zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie orzekł, że "sam fakt naruszenia prawa - w postaci niewywiązywania się z obowiązku przestrzegania posiadanego pozwolenia - sprawia, że przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa, o której mowa w art. 189f § 1 pkt 1 KPA, nie może być uznana za spełnioną". Takiego stanowiska uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera. Natomiast Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego odnoszące się do braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i które odnosi się do innych przesłanek zastosowania instytucji z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd I instancji wskazał bowiem (akceptując w tym zakresie argumentację organu), że uchybienie popełnione przez skarżącą dotyczyło istotnego z punktu widzenia ochrony środowiska wymogu postępowania z odpadami. Wymóg taki ma przede wszystkim na celu ograniczenie ryzyka, że określone substancje niebezpieczne dla środowiska przenikną do ziemi, wód lub powietrza. Organ prawidłowo wskazał, że spółka w sposób niezgodny z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym magazynowała 1.128,5 m3 odpadów, które nie są zaliczane do odpadów niebezpiecznych, ale zawierają znaczne ilości frakcji organicznej, które przy wysokiej temperaturze powodują uciążliwość odorową. Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady tworzyw sztucznych stanowią również zagrożenie samozapłonem lub wystąpieniem pożaru. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca pomija nadrzędny cel przedmiotowych regulacji, jakim jest ochrona szeroko rozumianego środowiska. Skarżąca jest profesjonalnym podmiotem prowadzącym gospodarowanie odpadami i powinna przestrzegać obowiązku postępowania zgodnie z posiadanym pozwoleniem zintegrowanym, jak również poczynić wszelkie starania, żeby zapobiec nawet potencjalnym zagrożeniom, w tym przewidzieć ewentualne awarie używanego sprzętu mechanicznego. Należy mieć na uwadze, że organ rozważając możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, działa w granicach uznania administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sprawie organ granic tego uznania nie naruszył, prawidłowo uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie, o czym trafnie orzekł Sąd I instancji. Po trzecie, nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 189c k.p.a. oraz w związku z art. 3 pkt 12 lit. e) ustawy zmieniającej w związku z art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach oraz art. 199 ustawy o odpadach oraz w związku z art. 15 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak prawidłowo orzekł Sąd I instancji, analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że przy wymiarze administracyjnej kary pieniężnej, organ wziął pod uwagę rodzaj naruszenia, okres trwania naruszenia, rozmiary prowadzonej działalności, skutki naruszeń i wielkość zagrożenia. W sprawie nie doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, a organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i wymierzył skarżącej administracyjną karę pieniężną w niższej wysokości. Ponadto zasadą jest, że organ odwoławczy orzeka na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji, o ile przepisy szczególne (intertemporalne) nie stanowią inaczej, co w tej sprawie nie miało miejsca. Trudno również przyjąć, że rozszerzenie przez ustawodawcę katalogu okoliczności, które należy uwzględnić przy wymiarze administracyjnej kary pieniężnej (i które uwzględnił organ odwoławczy), oznacza, że poprzednio obowiązujący katalog tych przesłanek (zastosowany przez organ I instancji), był względniejszy dla strony w rozumieniu art. 189c k.p.a. Co jednak istotne, zastosowanie w tej sprawie przez organ odwoławczy przepisów w nowym brzmieniu, spowodowało wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w niższej wysokości. Trudno zatem zakładać, tak jak tego oczekuje skarżąca, że pominięcie przez organ odwoławczy normy z art. 199 ustawy o odpadach (która nie miała zastosowania podczas orzekania przez organ I instancji), spowodowałoby zastosowanie przepisów względniejszych. To właśnie uwzględnienie przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 199 ustawy o odpadach, pozwoliło organowi odwoławczemu na wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, a nie 10000 zł, tak jak to uczynił organ I instancji, który nie dysponował możliwością zastosowania dyrektyw wymiaru tego rodzaju kary, z art. 199 ustawy o odpadach. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI