III OSK 6354/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, potwierdzając prawo Sejmiku do zajęcia stanowiska w sprawie wsparcia kobiet, nawet jeśli nie wynika ono wprost z przepisów materialnych.
Wojewoda zaskarżył wyrok WSA, który uchylił jego rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały Sejmiku Województwa w sprawie wsparcia kobiet. Sejmik przyjął stanowisko solidaryzujące się z kobietami i zaapelował o przeznaczenie środków na program wsparcia, nawiązując do wyroku TK dotyczącego aborcji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sejmik działał w granicach swoich kompetencji, a uchwała nie podważała orzeczenia TK, lecz wskazywała na potrzebę wsparcia.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Zachodniopomorskiego od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego. Uchwała ta, przyjęta na podstawie statutu województwa, wyrażała stanowisko wspierające kobiety w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym przerywania ciąży, apelując o przeznaczenie środków na program wsparcia prawnego i psychologicznego. Wojewoda zarzucał Sejmikowi brak podstaw prawnych do podjęcia uchwały oraz naruszenie zasady ostateczności orzeczeń TK. Sąd I instancji uznał uchwałę za zasadną, wskazując, że mieści się ona w zakresie zadań samorządu województwa (ochrona zdrowia, pomoc społeczna) i nie podważa orzeczenia TK. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że Sejmik działał na podstawie § 10 pkt 6 Statutu, który pozwalał na zajmowanie stanowiska w sprawach publicznych, a uchwała nie ingerowała w kompetencje TK, lecz wskazywała na potrzebę wsparcia dla kobiet dotkniętych skutkami wyroku TK. NSA uznał również, że uchwała nie narusza przepisów dotyczących programu współpracy z organizacjami pozarządowymi, gdyż stanowiła jedynie apel o przeznaczenie środków.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Sejmik Województwa ma kompetencje do podjęcia takiej uchwały, jeśli mieści się ona w zakresie zadań samorządu województwa (np. ochrona zdrowia, pomoc społeczna) i jest oparta na postanowieniach statutu województwa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uchwała Sejmiku dotycząca wsparcia kobiet mieści się w zakresie zadań samorządu województwa (art. 14 ust. 1 u.s.w.) i była oparta na § 10 pkt 6 Statutu, który pozwalał na zajmowanie stanowiska w sprawach publicznych. Uchwała nie podważała orzeczenia TK, lecz wskazywała na potrzebę wsparcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.s.w. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.s.w. art. 18 § pkt 20
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 16 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p.p. art. 5a § ust. 1
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.d.p.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
u.p.r. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności i przerywania ciąży
u.p.r. art. 2 § ust. 2a
Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności i przerywania ciąży
u.p.r. art. 4a § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności i przerywania ciąży
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Sejmiku mieści się w zakresie zadań samorządu województwa (ochrona zdrowia, pomoc społeczna) i jest oparta na statucie. Uchwała nie narusza zasady ostateczności orzeczeń TK, lecz wskazuje na potrzebę wsparcia. Przepis o rocznym programie współpracy z organizacjami pozarządowymi nie wyklucza podejmowania odrębnych uchwał w sprawie konkretnych programów.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw prawnych do podjęcia uchwały przez Sejmik. Naruszenie zasady ostateczności orzeczeń TK. Naruszenie przepisów dotyczących rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi. Niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku WSA stanowiska co do zarzutów proceduralnych dotyczących wycofania projektu uchwały z obrad.
Godne uwagi sformułowania
uchwała w sprawie przyjęcia stanowiska wspierającego kobiety na Pomorzu Zachodnim solidaryzując się z kobietami na Pomorzu Zachodnim, które manifestują w obronie prawa wyboru i decydowania o własnym życiu nie może budzić wątpliwości, że diagnoza ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu wywiera znaczny wpływ na życie wielu ciężarnych kobiet i ich rodzin, które wymagają w tej sytuacji odpowiedniego wsparcia nie może budzić wątpliwości, że działanie Sejmiku polegające na przyjęciu niewiążącego stanowiska w formie uchwały, skierowanej do kobiet zamieszkujących Pomorze Zachodnie, Zarządu oraz do innych jednostek samorządu terytorialnego z terenu województwa zajęte w związku z orzeczeniem TK, nie stanowi wejścia przez Sejmik w kompetencje tego Trybunału poprzez zakwestionowanie mocy obowiązującej i ostateczności jego orzeczeń
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
sędzia
Tadeusz Lipiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji samorządu województwa do zajmowania stanowiska w sprawach publicznych, zwłaszcza w kontekście wrażliwych kwestii społecznych i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków, gdzie samorząd podejmuje uchwały o charakterze stanowiska lub apelu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej i politycznej (prawo kobiet, wyrok TK) oraz interpretacji kompetencji organów samorządu terytorialnego, co może być interesujące dla prawników i opinii publicznej.
“Samorząd może zabierać głos w ważnych sprawach społecznych – NSA potwierdza kompetencje Sejmiku w sprawie wsparcia kobiet.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 6354/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-09-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mirosław Wincenciak Rafał Stasikowski /przewodniczący/ Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane II SA/Sz 429/21 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2021-06-02 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 78 poz 483 art. 7, art. 16 ust. 2, art. 190 ust. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1998 nr 91 poz 576 art. 2, art. 14 ust. 1, art. 18 Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa. Dz.U. 2020 poz 1057 art. 5a ust. 1 Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Zachodniopomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 429/21 w sprawie ze skargi Województwa Zachodniopomorskiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 5 marca 2021 r. nr P-1.4131.50.2021.EM w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie przyjęcia stanowiska wspierającego kobiety na Pomorzu Zachodnim 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz Województwa Zachodniopomorskiego kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 2 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 429/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: Województwo) na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego (dalej: Wojewoda, organ nadzoru) z 5 marca 2021 r., nr P-1.4131.50.2021.EM, w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie przyjęcia stanowiska wspierającego kobiety na Pomorzu Zachodnim: 1/ uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2/ zasądził od organu na rzecz Województwa zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 28 stycznia 2021 r. Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: Sejmik) podjął, na podstawie art. 16 ust. 2 Konstytucji RP oraz § 10 pkt 6 Załącznika do uchwały Nr VIII/92/19 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie przyjęcia Statutu Województwa Zachodniopomorskiego (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2019 r., poz. 4229 ze zm.; dalej: Statut), uchwałę Nr XXII/263/21 w sprawie przyjęcia stanowiska wspierającego kobiety na Pomorzu Zachodnim (dalej: uchwała). W załączniku do uchwały Sejmik, solidaryzując się z kobietami na Pomorzu Zachodnim, które manifestują w obronie prawa wyboru i decydowania o własnym życiu (w odniesieniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r., K 1/20; dalej: wyrok TK), uznał, że w obliczu zagrożenia wielu kobiet na Pomorzu Zachodnim, które mogą znaleźć się w dramatycznej sytuacji, nie tylko życiowej ale i formalno-prawnej - należne jest im wsparcie. W związku z powyższym, zawnioskował do Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: Zarząd) o przeznaczenie kwoty 100.000 zł na opracowanie oraz realizację przez organizacje pozarządowe programu pn. "Program wsparcia kobiet na Pomorzu Zachodnim" (dalej: Program) polegającego m.in. na pomocy prawnej i psychologicznej dla kobiet dotkniętych skutkami wprowadzonego prawa. Zaapelował także do innych jednostek samorządu terytorialnego z terenu województwa zachodniopomorskiego o podejmowanie podobnych działań. Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda stwierdził nieważność uchwały, a Województwo wniosło skargę na przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze. W wyniku rozpoznania sprawy, Sąd I instancji stwierdził, że skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione uznał za trafne. Zauważył, że zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze opiera się na błędnym założeniu, że uchwała podjęta została przy braku normy ustawowej konkretnie i wprost upoważniającej Sejmik do działania i w sferze tej organ działał bez umocowania prawnego. Podstawą do wystąpienia z apelem/wnioskiem był bowiem prawidłowo zastosowany § 10 pkt 6 Statutu. Powołując się na poglądy doktryny, Sąd wskazał, że ani ustrojodawca ani ustawodawca nie zakazali organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego umieszczania w statutach podstaw do występowania z apelem czy wnioskiem. Uchwała jest nie jedyną, lecz główną formą uzewnętrzniania woli. W praktyce organ stanowiący podejmuje także apele, wnioski, rezolucje, stanowiska, itp. Takie apele czy deklaracje mieszczą się w mającej kilkaset lat tradycji prawa do petycji. Sąd zauważył, że statut województwa jest aktem prawa miejscowego, a zatem § 10 pkt 6 Statutu stanowił wystarczającą podstawę do podjęcia spornej uchwały. Wskazał przy tym, że kontrolowana uchwała dotyczy sfery m.in. ochrony zdrowia, pomocy społecznej, wspierania rodziny, zaś zadania samorządu województwa w tym zakresie określone zostały w art. 14 pkt 2, 4, 4a i 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm.; dalej: u.s.w.). Co więcej organy administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego w zakresie swoich kompetencji określonych w przepisach szczególnych są obowiązane do zapewnienia kobietom w ciąży opieki medycznej, socjalnej i prawnej oraz swobodnego dostępu do informacji i badań prenatalnych, co wynika z art. 2 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności i przerywania ciąży (Dz. U. nr 17, poz. 78 ze zm.; dalej: u.p.r.). Kwestie te są zatem istotne dla organów stanowiących i wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego i mogą być przedmiotem ich troski. Sąd uznał tym samym za nietrafny pogląd Wojewody, że sprawy uregulowane w u.p.r. (stanowiące przedmiot orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r.) pozostają poza zakresem działania samorządu województwa. Niezależnie od powyższego Sąd zwrócił uwagę, że sporna uchwała nie jest ani aktem prawa miejscowego, ani innym prawnym aktem indywidualnym, którym Sejmik ingerowałby w sferę praw bądź obowiązków, czy to organów państwowych, czy osób fizycznych bądź prawnych. Wobec tego brak jest podstaw do żądania, by musiała być ona oparta na normach prawa materialnego, koniecznych dla działań w sferze prawotwórczych uprawnień samorządu terytorialnego. Apel, wniosek stanowiący załącznik do uchwały, nie zawiera żadnych postanowień, które byłyby źródłem praw i obowiązków obywateli. Sąd nie zgodził się też z sugestią Wojewody, że Sejmik zajął odmienne stanowisko niż wyrażone w orzeczeniu sądu konstytucyjnego. Zawarte w załączniku do uchwały stanowisko, apel i wniosek skierowane do Zarządu oraz innych jednostek samorządu terytorialnego z terenu województwa o wyrażenie wsparcia w związku z sytuacją zaistniałą w wyniku wydania wyroku TK w żadnym razie nie podważają mocy obowiązującej i ostateczności tego orzeczenia. Wręcz przeciwnie, biorąc pod uwagę jego moc obowiązującą i skutki wynikające z tego orzeczenia, zwracają uwagę na potrzebę wsparcia, pomocy m.in. prawnej i psychologicznej dla kobiet, których te skutki dotkną. Za nietrafne Sąd uznał także stanowisko organu nadzoru, że kwestie dotyczące określenia zadań powierzanych organizacjom pozarządowym i kwot przeznaczonych na ich sfinansowanie mogą być uregulowane jedynie w uchwale w sprawie rocznego programu współpracy z tymi podmiotami. Stwierdził, że okoliczność, że w myśl art. 5a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2020 r., poz. 1057 ze zm.; dalej: u.d.p.p.) organ stanowiący uchwala tego rodzaju roczny program nie oznacza, że Sejmik nie mógł zawnioskować przeznaczenia konkretnej kwoty na opracowanie oraz realizację przez wspomniane organizacje "Programu wsparcia kobiet na Pomorzu Zachodnim". Z przepisu tego nie wynika bowiem ani charakter takiego programu ani zakaz realizowania projektów nieujętych we wspomnianym programie. Ponadto, wniosek o przeznaczenie takiej kwoty na opracowanie i realizację tego typu programu nie wskazuje żadnych ram czasowych, a zatem może dotyczyć np. kolejnego roku, na który program nie został jeszcze uchwalony. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Wojewoda. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucił Sądowi I instancji: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: – art. 2, art. 14 ust. 1 oraz art. 18 u.s.w. w zw. z § 10 pkt 6 Statutu poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podjęcie przez Sejmik spornej uchwały znajduje podstawy w ustawowych kompetencjach samorządu województwa; – art. 7 w zw. z art. 16 ust. 2 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że działanie Sejmiku polegające na przyjęciu niewiążącego stanowiska w formie uchwały, skierowanej do kobiet zamieszkujących Pomorze Zachodnie, Zarządu oraz do innych jednostek samorządu terytorialnego z terenu województwa zajęte w związku z orzeczeniem TK, nie stanowi wejścia przez Sejmik w kompetencje tego Trybunału poprzez zakwestionowanie mocy obowiązującej i ostateczności jego orzeczeń, podczas gdy przepisy należy wykładać w ten sposób, że taka forma działalności Sejmiku narusza wynikającą z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP zasadę ostateczności orzeczeń TK, co stanowi niedopuszczalną formę uczestnictwa samorządu w sprawowaniu władzy publicznej; – art. 5a ust. 1 u.d.p.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu faktu, że konsekwencją obowiązku uchwalenia przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi jest zakaz podejmowania odrębnych uchwał w przedmiocie opracowania i realizacji szczegółowych programów i przyjęcie przez Sąd I instancji, że przepis ten nie zawiera takiego zakazu dla organu stanowiącego jednostkę samorządu terytorialnego i organ ten ma swobodę w tworzeniu szczegółowych, dodatkowych programów pomocy, opartych na współpracy z organizacjami pożytku publicznego i że Sejmik mógł zawnioskować w kwestionowanej uchwale o przeznaczenie konkretnej kwoty na opracowanie oraz realizację przez wskazane organizacje Programu; 2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska Sądu wobec zarzutów organu nadzoru wskazujących na nieprawidłowości proceduralne towarzyszące podjęciu kwestionowanej uchwały. Konsekwencją tego jest brak rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez organ nadzoru w odpowiedzi na skargę zarzutu podjęcia uchwały z naruszeniem prawa, bowiem decyzją radnych Sejmiku, projekt uchwały w tym przedmiocie został skutecznie wycofany z obrad w celu jego poprawienia i przedłożenia na następnej sesji Sejmiku. W ocenie organu nadzoru głosowanie, które odbyło się w przedmiocie skierowania projektu uchwały do ponownego rozpatrzenia i zgłoszenia go na następnej sesji było prawnie skuteczne i spowodowało wycofanie projektu uchwały w tej sprawie z obrad Sejmiku, które odbyły się 28 stycznia 2021 r. Brak zatem było podstaw do ponownego poddania go pod głosowanie w zmodyfikowanej treści, podczas tej samej sesji Sejmiku. W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne, Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Województwo wniosło o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem. W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawy kasacyjne, na których oparta została skarga w niniejszej sprawie, uznać należy za nieusprawiedliwione. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów podniesionych w ramach pierwszej podstawy ustawowej, zauważyć należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że ustawy powinny nie tylko stanowić kompetencję do działania przez organy, ale i wyznaczać jego ramy prawne. Kompetencji do działania nie można domniemywać, dlatego też organ podejmując określone działania musi wykazać określoną normę prawną stanowiącą podstawę jego kompetencji. Zasada legalizmu została wyrażona również w art. 2 ust. 1 u.s.w., stosownie do którego organy samorządu województwa działają na podstawie i w granicach określonych przez ustawy. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w warunkach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przytoczonych przepisów w wyniku podjęcia przez Sejmik spornej uchwały. Zauważyć należy, że w art. 2 ust. 2 u.s.w., ustawodawca określił, że do zakresu działania samorządu województwa należy wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, niezastrzeżonych ustawami na rzecz organów administracji rządowej. Z kolei w art. 14 ust. 1 u.s.w. doprecyzował te zadania, wymieniając zakres spraw objętych tymi zadaniami, przy czym katalog ten jest jedynie przykładowy. Wśród zakresów tych zadań znalazły się, m.in. promocja i ochrona zdrowia (pkt 2), pomoc społeczna (pkt 4), wspieranie rodziny i systemu pieczy zastępczej (pkt 4a) oraz polityka prorodzinna (pkt 5). W świetle tych przepisów nie może budzić wątpliwości, że sfera, jakiej dotyczy sporna uchwała mieści się w zakresie działania samorządu województwa. Dotyczy bowiem wsparcia dla kobiet, które mogą znaleźć się w trudnej na wielu płaszczyznach sytuacji życiowej w związku z wejściem z życie wyroku TK z 22 października 2020 r., K 1/20. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.r. dopuszczający przerywanie ciąży w przypadku, gdy badania prenatalne lub inne przesłanki medyczne wskazują na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu jest niezgodny z art. 38 w związku z art. 30 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Dystansując się od wszelkich kontrowersji towarzyszących podjęciu tego wyroku, nie może budzić wątpliwości, że diagnoza ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu wywiera znaczny wpływ na życie wielu ciężarnych kobiet i ich rodzin, które wymagają w tej sytuacji odpowiedniego wsparcia. Podjęcie w tej sytuacji przez Sejmik na podstawie § 10 pkt 6 Statutu, będącego aktem prawa miejscowego, uchwały wyrażającej potrzebę jego udzielenia kobietom na różnych płaszczyznach uznać należy tym samym za działanie mieszczące się w zakresie aktywności samorządu województwa wyznaczonej w art. 14 ust. 1 u.s.w., szczególnie że pomoc wystarczająca w tego rodzaju sytuacjach nie zawsze ogranicza się do pomocy udzielanej przez organy administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego w ramach realizacji obowiązków wynikających w u.p.r. Zgodnie ze wskazanym przepisem statutowym, do wyłącznych kompetencji stanowiących Sejmiku, poza wskazanymi w ustawie, należy występowanie z wnioskami, apelami lub zajmowanie stanowiska w sprawach publicznych. Jak wynika zaś z art. 18 pkt 20 u.s.w., do wyłącznej właściwości sejmiku województwa należy podejmowanie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami i statutem województwa do kompetencji sejmiku województwa. W warunkach niniejszej sprawy przytoczony przepis statutowy stanowił zatem wystarczającą podstawę podjęcia spornej uchwały - wyrażającej stanowisko w sprawie publicznej, wniosek i apel, bowiem jak zasadnie wykazał Sąd I instancji przedmiotowe działanie Sejmiku pozostaje w granicach zadań samorządu województwa przewidzianych w prawie. W żaden sposób nie można uznać też, aby podjęcie przedmiotowejuchwały wiązało się z wejściem przez Sejmik w całkowicie odmienne kompetencje Trybunału Konstytucyjnego. Uchwała ta w żaden sposób nie podważa mocy wiążącej i ostateczności wyroku TK. Wręcz przeciwnie, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, Sejmik, mając właśnie na uwadze moc obowiązującą i skutki wynikające z tego orzeczenia, wskazuje na potrzebę wsparcia kobiet, których te skutki dotkną. W konsekwencji podstawę kasacyjną opartą na zarzutach naruszenia art. 2, art. 14 ust. 1 oraz art. 18 u.s.w. w zw. z § 10 pkt 6 Statutu oraz art. 7 w zw. z art. 16 ust. 2 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP uznać należy za nieusprawiedliwioną. W dalszej kolejności za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 5a ust. 1 u.d.p.p. Przepis ten odnosi się do procedury uchwalania rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 u.d.p.p. Zauważyć natomiast należy, że w uchwale stanowiskowej wspierającej kobiety na Pomorzu Zachodnim Sejmik zawnioskował do Zarządu o przeznaczenie określonej kwoty pieniężnej na opracowanie oraz realizację przez organizacje pozarządowe programu pn. "Program wsparcia kobiet na Pomorzu Zachodnim" w oparciu o generalną kompetencję do współpracy z organizacjami pozarządowymi przy prowadzeniu działalności w sferze zadań publicznych, wynikającą z art. 5 ust. 1 u.d.p.p., nie zakreślając przy tym żadnych ram czasowych jego realizacji. Podjęcie tej uchwały nie doprowadziło zatem do naruszenia art. 5a ust. 1 u.d.p.p. Za nieusprawiedliwioną uznać należy również podstawę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska Sądu wobec podniesionych w odpowiedzi na skargę zarzutów organu nadzoru wskazujących na nieprawidłowości proceduralne towarzyszące podjęciu spornej uchwały. Zauważyć należy, że zgodnie ze wskazanym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W warunkach niniejszej sprawy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej w odpowiedzi na skargę nie zostały podniesione jakiekolwiek zarzuty dotyczące nieprawidłowości proceduralnych towarzyszących podjęciu spornej uchwały. Nie zostały też podniesione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego zaskarżonego przez Województwo. W tych warunkach trudno zatem oczekiwać, aby mogły się one stać przedmiotem opisu i analizy Sądu I instancji zawartych w uzasadnieniu podjętego wyroku. Ponadto podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie nadzorcze, nie zaś uchwała, której nieważność stwierdzono tym rozstrzygnięciem. Skoro zaś granice sprawy sądowoadministracyjnej są wyznaczone m.in. przez prawną formę działania administracji, będącą przedmiotem zaskarżenia, to przedmiotem oceny sądu nie mogła być zgodność z prawem przedmiotowej uchwały w zakresie, w jakim nie była ona kwestionowana w rozstrzygnięciu nadzorczym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w myśl art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Podstawą rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI