III OSK 6301/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-29
NSAochrona środowiskaWysokansa
energia odnawialnafotowoltaikaplanowanie przestrzennezabudowa przemysłowainfrastruktura technicznadecyzja środowiskowaNSAochrona środowiska

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki X Sp. z o.o., potwierdzając, że elektrownia fotowoltaiczna o mocy powyżej 100 kW jest zabudową przemysłową, a nie urządzeniem infrastruktury technicznej, co w tym przypadku było sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Spółka X Sp. z o.o. wniosła o wydanie decyzji środowiskowej dla elektrowni fotowoltaicznej, jednak organ odmówił, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie przewidywał zabudowy przemysłowej na tym terenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając elektrownię za zabudowę przemysłową. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że elektrownie fotowoltaiczne o mocy powyżej 100 kW są traktowane jako zabudowa przemysłowa, a nie infrastruktura techniczna, co w tej konkretnej sprawie skutkowało brakiem zgodności z planem miejscowym.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej X Sp. z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu. Spółka ubiegała się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, uznając, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie dopuszczał zabudowy przemysłowej na terenie oznaczonym symbolem 3R. Spółka argumentowała, że elektrownia fotowoltaiczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a nie zabudową przemysłową. WSA w Łodzi, a następnie NSA, podzieliły stanowisko organów administracji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zabudowa systemami fotowoltaicznymi jest zaliczana do zabudowy przemysłowej. Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą elektrownie fotowoltaiczne o mocy przekraczającej 100 kW nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej, lecz mają charakter produkcyjny i przemysłowy. W związku z tym, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał zabudowy przemysłowej na terenie działki nr [...], inwestycja była z nim sprzeczna. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty spółki za nieuzasadnione, w tym zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów, naruszenia zasady legalizmu oraz kwestii oznaczenia stron postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Elektrownia fotowoltaiczna o mocy powyżej 100 kW jest uznawana za zabudowę przemysłową, a nie urządzenie infrastruktury technicznej.

Uzasadnienie

Rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wprost zalicza zabudowę systemami fotowoltaicznymi do zabudowy przemysłowej. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do tej wykładni, odróżniając obiekty produkcyjne od infrastruktury technicznej, która jedynie wspiera produkcję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

ustawa ocenowa art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 54 lit. b

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

ustawa ocenowa art. 74 § ust. 3a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Określenie stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego art. 8 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Uchwała Rady Gminy N. B. z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...]

Zakaz lokalizacji nowej zabudowy kwalifikowanej do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z wyjątkiem inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej i dróg oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii.

miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego art. 31 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Uchwała Rady Gminy N. B. z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...]

Dopuszczalne przeznaczenie terenów oznaczonych symbolem 3R: urządzenia infrastruktury technicznej.

Pomocnicze

u.p.z.p.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozróżnienie między urządzeniami infrastruktury technicznej a zabudową przemysłową.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada legalizmu.

K.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony.

K.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

K.p.a. art. 49

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenia.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek strony wnoszącej skargę kasacyjną.

P.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

ustawa o ochronie przyrody art. 6 § ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Formy ochrony przyrody.

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw art. 4

Nowelizacja art. 61 ust. 3 u.p.z.p.

ustawa o OZE art. 2 § pkt 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Elektrownia fotowoltaiczna o mocy powyżej 100 kW jest zabudową przemysłową, a nie urządzeniem infrastruktury technicznej. Plan miejscowy nie przewiduje zabudowy przemysłowej na terenie oznaczonym symbolem 3R. Zgodność z rozporządzeniem w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jest kluczowa dla wydania decyzji środowiskowej.

Odrzucone argumenty

Elektrownia fotowoltaiczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej. Plan miejscowy dopuszcza lokalizację elektrowni fotowoltaicznej jako urządzeń infrastruktury technicznej lub urządzeń wytwarzających energię z OZE. Sąd powinien zastosować art. 7a § 1 K.p.a. w sytuacji rozbieżności orzeczniczych. Uchybienia w oznaczeniu stron postępowania powinny skutkować uchyleniem decyzji.

Godne uwagi sformułowania

elektrownia fotowoltaiczna jest urządzeniem przemysłowym podstawowym celem instalacji fotowoltaicznej jest wytwarzanie energii elektrycznej i jej sprzedaż nie są natomiast infrastrukturą techniczną urządzenia służące do jej wytworzenia realizacja inwestycji w zakresie systemów fotowoltaicznych służących wytwarzaniu energii elektrycznej (elektrownie, farmy fotowoltaiczne) prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji np. upraw rolnych na funkcję przemysłową.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Małgorzata Masternak - Kubiak

sprawozdawca

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru elektrowni fotowoltaicznych (przemysłowy vs. infrastruktura techniczna) w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego i przepisów środowiskowych."

Ograniczenia: Dotyczy elektrowni fotowoltaicznych o mocy powyżej 100 kW i specyficznych zapisów planów miejscowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej technologii OZE (fotowoltaika) i jej kolizji z lokalnymi planami zagospodarowania, co jest częstym problemem inwestycyjnym. Wyjaśnia kluczową kwestię prawną dotyczącą klasyfikacji takich instalacji.

Farmy fotowoltaiczne to przemysł? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla inwestycji OZE.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 6301/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Łd 798/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-04-21
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 283
art. 80 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 798/20 w sprawie ze skargi X Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 798/20, oddalił skargę X Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 września 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w dniu 2 lipca 2020 r. X Sp.
z o.o. z siedzibą w W. - dalej jako: "Spółka", wystąpiła do Wójta Gminy N. B. z wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie infrastruktury technicznej w zakresie produkcji energii elektrycznej z elektrowni fotowoltaicznej na działce nr [...] obręb D. K., gm. N. B.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia 17 sierpnia 2020 r., odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji z uwagi na brak zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie przewiduje możliwości realizacji zabudowy przemysłowej na terenie oznaczonym symbolem 3R, w obrębie którego znajduje się planowana inwestycja.
Po rozpoznaniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją z dnia 28 września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 283 ze zm.) – dalej: "ustawa ocenowa", utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 59 ust. 1 ustawy ocenowej, a następnie wyjaśnił, że rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne lub fakultatywne, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) – dalej: "rozporządzenie". Jak podkreśliło Kolegium z akt sprawy wynika, że Spółka planuje realizację inwestycji polegającej na budowie infrastruktury technicznej w zakresie produkcji energii elektrycznej z elektrowni fotowoltaicznej na działce nr [...] obręb D. K., gm. N. B. W tym celu Spółka wystąpiła o wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Do wniosku Spółka załączyła m.in. Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia, z której wynika, że planowane przedsięwzięcie może zaliczać się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia, który stanowi, że do wskazanego przedsięwzięcia zalicza się zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a (obszary objęte formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy). Z art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej wynika, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z uwagi na powyższe Wójt Gminy N. B. dokonał analizy postanowień uchwały Rady Gminy N. B. z dnia 30 grudnia 2013 r., nr [...] w sprawie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów obszarów położonych w gminie N. B. w miejscowościach: N. B., D., D. K., K., P., W. P. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2014 r., poz. 498) i stwierdził brak zgodności inwestycji z treścią planu, który dla terenu oznaczonego symbolem 3R, na którym jest przewidziane przedsięwzięcie, nie przewiduje możliwości realizacji zabudowy przemysłowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Jak wskazał w uzasadnieniu zasadniczą istotą sporu jest ustalenie, czy – jak uważa skarżąca Spółka - elektrownia fotowoltaiczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, której realizacji plan nie zakazuje na terenie działki nr [...], a wręcz ją dopuszcza co wynika z § 8 ust. 1 pkt 2 lit. b (i lit. c) i § 31 ust. 1 pkt 2 lit. b planu, czy też jak uważa organ – jest to zabudowa o charakterze przemysłowym, która w świetle postanowień planu miejscowego jest zakazana.
Dalej Sąd meriti wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi. Skoro więc na potrzeby wydania decyzji środowiskowej zabudowa systemami fotowoltaicznymi została zaliczona do zabudowy przemysłowej, to choć uczyniono to w akcie niższej rangi aniżeli ustawa, to nie można zdaniem Sądu Wojewódzkiego wywodzić, jak czyni to skarżąca Spółka, że już na gruncie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.) – dalej: "u.p.z.p.", elektrownie fotowoltaiczne są urządzeniami infrastruktury technicznej i dla potrzeb postępowania środowiskowego należy przyjmować inną wykładnię przepisów obowiązującego prawa. Sąd pierwszej instancji wskazał, że na gruncie przepisów u.p.z.p. zarysowały się dwa stanowiska co do elektrowni fotowoltaicznych. Jedno, że elektrownie fotowoltaiczne są urządzeniami infrastruktury technicznej, czego dobitnym przykładem są orzeczenia powoływane przez skarżącą Spółkę, których skład orzekający w sprawie niniejszej nie podziela. Drugie - przeciwne, podzielane przez skład orzekający Sądu Wojewódzkiego, że nie
są to urządzenia infrastruktury technicznej, a zabudowa przemysłowa. Dogłębną analizę tej problematyki przeprowadził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. II OSK 3705/19 i z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 2727/17. Tożsame stanowisko co do przemysłowego charakteru elektrowni fotowoltaicznych zaprezentował NSA w wyrokach z dnia: 12 marca 2020 r. sygn. II OSK 243/19, 14 listopada 2018 r. sygn. II OSK 2758/16, 12 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 794/16.
W rozpatrywanej sprawie skład orzekający Sądu pierwszej instancji podzielił w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w przytoczonych wyżej wyrokach, czyniąc je swoim. W przekonaniu Sądu meriti trafne jest stanowisko organu, że w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z urządzeniami infrastruktury technicznej a zabudową przemysłową. Plan miejscowy, obowiązujący dla terenu działki nr [...], nie przewiduje na terenie oznaczonym symbolem 3R zabudowy przemysłowej, do której w kontekście dyspozycji § 3 ust. 1
pkt 54 lit. b rozporządzenia zalicza się przedmiotowa inwestycja. W rezultacie organ prawidłowo odkodował treść normatywną postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i stwierdził, że projektowana inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, co uzasadniało wydanie decyzji negatywnej dla inwestora.
W ocenie Sądu pierwszej instancji trafny jest zarzut dotyczący braku ustalenia katalogu stron, czy błędnego zredagowania decyzji pierwszej instancji. Nie mniej jednak stwierdzone uchybienia pozostają bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm.) – dalej: "P.p.s.a.", oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła X Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzuciła naruszenie:
1) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że sąd wojewódzki uznał,
że w sprawie zachodzi niezgodność przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy zabudowę planowaną przez skarżącą, w tej konkretnej lokalizacji i na terenie objętym miejscowym planem należy uznać za dopuszczalną bowiem należy także do urządzeń infrastruktury technicznej;
2) art. 151 P.p.s.a. w zw. z § 8 ust. 1, § 31 ust. 1 lit. b uchwały Rady Gminy N. B. z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd Wojewódzki błędnie zakwalifikował inwestycję występującą w tej sprawie tylko do zabudowy przemysłowej, podczas gdy należy ona również do urządzeń infrastruktury technicznej;
3) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - w ten sposób, że sąd wojewódzki uznał, że pominięcie przepisu § 3 ust. 1
pkt. 54 lit b rozporządzenia mówiącego o zabudowie przemysłowej byłoby rażącym naruszeniem prawa i naruszeniem zasady legalizmu, podczas gdy - w ocenie
skarżącej - zasada legalizmu obejmuje działanie zgodne z całym systemem prawa budowlanego, inwestycyjnego, administracyjnego, a nie wybiórczo z przepisami "pasującymi" do rozstrzygnięcia;
4) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez jego pominięcie. W sytuacji, gdy sąd wojewódzki dostrzegł rozbieżności orzecznicze (dwie linie o odrębnych poglądach) zobowiązany był wytknąć organom administracji, aby zastosowały przepis art. 7a § 1 K.p.a. i uwzględnić zarysowane rozbieżności na korzyść wnioskodawcy. W tej sprawie przepis ten nie był stosowany. Zarówno Sąd meriti jak i organy administracji w ogóle (znów wybiórczo)
nie dostrzegły tej problematyki;
5) art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 28 i art. 49 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a polegający na tym, że sąd wojewódzki uznał wprawdzie uchybienia w zakresie oznaczenia stron postępowania przez organy administracji lecz podał, że nie są one podstawą eliminacji decyzji, podczas gdy katalog stron jest o tyle istotny, że rzutuje na prawidłowość decyzji i możliwości jej wzruszenia choćby w oparciu o art.
145 §1 pkt. 4 K.p.a. i co do tego żadne wątpliwości nie powinny zostać po zakończeniu postępowania administracyjnego - szczególnie ze względu na precyzję przepisu art.
74 ust. 3a ustawy ocenowej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; ewentualnie o uchylenie powyższego wyroku w całości i rozpoznanie skargi oraz jej uwzględnienie, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi wojewódzkiemu oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Nadto pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczył,
że zrzeka się w jej imieniu przeprowadzenia rozprawy w tej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania.
Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosowanie do art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji
i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie sprzeciwiła się temu oświadczeniu.
Osią sporu w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy elektrownia fotowoltaiczna jest urządzeniem infrastruktury technicznej, której realizacji nie zakazuje, na terenie działki nr [...], miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a wręcz ją dopuszcza, co wynika wprost treści z § 8 ust. 1 pkt 2 lit. b (i lit. c) i § 31 ust. 1 pkt 2 lit. b planu, czy też jak uznał Sąd Wojewódzki – jest to zabudowa o charakterze przemysłowym, która w świetle postanowień planu miejscowego jest zakazana.
Zgodnie z treścią art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Z treści tego przepisu wynika, że obowiązek stwierdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu powstaje po stronie organu administracji wydającego decyzję środowiskową, jeżeli plan ten został uchwalony. W niniejszej sprawie podstawą oceny jest obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowiący załącznik do uchwały Rady Gminy N. B. z dnia 30 grudnia 2013 r., nr [...] w sprawie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów obszarów położonych w gminie N. B. w miejscowościach: N. B., D., D. K., K., P., W. P.
Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że elektrownia fotowoltaiczna jest urządzeniem przemysłowym. Przy ocenie, czy elektrownia fotowoltaliczna może być uznana za urządzenie przemysłowe, zasadnicze znaczenie ma to, że podstawowym celem instalacji fotowoltalicznej jest wytwarzanie energii elektrycznej i jej sprzedaż. W obecnym stanie prawnym systemy fotowoltaiczne wprost zostały zaliczone do zabudowy przemysłowej, na co wskazuje aktualne brzmienie przepisu § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia, który stanowi, że do wskazanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zalicza się zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a (obszary objęte formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy).
W kwestii możliwości zaliczenia systemów fotowoltalicznych do urządzeń przemysłowych Naczelny Sąd Administracyjny – mając świadomość rozbieżnych poglądów prezentowanych w judykaturze - przychylił się do poglądu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, opartego na przeważającej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, w której przyjęto, że elektrownie fotowoltaliczne o mocy przekraczającej 100 kW nie stanowią urządzeń infrastruktury technicznej (por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. II OSK 2758/16, LEX nr 2629084; z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 2727/17, LEX nr 2746523). W wyroku z dnia 12 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 794/16 (LEX nr 2464426) NSA zwrócił uwagę, że: "realizacja inwestycji w zakresie systemów fotowoltaicznych służących wytwarzaniu energii elektrycznej (elektrownie, farmy fotowoltaiczne) prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji np. upraw rolnych na funkcję przemysłową.".
W judykatach zaliczających systemy fotowoltaiczne do urządzeń
przemysłowych zasadniczo rozdziela się kategorię urządzeń infrastruktury
technicznej, które zawsze powstają dla obsługi określonych jednostek przestrzenno-gospodarczych od obiektów, które pełnią funkcję produkcyjną – jak elektrownia fotowoltaliczna. Urządzenie infrastruktury technicznej nie może bowiem służyć celowi produkcyjnemu, jakim jest wytwarzanie energii elektrycznej z zamiarem jej zbycia osobom trzecim, a więc działalności kwalifikowanej jako przemysłowa. Infrastruktura techniczna jedynie wspiera działalność produkcyjną - służy rozwojowi produkcji, lecz sama nie bierze bezpośredniego udziału w produkcji. Działalność produkcyjną prowadzą np. elektrownie wiatrowe, wodne i słoneczne, z kolei infrastrukturą techniczną są urządzenia do przesyłania i dystrybucji energii. Nie są natomiast infrastrukturą techniczną urządzenia służące do jej wytworzenia (zob. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. II OSK 2022/15, LEX nr 2316288).
Ubocznie zauważyć trzeba, że trafność stanowiska, że elektrownie fotowoltaliczne nie są urządzeniami infrastruktury technicznej, potwierdza także nowelizacja art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (art. 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2019 r. poz. 1524), na mocy której, instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, dodano jako kolejne obiekty zwolnione z wymogów spełnienia warunków wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa (po urządzeniach infrastruktury technicznej).
W świetle art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności wnioskowanej lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 8 ust. 1 planu w granicach obszarów objętych planem wprowadza się zakaz lokalizacji:
1) inwestycji kwalifikowanych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych;
2) nowej zabudowy kwalifikowanej do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem:
a) inwestycji w granicach terenów oznaczonych symbolami: PE, 1KS,U, 2PU, 3PU,
b) inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej i dróg,
c) urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii;
W myśl § 8 ust. 2 planu w granicach obszarów objętych planem wprowadza się zakaz:
1) lokalizacji zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku występowania poważnych awarii w rozumieniu w przepisów odrębnych z zakresu ochrony środowiska;
2) realizacji obiektów związanych z prowadzeniem gospodarowania odpadami, w rozumieniu przepisów odrębnych z zakresu ustawy o odpadach;
3) lokalizacji stacji kontroli pojazdów, składów i magazynów w tym: lokalizacji składów opału i materiałów budowlanych, za wyjątkiem terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami PE, 1KS,U, 1P,U, 2P,U i 3P,U.
Zgodnie z § 31 ust. 1 planu dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami 3R ustala się:
1) przeznaczenie podstawowe: tereny rolnicze bez prawa lokalizacji zabudowy;
2) przeznaczenie dopuszczalne:
a) czasowe pasy technologiczne, drogi wewnętrzne i place manewrowe, na warunkach określonych w § 19 ust. 2 i 3 uchwały,
b) urządzenia infrastruktury technicznej,
c) wody powierzchniowe płynące i stojące, zbiorniki retencyjne;
3) wyklucza się: lokalizację zabudowy kubaturowej, w tym zabudowy związanej z prowadzeniem produkcji rolniczej;
4) zasady i warunki zagospodarowania terenów:
a) utrzymuje się istniejące zagospodarowanie terenów, z uwzględnieniem ustaleń § 7 ust. 1 pkt 1 uchwały (zakaz wykonywania prac ziemnych powodujących zmianę ukształtowania terenów),
b) w promieniu 65m od granic terenów określonych na rysunku planu miejscowego symbolem 1EW i 2EW dopuszcza się wysięg rzutu poziomego śmigła elektrowni wiatrowej,
c) wysokość innych obiektów budowlanych nie może przekroczyć 16,0 m, z uwzględnieniem ustaleń § 19 ust. 2.
Sąd Wojewódzki dokonał trafnej oceny przyjmując, że w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z urządzeniami infrastruktury technicznej, a zabudową przemysłową. Plan miejscowy, obowiązujący dla terenu działki nr [...] nie przewiduje bowiem na terenie oznaczonym symbolem 3R zabudowy przemysłowej, do której w kontekście dyspozycji § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia zalicza się przedmiotowa inwestycja. Prawidłowo uznał, że projektowana inwestycja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, co uzasadniało wydanie decyzji negatywnej dla inwestora.
Zasadna jest też konstatacja Sądu Wojewódzkiego, że skoro w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy ocenowej zabudowa systemami fotowoltaicznymi została zaliczona wprost do zabudowy przemysłowej, to nie można wywodzić, jak czyni to skarżąca Spółka, że na gruncie u.p.z.p. elektrownie fotowoltaiczne są urządzeniami infrastruktury technicznej i dla potrzeb postępowania środowiskowego należy przyjmować systemową wykładnię obowiązującego prawa. Podkreślić należy, że rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko stanowi, oprócz przepisów ustawy ocenowej, podstawę prawną decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji. Takiej podstawy nie stanowią natomiast przepisy u.p.z.p. Skoro prawodawca w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia wskazał wprost, że zabudowa systemami fotowoltaicznymi stanowi zabudowę przemysłową, to pominięcie tego przepisu i przyjęcie, że w aspekcie postępowania środowiskowego budowa ta stanowi urządzenie infrastruktury technicznej, stanowiłoby rażące naruszenie prawa stanowiące o konieczności wyeliminowania decyzji środowiskowej z obrotu prawnego. Nie można zatem podzielić zarzutu strony skarżącej kasacyjnie naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a.
tj. zasady legalności działania. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest to, że organ wydaje decyzję na podstawie przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie orzekania. Na podstawie tych przepisów następuje ocena interesu prawnego stron postępowania.
Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut, że Sąd Wojewódzki, "dostrzegając rozbieżności orzecznicze (dwie linie o odrębnych poglądach), zobowiązany był wytknąć organom administracji, aby zastosowały przepis art. 7a § 1 K.p.a. i uwzględnić zarysowane rozbieżności na korzyść wnioskodawcy".
Zgodnie z art. 7a § 1 K.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania
administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub
odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości, co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Zasada ta (in dubio pro libértate) ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami niejasności przepisów. Żadna z tego rodzaju
sytuacji nie zaistniała w kontrolowanej sprawie, gdzie stan prawny oraz stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ, a ocenę tę prawidłowo zaaprobował orzekający w sprawie Sąd pierwszej instancji. Sam fakt, że strona skarżąca kasacyjnie zaproponowała odmienną wykładnię znajdujących w sprawie przepisów niż przyjęta przez Sąd pierwszej instancji, nie przesądza o istnieniu wątpliwości, co do treści norm prawnych znajdujących w sprawie zastosowanie. Wątpliwości, o jakich mowa w art. 7a § 1 K.p.a. muszą bowiem wystąpić po stronie organu, względnie sądu administracyjnego, a nie u adresata rozstrzygnięcia. Tymczasem, jak wskazano wyżej, w sprawie nie zaistniały wątpliwości, co do treści normy prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia oraz niedające się usunąć wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy.
Sąd Wojewódzki trafnie przyjął, że budowa elektrowni fotowoltaicznej składającej się z ok 4 tys. paneli słonecznych (35 000 szt. modułów fotowoltaicznych
o łącznej mocy przyłączeniowej do 7 MW), umieszczonych na stołach
fotowoltaicznych, osadzonych bezpośrednio na gruncie oraz z zainstalowanych inwerterów, połączonych ze sobą kablami solarnymi i stacją transformatorową,
stanowi inwestycję przemysłową. Realizacja takiej inwestycji spowodowałaby, że na terenie rolniczym powstaje teren zabudowany, wykorzystywany dla celów produkcyjnych, związanych z produkcją (wytwarzaniem) energii elektrycznej, co
byłoby sprzeczne z § 8 ust. 1 pkt 2 planu miejscowego.
Skarżąca Spółka podniosła zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 28 i art. 49 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd Wojewódzki, że uchybienia w zakresie oznaczenia stron nie są one podstawą eliminacji decyzji, podczas gdy katalog stron rzutuje na prawidłowość decyzji i możliwości jej wzruszenia choćby w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a. i co do tego żadne wątpliwości nie powinny zostać po zakończeniu postępowania administracyjnego - szczególnie ze względu na precyzję przepisu art. 74 ust. 3a ustawy ocenowej.
Także tego zarzutu nie można podzielić. Przede wszystkim jednak autor skargi kasacyjnej nie powołał żadnej argumentacji na jego poparcie.
Podkreślenia wymaga, że status strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań został istotnie ograniczony. Zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy ocenowej: "Stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio
do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone
standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.". Przepis ten stanowi lex specialis względem art. 28 K.p.a., i jako wyjątek musi być interpretowany ściśle. Celem dokonania oceny, czy dany podmiot będzie miał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, konieczne jest ustalenie do jakich nieruchomości przysługuje mu prawo rzeczowe oraz - jeśli nie graniczą one z terenem planowanej inwestycji - jakie jest ich aktualne i potencjalne przeznaczenie, czy z uwagi na usytuowanie w stosunku do terenu planowanej inwestycji, inwestycja ta spowoduje przekroczenie standardów jakości środowiska na tych nieruchomościach lub może wprowadzić ograniczenia w ich zagospodarowaniu (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 2264/21, LEX nr 3124109).
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że wzruszenia ostatecznej
decyzji w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania, z powodu braku udziału w postępowaniu, może domagać się wyłącznie ta strona, której to dotyczy. Skoro wznowienie postępowania administracyjnego następuje tylko na żądanie strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to tym samym uchylenie zaskarżonej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest możliwe jedynie wówczas, gdy na zarzut taki powołuje się ta strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny nie jest natomiast władny
uchylić decyzji, jeśli na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., powołuje się strona, która brała udział w tym postępowaniu (por. wyroki NSA: z dnia
14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1886/10, LEX nr 1134699; z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2276/11, LEX nr 1331899). Wbrew zatem stanowisku strony skarżącej kasacyjnie Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że uchybienia w zakresie oznaczenia stron postępowania przez organy administracji, nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy i nie są podstawą eliminacji zaskarżonej decyzji.
Z przyczyn wskazanych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI