III OSK 627/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej (MON) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. WSA uchylił postanowienie MON stwierdzające uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej zwolnienia skarżącego P.M. ze służby wojskowej. Głównym problemem było ustalenie, czy decyzja z 4 listopada 2022 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.). WSA pierwotnie uchylił postanowienie MON, wskazując na brak dowodów potwierdzających spełnienie wymogów art. 44 k.p.a. MON, realizując wytyczne sądu, podjął próby ustalenia dat awizacji i doręczenia, zwracając się do skarżącego o kopertę oraz do Poczty Polskiej. Poczta Polska poinformowała o przebiegu doręczenia, jednak WSA uznał te wyjaśnienia za niewystarczające, zwłaszcza w kontekście braku koperty i dokumentów awizo. WSA stwierdził, że nie można było ustalić dat awizacji i skuteczności doręczenia zastępczego, co skutkowało przyjęciem daty faktycznego odbioru przesyłki przez skarżącego jako daty doręczenia. MON w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną), art. 141 § 4 p.p.s.a. (wymogi uzasadnienia), art. 133 § 1 p.p.s.a. (orzekanie na podstawie akt sprawy) oraz art. 44 k.p.a. (doręczenie zastępcze). NSA, analizując zarzuty, uznał je za niezasadne. Podkreślił, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił moc dowodową wyjaśnień Poczty Polskiej, które nie miały waloru dokumentu urzędowego w trybie reklamacyjnym. NSA potwierdził, że MON nie wykazał ponad wszelką wątpliwość spełnienia przesłanek fikcji doręczenia, a ciężar dowodu spoczywał na organie. Wobec wątpliwości, NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął datę faktycznego odbioru przesyłki przez skarżącego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wyjaśnienia operatora pocztowego uzyskane poza trybem reklamacyjnym nie stanowią wystarczającego dowodu do stwierdzenia uchybienia terminu, gdy brakuje innych dokumentów potwierdzających doręczenie zastępcze. Podkreślenie gwarancyjnego charakteru przepisów o doręczeniach i ciężaru dowodu spoczywającego na organie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji doręczenia i interpretacji przepisów o doręczeniu zastępczym w kontekście prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. uzyskane poza trybem reklamacyjnym mogą stanowić podstawę do stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji braku koperty z decyzją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. uzyskane poza trybem reklamacyjnym nie mają waloru dokumentu urzędowego i nie mogą stanowić wystarczającego dowodu do stwierdzenia uchybienia terminu, zwłaszcza w sytuacji braku koperty z decyzją i dokumentów awizo.
Uzasadnienie
NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A. nie miały mocy dokumentu urzędowego, a ciężar dowodu skuteczności doręczenia spoczywał na organie. Wobec braku koperty i dokumentów awizo, nie można było ponad wszelką wątpliwość wykazać spełnienia przesłanek fikcji doręczenia.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim orzeczeniu sądu, nawet jeśli organ administracji publicznej uzyskał nowe informacje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z art. 153 p.p.s.a., chyba że zmieniła się podstawa prawna lub okoliczności faktyczne sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i sąd oraz organ nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. W tej sprawie WSA w poprzednim wyroku wskazał na konieczność uzyskania odpowiedzi z postępowania reklamacyjnego Poczty Polskiej, a nie z trybu skargowego.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 44 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 44 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
prawo pocztowe art. 92 § 3
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
MON nie wykazał ponad wszelką wątpliwość spełnienia przesłanek fikcji doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. z uwagi na brak wymaganych dowodów (koperta, awiza) i niewystarczającą moc dowodową wyjaśnień Poczty Polskiej uzyskanych poza trybem reklamacyjnym.
Odrzucone argumenty
MON zarzucał WSA naruszenie art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną), art. 141 § 4 p.p.s.a. (wymogi uzasadnienia), art. 133 § 1 p.p.s.a. (orzekanie na podstawie akt sprawy), art. 7 p.p.s.a. (szybkość postępowania), art. 3 § 1 p.p.s.a. (zakres kontroli), art. 11, 15, 107 § 3 k.p.a. (przepisy proceduralne stosowane przez WSA) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (wynik rozstrzygnięcia).
Godne uwagi sformułowania
ciężar wykazania prawidłowości doręczenia przesyłki, a następnie uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spoczywa na organie administracji publicznej. • zaistniałe w sprawie wątpliwości nie zostały skutecznie wyjaśnione, a Sąd pierwszej instancji słusznie orzekł, że MON nie udowodnił ponad wszelką wątpliwość spełnienia przesłanek przyjęcia fikcji doręczenia. • instytucja doręczenia ma fundamentalny charakter, gdyż stanowi gwarancję prawidłowego przebiegu postępowania administracyjnego oraz zapewnia faktyczną możliwość realizacji podstawowych uprawnień procesowych jego uczestników. • przepisy dotyczące doręczeń mają przede wszystkim charakter gwarancyjny dla strony postępowania i nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść.
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia del. WSA
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wyjaśnienia operatora pocztowego uzyskane poza trybem reklamacyjnym nie stanowią wystarczającego dowodu do stwierdzenia uchybienia terminu, gdy brakuje innych dokumentów potwierdzających doręczenie zastępcze. Podkreślenie gwarancyjnego charakteru przepisów o doręczeniach i ciężaru dowodu spoczywającego na organie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji doręczenia i interpretacji przepisów o doręczeniu zastępczym w kontekście prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania administracyjnego – doręczenia – i pokazuje, jak istotne jest prawidłowe udokumentowanie tego procesu. Pokazuje też, jak sądy administracyjne kontrolują działania organów w tym zakresie.
“Czy listonosz zostawił awizo? Kluczowa wątpliwość w sprawie doręczenia decyzji wojskowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.