III OSK 625/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-15
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznadarowiznamajątek publicznyspółkadostęp do informacjiprawo administracyjneNSAWSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki L. D. S.A. od wyroku WSA w Lublinie, uznając, że umowa darowizny środków publicznych stanowi informację publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność spółki L. D. S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej darowizn. WSA w Lublinie zobowiązał spółkę do rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej treści umów darowizny, uznając je za informację publiczną. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów o dostępie do informacji publicznej oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów proceduralnych. NSA oddalił skargę, potwierdzając, że informacje o dysponowaniu majątkiem publicznym, w tym treść umów darowizny, stanowią informację publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 listopada 2022 r. (sygn. akt II SAB/Lu 109/22) uwzględnił skargę F. W. na bezczynność L. D. S.A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Spółka została zobowiązana do rozpatrzenia wniosku w zakresie treści umów darowizny, stwierdzono jej bezczynność, ale nie rażącą. Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując uznanie treści umów darowizny za informację publiczną oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych, w tym dotycząca dysponowania majątkiem publicznym, stanowi informację publiczną. Udzielanie darowizn przez podmiot publiczny jest formą dysponowania majątkiem publicznym, a treść umów darowizny zawiera informacje publiczne dotyczące sposobu wydatkowania środków publicznych. NSA oddalił również zarzuty proceduralne, wskazując na prawidłowe zastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez sąd pierwszej instancji oraz na bezpodstawność zarzutu naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. w sytuacji, gdy bezczynność organu została już przesądzona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, treść umowy darowizny środków publicznych stanowi informację publiczną.

Uzasadnienie

Udzielanie darowizn przez podmiot publiczny jest dysponowaniem majątkiem publicznym, a treść umów darowizny dokumentuje sposób wydatkowania funduszy publicznych i podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. d

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów wykonujących zadania publiczne, pochodzącym z zadysponowania majątkiem oraz pożytkach z niego.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest zobowiązany do jednoczesnej oceny, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Określa krąg podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych, w tym spółki prawa handlowego, w których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiada pozycję dominującą.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do informacji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Treść umowy darowizny środków publicznych stanowi informację publiczną. Udzielanie darowizn przez podmiot publiczny jest dysponowaniem majątkiem publicznym. Sąd administracyjny ma prawo zobowiązać organ do dokonania czynności w zakreślonym terminie w przypadku bezczynności.

Odrzucone argumenty

Treść umowy darowizny nie stanowi informacji publicznej. Organ nie pozostawał bezczynny. Niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naruszenie art. 149 § 1a p.p.s.a. przez jego zastosowanie, gdy organ nie pozostawał bezczynny.

Godne uwagi sformułowania

Udzielanie darowizn przez podmiot publiczny w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest bez wątpienia dysponowaniem majątkiem publicznym w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. Informację publiczną zawierać więc będą wszelkie materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym i wydatkowania funduszy publicznych, w tym treść umów darowizny. Przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest przepisem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy, czyli wynik, a nie sposób postępowania sądu przed określeniem wyniku tego postępowania.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Rafał Stasikowski

sprawozdawca

Beata Jezielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że umowy darowizny środków publicznych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa lub JST są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu na wniosek."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spółek prawa handlowego z udziałem podmiotów publicznych, które wykonują zadania publiczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępu do informacji publicznej w kontekście wydatkowania środków publicznych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa lub JST, co jest istotne dla przejrzystości finansów publicznych.

Czy umowy darowizny spółek z udziałem Skarbu Państwa to informacja publiczna? NSA daje odpowiedź.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 625/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Jezielska
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
II SAB/Lu 109/22 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-11-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. D. S.A. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 109/22 w sprawie ze skargi F. W. w L. na bezczynność L. D. S.A. w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 109/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi F. W. w L.
na bezczynność L. D. spółki akcyjnej w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej: I. zobowiązał L. D. spółkę akcyjną w L. do rozpatrzenia wniosku F. W. w L. z 29 czerwca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 2 wniosku, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; II. stwierdził, że Spółka dopuściła się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku Fundacji; III. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądził od Spółki na rzecz F. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z 29 czerwca 2022 r. F. W. zwróciła się za pośrednictwem poczty elektronicznej do spółki L. D. spółka akcyjna
z siedzibą w L. o udostępnienie informacji publicznej na temat darowizn pieniężnych i rzeczowych przekazanych przez spółkę od 1 stycznia 2021 r. do dnia rozpatrzenia wniosku o następującej treści: "1) komu, ile i na co zostały przekazane; 2) treści podpisanych umów darowizny (jeśli były podpisane) oraz sprawozdań z ich rozdysponowania; 3) czy w spółce są spisane procedury/zasady/regulaminy dot. przyznawania darowizn? Jeśli tak, proszę o ich udostepnienie.". W związku z brakiem odpowiedzi na wniosek w dniu 20 lipca 2022 r. F. zwróciła się do Spółki z zapytaniem, czy wiadomość została odebrana. W odpowiedzi z 26 lipca 2022 r. Spółka wyjaśniła, że z uwagi na strukturę organizacyjną Spółki oraz okres urlopowy, organ udzieli odpowiedzi na wniosek po 15 sierpnia 2022 r.
W piśmie z 17 sierpnia 2022 r. Spółka, udzielając odpowiedzi na wniosek, wskazała, że od 1 stycznia 2021 r. do 17 sierpnia 2022 r. udzieliła 1 darowizny pieniężnej. W tym okresie darowizny rzeczowe nie były przez Spółkę przekazywane. Spółka wspomagała U. S. D. w L. w ramach trzech umów o realizację usług reklamowych, z których wynagrodzenie zostało przekazane na wsparcie działań skierowanych do chorych podopiecznych tej placówki medycznej. Spółka podała, że informacja dotycząca darowizny pieniężnej znajduje się na wskazanej stronie internetowej. Spółka wyjaśniła, że darowizna pieniężna została udzielona C. A. L. kościelnej osobie prawnej na pomoc uchodźcom z Ukrainy związaną z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Darowizna pieniężna została przeznaczona m.in. na zakup wyżywienia oraz pokrycie kosztów zakwaterowania, edukacji czy transportu. Organ poinformował Fundację, że sprawozdanie finansowe obdarowanej organizacji pożytku publicznego obejmujące mi.in. rozliczenie darowizny przekazanej przez Spółkę zostanie zamieszczone na wskazanej stronie internetowej. Spółka stwierdziła również, że treść umowy darowizny, udostępnienia której domagała się skarżąca, nie podlega przepisom ustawy Prawo zamówień publicznych. Nadto, Spółka nie posiada zgody obdarowanego na udostępnienie treści przedmiotowej umowy. Jednocześnie poinformowano skarżącą, że zasady dotyczące przyznawania darowizn wynikają z postanowień statutu Spółki, zamieszczonego na wskazanym adresie internetowym.
Pismem z 18 sierpnia 2022 r. Fundacja złożyła skargę na bezczynność Spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie.
Uwzględniając skargę, sąd pierwszej instancji wskazał, że adresat wniosku, czyli L. D. spółka akcyjna należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznych, o których mowa w art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 t.j.; dalej "u.d.i.p."). Sąd przytoczył stan faktyczny sprawy. Wskazał, że w organ odpowiedział na wniosek skarżącej w dniu 17 sierpnia 2022 r., jednakże nie zostały w niej zawarte wszystkie informacje, o udostępnienie których występowała skarżąca. O ile zastrzeżeń sądu nie budzi odpowiedź na wniosek z pkt. 1 i 3, o tyle - zdaniem sądu pierwszej instancji - organ nie odpowiedział na wniosek zawierający się w pkt. 2.
Sąd ten podniósł, że Spółka jest podmiotem, w którym Skarb Państwa posiada pozycję dominującą, a więc komu, na jakich zasadach i w jakiej wysokości są przyznawane środki na darowizny stanowią informację w jaki sposób gospodaruje się majątkiem publicznym. Argumenty organu dotyczące braku zgody obdarowanego oraz wyłączenia spornej umowy spod przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo Zamówień Publicznych nie świadczy o prawidłowości stanowiska Spółki, która stwierdziła, że treść przedmiotowej umowy nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem sądu informacja dotycząca udostępnienia wskazanych przez skarżącą dokumentów - treści umowy darowizny, niewątpliwie ma walor informacji publicznej. Z uwagi na charakter działalności Spółki dysponującej mieniem publicznym, wskazane we wniosku skarżącej podpisane umowy darowizny odnoszą się do dysponowania majątkiem publicznym, a więc podlegają udostępnieniu, w ramach dostępu do informacji publicznych. Sąd podniósł, że wprawdzie umowy cywilne nie stanowią dokumentów urzędowych, lecz jeżeli dokumenty takie zawierają informacje publiczne, to dostęp do nich będzie regulowany przepisami u.d.i.p.
Z powyższego sąd pierwszej instancji wywiódł, że wniosek skarżącej Fundacji
w zakresie pkt 2 odnosił się do informacji publicznej i skierowany był do Spółki, jako podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, zatem winien być procedowany w trybie określonym w u.d.i.p. W zakresie sprawozdania z rozdysponowania darowizną organ odesłał skarżącą do sprawozdania finansowego obdarowanej organizacji, które jest udostępniane na stronie internetowej prowadzonej przez C. A. L.. Sąd podniósł ,że jeżeli organ nie posiada dokumentu w postaci sprawozdania z rozdysponowania darowizny to w ramach odpowiedzi na wniosek powinien wyraźnie powiadomić wnioskodawcę o tym, że nie posiada takiego dokumentu, co tożsame by było z załatwieniem wniosku w tej części. Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przedstawienie informacji innej, niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej, wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, stanowi o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Obowiązkiem Spółki było więc udostępnienie skarżącej żądanej pełnej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Wobec zaniechania organu udostępnienia dokumentów wskazanych w pkt 2 wniosku, sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej (pkt II wyroku). Wobec tego (pkt I wyroku) zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z 29 czerwca 2022 r. w zakresie pkt 2 wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Zdaniem sądu bezczynność organu nie miała charakteru rażącego (pkt III wyroku). Nieudostępnienie żądanych informacji w zakresie pkt 2 nie miało charakteru lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i dążenia do ograniczenia prawa skarżącej do dostępu do informacji. Świadczy o tym udzielenie odpowiedzi na pozostałe pytania skarżącej. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ, zaskarżając wyrok
w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Nadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1) naruszenie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że żądane we wniosku informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., podczas gdy nie podlegają one przepisom ww. ustawy;
2) naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zobowiązanie organu do dokonania czynności w zakreślonym terminie;
3) naruszenie art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie pozostawał bezczynny.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
W tej sytuacji sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu sędziów NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Merytoryczne odniesienie się do poszczególnych zarzutów wymaga poczynienia pewnych uwag natury ogólnej dotyczącej jakości wniesionej skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., I OSK 1420/14).
Przypomnieć należy, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.
Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., I FSK 1448/06).
Zarzuty muszą także zostać należycie uzasadnione. W uzasadnieniu winno dojść do logicznego wyjaśnienia związku naruszenia przepisu procesowego z istotnym wpływem tego naruszenia na wynika postępowania. Brak uzasadnienia każdego zarzutu oznacza, że podstawa kasacyjna nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 176 p.p.s.a (por. wyrok NSA z 16 marca 2005 r., GSK 402/04).
Rozpoznawana skarga kasacyjna jest daleka od dochowania wymogów przewidzianych wskazanymi powyżej przepisami p.p.s.a., bowiem zarzuty zostały sporządzone nieprecyzyjnie, nie wyjaśniono na czym polegają naruszenia wskazane w ich treści, a uzasadnienie nie zawiera ich rozwinięcia lub wyjaśnienia. Mimo to podjęta zostanie próba jej merytorycznego rozpoznania w takim zakresie w jakim będzie to możliwe.
Jako pierwszy zostanie rozpoznany zarzut naruszenia prawa materialnego, gdyż jest on najdalej idący. Zarzut ten jest nieuzasadniony.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść uzasadnienia skargi stanowi luźną kompilacje orzeczeń sądów administracyjnych, z których nie sposób jednoznacznie wyprowadzić na czym polega błąd wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a treść zarzutu tego nie klaryfikuje. Nie sposób ustalić jednoznacznie, czy autor skargi kasacyjnej uważa, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną, gdyż wnioskowana informacja nie dotyczy sfery wykonywania zadań publicznych, czy też dlatego, że nie dotyczy gospodarowania mieniem publicznym. Koniec drugiej i początek trzeciej strony skargi kasacyjnej mogłyby wskazywać, iż stanowisko strony jest takie, jak treść tego fragmentu uzasadnienia. W ostatnim akapicie skargi kasacyjnej autor wskazuje natomiast, iż dokonanie darowizny na rzecz C. A. L. nie jest bezpośrednio związane z realizacją zadań publicznych. Nie pozwala to na jednoznaczne ustalenie stanowiska merytorycznego skarżącego kasacyjnie organu. Naczelny Sąd Administracyjny wziął jednakże pod uwagę, po pierwsze, tę okoliczność, iż sąd pierwszej instancji rozpoznawał sprawę przez pryzmat dysponowania majątkiem publicznym i przyjął, że wnioskowana informacja publiczna dotyczy właśnie tej kwestii. Po drugie, autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował poprawności ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania, a zagadnienie czy wnioskowana informacja dotyczy ewentualnie sfery wykonywania zadań publicznych jest elementem stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami stanu faktycznego przyjętymi przez Sąd pierwszej instancji. W konsekwencji zarzut prawa materialnego będzie rozpoznany przez ten pryzmat, tj. przez przyjęcie, że informacje o dysponowaniu majątkiem publicznym nie stanowią informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informacje publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.
Na podstawie tego przepisu, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że co do zasady informacją publiczną w rozumieniu przywołanej wyżej ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich, i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.
Doprecyzowaniem przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. Przedmiotem sporu jest zatem ustalenie znaczenia pojęcia "zadysponowania" majątkiem. Wówczas możliwe stanie się ustalenie znaczenia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. oraz ustalenie normy postępowania organu w rozpoznawanej sprawie. Kierując się dyrektywami wykładni językowej nakazującymi stosowanie znaczeń wyrażeń w języku potocznym, przyjąć należało, iż na gruncie języka polskiego "zadysponować majątkiem" oznacza m.in. "rozporządzić majątkiem", a rozporządzić ponad wszelką wątpliwość oznacza także "darować". Z punktu widzenia semantycznego należy przyjąć, iż zadysponowanie majątkiem publicznym będzie obejmować czynności prawne związane z darowaniem określonego majątku publicznego.
Zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, iż wniosek w zakresie punktu 2. dotyczył udzielenia informacji publicznej w zakresie majątku publicznego spółki prawa handlowego będącej spółką publiczną, w której 100 % kapitału posiada jednostka samorządu terytorialnego i która została powołana do wykonywania zadań publicznych. Udzielanie darowizn przez podmiot publiczny w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest bez wątpienia dysponowaniem majątkiem publicznym w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. W wyniku zawarcia takiej umowy dochodzić do uszczuplenia majątku publicznego o przedmiot darowany osobie trzeciej. Informację publiczną zawierać więc będą wszelkie materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym i wydatkowania funduszy publicznych, w tym treść umów darowizny. Zawierają one m.in. uregulowania dotyczące w jaki sposób podmiot zadysponował publicznymi pieniędzmi, na jaki cel je wydatkował, z jakimi podmiotami zawarto umowy darowizny, jaka była przyczyna zawarcia umowy, na co środki publiczne zostały przeznaczone przez obdarowanego, itp. Umowa darowizny środków publicznych zawiera zatem informacje publiczne. Czyni to zarzut pierwszy nieuzasadniony.
Zarzut drugi i trzeci oparte zostały na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Oba zarzuty zostaną rozpoznane łącznie. Zarzuty te są nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Natomiast przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązuje sąd do jednoczesnej oceny czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przywołany powyżej przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie mógł stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż reguluje on sposób rozstrzygana spraw przez sąd administracyjny. Rozstrzygnięcie sprawy przez sąd jest zaś efektem postępowania przed tym sądem, natomiast przepisy określające sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd nie są przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Tak więc przepis zawarty w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest przepisem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy, czyli wynik, a nie sposób postępowania sądu przed określeniem wyniku tego postępowania. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia wraz z przepisami regulującymi samo rozstrzygnięcie, a nie wyłącznie przepisy regulujące samo rozstrzygnięcie (por. wyroki NSA z 21 stycznia 2005 r., FSK 1369/04; z 16 lutego 2005 r., FSK 1471/04, z 8 lutego 2007 r., FSK 1412/06). Z tych względów zarzut drugi jest niezasadny.
W trzecim zarzucie skargi kasacyjnej Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 149 § 1a p.p.s.a. przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy organ nie pozostawał bezczynny. Zarzut ten jest niezasadny z dwóch przyczyn.
Po pierwsze, przesądzone zostało w sprawie, iż organ pozostawał bezczynny, co a limine zarzut ten czyni bezprzedmiotowym, gdyż byłby on aktualny, gdy kwestia ta pozostawała otwartą.
Po drugie, należy mieć na uwadze, iż skarżący kasacyjnie organ może zarzucić naruszenie tego przepisu tylko wtedy, gdy zarzuca błędną ocenę stopnia bezczynności przekładającą się na treść rozstrzygnięcia w kwestii prowadzenia postępowania. Wówczas jest zobowiązany bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, które określają terminy załatwienia wniosku, aby następnie wykazać, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął ocenę stopnia bezczynności. Żaden z tych warunków w niniejszej sprawie nie wystąpił, co czyni zarzut nieuzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł
o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI