III OSK 6236/21

III OSK 6236/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1316/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-03
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 330
art. 96 ust. 1 i 4 w zw. z art. 94 ust. 3, art. 95 pkt 1
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 8, art. 11, art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1316/20 w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2020 r., nr 2296/DSS w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J.J. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lutego 2021 r., II SA/Wa 1316/20, oddalił skargę J.J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z 30 kwietnia 2020 r., nr 2296/DSS, w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Pismem z 3 lutego 2020 r. J.J (dalej: "skarżący") wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego [...] (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "Dyrektor WBE") o jednorazową wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.), należnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z 28 lutego 2017 r.
Dyrektor WBE decyzją z 12 lutego 2020 r., nr 96/2020, odmówił przyznania skarżącemu prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że mając na względzie dyspozycję art. 96 ust. 1 i 4 w zw. z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przebieg służby skarżącego, nie legitymuje się on nieprzerwanym 15-letnim okresem zawodowej służby wojskowej warunkującym przyznanie ww. świadczenia.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Minister Obrony Narodowej (dalej: "organ odwoławczy" lub "Minister") decyzją z 30 kwietnia 2020 r., nr 2296/DSS, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że z odpisu przebiegu służby wojskowej oraz wystawionego przez Dowódcę [...] świadectwa służby z 28 lutego 2017 r. (P/14/2017) wynika, że skarżący pełnił służbę wojskową: od 3 września 1985 r. do 3 sierpnia 1991 r. (tj. 5 lat i 11 miesięcy i 1 dzień); od 1 września 2014 r. do 28 lutego 2017 r. (tj. 2 lata i 6 miesięcy). Łączny czas pełnienia służby wojskowej przez skarżącego wynosi zatem 8 lat, 5 miesięcy i 1 dzień.
Rozkazem personalnym Dowódcy [...] z 26 września 2016 r., nr 82 skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z 28 lutego 2017 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Z odpisu świadectwa służby wystawionego 14 sierpnia 2014 r. przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wynika, że przed podjęciem służby wojskowej, tj.: w okresie od 29 grudnia 2003 r. do 14 sierpnia 2014 r. (10 lat, 7 miesięcy i 17 dni), skarżący pełnił nieprzerwanie służbę w Straży Granicznej na podstawie ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 305).
Zdaniem Ministra bezspornym jest, że łączny okres służby skarżącego, tj. w wojsku i Straży Granicznej, wynosi przeszło dziewiętnaście lat. Jednakże przepis art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej ma charakter bezwzględnie obowiązujący stanowiąc, że warunkiem koniecznym do otrzymania przedmiotowego świadczenia jest fakt pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, w rozumieniu art. 3 ww. ustawy, przez okres piętnastu lat, w tym przynajmniej przez dziesięć lat zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu odwoławczego, służba w Straży Granicznej nie jest pełnieniem służby na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji (art. 19 ww. ustawy). Nie można jej zatem zaliczyć do okresu pełnienia służby wojskowej, o której mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy.
Konkludując Minister stwierdził, że w sytuacji, gdy skarżący nie legitymuje się nieprzerwanym piętnastoletnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 96 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy pragmatycznej i posiada okres pełnienia tej służby krótszy niż dziesięć lat - art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 ustawy, to w sprawie brak jest podstaw do uznania, że jest on uprawniony do świadczenia pieniężnego z art. 95 pkt 1 ww. ustawy.
Jednocześnie Minister zaznaczył, że skarżący podanie o wypłatę świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, złożył po około 2 latach i 10 miesiącach od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Dyrektor WBE decyzją z 7 lipca 2017 r., nr EWU 21952/1, przyznał skarżącemu prawo do wojskowej emerytury od 1 kwietnia 2017 r. Następnie decyzją z 25 lipca 2017 r., nr 531/6/2017/D, Dyrektor WBE wstrzymał wykonanie ww. decyzji z uwagi, na pobieranie przez skarżącego - jako świadczenia korzystniejszego - emerytury policyjnej z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w [...].
Zdaniem Ministra, wnioskowane w niniejszej sprawie świadczenie pieniężne co do zasady przysługiwałoby skarżącemu w okresie od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2018 r. Jednakże ze względu na fakt, iż wniosek o jednorazową wypłatę przedmiotowego świadczenia za cały okres 12 miesięcy został złożony po ponad 2 latach 11 miesiącach od momentu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, nie jest możliwe jego uwzględnienie. Jak bowiem wynika z zaświadczenia Dyrektora ZER MSWiA z 26 lipca 2017 r., nr KRW-7105996/SG, organ ten z 1 marca 2017 r. podjął wypłatę emerytury policyjnej, do której prawo zostało ustalone przez ZER MSWiA na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.) od dnia 15 sierpnia 2014 r.
Organ zaznaczył, że intencją ustawodawcy - w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych z kilku tytułów, jak również w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń z innymi świadczeniami wypłacanymi z budżetu państwa, a wynikającymi ze stosunku służbowego - było wypłacanie tylko jednego z tych świadczeń. Oznacza to, że w razie zbiegu uprawnień do któregokolwiek ze świadczeń emerytalnych z resortowego systemu zaopatrzenia służb mundurowych (MON, MSWiA) z uprawnieniami do świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych zbiegających się, konkurencyjnych świadczeń.
Na powyższe orzeczenie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.
Przywołanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oddalił ją.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom skargi organ prawidłowo zastosował przepisy art. 96 pkt 1 i 4 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uznając, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ww. ustawy, tj. wypłacanych comiesięcznie przez okres jednego roku środków pieniężnych w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w dniu pełnienia służby.
Sąd zgodził się z organem że przepis art. 94 ust. 3 ustawy pragmatycznej ma odpowiednie zastosowanie do obliczania terminu piętnastu lat, o którym mowa w art 96 ust. 1 tej ustawy, natomiast nie ma on zastosowania do obliczania terminu dziesięciu lat, określonego w art. 94 ust. 5 ww. ustawy. W rezultacie świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pozostawał w czynnej służbie wojskowej przynajmniej przez okres piętnastu lat, z tego przynajmniej przez dziesięć lat w zawodowej służbie wojskowej, o ile spełnił pozostałe przesłanki do przyznania tego świadczenia.
Z akt sprawy wynika wprawdzie, że łączny okres służby skarżącego w Siłach Zbrojnych i Straży Granicznej wynosi ponad 19 lat. Jednakże zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy pragmatycznej warunkiem koniecznym do otrzymania świadczenia z art. 95 pkt 1 ww. ustawy, jest pełnienie nieprzerwanej czynnej służby wojskowej przez 15 lat, w tym przynajmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej. Pełnienie służby w Straży Granicznej nie jest tożsame z pełnieniem służby wojskowej w rozumieniu art. 96 ust. 1 ww. ustawy. Sąd nie zgodził się zatem z argumentacją skargi, że skarżący "pełnił nieprzerwaną służbę wojskową", do której zalicza się również służba w Straży Granicznej w ww. okresie.
Konkludując Sąd stwierdził, że w okolicznościach faktycznych sprawy brak było podstaw do uznania, iż skarżący jest uprawniony do świadczenia pieniężnego z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący nie legitymuje się bowiem nieprzerwanym piętnastoletnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 96 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 omawianej ustawy i posiada okres pełnienia tej służby krótszy niż dziesięć lat - art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 tej ustawy. Stanowisko organu jest zatem prawidłowe.
Dodatkowo Sąd pierwszej instancji zauważył, że świadczenie pieniężne z art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej przysługuje "po zwolnieniu ze służby", skarżący zaś złożył wniosek o jego przyznanie po ponad 2 latach od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej pobierając uprzednio świadczenie emerytalne. Trafnie zatem Minister wskazał, iż uwzględniając powyższą okoliczność oraz biorąc pod uwagę skutki prawne zbiegu uprawnień do ww. świadczeń, brak było podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku.
Na powyższe orzeczenie skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając wyrokowi:
1. na podstawie art 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 96 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje świadczenie pieniężne przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w sytuacji, gdy odwołujący pełnił zawodową służbę wojskową w rozumieniu art. 94 ust. 3 tej ustawy przez okres ponad 15 lat;
b) art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten nie ma odpowiedniego zastosowania do obliczania terminu piętnastu lat, o którym mowa w art. 96 ust. 1, a w konsekwencji niezastosowaniu tego przepisu przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia zawodowa służba wojskowa na użytek wypłaty spornego świadczenia;
c) art. 94 ust. 1 pkt 1 i ust.5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, że przyznanie skarżącemu świadczenia na tej podstawie uzasadnia odmowę wypłaty skarżącemu odprawy emerytalnej jako funkcjonariuszowi Straży Granicznej a świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej jako żołnierzowi zawodowemu;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 151 w związku z art 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli i niewłaściwe uznanie, że zebrane w postępowaniu administracyjnym przez organy administracji dowody były wystarczające do uznania, że skarżący nie pełnił zawodowej służby wojskowej przez okres ponad 15 lat, a w konsekwencji do rozstrzygnięcia sprawy;
b) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli niewłaściwego zastosowania przez organy administracji publicznej, a mianowicie art. 8 k.p.a., który konstytuuje zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej oraz art. 11 k.p.a., który konstytuuje zasadę przekonywania oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., polegającego na nienależytym sporządzeniu uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji przez organy obu instancji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia,
c) naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 p.p.s.a., przez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia.
Wobec powyższych zarzutów kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to z zasady w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że przepisy określające kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania, takie jak m.in. art. 145 § 1 i art. 151 p.p.s.a., mają charakter ogólny (blankietowy). Są przepisami procesowymi normującymi sposób rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji odpowiednio prawa materialnego i przepisów postępowania, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Przeto w "czystej" postaci zarzuty naruszenia ww. przepisów są zasadne wówczas, gdy sąd wyda innej treści rozstrzygnięcie, nieznane normie prawnej w nich zawartej. A następnie także wówczas, gdy sąd wadliwie uzna legalność zaskarżonego aktu i oddali skargę od niezgodnego z prawem aktu, bądź błędnie uwzględni skargę od aktu odpowiadającego prawu. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Brak takich powiązań oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia omawianych przepisów. Nadto, jeśli z wyroku wynika, że sąd pierwszej instancji ocenił, że nie zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu, to nie można sądowi oddalającemu skargę zarzucić naruszenia przepisu, który dawał podstawę do takiego działania, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej (por. wyroki NSA z: 1 września 2011 r., I OSK 1499/10, 12 czerwca 2015 r., I OSK 2409/14). Naruszenie wymienionych wyżej przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. W ramach zarzutu oznaczonego w skardze kasacyjnej jako 2a przepisy art. 151 i art. 145 § pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie zostały powiązane z innymi przepisami, co oznacza nieskuteczność tak skonstruowanego zarzutu.
Przepisy te zostały połączone z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego w ramach zarzutu 2b skargi kasacyjnej. W zarzucie tym podniesiono naruszenie art. 8, art. 11, art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., wskazując na nienależyte sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji obu instancji.
Art. 107 § 1 k.p.a. określa elementy składowe decyzji administracyjnej. Skarżący kasacyjnie nie wskazuje, aby któryś z tych elementów w wydanych w sprawie decyzjach został pominięty. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji zawierają wszystkie obligatoryjne elementy wymienione w powyższym przepisie, a zawarty w nich wywód prawny pozwala na jednoznaczną ocenę, jakie znaczenie normy prawnej wynikającej z art. 96 ust. 1 i art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przyjęły organy. Celem uzasadnienia decyzji jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego rozstrzygnięcia oraz wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić – zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi administracyjnemu kontrolującemu następnie tę decyzję – odczytać kierunek rozważań oraz toku rozumowania organu.
Analizując okoliczności tej sprawy, w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodobna zarzucić organom uchybienia przepisom art. 8 i art. 11 k.p.a. Organy administracji wyjaśniły sprawę do rozstrzygnięcia i wydały orzeczenia zgodne z zasadą praworządności, zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej i zasadą przekonywania. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił jak interpretuje przepisy znajdujące zastosowanie w okolicznościach sprawy i jakie znajdują one w tych okolicznościach zastosowanie, a to, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z jasnym i jednoznacznym stanowiskiem organu nie świadczy o naruszeniu powyższych przepisów.
Nie mógł podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Wojewódzki sąd administracyjny obowiązany jest więc do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1751/11). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 i ust. 4, art. 94 ust. 3 i ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wskazać nadto należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., I GSK 1329/15). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób wystarczający, umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko organów obu instancji i nie uwzględnił stanowiska skarżącego o spełnieniu przesłanek do przyznania świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Nieskuteczność zarzutów naruszenia prawa procesowego oznacza, że przy ocenie zarzutów z zakresu prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych tkwiących u podstaw zaskarżonego wyroku nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być skuteczna wyłącznie w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem przez sformułowanie zarzutu naruszenia konkretnych przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne.
Zarzuty naruszenia prawa materialnego odwołują się do błędnej wykładni określonych w tych zarzutach przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w konsekwencji ich niewłaściwego zastosowania.
W odniesieniu do tak skonstruowanych zarzutów należy przypomnieć, że podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z: 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12).
Podkreślenia także wymaga, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej – dowiedzenia ich wadliwości ( por. wyroki NSA z: 21 października 2011 r., II FSK 775/10, 10 stycznia 2012 r., I FSK 319/11).
Zarzut naruszenia art. 96 ust 1 w zw. z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pomimo że został określony jako naruszony przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w istocie jest zarzutem dotyczącym niewłaściwego zastosowania przywołanych w nim przepisów. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił bowiem na czym polega mylne zrozumienie tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji, jak i nie wskazał jakie powinno być – w jego przekonaniu – prawidłowe ich rozumienie. Zarzut błędnego zastosowania powyższych przepisów jest zaś chybiony z uwagi na niezakwestionowanie skutecznie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy. Dla zastosowania powyższych przepisów istotnym elementem stanu faktycznego jest okres nieprzerwanego pełnienia zawodowej służby wojskowej wynoszący 15 lat. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Przepis ten stanowi, że do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. W rozpoznawanej sprawie ustalono, że skarżący nie pełnił nieprzerwanie czynnej służby wojskowej przez 15 lat. Przyjęto, że pełnienie służby w Straży Granicznej nie jest tożsame z pełnieniem służby wojskowej w rozumieniu art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skoro te ustalenia faktyczne nie zostały skutecznie podważone, to w świetle powyższych przepisów prawidłowym było uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ww. ustawy.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w ramach którego skarżący kasacyjnie zarzuca błędne przyjęcie, że przepis ten nie ma odpowiedniego zastosowania do obliczenia terminu 15 lat, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ww. ustawy. Sąd pierwszej instancji nie zajął bowiem takiego stanowiska, jak przedstawiono to w analizowanym zarzucie. Wręcz przeciwnie, Sąd, zgadzając się ze stanowiskiem organu, przyjął, że przepis art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ma odpowiednie zastosowanie do obliczania terminu piętnastu lat. Nie ma on natomiast zastosowania do obliczania terminu dziesięciu lat, określonego w art. 94 ust. 5 ww. ustawy. W rezultacie świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy, przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pozostawał w czynnej służbie wojskowej przynajmniej przez okres piętnastu lat, z tego przynajmniej przez dziesięć lat w zawodowej służbie wojskowej, o ile spełnił pozostałe przesłanki do przyznania tego świadczenia. To stanowisko Sądu pierwszej instancji nie zostało skutecznie w skardze kasacyjnej zakwestionowane.
W zarzucie naruszenia art. 94 ust 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarżący kasacyjnie zarzuca błędne przyjęcie, że przyznanie skarżącemu świadczenia na tej podstawie uzasadnia odmowę wypłaty skarżącemu odprawy emerytalnej jako funkcjonariuszowi Straży Granicznej. Tak określony zarzut jest chybiony, albowiem przywołane w nim przepisy nie znajdowały zastosowania w sprawie, w której przedmiotem kontroli jest decyzja odmawiająca skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Przepisy te odnoszą się do odprawy jako świadczenia przyznawanego żołnierzowi zawodowemu zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, a więc świadczenia innego niż to, które stanowi przedmiot rozpoznawanej sprawy. Świadczenia te nie pozostają w zależności od siebie. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji skarżący odprawę otrzymał na mocy decyzji z 16 lutego 2017 r. Dowódcy [...], która to decyzja nie stanowi przedmiotu oceny w niniejszym postępowaniu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie jest zatem tak, że skarżący pomimo przejścia na emeryturę nie otrzymał odprawy emerytalnej ani jako funkcjonariusz Straży Granicznej, ani jako żołnierz zawodowy.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O zwrocie kosztów orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.