III OSK 623/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-23
NSAAdministracyjneWysokansa
policjasłużbazwolnienie ze służbykara dyscyplinarnapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną policjanta, potwierdzając zasadność jego zwolnienia ze służby w związku z orzeczoną karą dyscyplinarną wydalenia, mimo złożenia przez niego wniosku o dobrowolne wystąpienie ze służby.

Policjant został zwolniony ze służby w Policji na mocy rozkazu personalnego wydanego po uprawomocnieniu się orzeczenia o wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Policjant skarżył się, że powinien zostać zwolniony na własną prośbę (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji), a nie w wyniku kary dyscyplinarnej (art. 41 ust. 1 pkt 3). Sądy obu instancji uznały jednak, że organ Policji miał obowiązek wykonać prawomocne orzeczenie dyscyplinarne, a wniosek policjanta o dobrowolne zwolnienie nie miał pierwszeństwa w sytuacji, gdy istniała inna podstawa do zwolnienia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.K. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach o zwolnieniu ze służby. Policjant został zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, po tym jak prawomocnie orzeczono wobec niego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Policjant argumentował, że powinien zostać zwolniony na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, ponieważ złożył raport o wystąpieniu ze służby. WSA w Gliwicach uznał, że organ Policji był związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym i miał obowiązek wykonać karę wydalenia ze służby. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy organ dysponuje inną podstawą do zwolnienia policjanta ze służby, wybór trybu zwolnienia należy do organu, a wniosek policjanta o dobrowolne zwolnienie nie ma bezwzględnego pierwszeństwa. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) są bezzasadne, a także zarzut naruszenia przepisów materialnych (art. 41 ust. 1 pkt 3 i art. 41 ust. 3 ustawy o Policji). NSA wyjaśnił, że zwolnienie na podstawie kary dyscyplinarnej i zwolnienie na wniosek to odrębne tryby, a organ ma prawo wyboru podstawy zwolnienia, jeśli istnieją ku temu przesłanki. Skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ Policji ma obowiązek wykonać prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu ze służby. Wniosek policjanta o dobrowolne zwolnienie nie ma bezwzględnego pierwszeństwa, jeśli organ dysponuje inną, obligatoryjną podstawą do zwolnienia.

Uzasadnienie

Ustawa o Policji przewiduje odrębne podstawy i tryby zwolnienia ze służby. Zwolnienie na podstawie kary dyscyplinarnej jest obligatoryjne i wynika z prawomocnego orzeczenia, podczas gdy zwolnienie na wniosek jest fakultatywne. Organ ma prawo wyboru podstawy zwolnienia, jeśli istnieją ku temu przesłanki, a interes służby może przemawiać za szybszym zwolnieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.o. Policji art. 41 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Jest to obligatoryjna przesłanka do wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 41 § 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policjant może zostać zwolniony ze służby na jego pisemne zgłoszenie o wystąpieniu ze służby. Organ nie może zwolnić policjanta na tej podstawie, jeśli wszczęto postępowanie o zwolnienie na innej podstawie.

u.o. Policji art. 135o § 4

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Przełożony właściwy w sprawach osobowych po uprawomocnieniu się orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby niezwłocznie wykonuje karę przez wydanie rozkazu personalnego o zwolnieniu.

k.p.a. art. 108 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozkazowi personalnemu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 125 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ Policji jest związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym i ma obowiązek wykonać karę wydalenia ze służby. Wniosek policjanta o dobrowolne zwolnienie ze służby nie ma bezwzględnego pierwszeństwa, jeśli organ dysponuje inną, obligatoryjną podstawą do zwolnienia (np. orzeczoną karą dyscyplinarną). Zwolnienie na podstawie kary dyscyplinarnej (art. 41 ust. 1 pkt 3 u.o. Policji) i zwolnienie na wniosek (art. 41 ust. 3 u.o. Policji) to odrębne tryby, a wybór podstawy zwolnienia należy do organu.

Odrzucone argumenty

Policjant powinien zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, ponieważ złożył raport o wystąpieniu ze służby, a organ nie powinien był wydawać rozkazu o zwolnieniu na podstawie kary dyscyplinarnej. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości lub z datą przyszłą, mimo że przed tą datą upłynął termin na rozpatrzenie raportu o wystąpieniu ze służby. Sąd powinien był zawiesić postępowanie, ponieważ aktualność decyzji zależała od losów innej sprawy dotyczącej kary dyscyplinarnej.

Godne uwagi sformułowania

Organ Policji jest bowiem związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym i ma obowiązek go wykonać. W ocenie Sądu I instancji, redakcja tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że właściwy organ Policji ma obowiązek zwolnienia policjanta ze służby, jeżeli wobec tego policjanta została prawomocnie orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby, która jest koniecznym i wystarczającym warunkiem do wydania orzeczenia w oparciu o ten przepis. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że jeżeli organ do upływu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji dysponuje inną podstawą do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to wybór trybu dokonywanego zwolnienia należy do uprawnionego organu. Nie istnieje, na podstawie przepisów ustawy o Policji, jedna sprawa administracyjna dotycząca zwolnienia policjanta ze służby.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Ireneusz Dukiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia policjanta ze służby w przypadku orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oraz w sytuacji złożenia przez funkcjonariusza wniosku o dobrowolne wystąpienie ze służby. Potwierdzenie zasady, że prawomocne orzeczenie dyscyplinarne obliguje organ do zwolnienia, a wniosek policjanta nie ma pierwszeństwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów ustawy o Policji. Interpretacja może być pomocna w innych służbach mundurowych, jeśli obowiązują podobne regulacje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego sytuacji funkcjonariuszy służb mundurowych, gdzie konflikt między karą dyscyplinarną a dobrowolnym odejściem może mieć istotne konsekwencje dla dalszej kariery i praw funkcjonariusza.

Kara dyscyplinarna czy dobrowolne odejście? Sąd Najwyższy rozstrzyga o losach policjanta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 623/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III SA/Gl 319/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-11-12
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 41 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Maria Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 319/24 w sprawie ze skargi A.K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 14 lutego 2024 r., nr 39/K/24 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 12 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 319/24, oddalił skargę A.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 14 lutego 2024 r., nr 39/K/24 w przedmiocie zwolnienia ze służby. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 15 listopada 2023 r., nr 2/2023, Komendant Powiatowy Policji [...], uznał A.K. winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, orzeczeniem z dnia 15 grudnia 2023 r., nr 15/23, utrzymał w mocy orzeczenie z dnia 15 listopada 2023 r.
Uwzględniając powyższy fakt, Komendant Powiatowy Policji [...], rozkazem personalnym z dnia 15 grudnia 2023 r., nr 596/23, wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.; dalej: "ustawa o Policji"), zwolnił policjanta ze służby w Policji z dniem 20 grudnia 2023 r. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej datę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji i określił tę datę na dzień 27 grudnia 2023 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz z dnia 15 grudnia 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 135o ust. 4 ustawy o Policji, przełożony właściwy w sprawach osobowych po uprawomocnieniu się orzeczenia niezwłocznie wykonuje karę (...) wydalenia ze służby przez wydanie rozkazu personalnego o (...) zwolnieniu (...). Organ Policji jest bowiem związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym i ma obowiązek go wykonać.
Ponadto organ wyjaśnił, że skoro rozkaz personalny z dnia 15 grudnia 2023 r., opatrzony był rygorem natychmiastowej wykonalności a doręczono go policjantowi 27 grudnia 2023 r., to konieczne stało się uchylenie zaskarżonego rozkazu w zakresie terminu i określenie terminu zwolnienia policjanta ze służby w Policji na dzień doręczenia tego rozkazu.
Odnosząc się do kwestii obowiązku zwolnienia policjanta ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, tj. z uwagi na pisemne zgłoszenie policjanta o wystąpieniu ze służby, organ wyjaśnił, że wynikająca z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji obligatoryjność zwolnienia ze służby będzie miała miejsce tylko wówczas, gdy w terminie, o którym mowa w tym przepisie, nie zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusz ze służby na innej podstawie. W sprawie natomiast w dniu 15 grudnia 2023 r. został wydany rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Organ zatem nie mógł uwzględnić raportu policjanta o wystąpieniu ze służby.
Skargę na powyższą decyzję złożył policjant.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "P.p.s.a."), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji podniósł, że materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie orzeczenia stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Okolicznością bezsporną jest, że wobec skarżącego została orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby w Policji na mocy orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia 15 listopada 2023 r., które zostało utrzymane w mocy orzeczeniem z dnia 15 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 151/24, oddalił skargę na powyższe orzeczenie. Sprawa dyscyplinarna została zatem prawomocnie zakończona. Orzeczona kara o wydaleniu ze służby w Policji podlegała zatem wykonaniu na podstawie art. 135o ust. 4 ustawy o Policji.
Uprawomocnienie się orzeczenia wymierzającego karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w administracyjnym toku instancji wywarło ten skutek, że została spełniona przesłanka określona w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. W ocenie Sądu I instancji, redakcja tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że właściwy organ Policji ma obowiązek zwolnienia policjanta ze służby, jeżeli wobec tego policjanta została prawomocnie orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby, która jest koniecznym i wystarczającym warunkiem do wydania orzeczenia w oparciu o ten przepis. WSA w Gliwicach zgodził się z organem, że ten jest związany orzeczeniem dyscyplinarnym i nie może odstąpić od wykonania wymierzonej kary.
W sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby ustala się wyłącznie, czy w obrocie prawnym występuje ostateczne orzeczenie potwierdzające fakt ukarania policjanta tego rodzaju karą dyscyplinarną, a nie okoliczności jej wymierzenia.
W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 135o ust. 4 ustawy o Policji w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo faktu złożenia przez policjanta raportu o wystąpieniu ze służby w Policji, skutkiem czego winien być zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. WSA w Gliwicach wyjaśnił, że regulacja zawarta w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie oznacza, że to policjant zawsze decyduje o tym, w jakim trybie nastąpi rozwiązanie z nim stosunku służbowego, a ponadto jeżeli funkcjonariusz zadeklaruje chęć wystąpienia ze służby, to organ pozbawiony jest w ogóle możliwości zwolnienia tego policjanta ze służby na innej, dopuszczonej ustawą podstawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że jeżeli organ do upływu terminu przewidzianego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji dysponuje inną podstawą do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to wybór trybu dokonywanego zwolnienia należy do uprawnionego organu. W takich przypadkach wniosek policjanta o zwolnienie go ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, nie ma bezwzględnego pierwszeństwa. W razie zaistnienia odrębnych, samoistnych przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o Policji organ władny jest wszcząć z urzędu stosowne postępowanie i sam zdecydować o innej podstawie wykluczenia policjanta z grona funkcjonariuszy. Nie ma przy tym znaczenia data wszczęcia z urzędu postępowania, a mianowicie czy organ uruchomił swe postępowanie jeszcze przed złożeniem raportu, czy też w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W konsekwencji fakt, że skarżący w dniu 20 września 2023 r. złożył raport o wystąpieniu ze służby pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Organ uprawniony dysponował bowiem inną podstawą do rozwiązania z policjantem stosunku służbowego i to do niego należał wybór trybu dokonywanego zwolnienia.
W dniu 22 stycznia 2025 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł skarżący, zakażając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości decyzji z dnia 14 lutego 2024 r. oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego z dnia 15 grudnia 2023 r. oraz umorzenie postępowania administracyjnego; zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. art. 41 ust. 1 pkt 3 oraz art. 41 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. poprzez:
✓ zaniechanie rozpoznania zarzutu odnoszącego się do braku podstawy prawnej do wydania przez organ decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji z datą przyszłą, a przez to pozostawienie w obrocie prawnym takiej decyzji wydanej z naruszeniem powołanego przepisu i zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo jego naruszenia;
✓ uznanie, że organ mógł był wydać decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 27 grudnia 2023 r. pomimo, że przed tą datą upłynął 3-miesięczny termin od złożenia przez skarżącego raportu przewidzianego w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, do chwili upływu tego terminu organ nie dysponował prawomocnym orzeczeniem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej i orzeczenie takie w ogóle nie zostało do tej daty doręczone (nawet nieprawomocne), a w konsekwencji zaniechanie uchylenia zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia ww. przepisów;
✓ art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie pomimo, że aktualność i trafność zaskarżonej decyzji zależała od losów decyzji o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej, która to decyzja poddawana jest kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach o sygn. III SA/GI 151/24;
✓ art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na braku zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów skargi z 26 stycznia 2024 r., a w konsekwencji zaniechaniu wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co wpływa istotnie na wynik sprawy, albowiem uniemożliwia kontrolę instancyjną, a przy tym pozbawia stronę wiedzy o ocenie prawnej przedstawionych przez nią zarzutów.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, że stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie, przez wnoszącego ten środek prawny, rażącego naruszenia prawa materialnego. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Przechodząc do rozważenia zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Jego zasadność wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., którego obrazę skarżący kasacyjnie upatruje w braku zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do zarzutów skargi z 26 stycznia 2024 r., co doprowadziło do zaniechania wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a co wpływa istotnie na wynik sprawy, albowiem uniemożliwia kontrolę instancyjną, a przy tym pozbawia stronę wiedzy o ocenie prawnej przedstawionych przez nią zarzutów - jest bezzasadny.
Wskazać bowiem należy, że uzasadnienie sporządzone z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko w przypadku, jeżeli zawarta w nim ocena prawna (art. 153 P.p.s.a.) miałaby pierwszoplanowe znaczenie dla wadliwego, końcowego załatwienia sprawy. Zatem błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. W tym kierunku idzie zdecydowana większość orzeczeń NSA. Zauważa się przede wszystkim, że jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa - wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05. Można w nim przy tym znaleźć liczne przykłady wad uzasadnienia, polegające na naruszeniu art. 141 § 4, które mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. I tak w wyroku NSA z 7 marca 2006 r., I OSK 990/05 stwierdzono, że takim naruszeniem może być brak uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i przypadek, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Z kolei w wyroku NSA z 14 marca 2006 r., I OSK 1032/05 za taką wadę uzasadnienia uznano naruszenie obowiązku wskazania przyczyn, z powodu których sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom, w oparciu o które organy administracji przyjęły okoliczności, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji. W szczególności za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkownie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi. Przykładowo, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a w uzasadnieniu wyroku nie ma rozważań świadczących o tym, że sąd rozpoznał ten zarzut - por. szerzej wyrok NSA z 18 maja 2011 r., I OSK 1323/10. Uogólniając należy stwierdzić, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem - co do zasady - lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem komentowanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich wadliwości nie ma w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ponieważ zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczną ocenę w toku kontroli instancyjnej, jakie znaczenie normy prawnej wynikającej zarówno z art. 41 ust. 1 pkt 3 jak i art. 41 ust. 3 ustawy o Policji przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach i co zatem stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącego kasacyjnie, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Równie nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 3 oraz art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który skarżący kasacyjnie upatruje w tym, że w okresie, gdy prowadzono postępowanie o zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji złożył on wniosek o zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, i to na tej podstawie powinien być zwolniony. W tym zakresie w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że w sprawach związanych ze zwolnieniem funkcjonariusza Policji ze służby, podstawą materialną są zapisy art. 41 ustawy o Policji, który określa w poszczególnych częściach poszczególne przesłanki zwolnienia ze służby. Każda z tych przesłanek stanowi odrębną podstawę zwolnienia policjanta ze służby, a co za tym idzie niesie także inne skutki na przyszłość. Inny jest także tryb zwalniania i inaczej są ustalane stany faktyczne w przypadku każdej z przesłanek określonych w art. 41 ustawy o Policji. Zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 3, nie jest tożsame ze zwolnieniem policjanta na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3. W pierwszym wypadku zwolnienie ze służby funkcjonariusza następuje na jego wniosek, a organ nie może tu podejmować czynności z urzędu. Natomiast w przypadku zwolnienia policjanta na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, działanie organu następuje z urzędu i stanowi realizację uprzedniego wstecznego orzeczenia dyscyplinarnego o wymierzeniu policjantowi najsurowszej kary dyscyplinarnej - wydalenia ze służby. Nie można, więc przyjąć, tak jak twierdzi skarżący kasacyjnie, że istnieje swego rodzaju pierwszeństwo zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, że a wiec w istocie do czasu rozpoznania wniosku funkcjonariusza – organ nie powinien zwalniać go na podstawie obligatoryjnej przesłanki zwolnienia. Wskazać bowiem należy, że nie istnieje, na podstawie przepisów ustawy o Policji, jedna sprawa administracyjna dotycząca zwolnienia policjanta ze służby (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 4074/21). Wykluczenie policjanta z grona funkcjonariuszy Policji może mieć charakter obligatoryjny (jeżeli zachodzą przesłanki wyszczególnione w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji) lub charakter fakultatywny (w sytuacjach określonych w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji). Każda z przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek stanowi odrębną podstawę rozwiązania z policjantem stosunku służbowego. Oznacza to, że gospodarzem postępowania w tym zakresie jest organ, który powinien wydać to rozstrzygnięcie, które jest zgodne ze statuowaną w art. 7 k.p.a. zasadą uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. W tym jednak zakresie przeważa interes organu, ponieważ oczywistym jest, że gdyby przyznać, jak chce tego skarżący kasacyjnie, swego rodzaju pierwszeństwo zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, to otworzyłoby to w istocie możliwość po pierwsze, uchylania się przez funkcjonariuszy od skutków niekorzystnych dla nich decyzji o zwolnieniu ze służby. Po drugie, mogłoby to, w sytuacji gdy ze względu na interes służby dalsze pozostawanie policjanta w służbie nie jest dla Policji korzystne – przedłużać termin zwolnienia funkcjonariusza.
Nie mógł również odnieść skutku zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Na wstępie należy wskazać, że w doktrynie orzecznictwie przyjmuje się, że art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma zastosowanie wówczas, gdy Sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia prawnego jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego, a nie administracyjnego (por. Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, komentarz do art. 125, LEX/el. 2021, wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1103/21). W tym zakresie w sytuacji, gdy WSA w Gliwicach uznał, że takie zagadnienie nie występuje, to nie ma przeszkód do rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też nie sposób zarzucać mu, że nie zawiesił postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko to jest prawidłowe, tym bardziej, że decyzja o zwolnieniu ze służby była opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Zaś zarzutu w tym zakresie nie sformułował.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI