III OSK 6214/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
służba wojskoważołnierz zawodowyzwolnienie ze służbynależności pieniężneodprawaekwiwalent za urlopuposażenieart. 97a ustawyNSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza zawodowego, uznając, że należności pieniężne po zwolnieniu ze służby należy obliczać na podstawie uposażenia z poprzednio zajmowanego stanowiska, a nie według stawek obowiązujących w dacie wydawania decyzji.

Skarga kasacyjna dotyczyła sposobu obliczenia należności pieniężnych (odprawy, ekwiwalentu za urlop, dodatkowego uposażenia rocznego) dla żołnierza zawodowego D. A. po zwolnieniu ze służby. Żołnierz domagał się obliczenia tych świadczeń według stawek obowiązujących w 2020 r., podczas gdy organy i sąd niższej instancji przyjęły stawki z poprzednio zajmowanego stanowiska, zgodnie z art. 97a ustawy o służbie wojskowej. NSA oddalił skargę, potwierdzając, że przepis ten nakazuje stosowanie uposażenia należnego na poprzednim stanowisku, a nie stawek obowiązujących w dacie wydawania decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. A. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w sprawie przyznania należności pieniężnych po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Kwestią sporną było ustalenie podstawy wymiaru tych należności. D. A. został zwolniony ze służby w związku z upływem terminu wypowiedzenia, po tym jak objął wyższe stanowisko służbowe. Zgodnie z art. 97a ustawy o służbie wojskowej, w takich przypadkach podstawę wymiaru należności stanowi uposażenie należne na poprzednio zajmowanym stanowisku. Żołnierz domagał się jednak obliczenia tych świadczeń według stawek obowiązujących w 2020 r. (rozporządzenie z 31 marca 2020 r.), podczas gdy organy i WSA przyjęły stawki z poprzedniego stanowiska, wskazując na przepisy obowiązujące w dacie zajmowania tego stanowiska (rozporządzenie z 22 stycznia 2019 r. lub nawet z 28 grudnia 2016 r.). NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość wykładni art. 97a ustawy dokonanej przez Sąd I instancji. Podkreślono, że przepis ten ma na celu ograniczenie wypowiedzeń stosunku służbowego przez żołnierzy wyznaczonych na wyższe stanowiska i wprowadza zasadę ograniczającą uprawnienia w zakresie ustalenia podstawy wymiaru świadczeń. NSA uznał, że uposażenie należne na poprzednim stanowisku oznacza uposażenie faktycznie otrzymywane w dacie zajmowania tego stanowiska, a nowe stawki nie działają wstecz. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Należy stosować uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, rozumiane jako uposażenie faktycznie otrzymywane w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z grupą uposażenia określoną odrębnymi przepisami i stawkami uposażenia, które wówczas miały zastosowanie. Nowe przepisy dotyczące stawek uposażenia nie działają wstecz.

Uzasadnienie

NSA potwierdził wykładnię art. 97a ustawy o służbie wojskowej, zgodnie z którą podstawę wymiaru należności po zwolnieniu ze służby stanowi uposażenie z poprzedniego stanowiska. Celem przepisu jest ograniczenie wypowiedzeń stosunku służbowego przez żołnierzy awansujących, poprzez ustalenie świadczeń na podstawie niższej grupy uposażenia. Sąd podkreślił, że nowe stawki uposażenia nie mogą być stosowane wstecz do świadczeń należnych przed ich wejściem w życie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.s.w.ż.z. art. 97a

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Podstawa wymiaru należności (odprawa, ekwiwalent za urlop) w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza w ciągu 12 miesięcy od objęcia wyższego stanowiska lub stanowiska o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia, stanowi uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym.

u.s.w.ż.z. art. 97a

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Podstawa wymiaru należności, o których mowa w art. 94 oraz art. 95 pkt 1 i 2, ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.s.w.ż.z. art. 94

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

u.s.w.ż.z. art. 95 § pkt 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Określa świadczenie pieniężne przysługujące żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przez okres jednego roku po zwolnieniu, wypłacane co miesiąc w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

u.s.w.ż.z. art. 95 § pkt 2

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

u.s.w.ż.z. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia.

rozp. MON z 28.02.2014

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 lutego 2014 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego

rozp. MON z 22.01.2019

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych

Obowiązywało od 1 stycznia 2019 r.

rozp. MON z 31.03.2020

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych

Obowiązywało od 1 stycznia 2020 r.

rozp. MON z 28.12.2016

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych

Obowiązywało do końca 2018 r.

u.o.o. art. 777 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny

Przekształcenie Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji i wstąpienie tego ostatniego we wszystkie prawa i obowiązki.

u.o.o. art. 778 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny

Przekształcenie Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji i wstąpienie tego ostatniego we wszystkie prawa i obowiązki.

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zrzeczenie się rozprawy.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 182 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie).

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interpretacja art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którą podstawę wymiaru należności po zwolnieniu ze służby stanowi uposażenie należne na poprzednio zajmowanym stanowisku, a nie stawki obowiązujące w dacie wydawania decyzji. Nowe przepisy dotyczące stawek uposażenia nie działają wstecz.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego kasacyjnie, że należności powinny być obliczane według stawek obowiązujących w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji (rozporządzenie z 31 marca 2020 r.), a nie według stawek z poprzednio zajmowanego stanowiska.

Godne uwagi sformułowania

podstawa wymiaru należności, o których mowa w art. 94 oraz art. 95 pkt 1 i 2, ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym ratio legis wprowadzenie do wojskowej ustawy pragmatycznej przepisu art. 97a miało za zadanie ograniczyć liczbę wypowiedzeń stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierzy wyznaczonych na wyższe stanowiska działanie nowych przepisów, mających zastosowanie od 1 stycznia 2020 r. nie rozciąga się wstecz

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Mirosław Wincenciak

członek

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru należności pieniężnych (odpraw, ekwiwalentów) dla żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, w szczególności w kontekście art. 97a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i interpretacji pojęcia \"uposażenie należne na poprzednio zajmowanym stanowisku\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych wypowiadających stosunek służbowy w określonym czasie po objęciu wyższego stanowiska lub stanowiska z wyższą grupą uposażenia. Interpretacja może być odmienna w przypadku innych grup zawodowych lub innych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej dla żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, a interpretacja przepisu art. 97a ustawy jest kluczowa dla prawidłowego obliczenia należności. Choć nie ma tu nietypowych faktów, jest to istotna sprawa dla prawników wojskowych i samych żołnierzy.

Jak obliczyć odprawę po zwolnieniu z wojska? NSA wyjaśnia kluczowy przepis.

Sektor

obronność

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 6214/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 301/20 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2020-12-01
Skarżony organ
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego~Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 330
art. 97a
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 301/20 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. A. na rzecz Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wr 301/20 oddalił skargę D. A. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] października 2019 r. kpt. D. A., oficer w Wydziale Rekrutacji w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w [...], złożył do Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej w [...] wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. zwolnił kpt. D. A. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (termin wypowiedzenia upłynął z dniem 30 kwietnia 2020 r.).
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 2, art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2-3, art. 95 pkt 2-3, art. 96 ust. 10, art. 97a, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm., dalej: ustawa) i § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 lutego 2014 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. z 2014 r., poz. 355) przyznał zainteresowanemu:
1. odprawę w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w wysokości 500 % kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przyjmując zgodnie z art. 97a ustawy uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym (STW: por.; U 12A, 5.330,00 zł + 1.066 zł = 6.396 zł x 500 %), tj. kwotę 31.980,00 zł,
2. ekwiwalent pieniężny za 41 dni urlopu wypoczynkowego, w tym dodatkowego urlopu wypoczynkowego, niewykorzystanego w 2019 r. i 2020 r. w wysokości 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przyjmując zgodnie z art. 97a ustawy uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym (STW: por.; U 12A, 5.330,00 zł + 1.066 zł = 6.396 zł/22), za każdy dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego (tj. 290,73 zł), w kwocie 11.919,93 zł,
3. dodatkowe uposażenie roczne za 2020 r. w wysokości 1/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego w roku kalendarzowym, za który dodatkowe uposażenie roczne przysługuje, tj. kwotę 2.448 zł.
W odwołaniu zainteresowany wniósł o zmianę decyzji przez przyznanie należnych świadczeń, wymienionych w punktach 1 – 3 decyzji, obliczonych z uwzględnieniem aktualnych stawek uposażenia zasadniczego, zgodnych z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 572), które miało zastosowanie od 1 stycznia 2020 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
D. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 97a ustawy w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w okresie dwunastu miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia podstawę wymiaru należności, o których mowa w art. 94 oraz art. 95 pkt 1 i 2, ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym.
Podstawę wymiaru powyższych należności stanowi zatem "uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym". Wyjaśnienia w sprawie wymaga jednak, co należy rozumieć pod pojęciem "uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym". W ocenie Sądu, jest to uposażenie, które przysługiwało żołnierzowi i było mu wypłacane na poprzednio zajmowanym stanowisku, w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z wysokością stawki w przyznanej grupie uposażenia, określonej odrębnymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaznaczył, że nie można zatem zgodzić się z zaprezentowaną w skardze wykładnią art. 97a ustawy, która zmierza do wykazania, że w związku ze zmianą przepisów dotyczących wysokości stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, która nastąpiła po objęciu przez skarżącego nowego stanowiska służbowego, zastosowanie w sprawie powinny mieć przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2020 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Skarżący nigdy bowiem nie otrzymywał uposażenia w grupie U 12A w nowej stawce przyjętej w rozporządzeniu MON z dnia 31 marca 2020 r. Działanie nowych przepisów, mających zastosowanie od 1 stycznia 2020 r. nie rozciąga się wstecz, co oznacza, że należne i wypłacone skarżącemu przed 11 listopada 2018 r. uposażenie nie zostanie przeliczone według nowych stawek dla celów ustalenia wysokości odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Ponadto wykładni art. 97a ustawy nie dotyczy wskazywana przez stronę uchwała Sądu Najwyższego z dnia 1 września 2010 r.
W rozpoznawanej sprawie organ przyjął wynagrodzenie z grupy zaszeregowania U 12A, w wysokości 5.330,00 zł, przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, a nie w wysokości 5.910,00 zł, przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych od 1 stycznia 2020 r. Zaznaczył przy tym, że organy przyjęły korzystną dla skarżącego stawkę w wysokości 5.330,00 zł, przewidzianą w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 r., obowiązującym w dacie wypowiedzenia przez skarżącego stosunku służbowego, a nie stawkę w wysokości 4.840 zł, przewidzianą w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. Przepisy rozporządzenia z dnia 22 stycznia 2019 r. miały bowiem zastosowanie do ustalania wysokości uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych od dnia 1 stycznia 2019 r. Natomiast przed dniem 11 listopada 2018 r., kiedy skarżący zajmował poprzednie stanowisko służbowe obowiązywały przepisy rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2278).
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł D. A., zaskarżając wyrok i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik postępowania:
- poprzez błędną wykładnię art. 97a ustawy "poprzez uznanie, że pojęcie "uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym" oznacza uposażenie faktycznie otrzymane, w czasie pełnienia służby na uprzednio zajmowanym stanowisku służbowym (uposażenie, które przysługiwało żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku, w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z grupą uposażenia określoną odrębnymi przepisami i zostało mu wypłacone), a nie (jak winno być poprawnie wyinterpretowane) grupę uposażenia, do której zaszeregowane było zajmowane skarżącego poprzednio stanowisko służbowe, i w oparciu, o którą naliczane byłoby uposażenie zasadnicze oraz dodatki do tego uposażenia należne na tym stanowisku w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, także w związku ze zmianą przepisów dotyczących wysokości stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (uposażenie przysługujące według stawek obowiązujących w czasie wydawania decyzji przez organ I instancji)
i związane z tym niezastosowanie stawek uposażenia zasadniczego dla grupy uposażania U 12A wynikających z załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2020 r., w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. 2020, poz. 572), a błędne zastosowanie stawek uposażenia zasadniczego dla grupy uposażania U 12A wynikających z załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 r. (Dz. U. 2019, poz. 135), w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych."
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego Wyroku i rozpoznanie skargi (poprzez jej uwzględnienie) stosownie do art. 188 p.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skarżący kasacyjnie nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Pismem z 30 września 2022 r. pełnomocnik organu poinformował NSA, iż z dniem 23 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sztab Wojskowy w [...] został przekształcony w Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji, które wstąpiło we wszystkie prawa i obowiązki Sztabu (na podstawie art. 777 ust. 3 i art.778 ust. 3 w zw z art.824 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 655). Adres siedziby organu pozostał bez zmian
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Na wstępie zauważyć należy, że argumentacja autora skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia prawa materialnego stanowi powtórzenie twierdzeń prezentowanych w odwołaniu, a także w skardze do Sądu I instancji, a w konsekwencji jest wyłącznie polemiką ze stanowiskiem organów administracyjnych i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego jest całkowicie chybiony.
Zgodnie z art. 97a ustawy w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w okresie dwunastu miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia podstawę wymiaru należności, o których mowa w art. 94 oraz art. 95 pkt 1 i 2, ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. W myśl art. 95 pkt 1 ustawy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Natomiast stosownie do art. 72 ust. 1 ww. ustawy uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia.
Z zestawienia powyższych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 97a ustawy, ustalane jest w wysokości uposażenia, a więc uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia należnego żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku. Zatem świadczenie to składa się z uposażenia zasadniczego w wysokości przysługującej (wypłacanej) żołnierzowi na tymże stanowisku oraz z dodatków w wysokości otrzymywanej przez żołnierza (wypłacanej mu) na tymże stanowisku. To zaś prowadzi do wniosku o prawidłowości przyjętej przez Sąd I instancji wykładni, zgodnie z którą przepis art. 97a ustawy pragmatycznej dotyczy uposażenia należnego żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca rozróżnił i wyjaśnił pojęcie uposażenia i uposażenia zasadniczego, nie dając podstaw aby w przypadku art. 97a ustawy rozumieć je odmiennie. Zupełnie pozbawione racji i podstaw prawnych jest stanowisko autora skargi kasacyjnej, że uposażenie z art. 97 a ww. ustawy przysługuje według stawek obowiązujących w czasie wydawania decyzji przez organ I instancji.
Przypomnieć należy, że jak wynika z punktu 23 uzasadnienia ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1355) – druk rządowy nr 1278, ratio legis wprowadzenie do wojskowej ustawy pragmatycznej przepisu art. 97a miało za zadanie ograniczyć liczbę wypowiedzeń stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierzy wyznaczonych na wyższe stanowiska służbowe, którzy bezpośrednio po takim wyznaczeniu wypowiadali stosunek zawodowej służby wojskowej. Stąd też propozycja wprowadzenia dodatkowego przepisu, który wprowadza zasadę ograniczającą uprawnienia tych żołnierzy w zakresie ustalenia podstawy wymiaru świadczeń przysługujących z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, uwzględniając uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym (stanowisku służbowym zaszeregowanym do niższej grupy uposażenia).
Celem wprowadzonych zmian było zatem przyjęcie do wyliczeń świadczenia pieniężnego całego uposażenia należnego (tj. nie tylko uposażenia zasadniczego, ale także pozostałych składników uposażenia) na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z grupą uposażenia określoną odrębnymi przepisami i uposażeniem, które zostało mu wówczas wypłacone. Tylko w ten sposób możliwe było osiągnięcie celu zakładanego przez ustawodawcę.
Środki pieniężne, z których wypłaca się świadczenia pieniężne dla żołnierzy zawodowych, w tym świadczenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, pochodzą z budżetu państwa, są środkami publicznymi, a właściwe gospodarowanie tymi środkami leży w interesie społecznym i jest przez społeczeństwo wymagane od organów administracji publicznej. Zatem ich wydatkowanie musi być rygorystycznie przestrzegane w świetle obowiązującego prawa.
Ze ustalonego stanu faktycznego sprawy, który nie został zakwestionowany wynika, że D. A. obowiązki w Wydziale Rekrutacji, z zaszeregowaniem do stopnia wojskowego (STW): por.; U: 12A, objął w dniu [...] października 2018 r. W związku z decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] został on zaszeregowany z dniem [...] listopada 2018 r. do stopnia wojskowego i grupy uposażenia: (STW): kpt.; U: 13. W dniu [...] października 2019 r. skarżący wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej, a więc przed upływem 12 miesięcy od dnia mianowania na wyższy stopień wojskowy. Dlatego też wysokość odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy należało ustalić, przyjmując uposażenie należne oficerowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. przed dniem [...] listopada 2018 r. (zaszeregowanie: STW: por.; U: 12A) z przynależną stawką w wysokości 4.840 zł, przewidzianą w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2278), która obowiązywała do końca 2018 r.
Z bliżej niewyjaśnionych przyczyn, zwłaszcza w świetle obowiązującego prawa, orzekające w sprawie organy przyjęły korzystniejszą dla skarżącego stawkę w wysokości 5.330,00 zł, przewidzianą w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 stycznia 2019 r., o w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 135), która była jednak stosowana dopiero od 1 stycznia 2019 r.
Autor skargi kasacyjnej w sposób bezpodstawny i nie mający pokrycia w obowiązującym prawie zmierzał do wykazania, że w związku ze zmianą przepisów dotyczących wysokości stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, która nastąpiła po objęciu przez skarżącego nowego stanowiska służbowego, zastosowanie w sprawie powinny mieć przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 31 marca 2020 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Skarżący jednak nigdy nie otrzymywał uposażenia w grupie U 12A w tej stawce przyjętej w rozporządzeniu MON z dnia 31 marca 2020 r. Rację ma Sąd I instancji, że działanie nowych przepisów, mających zastosowanie od 1 stycznia 2020 r. nie rozciąga się wstecz, co oznacza, że należne i wypłacone skarżącemu przed 11 listopada 2018 r. uposażenie nie mogło zostać przeliczone według nowych stawek dla celów ustalenia wysokości odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.
Podstawę wymiaru należności, o których mowa w art. 94 oraz art. 95 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.) w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 97a tej ustawy (tj. w przypadku wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w okresie dwunastu miesięcy od dnia objęcia przez tego żołnierza zawodowego wyższego stanowiska służbowego albo stanowiska służbowego o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia), stanowi uposażenie zasadnicze w wysokości przysługującej (wypłacanej) żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z dodatkami w wysokości otrzymywanej przez żołnierza na tymże stanowisku tj. w dacie zajmowania tego stanowiska, zgodnie z grupą uposażenia określoną odrębnymi przepisami i stawkami uposażenia, które wówczas miały zastosowanie.
Podsumowując, brak jest podstaw żeby przyjąć, iż uposażenie powinno być naliczane stosownie do wysokości stawek obowiązujących w czasie wydawania decyzji przez organ I instancji, tj. w oparciu o rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych obowiązujące dopiero od 1 stycznia 2020 r.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę