III OSK 6155/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, potwierdzając zasadność wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia, nawet przy zmianie przepisów i zwłoce organu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.O. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Organ wymierzył karę pieniężną za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, uznając, że zastosowanie miały przepisy poprzednio obowiązujące ze względu na zakaz retroakcji. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, oddalając ją i odrzucając zarzuty dotyczące przedawnienia, wadliwych ustaleń faktycznych oraz naruszenia przepisów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł. Kara została nałożona za przetwarzanie odpadów na działkach bez wymaganego zezwolenia. Sąd I instancji uznał, że mimo zmiany przepisów w trakcie postępowania, zastosowanie miały przepisy poprzednio obowiązujące, a także że nie doszło do przedawnienia roszczenia. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organów, które wykazały deponowanie odpadów, w tym niebezpiecznych, na terenach nieprzystosowanych do tego celu. Skarżący zarzucał m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczącą przedawnienia, niewłaściwe zastosowanie przepisów o karach pieniężnych oraz wadliwość postępowania organu odwoławczego z powodu zwłoki. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zobowiązanie do zapłaty kary pieniężnej powstaje z dniem doręczenia decyzji organu I instancji, a nie z dniem stwierdzenia naruszenia. Podkreślono, że decyzja organu I instancji została wydana z zachowaniem terminu, co przerwało bieg przedawnienia. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwych ustaleń faktycznych i sposobu wymierzenia kary, wskazując, że skarżący nie wykazał konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań, a wysokość kary została ustalona zgodnie z przepisami. Sąd uznał również, że zwłoka organu odwoławczego, choć znaczna, nie miała wpływu na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Zobowiązanie do zapłaty administracyjnej kary pieniężnej powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej tę karę. Termin przedawnienia należy liczyć od daty wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary, a nie od daty stwierdzenia naruszenia. Wydanie decyzji organu I instancji z zachowaniem terminu przerywa bieg przedawnienia.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że obowiązek podatkowy w przypadku administracyjnych kar pieniężnych aktualizuje się najwcześniej w dacie wszczęcia postępowania, a zobowiązanie powstaje z dniem doręczenia decyzji. Wydanie decyzji organu I instancji z zachowaniem terminu jest kluczowe dla przerwania biegu przedawnienia, nawet jeśli organ odwoławczy orzeka po jego upływie, o ile nie zwiększa to zakresu zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.o. art. 194 § 1 pkt 4
Ustawa o odpadach
Podstawa do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów bez zezwolenia.
Pomocnicze
u.o. art. 202
Ustawa o odpadach
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Działu III Ordynacji podatkowej w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych.
o.p. art. 68 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 21 § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Przepis określający moment powstania zobowiązania podatkowego.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania organów w granicach prawa.
k.p.a. art. 35 § 1, 2, 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw administracyjnych.
u.o. art. 197 § 1
Ustawa o odpadach
Uprawnienie organów do przeprowadzania kontroli.
u.o. art. 198 § 1, 2
Ustawa o odpadach
Obowiązki organów w zakresie określania rodzaju naruszenia i wysokości kary.
u.o. art. 199
Ustawa o odpadach
Kryteria ustalania wysokości administracyjnej kary pieniężnej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA uznał, że przedawnienie nie nastąpiło, ponieważ decyzja organu I instancji została wydana z zachowaniem terminu, co przerwało bieg przedawnienia. NSA uznał, że ustalenia faktyczne organów były wystarczające do wymierzenia kary, a skarżący nie wykazał konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań. NSA uznał, że zwłoka organu odwoławczego nie miała wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia. Zarzut wadliwych ustaleń faktycznych. Zarzut dowolnego wymierzenia kary bez pomiarów. Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez zwłokę organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Nie ulega wątpliwości, że w odniesieniu do administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów ustawy o odpadach zastosowanie mają przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepisy o przedawnieniu. Po stronie skarżącego nie powstała zatem przed wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej żadna skonkretyzowana powinność zapłaty tej kary. Nawet jednak przy przyjęciu, że termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z dniem zakończenia kontroli skarżącego (25 maja 2015 r.), to dla ustalenia, czy termin przedawnienia został przekroczony, znaczenie miałaby wyłącznie data zakończenia postępowania przed organem I instancji (24 listopada 2015 r.). Wbrew tym twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji uznał, że wystarczającą i wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych w tej sprawie stanowił protokół kontroli z 25 maja 2015 r. Sąd I instancji jednoznacznie stwierdził, że w tej sprawie doszło do znacznej (kilkuletniej) zwłoki w rozpoznaniu przez organ odwołania, jednak nie miało to wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
sprawozdawca
Piotr Korzeniowski
członek
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych, w szczególności w kontekście zmiany przepisów prawa i zwłoki organów administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o odpadach i przepisami Ordynacji podatkowej. Interpretacja przedawnienia może mieć szersze zastosowanie, ale wymaga analizy w kontekście konkretnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia kar administracyjnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje również, jak sądy interpretują przepisy w przypadku zmian legislacyjnych i zwłoki organów.
“Kara za odpady: Czy przedawnienie chroni przedsiębiorcę, gdy organ zwleka?”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 6155/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Piotr Korzeniowski Teresa Zyglewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane IV SA/Wa 2469/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-14 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 992 art. 194 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 2469/20 w sprawie ze skargi A.O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 7 września 2020 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 14 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.O. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 7 września 2020 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 24 listopada 2015 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł za przetwarzanie odpadów na działce nr [...]/1 obręb [...] i na działce nr [...]/3 obręb [...], bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. Decyzją z 7 września 2020 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję organu I instancji w całości i na podstawie art. 194 ust 1 pkt 4 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (w brzmieniu obowiązującym do 4 września 2018 r. - Dz.U. z 2018 r., poz. 992 ze zm. – dalej: ustawa o odpadach) wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 50 000 zł, za przetwarzanie odpadów na działce nr [...]/1 obręb [...] i na działce nr [...]/3 obręb [...] bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji wskazał, że od 19 grudnia 2014 r. do 25 maja 2015 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę działalności skarżącego. Celem kontroli było ustalenie, czy skarżący spełnia wymogi w zakresie postępowania z odpadami, w tym z odpadami niebezpiecznymi. W czasie kontroli ustalono, że skarżący posiada koncesję Starosty Wołowskiego z 24 marca 2005 r. na wydobycie kruszywa naturalnego ze złoża "[...] IV", położonego na przedmiotowych działkach. W dniu 19 grudnia 2014 r. organ I instancji przeprowadził oględziny z udziałem funkcjonariuszy Policji, podczas których stwierdzono, że na kontrolowanym terenie wydobywane jest kruszywo naturalne w postaci różnoziarnistego piasku z domieszką żwirów i przewarstwieniami gliniastymi. Podczas oględzin stwierdzono, że równolegle z wydobyciem kruszywa następuje zasypywanie miejsc po wydobyciu różnego rodzaju odpadami. Na działkach deponowane są odpady z budowy, w tym niepokruszone elementy wielkogabarytowe (płyty, słupy), elementy ceramiki budowlanej, folie, tworzywa sztuczne, kawałki asfaltu, drewno budowlane, opakowania po farbach, zmieszane odpady z budowy i remontów oraz inne odpady z utrzymania zieleni w tym gałęzie, liście i trawa, a także inne odpady np. opony i wersalka. Stwierdzono występowanie charakterystycznego chemicznego zapachu, pochodzącego z wypełnionego odpadami wyrobiska. Na dnie wyrobiska pobrano próbkę odpadu zaklasyfikowanego jako odpad o kodzie 17 05 03* (gleba i ziemia, w tym kamienie, zawierające substancje niebezpieczne). W wyniku analizy ustalono, że w pobranej próbce znajdują się następujące związki: naftalen, pochodne naftalenu, pochodne benzenu, triofen, chloro anilina, polimery z grupy siloksanów oraz alleny. W trakcie oględzin przeprowadzonych 14 stycznia 2015 r. stwierdzono w miejscach wydobycia kruszywa obecność ziemi, gruzu, odpadów z budowy i remontów, ceramiki budowlanej, folii, tworzyw sztucznych, w tym opakowań po farbach, kawałków betonu, asfaltu, żużlu popiołów opon, odpadów z utrzymania zieleni (gałęzie i trawa), zmieszanych odpadów budowlanych, elementów sprzętu AGD, wersalki, płyt eternitowych, folii, pianek montażowych, wełny mineralnej, opakowań po piankach, niepokruszonych konstrukcji betonowych (płyty, słupy) kawałków rur PCV oraz pojedynczych ram okiennych. Odpady te zdeponowane były w różnych miejscach, na skarpach, na dnie wyrobisk i w zagłębieniach. W trakcie oględzin pobrano próbkę odpadu, określoną przez właściciela terenu jako perlit, którą poddano analizie porównawczej. Analiza próbki odpadu wykazała dużą zawartość tlenku siarki SO3 (zawartość ok. 17,7 razy większa niż w przypadku perlitu handlowego), co potwierdza zdeponowanie zanieczyszczonego zużytego perlitu. Natomiast w czasie oględzin przeprowadzonych 7 kwietnia 2015 r. dokonano odwiertów. Organ I instancji pobrał próbki odpadów zdeponowanych pod powierzchnią ziemi. We wszystkich poddanych analizie próbkach występował naftalen lub jego pochodne. Naftalen charakteryzowany jest jako substancja szkodliwa oraz niebezpieczna dla środowiska zgodnie z kryteriami klasyfikacji substancji niebezpiecznych. Ustalenia z kontroli wykazały, że obszar przekształcony obejmuje całą powierzchnię działki [...]/1 i część działki [...]/3. Głębokość zdeponowanych odpadów wynosi od 3,2 m do 4,6 m. Działka nie jest przygotowana do deponowania odpadów, tj. teren nie posiada uszczelnienia, brak jest instalacji zbierającej odcieki oraz brak jest piezometrów. Na terenie deponowane są odpady niebezpieczne, w tym zanieczyszczona substancjami niebezpiecznymi ziemia i gleba, eternit zawierający azbest i zużyty perlit. Ponadto przeprowadzona kontrola wykazała, że skarżący nie prowadzi ewidencji odpadów umożliwiającej określenie przyjętych oraz zdeponowanych odpadów na terenie kontrolowanego wyrobiska. W związku z tym ustalono, że skarżący nie posiadał uregulowanego stanu formalno-prawnego w zakresie przetwarzania odpadów. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole kontroli, podpisanym przez kontrolującego i skarżącego Organ odwoławczy przedstawił szczegółowo stan prawny sprawy uznając, że należało orzec o wymierzeniu skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 50 000 zł, na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach. Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący. Oddalając skargę Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego, że pomimo zmiany w toku postępowania odwoławczego stanu prawnego, dotyczącego wymierzania przedmiotowych administracyjnych kar pieniężnych, zastosowanie w tej sprawie znajdują regulacje poprzednio obowiązujące, tj. art. 194 ust. 1 pkt 4 i art. 194 ust. 3 w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji dokonanych ustawą z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1479); ustawą z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018. poz. 1592) oraz ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1403). Wynika to z generalnego zakazu retroaktywnego działania przepisów prawa o charakterze sankcyjnym, wynikającego z zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 78, poz. 483 ze zm.). Ponadto regulacje dotychczasowe były dla skarżącego względniejsze, ponieważ niższa była dolna granica administracyjnej kary pieniężnej. Sąd I instancji wskazał, że w tej sprawie doszło do znacznej (kilkuletniej) zwłoki w rozpoznaniu przez organ odwołania, jednak nie miało to wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji orzekł ponadto, że w tej sprawie nie doszło do przedawnienia dopuszczalności wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej, w szczególności na podstawie art. 202 ustawy o odpadach w związku z art. 68 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.). Przede wszystkim Sąd I instancji wskazał, że decyzja w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest decyzją kształtującą stosunek administracyjnoprawny, a zatem posiada charakter konstytutywny (ustalający). Jednocześnie jest decyzją całkowicie odmienną niż decyzja wymiarowa, która jest konkretyzacją istniejącego wcześniej stosunku prawnego. Po stronie skarżącego nie powstała zatem przed wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej żadna skonkretyzowana powinność zapłaty tej kary. Nawet jednak przy przyjęciu, że termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z dniem zakończenia kontroli skarżącego (25 maja 2015 r.), to dla ustalenia, czy termin przedawnienia został przekroczony, znaczenie miałaby wyłącznie data zakończenia postępowania przed organem I instancji (24 listopada 2015 r.). Przyjmuje się bowiem, że obowiązek podatkowy przekształca się w zobowiązanie podatkowe w dacie doręczenia podatnikowi decyzji organu I instancji. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, że wydane w sprawie decyzje zostały oparte na wadliwych ustaleniach faktycznych. W ocenie skarżącego miało to polegać na błędnym przyjęciu, że skarżący deponuje od 2005 r. odpady niebezpieczne w znacznych ilościach, podczas gdy w rzeczywistości do 2013 r. skarżący nie prowadził żadnej działalności. Ponadto trakcie kontroli stwierdzono występowanie jedynie śladowych ilości odpadów niebezpiecznych, co potwierdzały również kontrole pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu, przeprowadzone w czerwcu 2014 r. Wbrew tym twierdzeniom skarżącego Sąd I instancji uznał, że wystarczającą i wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych w tej sprawie stanowił protokół kontroli z 25 maja 2015 r. Wynika z niego, że skarżący prowadził przetwarzanie odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych bez zezwolenia na przetwarzanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Do protokołu skarżący nie wniósł zastrzeżeń. W ocenie Sądu I Instancji, ustalenia poczynione w oparciu o wyniki przeprowadzonych kontroli i aktualne na datę sporządzania protokołu, były wystarczające do wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w przyjętej wysokości, o czym przesądza charakter stwierdzonych naruszeń. Nawet hipotetyczne założenie, że w zaskarżonej decyzji podano nieścisłe dane co do długości okresu prowadzenia przez skarżącego działalności oraz co do wcześniejszych, pozytywnych dla skarżącego czynności kontrolnych, nie ma wpływu na wynik sprawy. Okoliczności te nie podważają prawidłowości ustaleń organów w zakresie przestrzegania przez skarżącego przepisów ustawy o odpadach. W ocenie Sądu I instancji, organy nie naruszyły art. 197 ust. 2 i art. 198 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, co miało polegać na wymierzeniu skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 50.000 zł w sposób dowolny, bez przeprowadzenia pomiarów i badań ilości i jakości zgromadzonych i ujawnionych w czasie kontroli w 2015 r. odpadów, a także na braku wzięciu pod uwagę sytuacji majątkowej skarżącego. Sąd I instancji wskazał, że wbrew zarzutom skargi, ustalenie wysokości administracyjnej kary pieniężnej nastąpiło na podstawie kryteriów przewidzianych w art. 199 ustawy o odpadach (str. 11 – 14 zaskarżonej decyzji). Organ odwoławczy przeprowadził szczegółową analizę rodzaju naruszenia i jego wpływu na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okresu trwania naruszenia i rozmiarów prowadzonej działalności, a także skutków tych naruszeń i wielkości zagrożenia. Brak było natomiast podstaw do uwzględnienia przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej sytuacji majątkowej skarżącego. Do administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące ulg w spłacie zobowiązań, jednak wymaga to przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym przedmiocie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. W pierwszej kolejności skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach i art. 202 tej ustawy oraz w związku z art. 68 § 1 i art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Polegało to na przyjęciu, że po uchyleniu w całości decyzji organu I instancji, w tym samym stanie faktycznym przy jednoczesnej zmianie przepisów ustawy o odpadach, organ odwoławczy mógł wydać decyzję z 7 września 2020 r. W ocenie skarżącego, zgodnie art. 68 § 1 i art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe skarżącego z 2015 r. w chwili wydania nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy, nie mogło nastąpić ze względu na upływ trzyletniego okresu przedawnienia Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 202 ustawy o odpadach przez pominięcie treści odesłania z art. 202 ustawy o odpadach nakazującego w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosować odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z "art. 197 ust. 2" i "art. 198 ust. 1 i 2" ustawy o odpadach przez wymierzenie skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 50 000 zł w sposób dowolny, bez przeprowadzenia pomiarów ilości i jakości zgromadzonych i ujawnionych w czasie kontroli odpadów. Ponadto, naruszenie powyższych przepisów polegało na oparciu się przy wymiarze kary na nieobowiązującym w czasie wszczęcia postępowania w 2015 r. ust. 3 załącznika nr 6 do znowelizowanej ustawy o odpadach (Dz.U. z 2018 r. poz. 992). Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art.145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwą konstrukcję uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Polegało to na braku wyjaśnienia, jaki wpływ na wynik postępowania miały rażące uchybienia organu odwoławczego w zakresie stosowania art. 6, art. 12 § 1, art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. W ocenie skarżącego, wbrew zasadom praworządności z art. 6 i art. 7 k.p.a. organ odwoławczy rozpoznał po prawie 5 latach. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uwzględnienie skargi i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Po pierwsze, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.) w związku z art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach i art. 202 tej ustawy oraz w związku z art. 68 § 1 i art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jak i zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 202 ustawy o odpadach. Zarzut ten dotyczy przedawnienia i w związku z tym braku możliwości wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym stanowi art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z kolei zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Stosując cytowane przepisy odpowiednio, do czego uprawnia art. 202 ustawy o odpadach, uznać należy, że zobowiązanie w postaci obowiązku uiszczenia administracyjnej kary pieniężnej powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej tę karę. Obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach (art. 4 Ordynacji podatkowej). Nie ulega wątpliwości, że w odniesieniu do administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów ustawy o odpadach zastosowanie mają przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepisy o przedawnieniu. Należy jednak pamiętać, że art. 202 ustawy o odpadach odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Działu III Ordynacji podatkowej, co oznacza stosowanie wprost, z koniecznymi modyfikacjami lub brak stosowania. W przypadku administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów, w dacie przeprowadzenia kontroli, jak również w dacie jej zakończenia i podpisania protokołu kontroli, z której wynika to naruszenie, nie zachodzi jeszcze nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Ten nieskonkretyzowany obowiązek aktualizuje się co najwyżej w dacie wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i od tej daty należy liczyć termin przedawnienia ustalenia zobowiązania w postaci administracyjnej kary pieniężnej, czyli w tej sprawie 3 sierpnia 2015 r. Decyzja organu I instancji konkretyzująca obowiązek i ustalająca wysokość zobowiązania została wydana 24 listopada 2015 r., a więc niewątpliwie z zachowaniem terminu z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Bez znaczenia jest w związku z tym, że decyzja organu odwoławczego została wydana dopiero 7 września 2020 r., ponieważ zasadnicze znaczenie dla przerwania biegu terminu przedawnienia miało wydanie decyzji organu I instancji, szczególnie uwzględniając, że powodem uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, była wyłącznie zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zmianie nie uległa natomiast wysokość administracyjnej kary pieniężnej, jak i podstawa faktyczna jest wymierzenia. Zarówno w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się bowiem, że po upływie terminu przedawnienia możliwe jest wydanie przez organ odwoławczy decyzji określającej wysokość zobowiązania, o ile nie zwiększa ona zakresu zobowiązania, a decyzja organu I instancji została wydana z zachowaniem terminu (por. L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany do art. 68, LEX/el. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2019 r. II FSK 35/18). Po drugie, na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z "art. 197 ust. 2" i "art. 198 ust. 1 i 2" ustawy o odpadach. Wbrew bowiem twierdzeniom skargi kasacyjnej, wymierzenie skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej nastąpiło na skutek kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu, do czego uprawnia art. 197 pkt 1 ustawy o odpadach. Skarżący nie podważył skutecznie wyników tej kontroli, jak również nie wykazał konieczności przeprowadzenia pomiarów i badań prowadzonych przez podmiot obowiązany do takich pomiarów i badań (art. 197 pkt 2 ustawy o odpadach, błędnie powołany w skardze kasacyjnej jako art. 197 ust. 2). Nie ulega również wątpliwości, że w zaskarżonej decyzji określono zarówno rodzaj naruszenia i dzień stwierdzenia naruszenia, jak i wysokość administracyjnej kary pieniężnej (art. 198 pkt 1 i 2 ustawy o odpadach, również błędnie powołanych w skardze kasacyjnej jako art. 198 ust. 1 i 2). Po trzecie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organ odwoławczy nie stosował w sprawie nieobowiązującego w dacie kontroli oraz wydania decyzji organu I instancji załącznika nr 6 do ustawy o odpadach. Organ odwoławczy wskazał, że administracyjna kara pieniężna powinna zostać ustalona zgodnie ze wzorem wskazanym w tym załączniku, ale jednocześnie wyjaśnił, że organ I instancji nie określił objętości bryły zgromadzonych odpadów, a skarżący nie przedstawił żadnych danych ewidencyjnych umożliwiających zastosowanie odpowiedniego wzoru. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że uwzględniając art. 139 k.p.a. administracyjna kara pieniężna została wymierzona w takiej samej wysokości, w jakiej karę tę wymierzył organ I instancji. Po czwarte, nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do zarzutów skargi podnoszących naruszenie przez organ art. 6, art. 12 § 1, art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji jednoznacznie stwierdził, że w tej sprawie doszło do znacznej (kilkuletniej) zwłoki w rozpoznaniu przez organ odwołania, jednak nie miało to wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Jednocześnie skarżący nie wykazał w żaden sposób, że naruszenie ustawowych terminów rozpoznania odwołania miało wpływ na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI