III OSK 612/24

III OSK 612/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Sławomir Pauter
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 161
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: asystent sędziego Marita Sikora po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 613/23 w sprawie ze skargi B.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2020 r. nr 2613 w przedmiocie zwolnienia ze służby I. Oddala skargę kasacyjną, II. Odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 613/23, przy udziale Rzecznika Praw Obywatelskich, oddalił skargę B.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2020 r. nr 2613 w przedmiocie zwolnienia ze służby. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
[...] Rejonowa Komisji Lekarska [...], orzeczeniem z dnia 6 lutego 2019 r., nr [...] uznała B.M. za zdolną do służby w Policji z ograniczeniem kat. "B". Stwierdziła jednocześnie, że wymieniona jest trwale niezdolna do służby na zajmowanym stanowisku. Komisja wskazała jednocześnie, że przeciwwskazana jest służba na stanowiskach związanych z wysoką sprawnością fizyczną, pracą w wymuszonej, monotonnej pozycji ciała i stresorodną. Od orzeczenia nie wniesiono odwołania. Orzeczenie stało się prawomocne.
Następnie pismem z dnia 4 marca 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] zwrócił się do komendantów miejskich i powiatowych jednostek Policji garnizonu [...] o udzielenie informacji, czy w podległych im jednostkach organizacyjnych Policji znajdują się stanowiska w 5 grupie zaszeregowania, na których służbę mógłby pełnić policjant, wobec którego komisja lekarska stwierdziła: przeciwwskazana służba na stanowiskach związanych z wysoką sprawnością fizyczną, pracą w wymuszonej, monotonnej pozycji ciała i stresorodną. Żadna z jednostek nie wskazała takiego stanowiska.
Komendant Wojewódzki Policji [...], rozkazem personalnym z dnia 5 marca 2019 r., nr 1284 przeniósł policjantkę z dniem 6 marca 2019 r. do dyspozycji KWP [...].
Powołana w dniu 6 marca 2019 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji [...] komisja do oceny warunków służby na stanowiskach KWP [...], w związku z orzeczeniem RKL stwierdziła, że w strukturze organizacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji [...] nie ma stanowiska, na którym mógłby pełnić służbę policjant, posiadający stwierdzone orzeczeniem komisji lekarskiej przeciwwskazania do służby na stanowiskach związanych z wysoką sprawnością fizyczną, pracą w wymuszonej, monotonnej pozycji ciała i stresorodną.
KWP [...] pismem z dnia 1 kwietnia 2019 r. zawiadomił policjantkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161, dalej "ustawa o Policji") .
Organ wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów [...] o wydanie opinii w sprawie zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. W odpowiedzi poinformowano, że Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów [...] nie wniósł uwag co do trybu zwolnienia policjantki ze służby w Policji.
Następnie Komendant Wojewódzki Policji [...] rozkazem personalnym z dnia 29 maja 2019 r., nr 1938, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwolnił policjantkę ze służby z dniem 20 czerwca 2019 r.
Komendant Główny Policji, rozkazem personalnym z dnia 12 września 2019 r., nr 3105 uchylił powyższy rozkaz personalny z dnia 29 maja 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji, pismem z dnia 14 listopada 2019 r., zwrócił się do komendantów miejskich i powiatowych jednostek Policji garnizonu [...] o udzielenie informacji, czy w podległych im jednostkach organizacyjnych Policji znajdują się stanowiska służbowe, na których służbę mógłby pełnić policjant, wobec którego komisja lekarska orzekła kategorię zdolności do służby "B" - zdolny do służby z ograniczeniem, które zostało określone następująco: przeciwwskazana służba na stanowiskach związanych z wysoką sprawnością fizyczną, pracą w wymuszonej, monotonnej pozycji ciała i stresorodną. Żadna z jednostek, do których się zwrócono, nie wskazała takiego stanowiska.
Następnie Komendant Wojewódzki Policji [...] decyzją z dnia 29 listopada 2019 r., nr 418/2019 powołał komisję do oceny warunków służby na stanowiskach Komendy Wojewódzkiej Policji [...] w związku z orzeczeniem RKL z dnia 6 lutego 2019 r. I Zastępca KWP [...] zwrócił się do RKL o wyjaśnienie sformułowań zawartych w orzeczeniu z dnia 6 lutego 2019 r. W odpowiedzi Przewodniczący RKL, poinformował, że w omawianym orzeczeniu określono przeciwwskazania do pełnienia służby przez policjanta, poprzez zawarcie określenia: "przeciwwskazana służba na stanowiskach związanych z wysoką sprawnością fizyczną, pracą w wymuszonej, monotonnej pozycji ciała i stresorodną". Wskazał, że komisja lekarska nie posiada kompetencji do obsady stanowisk służbowych w jednostce kierującej. O szczegółowe określenie, na jakim stanowisku policjantka może pełnić służbę, należy zwrócić się do lekarza medycyny pracy sprawującego opiekę profilaktyczną nad funkcjonariuszami Policji.
Pismem z 9 grudnia 2019 r. Naczelnik Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego KWP [...], w ramach wykonywanej funkcji przewodniczącego komisji do oceny warunków służby, wystąpił do Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP [...] z prośbą o udzielenie informacji, czy policjantka, w związku z wydanym wobec niej orzeczeniem komisji lekarskiej, spełnia wymagania dla poszczególnych, wskazanych w tym piśmie, wakujących stanowisk służbowych w KWP [...].
W odpowiedzi wskazano, że policjantka spełnia wymagania w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby do mianowania na stanowisko specjalisty Zespołu Ochrony Osób Zagrożonych Wydziału Kryminalnego KWP [...], natomiast nie spełnia wymagań w zakresie kwalifikacji zawodowych do mianowania na stanowiska: eksperta Zespołu Operacji Policji Sztabu Policji i Zastępcy Naczelnika Wydziału do walki z Przestępczością Gospodarczą KWP [...].
Przewodniczący komisji do oceny warunków służby wystąpił do lekarza Centrum Medycznego [...] z prośbą o zajęcie stanowiska w zakresie tego, czy osoba, wobec której wydano orzeczenie z dnia 6 lutego 2019 r. może pełnić służbę na wskazanych stanowiskach. Do pisma tego załączono m.in. karty opisu stanowisk pracy.
Kierownik Poradni Medycyny Pracy Centrum Medycznego [...], pismem z dnia 18 grudnia 2019 r. poinformował, że osoba, której dotyczy orzeczenie RKL mogłaby pełnić służbę na stanowisku "Zastępcy Naczelnika Wydziału", bowiem ewentualna praca Z-cy Naczelnika Wydziału - biurowa, przy monitorze, przy znikomym lub akceptowalnym poziomie ryzyka zawodowego (przy aprobacie zainteresowanej), mogłaby spełnić kryteria zdrowotne wyrażone w orzeczeniu. Nadto podniósł, że osoba, która ma zaburzenia o charakterze emocjonalnym, mimo, że w karcie ryzyka stanowiska pracy Zastępcy Naczelnika czynniki dotyczące stresu opisane są jako znikome i akceptowalne, narażona będzie na zbyt duże obciążenie natury psychicznej i może to doprowadzić do pogorszenia ogólnego stanu zdrowia. Ponadto lekarz ten wyjaśnił, że jako lekarz specjalista medycyny pracy ocenia tylko kwalifikacje zdrowotne pracowników na podstawie czynników ryzyka na danym stanowisku pracy. Drugą kwestią w sprawie zatrudnienia pracownika są jego kompetencje, przygotowanie zawodowe oraz opinia z miejsca pracy.
W tych okolicznościach Komendant Wojewódzki Policji [...] rozkazem personalnym z dnia 24 lutego 2020 r., nr 353 zwolnił policjantkę, pozostającą w dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...], ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z dniem 5 marca 2020 r. Rozkazowi temu nadał, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności.
Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia 26 czerwca 2020 r., nr 2613 utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia 24 lutego 2020 r. Rozpoznając sprawę, KGP stwierdził, że materiał dowodowy wymaga uzupełnienia w trybie art. 136 k.p.a. Wobec tego pismem z 7 maja 2020 r. zwrócił się do KWP [...] o przekazanie informacji, czy obecnie w KWP [...] znajdują się wakujące stanowiska służbowe, na których policjantka, przy uwzględnieniu jej kwalifikacji zawodowych i ogólnych, dotychczasowego przebiegu służby, a także ograniczeń wskazanych w orzeczeniu RKL, mogłaby pełnić służbę. W szczególności poproszono o wskazanie, czy wakaty na danych stanowiskach służbowych występują w Policyjnej Izbie Dziecka Wydziału Konwojowego KWP [...] oraz w Sekcji Badań Dokumentów i Technik Audiowizualnych KWP [...].
W piśmie z dnia 25 maja 2020 r. KWP [...] przedstawił informację o stanie wakatów w Komendzie Wojewódzkiej Policji [...], według stanu na 22 maja 2020 r., z uwzględnieniem wydanych decyzji o przeniesieniach i zmianach przeszeregowania ze skutkiem od 1 czerwca 2020 r. Organ I instancji odniósł się również szczegółowo do możliwości pełnienia przez policjantkę służby na poszczególnych, wskazanych stanowiskach służbowych.
Organ II instancji wskazał, że istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie policjantki w służbie narusza ważny interes tej służby. Okoliczności faktyczne muszą natomiast odnosić się do art. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej podstawowych zadań należą w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (art. 1 ust. 2 pkt 1), ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania (art. 1 ust. 2 pkt 2).
Organ wskazał, że policjantka nie spełnia wymagań formalnych w zakresie kwalifikacji zawodowych niezbędnych do mianowania na stanowisko eksperta, wynikających z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz. U. Nr 123, poz. 857 ze zm.), bowiem nie posiada wyższych kwalifikacji zawodowych.
Wyjaśniono, że wolne stanowiska detektywa i specjalisty w Wydziale do walki z Przestępczością Gospodarczą i w Wydziale Techniki Operacyjnej KWP [...], to stanowiska, na których realizowane są zadania z zakresu pracy operacyjnej. Służba ta obarczona jest zaś wysokim poziomem stresu i wymaga wysokiej sprawności fizycznej. Ograniczenia określone w orzeczeniu RKL z dnia 6 lutego 2019 r. wykluczają możliwość pełnienia przez stronę służby na tych stanowiskach. Zadania referentów w Wydziale Konwojowym KWP [...] polegają natomiast na wykonywaniu czynności związanych z konwojowaniem i doprowadzaniem osób. Od funkcjonariusza wykonującego te czynności wymagana jest wysoka sprawność fizyczna. Policjanci realizujący dane czynności służbowe zobowiązani są do dokonywania co najmniej sprawdzania prewencyjnego osób, stosowania środków przymusu bezpośredniego, w tym siły fizycznej. Dodatkowo, częste wyjazdy związane z dowożeniem zatrzymanych, wiążą się z wielogodzinnym przebywaniem w pojeździe służbowym, co kwalifikuje się jako praca w wymuszonej, monotonnej pozycji ciała, co również wyklucza możliwość pełnienia przez stronę służby na tych stanowiskach. W odniesieniu do wakatu na stanowisku asystenta w Sekcji Biologii Laboratorium Kryminalistycznego organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z dokumentem Polskiego Centrum Akredytacji - Akredytacja laboratoriów badawczych - dostawców usług kryminalistycznych wykonujących czynności laboratoryjne - DAB 10 pkt 4.3. Wymagania dotyczące personelu, personel wykonujący samodzielnie "badania genetyczne powinien, co najmniej mieć wykształcenie wyższe (zakończone uzyskaniem tytułu zawodowego magistra lub równoważnego) biologiczne, chemiczne, medyczne lub pokrewne". Proces kształcenia w kierunku uzyskania uprawnień biegłego może rozpocząć tylko osoba, która takie kierunkowe wykształcenie posiada. Mając na uwadze posiadany Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr AB 1368 nadany przez Polskie Centrum Akredytacji, Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji [...] jest zobligowane do przestrzegania zapisów dokumentów wydanych przez PCA w tym DAB 10. Policjantka nie posiada natomiast kierunkowego wykształcenia, przez co nie może pełnić służby w tej komórce organizacyjnej.
KGP podał też, że KWP wyjaśnił nadto, że aktualnie brak jest wakatów w Policyjnej Izbie Dziecka Wydziału Konwojowego KWP [...] i w Sekcji Badań Dokumentów i Technik Audiowizualnych Laboratorium Kryminalistycznego KWP [...], które to komórki organizacyjne były wskazane przez policjantkę, jako te, w których ewentualnie chciałaby pełnić służbę. Komendant Wojewódzki Policji [...] stwierdził, że uwzględniając kwalifikacje zawodowe i ogólne, dotychczasowy przebieg służby, a także ograniczenia wskazane w orzeczeniu RKL z dnia 6 lutego 2019 r., w Komendzie Wojewódzkiej Policji [...] brak jest wakujących stanowisk służbowych, na których policjantka mogłaby pełnić służbę. KGP zauważył też, że organ I instancji wskazał wszystkie wakujące na dany dzień stanowiska służbowe w KWP [...], a nie tylko stanowiska równorzędne do zajmowanego przez policjantkę. Za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 38 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie i tym samym niepodjęcie żadnych kroków mających na celu zbadanie możliwości mianowania strony lub jej powołania na inne stanowisko, które uwzględniałoby jej ograniczenia zdrowotne.
KGP stwierdził, że ponowne przeprowadzenie przez KWP [...] oraz przez KGP postępowanie dowodowe doprowadziło do jednoznacznych wniosków, że policjantka, ze względu na ograniczenia wskazane w orzeczeniu RKL z dnia 6 lutego 2019 r., mając na względzie posiadane przez nią kwalifikacje zawodowe, doświadczenie i wykształcenie ogólne, a także aktualne potrzeby służby, nie może w dalszym ciągu służby tej pełnić. KGP stwierdził, że w interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje zwolnienie ze służby w Policji. Organ stwierdził, że przedstawiony stan faktyczny związany ze stwierdzonymi u policjantki ograniczeniami zdrowotnymi, które uniemożliwiają pełnienie służby przez wymienioną ze względu na brak w strukturze organizacyjnej KWP [...], a także w jednostkach organizacyjnych województwa [...], stanowiska służbowego, na którym mogłaby ona realizować zadania służbowe, słusznie został potraktowany jako sprzeczny z ważnym interesem służby, a tym samym jako uzasadniający rozwiązanie z policjantką stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
KGP podkreślił, że w tej sytuacji przełożony właściwy w sprawach osobowych był nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do podjęcia takich działań, by służbę pełnili policjanci posiadający pełną zdolność do podjęcia czynności służbowych, realizując tym samym ustawowe zadania Policji na rzecz społeczeństwa.
KGP wskazał jednocześnie, że wbrew twierdzeniom strony, interesu służby nie narusza sam fakt uznania policjantki przez komisję lekarską za zdolną do służby w Policji z ograniczeniem kategorii "B". W przepisach prawa została wprowadzona kategoria - "zdolny do służby z ograniczeniem", zatem stwierdzenie przez komisję lekarską ograniczeń zdrowotnych nie może samo w sobie stanowić podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Faktem jest przy tym, że służbę w Policji pełnią policjanci legitymujący się orzeczeniem o treści wskazanej w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tj. zaliczeni do kategorii "B" - zdolni do służby z ograniczeniem). Istotne jest natomiast, jakiego rodzaju ograniczenia do pełnienia służby zostały określone przez komisję lekarską, jakie są wskazania lekarskie co do warunków służby i czy wymagania te mogą zostać zrealizowane tak, aby pełnienie służby nie stanowiło zagrożenia dla zdrowia lub życia funkcjonariusza. Brak jest jednak podstaw zarówno faktycznych, jak i prawnych do tego, aby na potrzeby niniejszego postępowania dokonywać ustaleń, ilu funkcjonariuszy garnizonu [...] aktualnie pełni służbę z ograniczeniami kat. "B", a tym bardziej, jakiego rodzaju są to ograniczenia. Nie można przy tym wykluczyć sytuacji, w której ograniczenia do pełnienia służby wskazane przez komisję lekarską będą tego rodzaju, że nie będzie możliwe mianowanie policjanta na jakiekolwiek stanowisko służbowe w określonych strukturach organizacyjnych formacji uzbrojonej, w której zasadniczą rolę odgrywa posiadanie odpowiedniej zdolności fizycznej i psychicznej. Zarówno w omawianej sprawie, jak i w przypadku każdego innego funkcjonariusza Policji kwestia możliwości pełnienia służby na danym stanowisku służbowym, w związku z orzeczonymi przez komisję lekarską ograniczeniami, badana jest przez właściwych przełożonych policjanta, którzy biorąc pod uwagę rodzaj określonych ograniczeń zdrowotnych, kwalifikacje zawodowe, doświadczenie i wykształcenie ogólne takiego policjanta, a także - co szczególnie istotne - kierując się potrzebami służby, podejmują określone decyzje kadrowe.
KGP stwierdził, że w sprawie, po przeprowadzeniu szczegółowego postępowania, organy Policji wykluczyły możliwość mianowania policjantki na jakiekolwiek stanowisko służbowe w danej strukturze organizacyjnej Policji.
Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że Komendant Wojewódzki Policji [...] zobowiązany jest przede wszystkim do zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego na podległym terenie, co przejawia się również w konieczności optymalnego wykorzystania posiadanych zasobów kadrowych. Nie sposób uznać, że organ I instancji zobligowany był do zapewnienia policjantce jakiegokolwiek stanowiska służbowego w sytuacji, gdy po przeprowadzeniu stosownego postępowania stwierdzono, że takiego stanowiska służbowego nie ma.
KGP wskazał, że nie kwestionuje dotychczasowego przebiegu służby policjantki, jak również nie dokonuje oceny jej predyspozycji fizycznych i psychicznych do pełnienia służby - oceny takiej dokonała bowiem właściwa komisja lekarska przedstawiając swoje wnioski w prawomocnym orzeczeniu, zaś organy nie są uprawnione do kwestionowania dokonanych w tym trybie ustaleń.
KGP podkreślił, że bagatelizowanie tak znacznych ograniczeń do pełnienia służby i dopuszczenie strony do wykonywania czynności na "jakimkolwiek" stanowisku służbowym (abstrahując już nawet od jej przygotowania zawodowego i doświadczenia), mogłoby skutkować realnym zagrożeniem życia lub zdrowia nie tylko samej strony, ale także pozostałych policjantów lub pracowników Policji (w szczególności poprzez zwiększenie ryzyka wypadku w służbie/przy pracy). Zwrócił uwagę na odpowiedzialność przełożonych za dopuszczenie do służby osoby, która ze względu na ograniczenia zdrowotne, na danym stanowisku służby tej wykonywać nie powinna.
KGP wyjaśnił, że na dzień 1 czerwca 2020 r. liczba wakatów w województwie [...] wynosiła 80, co nie oznacza równocześnie, że organy Policji były zobowiązane do szczegółowego badania każdego wolnego stanowiska służbowego, pod kątem tego, czy policjantka mogłaby ewentualnie pełnić na nim służbę. Podniósł, że nie sposób wymagać od Komendanta Głównego Policji, aby prowadził swego rodzaju "poszukiwania" wolnego etatu, który odpowiadałby nie tylko kwalifikacjom zawodowym, wykształceniu, doświadczeniu, czy upodobaniom strony, ale także uwzględniałby ograniczenia wskazane w orzeczeniu komisji lekarskiej, we wszystkich jednostkach organizacyjnych Policji na terenie całego kraju. KGP wskazał, że każdy przełożony właściwy w sprawach osobowych, jako organ administracji, jest zobowiązany m.in. do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Dotyczy to również kwestii mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Dokonywanie niezbędnych ustaleń w tym zakresie, w niniejszej sprawie w kontekście możliwości dalszego pełnienia służby, rozumianego jako realizacja zadań służbowych na określonym stanowisku służbowym, musi odbywać się zatem w granicach przysługujących danemu przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych kompetencji. Nie można natomiast przyjąć, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie osobowej policjanta, jest dokonywanie ustaleń w zakresie ewentualnych działań kadrowych, które należą do właściwości innych przełożonych właściwych w sprawach osobowych.
KGP zaznaczył też, że nie sposób uznać, iż KWP [...] zobowiązany był do ustalania na potrzeby niniejszego postępowania liczby funkcjonariuszy Policji "deklarujących chęć odejścia na emeryturę" oraz wskazywania, jakie w związku z tym stanowiska zostaną zwolnione. Zauważył, że fluktuacja kadr w Policji jest rzeczą oczywistą, co jednak nie oznacza, że organy Policji mają opierać swoje działania, w tym dotyczące strony nie na faktach, lecz na prognozach lub planach.
Organ podniósł, że oczywiste jest, że aby możliwym było prawidłowe realizowanie przez Policję jej ustawowych zadań, służbę na poszczególnych stanowiskach służbowych w ramach konkretnych rodzajów służb, winni pełnić policjanci z odpowiednim przygotowaniem zawodowym, wykształceniem, stażem służby, doświadczeniem, a także określonymi predyspozycjami. O tym natomiast, w jaki sposób w danej jednostce (komórce) organizacyjnej zostaną obsadzone konkretne stanowiska służbowe decydują właściwi przełożeni, którzy zobowiązani są do takiego rozdysponowania sił i środków, w tym właśnie zasobów ludzkich, aby dana struktura organizacyjna funkcjonowała prawidłowo, bowiem sprawne funkcjonowanie tej formacji opiera się na właściwej realizacji zadań przez poszczególne jednostki organizacyjne Policji.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie sposób uznać, aby KWP [...] zobowiązany był do "zapewnienia" policjantce jakiegokolwiek (dowolnego) stanowiska służbowego kierując się wyłącznie tym, iż stanowisko to mogłoby ewentualnie spełniać wymagania związane z orzeczonymi w stosunku do wymienionej ograniczeniami zdrowotnymi. Organ zobowiązany był bowiem do uwzględnienia posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia ogólnego, a także lub przede wszystkim do uwzględnienia interesu społecznego (interesu służby), który wynika ze szczególnego charakteru Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa obywateli oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.
KGP wskazał nadto, że policjantka została przyjęta do służby z dniem 2 kwietnia 2007 r. Posiada podstawowe kwalifikacje zawodowe, wykształcenie ogólne wyższe, 13-letni staż służby. Do dnia 14 kwietnia 2015 r. pełniła służbę w pionie prewencji. Od dnia 15 kwietnia 2015 r. do dnia 21 października 2018 r. w pionie kryminalnym, natomiast od dnia 22 października 2018 r. do dnia 5 marca 2019 r. ponownie w pionie prewencji. Jak natomiast wykazano w postępowaniu administracyjnym, zarówno przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak i decyzji niniejszej, brak było możliwości mianowania policjantki na dane stanowisko służbowe, a fakt ten związany był nie tylko z ograniczeniami zdrowotnymi wymienionej orzeczonymi przez komisję lekarską, ale również z posiadanymi przez nią kwalifikacjami zawodowymi i wykształceniem ogólnym, doświadczeniem zawodowym, brakiem wakujących stanowisk służbowych oraz aktualnymi potrzebami służby na terenie garnizonu [...].
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu ponownego nieskierowania strony do komisji lekarskiej, KGP wskazał, że w myśl art. 40 ustawy o Policji, policjant może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych zarówno z urzędu, jak i na własny wniosek. Komisja lekarska w orzeczeniu z dnia 6 lutego 2019 r. dokonywała m.in. oceny zdolności do pełnienia służby na wówczas zajmowanym przez stronę stanowisku służbowym. Uznając, że wymieniona jest niedolna do pełnienia służby na tym stanowisku, komisja stwierdziła, że niezdolność ta ma charakter "trwały", wskazując ponadto wprost, jakiego rodzaju służba jest dla wymienionej przeciwskazana. KGP wskazał, że przełożony właściwy w sprawach osobowych nie znalazł podstaw do ponownego skierowania policjanta do komisji lekarskiej, natomiast z akt sprawy oraz akt osobowych policjantki nie wynika, aby występowała ona z raportem o ponowne skierowanie jej do komisji lekarskiej.
KGP odnosząc się do twierdzeń, że zwolnienie ze służby w Policji nie ma nic wspólnego z interesem służby i jest to "wyłącznie celowe działanie", mające na celu "pozbycie się skarżącej ze struktur Policji za wszelką cenę", zaś Komendant Główny Policji powinien w pierwszej kolejności zapoznać się z treścią pisma odwołującej z dnia 13 maja 2019 r., zaś postępowanie stanowi jedynie kamuflaż dla rzeczywistych intencji przełożonych skarżącej", wskazał, że podnosząc tego rodzaju zarzuty pełnomocnik nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na ich potwierdzenie. Potwierdzeniem stawianych zarzutów nie jest w szczególności fakt, że "sprawą" strony (niezwiązaną nota bene w żaden sposób z postępowaniem dotyczącym zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) "nie tylko zajęły się media, ale również stosowne i stanowcze działania wystąpiły po stronie Rzecznika Praw Obywatelskich". KGP podkreślił, że pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 31 maja 2019 r., na które powołuje się pełnomocnik w odwołaniu, jest znane Komendantowi Głównemu Policji (pismo załączone zostało do akt niniejszej sprawy). Podkreślił jednak, że zarówno samo pismo RPO, jak i korespondencja w związku z tym pismem prowadzona, pozostają bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Zauważył, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym Komendant Główny Policji nie jest władny dokonywać oceny postępowań prowadzonych przez inne organy, w tym przez RPO. Organ odwoławczy podał, że zapoznał się również z treścią pisma strony z dnia 13 maja 2019 r., stwierdzając jednocześnie, że nie może mieć ono wpływu na wynik prowadzonego obecnie postępowania w przedmiocie zwolnienia. W piśmie tym policjantka wskazała na przebieg swojej służby, który to przebieg jest organowi znany. Ponadto strona wskazała na: szereg nieprawidłowości zaistniałych, jej zdaniem, w komórkach organizacyjnych, w których na przestrzeni lat pełniła służbę, składane w związku z tymi nieprawidłowościami skargi (m.in. do Państwowej Inspekcji Pracy, do RPO), niewłaściwe i nieodpowiedzialne zachowanie jej przełożonych, a nadto wyraziła niezadowolenie z prowadzonej wobec niej polityki kadrowej (np. mianowane wbrew jej woli na stanowisko służbowe w Sekcji Policji Sądowej Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji [...] w październiku 2018 r.), w konsekwencji uznając, że wszczęcie wobec niej procedury zwolnienia ze służby jest "zemstą" przełożonych za to, że pozwoliła sobie wytknąć im nieprawidłowości w kierowanej przez nich komórce organizacyjnej.
KGP zwrócił uwagę na treść pisma KWP [...] z dnia 25 maja 2020 r., w którym organ m.in. odniósł się do wielu okoliczności wskazywanych przez stronę w piśmie z dnia 13 maja 2019 r. KGP wskazał na wyjaśnienia organu I instancji dotyczące m.in. egzaminu kwalifikacyjnego policjantki w kierunku rozpoczęcia procesu kształcenia na biegłego ze specjalności antroposkopia. Organ przedstawił też dalsze informacje dotyczące służby strony. Podkreślił następnie, że prawidłowość funkcjonowania Policji, jako umundurowanej i uzbrojonej formacji opiera się na zhierarchizowaniu i podporządkowaniu służbowym. Służba w Policji jest bowiem szczególnym rodzajem służby publicznej, a zadania realizowane przez tę formację mają służyć społeczeństwu. Stosunek służbowy ma zatem przede wszystkim charakter służebny. Ma stwarzać warunki umożliwiające w sposób jak najbardziej pełny realizację zadań wytyczonych dla Policji. Istotną cechą omawianego stosunku służbowego jest zwiększona dyspozycyjność, zobowiązująca policjanta do pełnienia służby nie tam, gdzie jest to dla niego najbardziej korzystne, ale w miejscu, w którym jest to niezbędne ze względu na dobro służby. Każdy policjant, dobrowolnie zgłaszając się do służby, godzi się podporządkować szczególnej dyscyplinie służbowej, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, co następnie potwierdza poprzez złożenie ślubowania, według roty określonej w art. 27 cytowanej ustawy. Policjant świadomie poddaje się zatem służbowej dyspozycji przełożonego, która polegać może także na dowolnym określeniu miejsca pełnienia służby oraz stanowiska funkcjonariusza.
Organ wskazał też m.in., że niewątpliwie w interesie policjantki jest dalsze kontynuowanie służby, chociażby ze względu na fakt, iż obecnie wymieniona nie posiada uprawnień emerytalnych (uprawnienia te nabyłaby po dniu 2 kwietnia 2022 r.). Policjantka nie może jednak oczekiwać, że przełożony właściwy w sprawach osobowych, czy też Komendant Główny Policji, mianują ją z powyższego względu na jakiekolwiek stanowisko służbowe w strukturach Policji, tym bardziej, że ograniczenia wskazane w orzeczeniu komisji lekarskiej są tego rodzaju, że w zasadzie mogą uniemożliwić znalezienie odpowiedniego dla niej stanowiska służbowego, bez narażania samej strony lub jej współpracowników na doznanie uszczerbku, a także przełożonych na późniejsze ewentualne konsekwencje prawne związane z dopuszczeniem do służby policjanta z takimi przeciwskazaniami.
Organ stwierdził, że po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego, ustalono, że brak jest stanowiska służbowego, na którym policjantka mogłaby wykonywać zadania służbowe. Taka zaś sytuacja uzasadnia zwolnienie ze służby w Policji, ze względu na dobro tej służby. Sytuacja, w której funkcjonariusz Policji w świetle orzeczenia komisji lekarskiej, wykazuje ograniczoną zdolność do pełnienia służby, uniemożliwiającą realizację zadań na istniejących w określonej strukturze organizacyjnej Policji stanowiskach policyjnych, wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Policji. Jednocześnie organ nie jest obowiązany do tworzenia stanowiska z warunkami służby odbiegającymi od tych, które obowiązują na stanowiskach istniejących w danej jednostce i odpowiadają istocie służby w Policji. Organ stwierdził, że ważny interes służby wymagał, aby z policjantką rozwiązać stosunek służbowy, skoro brak jest stanowiska, na którym mogłaby ona bezpiecznie realizować zadania i czynności służbowe.
KGP stwierdził, że organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, mając na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić.
Z powyższym rozkazem personalnym nie zgodziła się policjantka wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 30 listopada 2020 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w Prokuraturze Rejonowej [...]. Pełnomocnik organu w piśmie z dnia 7 grudnia 2020 r. wniósł o oddalenie wniosku.
Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 15 stycznia 2021 r. zgłosił udział w toczącym się postępowaniu, wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu I instancji. Zdaniem RPO, argumentacja organu zawarta w rozkazie personalnym nie jest zasadna. Zastosowany przez organy obu instancji tryb postępowania mający ma celu zwolnienie skarżącej ze służby w Policji stanowi nadużycie i obejście obowiązujących przepisów prawa. Wskazał m.in., że przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich zezwala komisji lekarskiej na określenie, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego. RKL w orzeczeniu wskazała, że "przeciwwskazana jest służba na stanowiskach związanych z wysoką sprawnością fizyczną, pracą w wymuszonej, monotonnej pozycji ciała i stresorodną". Wątpliwości w tym zakresie organ powinien zgłosić w odwołaniu od orzeczenia lekarskiego w trybie art. 42 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich. Tymczasem organ nie odwołał się od orzeczenia lekarskiego, a w rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby próbuje przerzucić ten ciężar na skarżącą. Być może nawet argumentację organu należałoby uznać za zasadną, gdyby skorzystał z tego środka zaskarżenia. Jeżeli jednak organ nie wniósł odwołania oznacza to, że zaakceptował treść orzeczenia RKL (a zatem i przeciwskazania) i winien zaproponować skarżącej stanowisko zgodne z jej kwalifikacjami. Tymczasem organ, wysyłając prośby do jednostek podległych, podjął pozorne próby ustalenia dla policjantki odpowiedniego stanowiska służbowego, powołuje w tym zakresie specjalną komisję, a następnie wobec braku stanowisk odpowiadających kwalifikacjom lub wymaganiom zdrowotnym wydaje rozkaz personalny o zwolnieniu (ze względu na ważny interes służby) wskazując przy tym, że stwierdzone w orzeczeniu lekarskim przeciwskazania całkowicie eliminują skarżącą ze służby w Policji. RPO wskazał, że związek obejścia i nadużycia prawa w niniejszym przypadku sprowadza się do wykorzystania fakultatywnego trybu zwolnienia policjanta ze względu na ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji), zamiast obligatoryjnego zwolnienia ze służby ze względu na orzeczenie trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji). Jeżeli bowiem stwierdzone przez komisję lekarską przeciwskazania do służby w rzeczywistości uniemożliwiają znalezienie adekwatnego stanowiska służbowego to organ winien zakwestionować je we właściwym dla tego rodzaju spraw trybie odwołując się od orzeczenia komisji lekarskiej.
Jeżeli istnieją wątpliwości co do jego stanu zdrowia to art. 40 ustawy o Policji daje zainteresowanemu lub jego przełożonemu prawo do skierowania na komisję lekarską. Jeżeli w wyniku takiego postępowania wydane zostanie orzeczenie stwierdzające zdolność do służby z ograniczeniem, organ powinien zaproponować funkcjonariuszowi odpowiednie stanowisko służbowe. Jeżeli zaproponowane stanowisko nie będzie wypełniało zaleceń lekarskich zainteresowany policjant może wystąpić ze stosownym wnioskiem w trybie art. 40 pkt. 1 ustawy o Policji. RPO zauważył, że ustawa o komisjach lekarskich odnosi się do całej formacji, nie zaś - jak wskazuje organ - tylko do określonej jednostki organizacyjnej Policji. Ponadto zakres możliwych do zaproponowania stanowisk obejmuje nie tylko stanowiska równorzędne, ale również wyższe i niższe od stanowiska zajmowanego dotychczas przez policjanta. Jeżeli w ocenie organu przeciwskazania rejonowej komisji lekarskiej, zawarte w orzeczeniu lekarskim uniemożliwiają znalezienie takiej osobie stanowiska winien argumentację taką podnieść w odwołaniu do CKL. Pragmatyka służbowa nie przyznaje jednak organowi prawa do oceny zdolności fizycznej do służby policjanta, a taki w istocie skutek odnosi zwolnienie skarżącej ze względu na ważny interes służby. Z odpowiedzi organu na skargę wynika, że skarżąca nie posiada zdolność fizycznej albo kwalifikacji dla wybranych (wakujących) stanowisk służbowych. Z tego względu dalsze utrzymywanie jej w służbie jest niecelowe. W ocenie Rzecznika, brak kompetencji organu w zakresie oceny zdolności fizycznej policjanta do służby czyni rozważania na temat obowiązku zaproponowania nowego stanowiska służbowego bezprzedmiotowym, nie mniej jednak wątpliwości Rzecznika wywołują zastosowane przez organ, test proporcjonalności oraz zakres podmiotowy orzeczenia komisji lekarskiej. Zakres poszukiwań stanowisk służbowych nie ogranicza się bowiem wyłącznie do garnizonu [...] lub miejsca pełnienia służby policjanta, tj. Komendy Wojewódzkiej Policji [...]. Ustawa o komisjach lekarskich określa zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje w sprawach oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Z powyższego przepisu wynika, że zakres podmiotowy komisji lekarskich obejmuje całą formację. Podobnie art. 6 ust. 1 wskazuje, że orzeczenie jednej z kategorii zdolności do służby dotyczy całej formacji. RPO przedstawił też m.in. informacje dotyczące służby skarżącej. Wskazał na skierowane przez skarżącą do niego pismo z dnia 18 stycznia 2019 r. dotyczące miejsca pełnienia służby w piwnicy budynku SO. Przedstawił informacje z przeprowadzonej wizytacji i wyjaśnień KGP. RPO wskazał też m.in., że w niniejszej sprawie powstaje wątpliwość czy zwolnienie ze służby skarżącej nie jest skutkiem sygnalizowania nieprawidłowości w służbie i czy w interesie publicznym nie pozostaje ocena okoliczności i ustalenie związku przyczynowego (również czasowego) pomiędzy informowaniem o nieprawidłowościach a odwetem, a w konsekwencji ustalenie właściwych proporcji pomiędzy interesem publicznym a interesem jednostki. RPO wskazał m.in., że postawa sygnalistów może być postrzegana nie jako działanie pożądane z punktu widzenia organizacji, a oznaka nielojalności. W niniejszej sprawie skarżąca zgodnie z przepisami zwróciła się do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o ochronę. W wyniku przeprowadzonej wizytacji informacje na temat warunków pełnienia służby policjantki zostały potwierdzone w korespondencji pomiędzy Rzecznikiem a Komendantem Głównym Policji. Podobnie wskazane przez skarżącą nieprawidłowości w zakresie organizacji procesu szkolenia na certyfikowanego specjalistę policyjnego laboratorium kryminalistycznego znalazły potwierdzenie w treści uzasadnienia postanowienia Prokuratury Rejonowej [...]. RPO wskazał też m.in., że w określonych okolicznościach postrzeganie (typowanie) kogoś, jako sygnalistę może powodować odwet. Istotne znaczenie ma także bliski związek czasowy pomiędzy skargą a odwetem. RPO podniósł też m.in., że w interesie publicznym pozostawało ujawnienie nieprawidłowości w zakresie poniżającego traktowania funkcjonariuszki Policji poprzez wyznaczenie jej miejsca pełnienia służby w męskiej przebieralni. Ponadto w interesie publicznym pozostawało ujawnienie nieprawidłowości w przebiegu procesu (fikcyjny udział w rozprawach) kształcenia na certyfikowanego specjalistę policyjnego laboratorium kryminalistycznego. RPO wskazał, że faktycznym powodem zwolnienia skarżącej ze względu na ważny interes służby jest, w jego ocenie, odwet za zgłaszanie nieprawidłowości w funkcjonowaniu jednostki Policji. RPO stwierdził, że skarżąca została uznana za osobę nielojalną względem własnej organizacji, choć faktycznie jej postępowanie, nienaruszające przepisów prawa, doprowadziło do poprawy standardów postępowania wśród funkcjonariuszy Policji (w tym ochrony praw kobiet), a także weryfikacji procesu kształcenia certyfikowanych specjalistów policyjnych. W związku z powyższym, w ocenie Rzecznika, w interesie publicznym pozostaje uchylenie wymienionych na wstępie rozkazów personalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2021 r., II SA/Wa 1782/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") oddalił skargę B.M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2020 r., nr 2613 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 6211/21 uchylił ten wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
NSA wskazał, że Sąd I instancji nie przedstawił w uzasadnieniu wyroku stanowiska RPO, nie odniósł się do okoliczności i zarzutów RPO przedstawionych w toku postępowania, a organ ten odwoływał się do sfery ochrony wolności i praw człowieka i obywatela nie podnoszonych przez skarżącą, a mogących mieć istotny wpływ na ocenę legalności zaskarżonego rozkazu personalnego. NSA wskazał, że Sąd I instancji nie przeanalizował zarzutów Rzecznika wychodzących poza zarzuty skargi. W szczególności obowiązkiem Sądu było rozważenie, czy rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji nie stanowił działania odwetowego podjętego wobec skarżącej w związku z jej sygnalizacją skierowaną do Rzecznika Praw Obywatelskich. Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest decyzją podejmowaną w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadanie, czy organ nie przekroczył ram tego uznania.
Pismem procesowym z dnia 31 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że rozstrzygnięcie niniejszego postępowania będzie miało wpływ na ewentualne uprawnienia emerytalne skarżącej. Pełnomocnik wskazał, że w związku z pogarszającym się stanem zdrowia, skarżąca w maju 2021 r. pisemnie zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o skierowanie do Komisji Lekarskiej podległej MSWiA [...]. Orzeczeniem komisji lekarskiej podległej MSWiA [...] z dnia 1 lipca 2021 r. została uznana za trwale niezdolną do służby w Policji i zakwalifikowana do trzeciej grupy inwalidzkiej od dnia 14 maja 2021 r. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w Policji.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu I instancji, istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy w przedstawionych przez organ Policji okolicznościach faktycznych istniał "ważny interes służby", uzasadniający zwolnienie skarżącej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Rozkaz personalny wydany na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Przy czym w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz dla dobra formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby, nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych przez funkcjonariusza lub niezgodnych z prawem. W związku z tym, że ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego nad interesem funkcjonariusza, pojęcie ważnego interesu służby można również łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne zadań, które ustawodawca nałożył na tę formację. Ważny interes służby obejmuje więc przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może on mieć też charakter mieszany, nieobjęty zakresami ustawodawczymi innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnieniowe. W orzecznictwie przyjmuje się również , że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, ale nie można zwolnić go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie określonej w ustawie o Policji.
W ocenie Sądu I instancji, w sprawie organom Policji nie można zarzucić dowolności w podjęciu rozstrzygnięcia o zwolnieniu skarżącej ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przesłanka zwolnienia policjantki ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco i jednocześnie wyczerpująco wykazana w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Jednocześnie uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego nie pozwala podzielić twierdzenia skarżącej, że działanie organu miało na celu pozbycie się jej ze struktur Policji, jak i twierdzenia RPO, że faktycznym powodem zwolnienia był odwet za zgłaszanie nieprawidłowości. Powyższą ocenę skarżąca wiąże z wystosowanym pisma do RPO w sprawie nieprawidłowości w organach Policji.
Akta sprawy nie dają także podstaw do stwierdzenia podnoszonego przez RPO zarzutu nadużycia i obejścia obowiązujących przepisów prawa. W kontrolowanej sprawie organy Policji nie wykroczyły poza dopuszczalny prawem zakres kompetencji i nie naruszyły przyznanych im przez ustawodawcę granic swobody oceny co do wyboru skutku prawnego. Zasadnie organy uznały, że ustalony stan faktyczny mieści się w kategorii ważnego interesu służby, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a w konsekwencji dopuszcza zwolnienie skarżącej ze służby w niniejszym trybie.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca skierowana do komisji lekarskiej w celu ustalenia m.in. zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji została uznana orzeczeniem RKL z dnia 6 lutego 2019 r. za zdolną do służby z ograniczeniem, kat. "B". Wskazano w tym orzeczeniu, że jest trwale niezdolna do służby na zajmowanym stanowisku. RKL wskazała w orzeczeniu jakiego rodzaju ograniczenia wiążą się z dalszym pozostawaniem w służbie przez skarżącą. Wskazano, że przeciwwskazana jest służba na stanowiskach związanych z wysoką sprawnością fizyczną, praca w wymuszonej, monotonnej pozycji ciała i stresorodną. Zważyć należy, że służba w Policji polega na wykonywaniu obowiązków w terenie lub w jednostkach organizacyjnych Policji, tj. może mieć charakter dynamiczny (służba operacyjna, patrolowa) lub statyczny (służba biurowa). Zarówno pierwsza jak i druga kategoria służby wymaga wysiłku fizycznego, albo statycznej postawy, a zarówno jedna jak i druga może być stresorodna.
Organy Policji dokonały pełnej i wszechstronnej analizy możliwości mianowania skarżącej na stanowisko służbowe, które wypełniałoby wymagania orzeczenia RKL. W świetle orzeczenia RKL, twierdzenie o celowym zwolnieniu skarżącej ze służby nie znajduje potwierdzenia w podejmowanych przez organ działaniach i w zgromadzonym materiale dowodowym. Organy dokonały poszukiwania wolnych wakatów, stanowisk, spełniających wymagania orzeczenia RKL (określające przeciwskazania), na które mogłaby zostać mianowana skarżąca, co znajduje pełne odzwierciedlenie i w aktach administracyjnych i w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Poszukiwania organów i analiza wszystkich dostępnych stanowisk dały wynik negatywny, albowiem skarżąca nie mogła objąć wolnych wakatów ze względów zdrowotnych albo ze względu na nieposiadanie kwalifikacji zawodowych przewidzianych w odrębnych przepisach, co zostało jednoznacznie wykazane w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Zatem dalsze utrzymywanie skarżącej w służbie nie przeważało nad interesem służby, co wykazano w zaskarżonym rozkazie personalnym. Zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby gdy wymaga tego ważny interes służby. Nie można zgodzić się z zarzutem RPO, że obejście i nadużycie prawa sprowadza się do fakultatywnego trybu zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zamiast, jak wskazuje RPO, obligatoryjnego zwolnienia ze służby ze względu na orzeczenie "trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji)". Podkreślenia wymaga, że RKL orzeczeniem z dnia 6 lutego 2019 r. nie stwierdziła, że skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Policji, co dawałoby podstawę do zastosowania art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. RKL orzekła, że skarżąca jest zdolna do służby w Policji, z ograniczeniami i jest to zupełnie inny rodzaj orzeczenia.
Tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że treść art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zezwala na zwalnianie ze służby z przyczyn pozamerytorycznych. W sprawie tej ustalono bezspornie, że brak było możliwości mianowania skarżącej na stanowisko służbowe odpowiadające treści orzeczenia komisji lekarskiej, a ważny interes służby nie pozwalał w tej sytuacji na pozostawienie skarżącej w służbie. Powyższe nie dawało podstaw do zastosowania innej przesłanki niż powołanej wyżej.
Zdaniem WSA w Warszawie, organ podjął w sprawie wszystkie niezbędne czynności w celu pełnego ustalenia możliwości mianowania skarżącej na stanowisko, na którym służba uwzględniałaby wymagania orzeczenia RKL, następnie w sposób wnikliwy przeanalizował zebrany materiał dowodowy oraz należycie i wszechstronnie rozważając wszystkie aspekty sprawy, umotywował wydany rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby. W ocenie Sądu, na podstawie całości sprawy, brak jest podstaw do wyprowadzenia twierdzenia o przekroczeniu granic uznania administracyjnego, co dawałoby, zgodnie z żądaniem skarżącej, podstawę do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego. Pamiętać przy tym należy, że Policja jest uzbrojoną formacją służącą zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, a rolą sądu administracyjnego nie jest prowadzenie polityki kadrowej organu Policji, czy kierowanie się względami słuszności.
W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne. Przepis ten nie uwzględnia ograniczeń w pełnieniu służby. Sprawa niniejsza dotyczy zwolnienia skarżącej ze służby ze względu na ważny interes służby, nie zaś przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Niezależnie jednak od powyższego Sąd zauważył, że organy Policji czyniły na wcześniejszym etapie postępowania, w 2019 r., ustalenia w zakresie wszystkich wolnych wakatów, stanowisk służbowych, istniejących w KWP [...] i innych jednostkach Policji województwa [...], co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organy ustalały, czy w poszczególnych jednostkach Policji znajduje się stanowisko, na którym mógłby pełnić służbę funkcjonariusz, wobec którego komisja lekarska orzekła kategorię B zdolny do służby z ograniczeniem, a ograniczenie zostało określone przez komisję lekarską stwierdzeniem: przeciwwskazana służba na stanowiskach związanych z wysoką sprawnością fizyczną, pracą w wymuszonej pozycji ciała i stresorodną. Wskazano, że w przypadku wystąpienia takiego stanowiska należy podać informacje o grupie zaszeregowania, nazwie stanowiska, komórce organizacyjnej i czy jest obsadzone. Sposób prowadzenia przez organ poszukiwań stanowiska, które mogłaby objąć skarżąca wskazuje, że organ nie zawężał kręgu poszukiwań. Dodatkowo uwzględniano też w poszukiwaniach decyzje o przeniesieniach i zmianach przeszeregowania ze skutkiem od 1 czerwca 2020 r., a zatem organ cały czas, jeszcze przed podjęciem zaskarżonej decyzji, czynił pełne ustalenia możliwości mianowania skarżącej na stanowisko uwzględniające przeciwwskazania określone w orzeczeniu RKL. Także w Policyjnej Izbie Dziecka Wydziału Konwojowego KWP [...] i w Sekcji badań dokumentów i technik audiowizualnych Laboratorium Kryminalistycznego KWP [...] nie zawężano poszukiwań do stanowiska równorzędnego, a poszukiwano wolnego stanowiska, na którym możliwa byłaby służba z uwzględnieniem ograniczeń określonych przez RKL, co jednoznacznie wskazuje, że organ podjął wszelkie niezbędne działania, aby ustalić w pełnym zakresie możliwość mianowania skarżącej na stanowisko spełniające ograniczenia wskazane w orzeczeniu RKL, a jednocześnie organ dokonywał ustaleń w zakresie spełnienia przez skarżącą wymagań co do kwalifikacji, wykształcenia i doświadczenia zawodowego wymaganych na danych stanowiskach. Nie znaleziono wakujących stanowisk, na których możliwa była służba z uwzględnieniem ograniczeń wskazanych przez RKL oraz kwalifikacjami, wykształceniem i doświadczeniem skarżącej, co wynika jednoznacznie z akt administracyjnych i co wykazano w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Nadto w świetle materiału dowodowego nie ma podstaw do wywiedzenia wniosku, czy tylko nawet podzielenia wątpliwości RPO, że zwolnienie ze służby skarżącej nie jest skutkiem sygnalizowania nieprawidłowości w służbie. Poszukiwanie przez organ dla skarżącej stanowiska, na którym mogłaby pełnić służbę, znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Nie można też przyjąć założenia, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że organ miałby w terminie na wniesienie odwołania, tj. 14 dni wiedzieć, że nie uda się umiejscowić skarżącej na żadnym stanowisku odpowiadającym jej kwalifikacjom, wykształceniu, doświadczeniu zawodowemu z uwzględnieniem tych ograniczeń, które zostały określone w orzeczeniu RKL. Nie sposób wykazać, że podjęcie ostatecznie przez organ Policji, po prawie 12 miesiącach pozostawania skarżącej w dyspozycji KWP [...], rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby z uwagi na ważny interes służby wobec braku stanowiska, na które możliwe byłoby jej mianowanie, stanowi działanie odwetowe. Materiał dowodowy nie daje podstaw do wyprowadzenia takiego twierdzenia. Sama skarżąca, pozostając w dyspozycji KWP [...] i znając treść orzeczenia RKL, nie wystąpiła z raportem o ponowne skierowanie do komisji lekarskiej w celu oceny stanu zdrowia, nie skierowała raportu, w którym podnosiłaby np., że stan jej zdrowia został niewłaściwie oceniony przez RKL i jej zdaniem w ogóle nie pozwala na pełnienie służby.
W sprawie organ przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i nie miał obowiązku ustalenia liczby funkcjonariuszy deklarujących chęć odejścia na emeryturę. Są to bowiem kwestie osobiste poszczególnych funkcjonariuszy, które nie mają nic wspólnego ze służbą skarżącej.
Zdaniem Sądu I instancji, organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz dokonał ich wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei rygor natychmiastowej wykonalności nadany został w sposób prawidłowy z uwagi na interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji.
W dniu 28 listopada 2023 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zamiast art. 38 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 4 ustawy o Policji polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisu.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, problem prawny w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy w oparciu o przesłankę "ważnego interesu służby" organ ma prawo zwolnić ze służby w Policji funkcjonariusza, którego właściwa komisja lekarska uznała za trwale niezdolnego do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku (kat. B "zdolny do służby z ograniczeniem"), przy czym przeciwwskazane dla policjanta warunki służby obejmują praktycznie całą jego aktywność zawodową. Jak słusznie zauważył WSA w Warszawie służba w Policji może mieć charakter dynamiczny (służba operacyjna, patrolowa) lub statyczny (służba biurowa). Zarówno pierwsza jak i druga kategoria służby wymaga wysiłku fizycznego, albo statycznej postawy, a zarówno jedna jak i druga może być stresorodną, Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 lutego 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 1505/19) wskazał, że funkcjonariusz, który nie jest w stanie wykonywać swoich podstawowych obowiązków znacznie osłabia zdolność do działania i bezpieczeństwo swojej podstawowej jednostki. Powoduje też dezorganizację pracy, co de facto wymusza potrzebę utworzenia nowego, specjalnie przystosowanego na jego potrzeby stanowiska.
Zauważenia wymaga, że art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji obliguje organ do zwolnienia policjanta ze służby w przypadku wydania orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (art, 6 ust. 2 pkt 5 ustawy o komisjach lekarskich). Powstaje zatem pytanie, czy prawodawca przewidział możliwość zwolnienia ze służby funkcjonariuszy trwale niezdolnych do służby na zajmowanym stanowisku służbowym, a w konsekwencji czy uprawnione jest zwolnienie takiego policjanta w oparciu o przesłankę ważnego interesu służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) ?
W ocenie Rzecznika, odpowiedź w tym zakresie ustawodawca formułuje w treści art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, jeżeli nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne. Innymi słowy ograniczenia wynikające z takiego orzeczenia dają właściwym przełożonym prawo do mianowania takiego policjanta na niższe stanowisko służbowe. Nie oznacza to naturalnie, że mianowanie takie jest obligatoryjne. Nie mniej jednak, ustawodawca wypowiedział się co do sposobu postępowania z osobami, wobec których komisja orzekła trwałą niezdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Zgodnie zaś z art. 38 ust. 4 ustawy o Policji policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby.
Norma prawna wynikająca z treści przytoczonych przepisów umożliwia rozwiązanie stosunku służbowego wyłącznie wobec funkcjonariusza trwale niezdolnego do służby na stanowisku, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko, ergo, jeżeli takiemu policjantowi nie zaproponowano służby na niższym stanowisku, to nie można go zwolnić ze służby w tym trybie. Jest to szczególna forma rozwiązania stosunku służbowego (przesłanka zwolnienia).
Na gruncie utrwalonego orzecznictwa, a także systematyki pragmatyki służbowej wyraźnie zatem widać, że jeżeli zakres normowania został określony innymi, odrębnymi przesłankami zwolnieniowymi, w tym art. 38 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 4 ustawy o Policji, to skorzystanie z treści przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie ma uzasadnienia, a w konsekwencji stanowi nadużycie i obejście przepisów prawa. Z jednej strony - organ nadużywa swoich kompetencji używając ich do celu nie przewidzianego w przepisach prawa (zwolnienie ze względu na stan zdrowia). Z drugiej strony organ w sposób niezgodny z intencjami ustawodawcy usiłuje podciągnąć stan faktyczny pod przepisy regulujące procedurę korzystniejszą dla niego (zwolnienie ze względu na ważny interes służby) - to jest zaś charakterystyczne dla zjawiska obejścia prawa - uniknięcia zastosowania normy, którą podmiot uznaje za mniej korzystną.
W ocenie RPO, przesłanka ważnego interesu służby w ogóle nie powinna być rozważana, gdyż sytuacja, w której znalazła się skarżąca obligowała organ, w najdalej idącej konieczności, do przedstawienia jej możliwości pełnienia służby na niższym stanowisku służbowym, a dopiero w przypadku niewyrażenia na to zgody, umożliwiała zwolnienie ze służby w Policji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, z treści przepisów ustawy o Policji nie można wywieść, że można zwolnić ze służby w Policji funkcjonariusza trwale niezdolnego do służby na określonym stanowisku z powołaniem na statuowaną w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przesłankę ważnego interesu służby, ponieważ ustawodawca wypowiedział się co do sposobu postępowania z osobami, wobec których komisja lekarska orzekła trwałą niezdolność do służby na określonym stanowisku. W takiej sytuacji powinien być zastosowany tryb określony w art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji – a więc funkcjonariuszowi należałoby najpierw zaproponować przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, a dopiero gdy, stosownie do treści art. 38 ust. 4 ustawy o Policji, odmówi on zgody na przeniesienie na niższe stanowisko - zwolnić go ze służby.
Istotnie rację ma Rzecznik Praw Obywatelskich, że organ nie może sobie niejako wybrać trybu zwolnienia funkcjonariusza, gdy komisja lekarska orzekła wobec niego trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku. Ustawodawca w takiej sytuacji określił w art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, że gdy funkcjonariusz nie możne pełnić funkcji na dotychczasowym stanowisku i nie ma możliwości mianowania go na stanowisko równorzędne - wówczas istnieje przesłanka przeniesienia go na niższe stanowisko służbowe. Jeśli funkcjonariusz podjął służbę na nowym stanowisku wówczas treść jego stosunku służbowego jest zmieniona i nie można go zwolnić. Natomiast gdy policjant, stosownie do brzmienia art. 38 ust. 4 ustawy o Policji, nie wyrazi zgody na przeniesienie na niższe stanowisko, może być zwolniony ze służby. Powody takiego rozwiązania są oczywiste. Należy bowiem wykorzystać dotychczasowe doświadczenie funkcjonariusza i znajomość reguł funkcjonowania Policji, chociażby na innym stanowisku, w sytuacji gdy ze względu na stan zdrowia dany policjant nie może wykonywać zadań na dotychczasowym stanowisku. Pozostawienie takiego funkcjonariusza poza służbą byłoby bowiem stratą jego umiejętności, które nadal mogą być wykorzystane przez formację. Takie rozwiązanie jest zgodne z interesem służby, bowiem ta zamiast tracić siły i środki na zatrudnienie i wyszkolenie nowego policjanta może zatrudnić innego funkcjonariusza. Jednocześnie instytucja przeniesienia na inne, niższe stanowisko służbowe z powodu orzeczenia trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską, gdy nie ma możliwości zatrudnienia funkcjonariusza na nowym stanowisku chroni interes prawny policjanta, ponieważ po pierwsze, nadal pozostawia go w służbie zapewniając środki utrzymania, a po drugie oznacza, że w razie pogorszenia jego stanu zdrowia nie zostanie on porzucony przez formację, a więc sprzyja jego dalszemu zaangażowaniu w wykonywanie zadań służbowych. Warunkiem jednak zastosowania art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji jest to, aby istniało "niższe stanowisko służbowe", na którym mógłby pełnić służbę funkcjonariusz, wobec którego wydano orzeczenie o trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku przez komisję lekarską. Takie stanowisko, co oczywiste powinno uwzględniać zalecenia wskazane w orzeczeniu komisji lekarskiej.
W sprawie WSA w Warszawie słusznie podniósł, że organy Policji czyniły starania w ustaleniu, czy w KWP [...] i innych jednostkach Policji województwa [...] istnieją stanowiska służbowe, na których policjantka mogłaby pełnić służbę stosownie do zaleceń orzeczenia komisji lekarskiej. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, Komendant Wojewódzki Policji [...] powołał specjalną Komisję do oceny warunków służby na stanowiskach w KWP [...] w celu ustalenia, czy istnieją w nim stanowiska odpowiadające wymaganiom zawartym w orzeczeniu komisji lekarskiej wydanym wobec funkcjonariuszki (k. 8 akt administracyjnych sprawy). Komisja, w protokole z dnia 19 marca 2019 r., jednoznacznie określiła, że w KWP [...] nie ma stanowisk, na których mogłaby pełnić służbę policjantka stosownie do wymagań zawartych w orzeczeniu komisji lekarskiej (k. 4 akt administracyjnych sprawy). Jednocześnie pismem z dnia 4 marca 2019 r. Zastępca Naczelnika Kadr i Szkolenia KWP [...] wystąpił do komendantów miejskich i powiatowych Policji z pytaniem, czy są wolne stanowiska, na których mógłby pełnić służbę funkcjonariusz, wobec którego komisja lekarska orzekła kategorię zdolności do służby "B" (k. 11 akt administracyjnych sprawy). Z odpowiedzi komendantów jednostek wynika, że w ich jednostkach nie ma stanowisk, które spełniałyby wskazany warunek. Powyższe oznacza, że organ przed podjęciem decyzji o zwolnieniu ze służby, czynił pełne ustalenia możliwości mianowania policjantki na stanowisko uwzględniające przeciwwskazania określone w orzeczeniu RKL. Brak jednak istnienia "niższego stanowiska służbowego", na które mogłaby być mianowana skarżąca kasacyjnie, a które odpowiadałoby treści orzeczenia komisji lekarskiej, wykluczał zatem możliwość zastosowania w sprawie art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji. Wobec powyższego, organ był uprawniony, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zwolnić ze służby funkcjonariusza ze względu na interes służby, który polegał na niemożności pozostawienia go na etacie policjanta, który w istocie, ze względu na stan zdrowia, nie mógł wykonywać zadań, do których została powołana Policja. W interesie formacji jest bowiem efektywne wykonywanie zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa statuowanych w art. 1 ustawy o Policji. W sytuacji, gdy w służbie pozostawałaby osoba, której takich zadań nie można powierzyć, ponieważ jej stan zdrowia uniemożliwia objęcie stanowiska służbowego – organ jest uprawniony do zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od Rzecznika Praw Obywatelskich na rzecz organu w całości, uznając, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie.