III OSK 6110/21

III OSK 6110/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1714/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 667
art. 85 ust. 1e, pkt 2, art. 138 ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant: starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1714/16 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Szefa [...] z dnia 11 sierpnia 2016 r. nr 2707/BKS/16 w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 lutego 2021 r., II SA/Wa 1714/16, oddalił skargę K.D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z 11 sierpnia 2016 r., nr 2707/BKS/16 w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: "Szef SKW" lub "organ"), na podstawie art. 85 ust. 1e pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1106 z późn. zm., dalej: "ustawa o służbie funkcjonariuszy SKW") decyzją z 7 lipca 2016 r., nr 2459/BKS/16, obniżył K.D. (dalej: "skarżący") nagrodę roczną za rok 2015.
Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef SKW decyzją z 11 sierpnia 2016 r., nr 2707/BKS/16, utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą prawą zaskarżonej decyzji był art. 85 ust. 1 e) pkt 2 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, w myśl którego nagrodę roczną obniża się, nie więcej niż o 50% jej wysokości określonej w art. 80 ust. 1a (tj. 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym) w przypadku wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem lub surowszej kary dyscyplinarnej.
Szef SKW zaznaczył, że wobec skarżącego toczyło się postępowanie dyscyplinarne za czyn popełniony w 2015 r., które zakończyło się wydaniem orzeczenia z 14 czerwca 2016 r., nr 2168/BKS/16, na mocy którego skarżący został ukarany karą dyscyplinarną pozbawienia stopnia oficerskiego. W ocenie Szefa SKW skarżący nie złożył w terminie ustawowym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co oznaczało, że ww. orzeczenie dyscyplinarne stało się prawomocne.
Zdaniem organu argumenty skarżącego podniesione we wniosku sprowadzały się do kwestionowania prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego. Tymczasem "w chwili wydania niniejszej decyzji Szef SKW wydał postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dyscyplinarnej z powodu wniesienia go po terminie." Postanowienie zostało złożone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie organu nie zaszły zatem żadne zmiany w stanie prawnym lub faktycznym sprawy, które uzasadniałyby zmianę albo uchylenie zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzję skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 30 czerwca 2017 r., II SA/Wa 1714/16 WSA w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy II SA/Wa 1525/16, w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym z 14 czerwca 2016 r., nr 2168/BKS/16.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 marca 2019 r., I OSK 570/17 oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku WSA w Warszawie z 20 grudnia 2016 r., II SA/Wa 1525/16, utrzymując tym samym w mocy rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, o uchyleniu postanowienia Szefa SKW odmawiającego przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nr 2168/BKS/161.
Postanowieniem z 20 stycznia 2021 r. WSA w Warszawie podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym wyżej wyrokiem oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że z art. 85 ust. 1e pkt 2 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW nagrodę roczną obniża się, nie więcej niż o 50% jej wysokości określonej w ust. 1a, w przypadku wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem lub surowszej kary dyscyplinarnej.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "obniża się", co oznacza, że w przypadku zaistnienia przesłanki w nim określonej organ zobowiązany jest wydać decyzję. Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana, gdy w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne orzeczenie dyscyplinarne, które na etapie wydania zaskarżonej decyzji organ oceniał jako prawidłowe.
Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a,, ale z uwagi na to, że rozstrzygnięcie jest prawidłowe, zaskarżoną decyzję należało utrzymać w obrocie prawnym. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że orzeczenie nie zamyka prawa skarżącego do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 k.p.a.
Od powyższego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny na wynik sprawy, tj.; art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a, poprzez błędne jego zastosowanie i podjęcie zawieszonego postępowania sądowego w sprawie, a w konsekwencji przedwczesne rozpatrzenie skargi K.D. na decyzję Szefa SKW z 11 sierpnia 2016 r. nr 2707/BKS/16, albowiem rozstrzygnięcie tej sprawy zależało od wyniku innego postępowania sądowego, zakończonego dopiero w pierwszej instancji wyrokiem z 26 kwietnia 2021 r., II SA/Wa 1870/20, którym WSA w Warszawie uchylił orzeczenie Szefa SKW z 20 lipca 2020 r., nr 1/20 o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu z 14 czerwca 2016 r., nr 2168/BKS/16, o dyscyplinarnym ukaraniu skarżącego karą pozbawienia stopnia oficerskiego i powrotu do stopnia szeregowca;
2. podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną ich wykładnię, a mianowicie art. 85 ust. 1e pkt 2 w związku z art. 138 i art. 143 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, poprzez przyjęcie, iż organ mógł obniżyć skarżącemu nagrodę roczną, albowiem "w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne orzeczenie dyscyplinarne, które na etapie wydania zaskarżonej decyzji organ ocenił jako prawidłowe", podczas gdy kategoria "ostatecznego" orzeczenia dyscyplinarnego nie jest pomieszczona w formule postępowania dyscyplinarnego prowadzonego w SKW, zaś wskazane orzeczenie dyscyplinarne "na etapie wydania zaskarżonej decyzji" nie było prawomocne, tym samym nie podlegało wykonaniu.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Dodatkowo wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania od organu według norm przepisanych oraz zrzekł się rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef SKW wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie organ zażądał rozpoznania sprawy na rozprawie.
Pismem z 27 lutego 2024 r. organ poinformował NSA, że 5 lutego 2024 r., wydał orzeczenie nr 3/24, którym: w pkt 1 uchylił orzeczenie nr 1/20 Szefa SKW z 20 lipca 2020 r., w pkt 2 uchylił orzeczenie nr 2168/BKS/16 Szefa SKW z 14 czerwca 2016 r., w pkt 3 umorzył w całości postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec płk. K.D. oraz w pkt 4 na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, uchylił wszystkie skutki jakie wynikły dla skarżącego w związku z czasowym obowiązywaniem orzeczeń wymienionych w pkt 1 i 2.
Pismem z 20 listopada 2024 r. Szef SKW poinformował NSA, że w obiegu prawnym znajduje się prawomocna decyzja Szefa SKW z 21 marca 2024 r., nr 692/BK/24, stwierdzająca nieważność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organu z 11 sierpnia 2016 r., nr 2707/BKS/16 oraz poprzedzającej ją decyzji z 7 lipca 2016 r., nr 2459/BKS/16, w przedmiocie obniżenia skarżącemu nagrody rocznej za rok 2015.
Szef SKW wskazał również, że decyzją z 25 marca 2024 r., nr 708/BK/24 przyznał skarżącemu 100% nagrody rocznej za 2015 rok w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w 2015 r.
Do pisma organ dołączył obie ww. decyzje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych, wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Wyjątkowo Naczelny Sąd Administracyjny dopuszcza usunięcie wadliwości zgłoszonej podstawy kasacyjnej w drodze rozumowania, przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego środka odwoławczego. Jednakże również w takim przypadku zastrzega, że nie ma obowiązku prawidłowego formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie motywów skargi kasacyjnej, tym bardziej, że wyodrębnienie zarzutów z treści uzasadnienia skargi zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej ten środek zaskarżenia. Tym samym podstawę rozpoznania winny stanowić tylko takie zarzuty, których sformułowanie nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., III OSK 4786/21).
Z art. 183 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wynika, że granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne, a nie ich uzasadnienie. W przepisie tym chodzi bowiem o przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, a nie o przytoczenie nowych podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem. Przepis ten nie daje zatem podstaw do zmiany lub rozszerzenia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze, zwłaszcza po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej (tak m.in. NSA w wyroku z: 26 lipca 2011 r., I FSK 910/10, 18 maja 2011 r., I FSK 786/10). Przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych nie może bowiem wyrażać się w powołaniu dodatkowych przepisów wykraczających poza podane w podstawach kasacyjnych, ponieważ dokładne wskazanie naruszonych przepisów przynależy właśnie do podstawy kasacyjnej, a nie jej uzasadnienia (tak m.in. A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04, OSP z 2005 r. Nr 3, poz. 36).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotnym jest też podkreślenie, że sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny na dzień wydania kontrolowanego aktu prawnego. Innymi słowy, w postępowaniu przed sądem administracyjnym obowiązuje zasada tempus regit actum, która oznacza, że dla rozstrzygnięcia sądu istotne są okoliczności prawne i faktyczne istniejące w chwili podjęcia zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 23 grudnia 2023 r., II OSK 1132/23). Zasada ta wyprowadzana jest z m.in. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. (kontrolna funkcja orzecznictwa administracyjnego), art. 133 11 p.p.s.a. (orzekanie na podstawie akt sprawy), a nadto z art. 145 p.p.s.a. wskazującego okoliczności, których wystąpienie może uzasadniać uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie (por. wyrok NSA z 10 maja 2023 r., II OSK 1468/22).
Wobec rozstrzygnięć podjętych przez organ już po rozpoznaniu skargi skierowanej do WSA w Warszawie zasadnym jest przywołanie poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie (por. A. Zieliński [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. J. Borkowski, Warszawa 1989, s. 333; L. Żukowski, Glosa do wyroku NSA z 7 stycznia 1999 r., II SA/Gd 1353/98, OSP 2000/5, s. 265–270; T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, s. 180; B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 274), jak i w orzecznictwie (por. uchwała NSA 7 sędziów NSA z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001/1, poz. 7), w których przyjmowano, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Stanowisko to należy uznawane jest za aktualne także na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, 2004, s. 236). W wyroku z 7 czerwca 2006 r., II OSK 50/06 NSA w sposób jednoznaczny przyjął, że niedopuszczalne jest wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu na tę decyzję skargi do sądu administracyjnego. Sad w składzie orzekający w tym składzie stanowisko to podziela. Prawidłowo powinno być tak, że organ czeka na zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego lub zawiesza postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczęte po zainicjowaniu postępowania sądowoadministracyjnego.
Przechodząc do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej, uwzględniając stan faktyczny oraz prawny z daty wydania zaskarżonej decyzji oraz będąc związanym zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie.
Dla oceny prawidłowości podjęcia przez Sąd pierwszej instancji zawieszonego postępowania koniecznym jest zatem ustalenie, jakie przyczyny legły u podstaw zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wynika z postanowienia WSA w Warszawie z 30 czerwca 2017 r. (II SA/WA 1714/16) postępowanie w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej prowadzone przed tym Sądem zostało zawieszone, albowiem rozstrzygnięcie tej sprawy zależało od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się w tym czasie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 510/17. W postępowaniu tym miała zostać rozpoznana skarga kasacyjna organu wywiedziona od wyroku WSA w Warszawie, którym uchylono postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z 27 lipca 2016 r., nr 2615/BKS/16 odmawiające przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie orzeczenia dyscyplinarnego nakładającego na skarżącego karę dyscyplinarną pozbawienia stopnia oficerskiego. Wyrok w sprawie I OSK 510/17 został wydany 14 marca 2019 r. Z tym też dniem ustała przyczyna, dla której postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone, co upoważniało Sąd do jego podjęcia. Nastąpiło to postanowieniem z 20 stycznia 2021 r. Na podkreślenie dodatkowo zasługuje, że w tej dacie orzeczenie dyscyplinarne, mocą którego skarżący został ukarany karą dyscyplinarną pozbawienia stopnia oficerskiego, było już prawomocne. Zmianie nie uległa również podstawa faktyczna zawieszenia postępowania. Zauważenia także wymaga, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało zawieszone ze względu na prowadzenie postępowania pod sygn. akt II SA/Wa 1870/20, na które to postępowanie powołuje się autor skargi kasacyjnej. Formułowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uwagi odnoszące się do braku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska Sądu dotyczącego statusu sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1870/20 nie przybrały formy procesowej odpowiedniego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co oznacza brak konieczności odnoszenia się do nich.
Nie mógł zostać uwzględniony także zarzut naruszenia art. 85 ust. 1e pkt 2 w zw. z art. 138 i art. 143 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 138 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW składa się z pięciu ustępów, o różnej treści normatywnej, autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, który z nich objęty jest analizowanym zarzutem. Jak wynika jednak z uzasadnienia skargi kasacyjnej zarzut odnosi się do art. 138 ust. 1 i 2 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW.
Stosownie do art. 85 ust. 1e pkt 2 ww. ustawy nagrodę roczną obniża się, nie więcej niż o 50% jej wysokości określonej w ust. 1a, w przypadku wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej nagany z ostrzeżeniem lub surowszej kary dyscyplinarnej. W myśl art. 138 ust. 1 ustawy orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne: 1) z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono; 2) w dniu wydania przez organ odwoławczy orzeczenia lub postanowienia kończącego postępowanie. Art. 143 ustawy stanowi zaś, że na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania funkcjonariuszowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Pojęcie prawomocności orzeczeń dyscyplinarnych wydanych wobec funkcjonariuszy SKW, w rozumieniu przepisu art. 138 ust. 1 ww. ustawy, różni się od pojęcia prawomocności decyzji administracyjnych, o którym mowa w art. 16 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem prawomocne są decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu.
Przepis art. 138 ust. 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW statuuje zasadę trwałości orzeczeń w postępowaniu dyscyplinarnym. Celem zasady wyrażonej w tym przepisie jest nie tylko ochrona stron postępowania dyscyplinarnego, ale zapewnianie porządku prawnego w ogóle. Wyrażona w art. 143 ww. ustawy zasada sądowej kontroli orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne nie narusza zasady trwałości orzeczeń postępowania dyscyplinarnego. Gwarancjami zasady prawomocności w postępowaniu dyscyplinarnym są instytucje ograniczające możliwość wzruszenia prawomocnego orzeczenia lub postanowienia, do których należą: przesłanki, terminy, zasady oraz tryb wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W związku z powyższym wyróżnia się prawomocność formalną oraz prawomocność materialną orzeczenia lub postanowienia dyscyplinarnego. Orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne formalnie, gdy: 1) upłynął termin do wniesienia środka odwoławczego; 2) organ odwoławczy wydał orzeczenie lub postanowienie kończące postępowanie. Z kolei prawomocność materialna jest wynikiem prawomocności formalnej i wyraża się w zakazie pomieszczonym w zasadzie ne bis in idem, o której mowa w art. 125 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW (por. M. Bartnik, M. Karpiuk, N. Szczęch, Ustawa o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, Komentarz, Wydział Prawa i Administracji UWM, Olsztyn 2018).
Sąd pierwszej instancji błędnie w swoich rozważaniach posługuje się pojęciem "ostateczności" orzeczenia dyscyplinarnego, gdy w istocie chodzi o jego prawomocność, i tak też kwalifikuje je organ. Posłużenie się przez Sąd błędną nomenklaturą pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.
W dniu wydania decyzji nr 2459/BKS/16 o obniżeniu nagrody rocznej za rok 2015, tj. 7 lipca 2016 r. organ uznawał orzeczenie dyscyplinarne nr 2168/BKS/16, stosownie do treści art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, za prawomocne. Termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał bowiem 24 czerwca 2016 r., który do tego terminu nie został złożony na biurze podawczym SKW ani nie wpłynął drogą pocztową w kolejnych dniach poprzedzających wydanie decyzji o obniżeniu nagrody rocznej. Przed ponownym rozpatrzeniem sprawy nagrody rocznej Szef SKW wydał postanowienie odmawiające przyjęcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dyscyplinarnej. Organ był zatem uprawniony do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 85 ust. 1e pkt 2 ww. ustawy do obniżenia skarżącemu nagrody rocznej za 2015 r., czyli że skarżącemu wymierzona została kara dyscyplinarna surowsza niż kara nagany z ostrzeżeniem. W dniu wydania wyroku w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji funkcjonowało już w obrocie prawnym orzeczenie nr 1/20 ponownie rozpatrujące sprawę dyscyplinarną K.D., a zatem orzeczenie posiadające cechę prawomocności w rozumieniu art. 138 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW. Przewidziana przepisem art. 143 ww. ustawy możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne nie oznacza, że organ z rozstrzygnięciem w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej zobligowany byłby oczekiwać na prawomocna orzeczenie sądu administracyjnego. Taki obowiązek nie wynika z przepisów ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, która w tym zakresie nie odnosi się do wyroku sądu. Warunek wymierzenia kary dyscyplinarnej dla obniżenia nagrody rocznej należy rozumieć jako prawomocne wymierzenie tej kary w rozumieniu art. 138 ust. 1 ustawy.
Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wiadomym jest z informacji udzielonej Sądowi przez organ, że orzeczenie dyscyplinarne nakładające na skarżącego karę dyscyplinarną pozbawienia stopnia oficerskiego zostało usunięte z obrotu prawnego, co jednak w ramach rozpoznawania niniejszej skargi kasacyjnej nie mogło zostać uwzględnione, wobec związania jej zarzutami. Skarżący kasacyjnie może natomiast skorzystać z możliwości wznowienia postępowania przewidzianej przepisem art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. Uwzględniając szczególne okoliczności sprawy, na zasadzie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.