III OSK 607/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.W. od wyroku WSA w Warszawie, który częściowo uwzględnił skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 2 maja 2024 r. Skarżący domagał się informacji m.in. o charakterze prawnym i historii przekształceń podmiotów "ZESPÓŁ" i "SPÓŁKA [...]", a także o kroki prawne podjęte w celu odzyskania wraku samolotu. WSA stwierdził bezczynność organu w zakresie pytań o wrak samolotu, ale oddalił skargę w pozostałym zakresie, uznając, że pytania dotyczące podmiotów gospodarczych (pytania 1-5) powinny być rozpatrywane w trybie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych. W przypadku informacji archiwalnych, znajdujących się w archiwach wyodrębnionych (jak archiwum Rady Ministrów), zastosowanie mają przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach oraz odpowiednie rozporządzenia wykonawcze. Organ prawidłowo poinformował wnioskodawcę o konieczności skorzystania z odrębnego trybu. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, wskazując m.in. na wadliwą konstrukcję zarzutu naruszenia prawa materialnego, który kwestionował ustalenia faktyczne, oraz na prymat przepisów szczególnych nad ustawą o dostępie do informacji publicznej w tej konkretnej sytuacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prymatu przepisów szczególnych nad ustawą o dostępie do informacji publicznej w przypadku informacji archiwalnych oraz zasadności kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy żądane informacje znajdują się w archiwach wyodrębnionych i podlegają odrębnym przepisom.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej charakteru prawnego i historii podmiotów gospodarczych, które powstały w latach 80. XX wieku, powinien być rozpatrywany na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też na podstawie przepisów szczególnych dotyczących narodowego zasobu archiwalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek dotyczący informacji archiwalnych powinien być rozpatrywany na podstawie przepisów szczególnych (ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach), a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ostatniej ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera normę kolizyjną (art. 1 ust. 2), która wyłącza jej stosowanie, gdy inne ustawy regulują odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych. Przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach oraz rozporządzenia wykonawczego określają odrębny tryb dostępu do materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych, w tym archiwum Rady Ministrów.
Czy organ administracji publicznej, informując wnioskodawcę o konieczności skorzystania z odrębnego trybu dostępu do informacji publicznej (np. na podstawie przepisów archiwalnych), wypełnia obowiązek wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo wypełnia obowiązek, informując wnioskodawcę o konieczności skorzystania z odrębnego trybu, wskazując właściwe przepisy i zasady dostępu.
Uzasadnienie
W sytuacji, gdy dostęp do informacji publicznej jest możliwy w trybie szczególnym, organ jest zobowiązany pisemnie poinformować wnioskodawcę o tym fakcie, wskazując właściwe przepisy i zasady. Organ w tej sprawie uczynił zadość temu obowiązkowi.
Czy zarzut naruszenia prawa materialnego może być skutecznie oparty na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być używany do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. W tym celu należy podnosić zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Ugruntowane orzecznictwo NSA wyklucza zastępowanie zarzutów naruszenia przepisów postępowania zarzutami naruszenia prawa materialnego w celu kwestionowania ustaleń faktycznych. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego ustalonego w sprawie.
Przepisy (17)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.n.z.a.a. art. 17 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb udostępniania materiałów archiwalnych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych.
u.n.z.a.a. art. 29 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Archiwum Rady Ministrów jest archiwum wyodrębnionym.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do uzyskiwania informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 61 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ jest zobowiązany pisemnie poinformować wnioskodawcę o konieczności skorzystania z odrębnego trybu dostępu do informacji.
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie została oparta na uzasadnionych podstawach.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prymat przepisów szczególnych (ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach) nad ustawą o dostępie do informacji publicznej w przypadku informacji archiwalnych. • Prawidłowe poinformowanie wnioskodawcy o konieczności skorzystania z odrębnego trybu dostępu do informacji archiwalnych. • Niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnego zastosowania art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. poprzez uznanie, że część pytań nie stanowi informacji publicznej z powodu szczególnego trybu dostępu. • Zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że dostęp do informacji z Archiwum RM nie podlega ogólnemu trybowi informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Norma kolizyjna, wyłączająca stosowanie unormowań u.d.i.p. w sytuacji, w której inna ustawa odmiennie reguluje ten sam zakres. • Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być używany do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. • Prawo do informacji jest zasadą, ale wyjątki od niej powinny być ściśle przestrzegane.
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu przepisów szczególnych nad ustawą o dostępie do informacji publicznej w przypadku informacji archiwalnych oraz zasadności kwestionowania ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy żądane informacje znajdują się w archiwach wyodrębnionych i podlegają odrębnym przepisom.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii dostępu do informacji publicznej i relacji między ogólną ustawą a przepisami szczególnymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje też, jak sądy interpretują granice skargi kasacyjnej.
“Informacje archiwalne: czy ustawa o dostępie do informacji publicznej zawsze ma zastosowanie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.