III OSK 6027/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
usługi zaufaniaidentyfikacja elektronicznaeIDASwideoweryfikacjarejestr usług zaufaniapostępowanie administracyjnekontrola sądowaprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Cyfryzacji, potwierdzając, że organ powinien był ocenić raport dotyczący metody wideoweryfikacji przy zmianie wpisu do rejestru usług zaufania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Cyfryzacji od wyroku WSA, który uchylił decyzję ministra w przedmiocie zmiany wpisu do rejestru usług zaufania. Minister odmówił zmiany wpisu dotyczącego metody wideoweryfikacji, uznając, że nie przedłożono odpowiedniego raportu. WSA uznał, że organ powinien był zbadać ten raport. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Minister nie zbadał raportu i naruszył przepisy KPA, a zarzuty dotyczące prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Cyfryzacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra dotyczącą zmiany wpisu do rejestru usług zaufania. Sprawa wywodziła się z wniosku spółki [...] S.A. o zmianę wpisu w zakresie metody wideoweryfikacji. Minister początkowo odmówił zmiany, a następnie w części uchylił swoją decyzję, umarzając postępowanie. WSA uchylił decyzję Ministra, uznając, że organ powinien był zbadać raport dotyczący bezpieczeństwa metody wideoweryfikacji. Minister w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 24 ust. 1 lit. d elDAS) oraz przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie WSA nie było wadliwe w stopniu uniemożliwiającym kontrolę kasacyjną. Stwierdził, że Minister naruszył przepisy KPA, nie badając raportu dotyczącego wideoweryfikacji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego również nie zasłużył na uwzględnienie, ponieważ WSA nie dokonywał wykładni spornego przepisu, a Minister po raz pierwszy podniósł argument o braku podstaw krajowych do oceny metody wideoweryfikacji dopiero na etapie skargi kasacyjnej. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek zbadać taki raport, ponieważ nie można a priori założyć, że nie miałby on decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku. Brak takiej oceny stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że Minister Cyfryzacji naruszył przepisy KPA, nie dokonując oceny raportu dotyczącego wideoweryfikacji. Sąd podkreślił, że organ powinien był wezwać stronę do złożenia raportu wraz z tłumaczeniem, gdyż mógł on mieć kluczowe znaczenie dla sprawy. Brak oceny raportu uniemożliwił prawidłowe zbadanie dopuszczalności wideoweryfikacji jako metody identyfikacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

elDAS art. 24 § ust. 1 lit. d

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE

ustawa o usługach zaufania art. 4 § ust. 6 pkt 2

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

ustawa o usługach zaufania art. 3 § ust. 4 pkt 5

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

ustawa o usługach zaufania art. 4 § ust. 6 pkt 2

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

ustawa o usługach zaufania art. 3 § ust. 4 pkt 5

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o usługach zaufania art. 19 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

ustawa o usługach zaufania art. 19 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

ustawa o usługach zaufania art. 4 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

ustawa o usługach zaufania art. 27 § ust. 6

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

ustawa o usługach zaufania art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Cyfryzacji naruszył przepisy KPA, nie dokonując oceny raportu dotyczącego wideoweryfikacji. Organ powinien był wezwać stronę do złożenia raportu wraz z tłumaczeniem, gdyż mógł on mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia. Zarzut błędnej wykładni art. 24 ust. 1 lit. d elDAS jest nieuzasadniony, gdyż WSA nie dokonał wykładni tego przepisu.

Odrzucone argumenty

Wyrok WSA wadliwie zinterpretował art. 24 ust. 1 lit. d elDAS, uznając, że Minister mógł oceniać równoważną pewność wideoweryfikacji. Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe (art. 141 § 4 p.p.s.a.). WSA wadliwie wykonał funkcję kontrolną, uwzględniając skargę (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

nie sposób a priori założyć, że dokument ten 'nie mógł mieć decydującego znaczenia dla końcowego sposobu załatwienia wniosku o dokonanie wpisu aktualizacyjnego' organ 'w ogóle nie dokonał oceny ww. dokumentu, poprzestając na stwierdzeniu, że sporządzony został on w języku angielskim' Sąd I instancji w ogóle nie dokonywał wykładni art. 24 ust. 1 lit. d elDAS, a więc nie sposób mu zarzucić naruszenia prawa w tej postaci.

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Rafał Stasikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Obowiązek organów administracji publicznej do badania dowodów przedstawionych przez strony, nawet jeśli są w języku obcym, oraz znaczenie raportów oceniających zgodność z normami UE w sprawach dotyczących usług zaufania elektronicznego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu rejestru usług zaufania i rozporządzenia eIDAS, ale ogólne zasady dotyczące badania dowodów i uzasadniania decyzji są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu cyfryzacji i zaufania w usługach elektronicznych, a konkretnie oceny bezpieczeństwa metod identyfikacji. Pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji.

Czy wideoweryfikacja jest bezpieczna? NSA wyjaśnia, jak urzędnicy muszą badać nowe technologie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 6027/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2089/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-22
Skarżony organ
Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Cyfryzacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2089/20 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia [...] września 2020 r. znak: [...] w przedmiocie zmiany wpisu do rejestru usług zaufania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Cyfryzacji na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia
2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2089/20 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia 18 września 2020 r. znak: DC-XI.5521.14.2020 w przedmiocie zmiany wpisu do rejestru usług zaufania uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Minister Cyfryzacji decyzją z dnia 27 kwietnia 2020 r., znak DC-XI.5521.12.2020,
na podstawie art. 4 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1579 z późn. zm., dalej jako "ustawa"), art. 24 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (OJ L 257, 28.8.2014, zwanego dalej: elDAS), po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka [...]) - odmówił zmiany wpisu numeru dokumentu "[...]" na kartach usług kwalifikowanych: "[...]", "[...]", "[...]". Nadto polecił wnioskodawcy zmianę zgłoszonej polityki świadczenia usług zaufania w wersji 5.5 poprzez zmianę polityki w zakresie innych metod identyfikacji poprzez dodanie szczegółowego opisu wykonywanych działań, a w przypadku wprowadzenia innych metod o których mowa w art. 24 ust. 1 lit. d rozporządzenia elDAS nakazał przedłożenie wraz z wnioskiem dokumentu wydanego przez akredytowaną jednostkę oceniającą zgodność potwierdzającego równoważną pewność innej metody identyfikacji, pod względem wiarygodności, fizycznej obecności. Z uwagi na bezpieczeństwo odbiorców polecił wskazać sposób wycofania metody w przypadku jej kompromitacji.
Od decyzji Ministra Cyfryzacji z dnia 27 kwietnia 2020r. Spółka [...] złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister Cyfryzacji decyzją z dnia 18 września 2020 r., znak DC-XI.5521.14.2020, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, poz. 695, poz. 1298; dalej:" k.p.a.") oraz art. 4 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 4 pkt 5 ustawy, po rozpatrzeniu wniosku Spółki [...], o ponowne rozpatrzenie sprawy - uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej poleca "zmianę zgłoszonej polityki świadczenia usług zaufania wersji 5.5 poprzez zmianę polityki w zakresie innych metod identyfikacji poprzez dodanie szczegółowego opisu wykonywanych działań, a w przypadku wprowadzenia innych
metod, o których mowa w art. 24 ust. 1 lit. d rozporządzenia elDAS, nakazał przedłożenie wraz z wnioskiem dokumentu wydanego przez akredytowaną jednostkę oceniającą zgodność potwierdzającego równoważną pewność innej metody identyfikacji, pod względem wiarygodności, fizycznej obecności i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji", a w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
[...] S.A. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia 18 września 2020 r. oraz poprzedzającą decyzję w przedmiocie odmowy zmiany wpisu do rejestru usług zaufania.
Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o oddalenie skargi.
[...] S.A. w piśmie stanowiącym uzupełnieniu skargi, wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Cyfryzacji z dnia 18 września 2020 r. oraz poprzedzającej decyzji z dnia 27 kwietnia 2020 r., względnie ich uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że ustawa o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1173 ze zm.), przewiduje posiadanie przez kwalifikowanych dostawców usług zaufania polityki świadczenia usług. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy, dostawca usług zaufania jest obowiązany posiadać politykę świadczenia usługi. Stosownie zaś do ust. 2 powołanego przepisu, polityka świadczenia usługi stanowi nazwany zestaw reguł, w szczególności takich jak polityka certyfikacji, określający zasady świadczenia usługi, odpowiedzialność stron, zasady postępowania z danymi i mający zastosowanie do określonego kręgu podmiotów lub zastosowań, o wspólnych dla tego kręgu wymaganiach bezpieczeństwa, opracowywany
na podstawie norm lub standardów określających wymagania dla polityk świadczenia usług.
Dokumentem takim w przypadku wnioskodawcy jest "[...]".
Stosownie do art. 4 ust. 4 pkt 2 ustawy o usługach zaufania, polityka świadczenia usług jest załącznikiem do wniosku o wpis do rejestru, który rozpatrywany jest przez Ministra Cyfryzacji na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy. Minister Cyfryzacji wydaje decyzję
o wpisie dostawcy usług zaufania i świadczonych przez niego usług zaufania do rejestru, jeżeli spełniają wymagania określone w przepisach o usługach zaufania.
Sąd I instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 27 ust. 6 ustawy, organ nadzoru bada zgodność polityki świadczenia usług z przepisami o usługach zaufania, co nie pozwala uznać wpisu polityki za zwykłą czynność materialno-techniczną. Objęta wnioskiem
zmiana zasad świadczenia usług zaufania opisana w polityce świadczenia usług, stanowi w istocie aktualizację wniosku o wpis do rejestru kwalifikowanych dostawców usług zaufania. Prawidłowo organ nadzoru uznał, że zmiana taka dokonywana być powinna poprzez wydanie decyzji o wpisie nowej wersji polityki świadczenia usług do rejestru.
Zgodnie z art. 4 ust. 6 ustawy, minister właściwy do spraw informatyzacji, po rozpatrzeniu wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1, wydaje decyzję o wpisie:
1) dostawcy usług zaufania i świadczonych przez niego usług zaufania do rejestru, jeżeli spełniają wymagania określone w przepisach o usługach zaufania;
2) kwalifikowanej usługi zaufania do rejestru, w przypadku gdy usługa spełnia wymagania określone w przepisach o usługach zaufania.
Choć przepis art. 4 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 4 pkt 5 ustawy dotyczy pierwotnego wpisu do rejestru dostawców usług zaufania, to dokonanie w polityce zmian, które znacząco wpływają na świadczone dotychczas usługi zaufania (np. kształtują sposób weryfikacji tożsamości), było w ocenie Sądu, podstawą do dokonania wpisu aktualizacyjnego w formie decyzji.
W ocenie Sądu, organ powinien wezwać stronę do złożenia raportu wraz z tłumaczeniem na język polski, gdyż mógłby mieć on decydujące znaczenie dla
końcowego sposobu załatwienia wniosku. Jeżeli przedłożony raport byłby prawidłowy i potwierdzałby bezpieczeństwo wykorzystanych do identyfikacji rozwiązań organizacyjno-technicznych, to potencjalnie polityka świadczenia usług, którą wnioskodawca zamierzał wdrożyć w ramach "[...]" - wersja 5.5, mogłaby być wpisana do rejestru usług zaufania.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Cyfryzacji, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. przepisu prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 1 lit. d elDAS poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że przepis ten upoważniał Ministra Cyfryzacji, do oceny w ramach postępowania administracyjnego, czy wideoweryfikacja jest środkiem identyfikacji tożsamości zapewniającym pewność równoważną, pod względem wiarygodności, fizycznej obecności w rozumieniu art. 24 ust. 1 lit. d elDAS, podczas gdy przepis ten stanowi on ab initio, że użycie innych metod identyfikacji wymaga ich wcześniejszego uznania na szczeblu krajowym, co powinno nastąpić na skutek działań legislacyjnych;
2. prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, w którym:
a) nie wyjaśniono dlaczego Minister Cyfryzacji, pomimo wynikającego z treści art.
24 ust. 1 lit. d ab initio elDAS wymogu uznania innych metod identyfikacji na szczeblu krajowym mógł (w braku przepisów regulujących tą kwestię w prawa krajowym) poddać ocenie, czy wnioskowana metoda wideoweryfikacji jest środkiem identyfikacji tożsamości zapewniającym pewność równoważną, pod względem wiarygodności, fizycznej
obecności w rozumieniu art. 24 ust. 1 lit. d elDAS, a w przypadku pozytywnej weryfikacji w/w kwestii dokonać wpisu aktualizacyjnego w rejestrze usług zaufania,
b) nie przeanalizowano w sposób wyczerpujący i wnikliwy przedstawionych przez Ministra Cyfryzacji wad dokumentu pn. "[...]", których nieusunięcie przez wnioskodawcę na wezwanie organu, stanowiło przyczynę wydania decyzji odmowie zmiany wpisu do rejestru usług zaufania,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. oraz art. 24 elDAS poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd I instancji funkcji kontrolnej polegające na nieuzasadnianiom przyjęciu, że Minister Cyfryzacji nie dokonując oceny dokumentu pn. "elDAS Conformity assesment raport" (dalej jako "Raport") naruszył w/w przepisy postępowania, podczas gdy w rzeczywistości Raport ten nie mógł mieć decydującego znaczenia dla końcowego sposobu załatwienia wniosku o dokonanie wpisu aktualizacyjnego,
a w konsekwencji również:
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na wadliwym wykonaniu przez Sąd I instancji funkcji kontrolnej i uwzględnieniu skargi na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia 18 września 2020 r. znak: DC.XI.5521.14.2020 r., podczas gdy skarga na ww. decyzję winna była zostać oddalona stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia 18 czerwca 2020 r. znak: DC.XI.5521.14.2020 r., a w przypadku nie uwzględnienia w/w wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy oraz wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] S.A. z siedzibą w [...] wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także nie wnosiła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na
podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w
§ 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia
determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten,
w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.
Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ
administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza jeszcze naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Nadto, jak słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik Spółki [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną, Sąd I instancji w ogóle w zaskarżonym wyroku nie rozstrzygnął czy wnioskowana metoda wideoweryfikacji jest środkiem identyfikacji tożsamości zapewniającym pewność równoważną, pod względem wiarygodności, fizycznej obecności w rozumieniu art. 24 ust. 1
lit. d elDAS.
Skoro, jak przyznaje sam organ nie dokonał on analizy i oceny dokumentu pn.
"elDAS Conformity assesment raport", to naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.,
gdyż nie sposób a priori założyć, że dokument ten "nie mógł mieć decydującego
znaczenia dla końcowego sposobu załatwienia wniosku o dokonanie wpisu aktualizacyjnego". Jak słusznie wskazał Sąd I instancji organ "w ogóle nie dokonał oceny ww. dokumentu, poprzestając na stwierdzeniu, że sporządzony został on w języku angielskim. Niewątpliwie zdalne metody weryfikacji tożsamości wymagają dodatkowej ewaluacji. Równoważna pewność musi być potwierdzona przez jednostkę oceniającą zgodność (art. 24 ust. 1 lit. d elDAS). (...) [O]rgan powinien wezwać stronę do złożenia raportu wraz z tłumaczeniem na język polski, gdyż mógłby mieć on decydujące znaczenie dla końcowego sposobu załatwienia wniosku. Jeżeli przedłożony raport byłby prawidłowy
i potwierdzałby bezpieczeństwo wykorzystanych do identyfikacji rozwiązań
organizacyjno-technicznych, to potencjalnie polityka świadczenia usług, którą wnioskodawca zamierzał wdrożyć w ramach "[...]" – wersja 5.5, mogłaby
być wpisana do rejestru usług zaufania." W konsekwencji organ nie zbadał dopuszczalności wideoweryfikacji jako metody identyfikacji przyjętej w polityce, przez dostawcę kwalifikowanych usług zaufania.
W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia
przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż ma on charakter wynikowy. Jego zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w
sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniała wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego
przejawu działania administracji publicznej. Skoro Sąd I instancji doszedł do takiej konkluzji, to prawidłowo zastosował, jako podstawę orzekania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Również zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 24 ust. 1 lit. d elDAS nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż Sąd I instancji w ogóle nie dokonywał wykładni art. 24 ust. 1 lit. d elDAS, a więc nie sposób mu zarzucić naruszenia prawa w tej postaci. Natomiast nie został podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnego zastosowania tego przepisu.
Dodatkowo zauważyć należy, że dopiero na etapie argumentacji skargi kasacyjnej organ podniósł wyraźnie, iż art. 24 ust. 1 lit. d elDAS w ogóle nie znajduje zastosowania
w niniejszej sprawie ze względu na brak odpowiednich przepisów prawa krajowego. Skarga kasacyjna będąca pismem procesowym skierowanym do sądu II instancji nie zastępuje argumentacji, która powinna się znaleźć w uzasadnieniu decyzji organu I lub II instancji zaadresowanej do wnioskodawcy. Zatem dopiero teraz, w skardze kasacyjnej, organ wskazał, iż art. 24 ust. 1 lit. d elDAS stanowi ab initio, że użycie innych metod identyfikacji wymaga ich wcześniejszego uznania na szczeblu krajowym, co powinno nastąpić na skutek działań legislacyjnych. W konsekwencji zdaniem organu nie jest on upoważniony do oceny w ramach postępowania administracyjnego, czy wideoweryfikacja jest środkiem identyfikacji tożsamości zapewniającym pewność równoważną, pod względem wiarygodności, fizycznej obecności w rozumieniu art. 24 ust. 1 lit. d elDAS. Argumentacja taka nie była jednak wcześniej formułowana przez organ - zwłaszcza w wydanych decyzjach administracyjnych. Wręcz przeciwnie organ żądał przedstawienia
od wnioskodawcy dodatkowych informacji, przedłożenia dokumentu (wydanego przez akredytowaną jednostkę oceniającą) potwierdzającego równoważną pewność przyjętej metody identyfikacji, pod względem wiarygodności fizycznej obecności, aby ocenić czy wnioskowana metoda (wideokonferencji) odpowiada tej z art. 24 ust. 1 lit. d elDAS. Zaznaczyć przy tym należy, że jak wynika z treści skargi z 16 października 2020 r., odpowiedzi na nią z 15 listopada 2020 r. oraz pisma procesowego z 3 marca 2021 r. i uzasadnienia Sądu I instancji istotą sporu w niniejszej sprawie była przede wszystkim sama możliwość wydania przez Ministra Cyfryzacji decyzji w przedmiocie odmowy
zmiany wpisu do rejestru usług zaufania (ze względu, jak podnosiła Spółka [...], na brak podstawy prawnej ku temu).
Co więcej organ nakazał wnioskodawcy jasno i precyzyjnie określić wybraną przez siebie metodę weryfikacji, gdyż nie może on w tym zakresie wyręczać strony oraz domyślać się i samodzielnie dokonywać wyboru jednej z metod weryfikacji w art. 24 ust.
1 elDAS. Dlatego też Sąd I instancji podkreślił, że przy ocenie spełnienia wymogów z art. 24 ust. 1 elDAS, organ nie ustalił, która z przesłanek zawartych w tym przepisie ma zastosowanie.
W konsekwencji formułując taki zarzut dopiero na etapie skargi kasacyjnej, a nie
w decyzji administracyjnej organ uniemożliwił odniesienie się do niego wnioskodawcy w toku kontroli instancyjnej i sądowej oraz Sądowi I instancji. Tym samym szersze odniesienie się do tego zarzutu przez NSA byłoby przedwczesne.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie
art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2018 r., poz. 1800). Koszty te wynoszą 240 zł i obejmują wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego skarżącego z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI