III OSK 600/22

III OSK 600/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 113/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-10-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 113/21 w sprawie ze skargi M.H. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę cudzoziemca oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 113/21 w sprawie ze skargi M.H. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt stały i pracę cudzoziemca - 1/ stwierdził bezczynność organu; 2/ zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty otrzymania akt sprawy; 3/ stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania; 5/ w pozostałej części skargę oddalił.
W niniejszej sprawie skarżący 26 listopada 2020 r. złożył do Wojewody Śląskiego wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 18 maja 2021 r. wniósł ponaglenie za pośrednictwem organu do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dniu 11 maja 2021 r. organ wystosował do skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku polegających m.in. na złożeniu odcisków linii papilarnych, aktualnych fotografii, wyznaczając termin stawienia się w siedzibie Urzędu na dzień 4 sierpnia 2021 r.
W dniu 1 czerwca 2021 r. skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach bezczynność Wojewody Śląskiego w powyższej sprawie.
Uznając skargę za zasadną Sąd I instancji, w oparciu o akta sprawy, uznał, że Wojewoda wyczerpał znamiona bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku. Pierwsze czynności polegające na wezwaniu do uzupełnienia braków organ podjął dopiero 11 maja 2021 r. już po upływie miesięcznego terminu. Nadto nie powiadomił strony o niezałatwieniu w terminie sprawy. Odnosząc się do żądania wymierzenia grzywny i zobowiązania organu do zapłaty określonej w skardze kwoty, WSA wyjaśnił, że wprawdzie organ przekroczył termin załatwienia sprawy, jednak ani wniosek o wymierzenie organowi grzywny ani wniosek o przyznanie sumy pieniężnej nie został uzasadniony, a w ocenie WSA w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak podstaw do ich zastosowania.
Skargę kasacyjną od opisanego wyroku wywiódł Wojewoda Śląski zaskarżając go co do punktu 1, 2, 3 i 4 i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1/ art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w zw. z § 21 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w zw. z § 22 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w zw. z § 21 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w zw. z § 21 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w zw. z § 21 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, przez błędne przyjęcie, że postępowanie administracyjne nie zostało załatwione w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co spowodowało stwierdzenie bezczynności postępowania, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był okolicznościami niezależnymi od organu oraz charakterem sprawy tj. kwestią pandemii koronawirusa i wprowadzonymi ograniczeniami w funkcjonowaniu administracji państwowej, w tym Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, niedoborami kadrowymi oraz koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego;
2/ art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 §1-3 i § 5 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność postępowania, mimo że postępowanie administracyjne nie było prowadzone dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.
W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części rozpoznanie sprawy co do istoty na zasadzie art. 188 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w całości ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie pkt 1, 2, 3 oraz 4 wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Nadto skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 258, dalej jako: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występują w niniejszej sprawie. W związku z powyższym przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Zarzuty skargi kasacyjnej miały na celu zakwestionowanie stwierdzonej przez WSA w Gliwicach bezczynności Wojewody. Organ wywodził, że ze względu na pandemię koronawirusa, ograniczenia w pracy Urzędu Wojewódzkiego, niedobory kadrowe i absencje chorobowe pracowników Wojewoda nie pozostawał w bezczynności, co w konsekwencji powinno spowodować zastosowanie przez WSA w Gliwicach art. 151 p.p.s.a. i oddalenie skargi na bezczynność.
Jak wynika z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. z bezczynnością mamy do czynienia, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Zatem w ocenie stanu bezczynności organu konieczne jest zbadanie, czy załatwił on sprawę oraz czy uczynił to w określonym prawem terminie. W odniesieniu do decyzji administracyjnej należy przyjąć, że sprawa jest załatwiona w terminie określonym prawem wówczas, gdy organ wyda decyzję, oraz podejmie czynności w celu wprowadzenia jej do obrotu prawnego. Przepisy ustawy z 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 2354 ze zm.) nie zawierały w dacie złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy oraz w trakcie biegu terminu na załatwienie tej sprawy szczególnych terminów, które wydłużałyby podstawowy termin załatwienia sprawy wynikający z art. 35 k.p.a. Wniosek o zezwolenie na pobyt i pracę wpłynął w dniu 26 listopada 2020 r. Zarówno na dzień wniesienia skargi na bezczynność, jak i na dzień wyrokowania przez WSA w Gliwicach sprawa z ww. wniosku nie została załatwiona.
Stanu bezczynności nie znoszą wprowadzone wskazanymi w skardze kasacyjnej rozporządzeniami Rady Ministrów ograniczenia w pracy urzędów administracji publicznej.
Odnośnie powyższego wyjaśnić należy, że żaden z przepisów rozporządzeń wydawanych przez Radę Ministrów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie zwalnia organu z obowiązków nałożonych na niego w drodze ustawy w terminach odnoszących się do rozpoznawanej sprawy. Rozporządzeniem nie można modyfikować ustaleń aktu wyższego rangą, jakim jest ustawa. Tym sposobem obowiązywanie przepisów wskazanych przez skarżącego kasacyjnie rozporządzeń, niezależnie od ich treści, nie wpłynęło na bieg terminów załatwienia sprawy wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.
Podobnie za chybiony uznać należy drugi zarzut skargi kasacyjnej. Skład orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził bezczynność Wojewody. Od chwili złożenia wniosku w dniu 26 listopada 2020 r. do dnia 11 maja 2021 r. organ nie wykonał w sprawie żadnych czynności. W konsekwencji uwzględnienie skargi przez WSA w zakresie wynikającym z punktów 1-2 znajdowało pełne uzasadnienie i brak było podstaw do jej oddalenia w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.