III OSK 599/25

III OSK 599/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1020/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2024-10-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3 w związku z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1129
art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. sp. z o.o. z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 maja 2024 r., nr SKO.OŚ/4170/359/2023 oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 20 lipca 2023 r., nr KOM.6232.6.2022 w sprawie ze skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1020/24 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 maja 2024 r., nr SKO.OŚ/4170/359/2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 maja 2024 r., nr SKO.OŚ/4170/359/2023 oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 20 lipca 2023 r., nr KOM.6232.6.2022.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1020/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Krakowie oddalił skargę M. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 16 maja 2024 r., nr SKO.OŚ/4170/359/2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu.
W skardze kasacyjnej od powyższego rozstrzygnięcia spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z 20 lipca 2023 r., nr KOM.6232.6.2022.
Uzasadniając wniosek spółka wskazała, że wymierzenie i egzekwowanie wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej może wywołać nieodwracalne skutki, zgodnie bowiem z treścią art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1129 ze zm.), jedną z fakultatywnych podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest okoliczność, iż w stosunku do tego wykonawcy (dotyczy to także osób prawnych): "wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną".
Ponadto wskazano, że spółka, oprócz Gminy N., realizuje zamówienia publiczne na odbiór od właścicieli nieruchomości, transport (i zagospodarowanie) odpadów komunalnych na terenie innych jeszcze gmin, położonych w województwie małopolskim i świętokrzyskim. Przedmiot ww. zamówień publicznych niejednokrotnie obejmuje również świadczenie usługi prowadzenia punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Prowadzenie [...] przez wykonawcę zamówienia publicznego wymaga natomiast legitymowania się przez niego decyzją o udzieleniu zezwolenia na zbieranie (i tymczasowe magazynowanie) odpadów na terenie [...], co wiąże się z koniecznością uzyskania (bądź aktualizacji) przez spółkę niezbędnych decyzji administracyjnych (a contrario art. 45 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.). Jednocześnie - zgodnie z tym, co stanowi art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b tiret 1 ustawy o odpadach - właściwy organ jest zobligowany do odmowy wydania (analogicznie aktualizacji) zezwolenia na zbieranie odpadów przedsiębiorcy będącemu osobą prawną, jeżeli temu przedsiębiorcy co najmniej trzykrotnie wymierzono administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194 ustawy o odpadach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł. Ponadto art. 194 ust. 1 pkt 2a ustawy o odpadach odsyła natomiast do art. 24 tej ustawy, który z kolei w ust. 1 statuuje, aby transport odpadów odbywał się zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7, tj. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r., poz. 1742) - a przedmiotowe rozporządzenie w jego § 4 stanowi, iż: "Transport odpadów odbywa się w sposób uniemożliwiający mieszanie poszczególnych rodzajów odpadów, z wyjątkiem gdy strumień zmieszanych rodzajów odpadów w całości jest kierowany do przetwarzania w tym samym procesie". Wobec powyższego, w ocenie skarżącej, nie można wykluczyć, że treść decyzji administracyjnej wydanej przez organ celem załatwienia niniejszej sprawy - może w końcowym efekcie doprowadzić do skutku w postaci uniemożliwienia spółce prowadzenia istotnej części działalności gospodarczej spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, w tym również decyzji organu I instancji poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Natomiast złożony przez skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji zawiera uzasadnienie, które sprowadza się do stwierdzenia, że wymierzenie i wyegzekwowanie administracyjne kary pieniężnej może wywołać wobec skarżącej nieodwracalne skutki postaci wykluczenia wnioskodawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że strona może poprzestać na gołosłownych, lakonicznych oświadczeniach. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, w której przedmiotem decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie wykonania są obowiązki o charakterze pieniężnym. Dokonując oceny tego rodzaju wniosku Sąd musi mieć możliwość stwierdzenia, że uiszczenie konkretnej kwoty spowoduje uszczerbek w majątku zobowiązanego w zakresie, który można uznać za znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Złożony w tej sprawie przez skarżącą wniosek nie pozwala na tego rodzaju ocenę. Wynika to przede wszystkim z braku przedstawienia sytuacji finansowej skarżącej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody majątkowej, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony odnośnie wyrządzenia znacznej szkody majątkowej w sytuacji wykonania przedmiotowej decyzji, powinny bezwzględnie zostać poparte dokumentami źródłowymi (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 260/09 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie wykazano okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Tym samym nie spełniono przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Twierdzenia zgłoszone we wniosku, jakkolwiek mogące mieć miejsce, nie zostały uprawdopodobnione żadnymi dokumentami źródłowymi obrazującymi aktualną sytuację finansowo-gospodarczą skarżącej, a w szczególności obrazującymi wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na tą sytuację.
Odnosząc się z kolei twierdzenia skarżącej, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje możliwość wykluczenia spółki, na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1129 ze zm.), z postępowania o udzielenie zamówień publicznych należy wskazać, że jest to jedynie założenie hipotetyczne, w dodatku oparte na interpretacji powołanego przepisu. Zgodnie z jego treścią z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę wobec którego wydano ostateczną decyzję administracyjną o naruszeniu obowiązków wynikających z prawa ochrony środowiska, prawa pracy lub przepisów o zabezpieczeniu społecznym, jeżeli wymierzono tą decyzją karę pieniężną. Z powyższego wynika, że kwestia wykluczenia z przetargu ukaranego podmiotu nie jest działaniem obligatoryjnym, lecz fakultatywnym. Ponadto skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (czyli wstrzymanie wyłącznie obowiązku uiszczenia nałożonej kary) może wpłynąć na treść powołanego art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy prawo o zamówieniach publicznych. zaskarżona decyzja objęta wnioskiem o wstrzymanie stała się ostateczna z chwilą jej doręczenia stronie skarżącej, a zatem ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na jej ostateczny charakter. Zastosowanie art. 109 ust. 1 pkt 2 lit. c ww. ustawy związane jest z samym faktem wydania ostatecznej decyzji administracyjnej, a nie z jej wykonaniem tj. uiszczeniem kary.
Również powołana przez spółkę treść art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.) nie przemawia za udzieleniem skarżącej ochrony tymczasowej. W myśl wskazanej regulacji, właściwy organ odmawia wydania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przedsiębiorcy będącemu osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, jeżeli temu przedsiębiorcy co najmniej trzykrotnie wymierzono administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 194, w ostatnich 10 latach, w wysokości przekraczającej łącznie kwotę 150 000 zł. Potencjalna możliwość zastosowania wskazanego przepisu, a zatem odmowy wydania zezwolenia na zbieranie odpadów mogłaby wystąpić w przypadku ziszczenia się ww. przesłanek, co na obecnym etapie nie zostało zrealizowane. W konsekwencji argumentacja spółki ma irrelewantne znaczenia dla wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zgodnie z wnioskiem skarżącej.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.