III OSK 5938/21

III OSK 5938/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński
Małgorzata Masternak - Kubiak /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2966/23 - Postanowienie NSA z 2024-02-02
III OSK 362/24 - Postanowienie NSA z 2024-04-09
II SA/Gd 746/20 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-04-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 53
art. 6 ust. 2 pkt 6a
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 746/20 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia niewykonywania pracy na skutek represji politycznych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 746/20, oddalił skargę A. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 sierpnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie potwierdzenia niewykonywania pracy na skutek represji politycznych.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w złożonym wniosku, na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 53, ze zm.) – dalej: "ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" wynika, że A. B. (dalej: "skarżąca") pozostawała bez pracy z przyczyn politycznych. Skarżąca podkreśliła, że w latach 80-tych ubiegłego wieku była zaangażowana w działalność opozycyjną i wskutek działalności opozycyjnej męża oraz swojej była represjonowana, co w konsekwencji spowodowało liczne schorzenia, na które cierpi do dnia dzisiejszego. W związku z powyższym, już w 1989 r. skarżącej przyznano rentę z tytułu II grupy inwalidzkiej bez możliwości podjęcia pracy zawodowej. W ocenie skarżącej była to represja, która trwała aż do 2003 roku.
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 117 ust. 4 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 22 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 517) – dalej: "ustawa o kombatantach", Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odmówił potwierdzenia, że skarżąca wykonywała pracę z przyczyn politycznych w okresie od 1989 r. do 2003 r. przed dniem 31 lipca 1990 r.
Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że skarżąca nie dołączyła do złożonego wniosku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że pozostawała bez pracy z przyczyn politycznych. Z kolei, okoliczność posiadania prawa do świadczenia rentowego nie jest tożsama z pozostawaniem bez pracy z powodów politycznych przed dniem 31 lipca 1990 r. w rozumieniu powołanej ustawy. Również, analiza akt sprawy w przedmiocie uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych, w tym z protokołu przesłuchania skarżącej nie potwierdza, że skarżąca pozostawała bez pracy z przyczyn politycznych. Skarżąca podczas przesłuchania nie powoływała się na okoliczność pozostawania bez pracy z przyczyn politycznych.
We wniesionej do Sądu Wojewódzkiego skardze na powyższą decyzję skarżąca wskazała, że organ nie wystąpił do żadnej instytucji w celu zdobycia dowodów i nie sięga do własnego archiwum, w którym posiada decyzję z dnia 9 marca 2018 r., którą odmówiono skarżącej statusu działacza opozycji, a która została uchylona przez tut. Sąd wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 301/18. Skarżąca wskazała także, że decyzją z dnia 15 kwietnia 2019 r. potwierdzono jej status działacza opozycji antykomunistycznej.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, dodatkowo podkreślając, że skarżąca w swoim wniosku powołała się na przedział czasowy pozostawania bez pracy z powodów politycznych, który w znacznej części nie został uwzględniony postanowieniami ustawy tj. od 1989 r. do 2003 r.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W jego ocenie Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo ocenił złożony przez skarżącą wniosek jako niezasadny. Na wstępie Sąd ten zaznaczył, że skarżąca domagała się potwierdzenia niewykonywania pracy na skutek represji politycznych w okresie od 1989 r. do 2003 r. Przepis art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych obejmuje jedynie okres do dnia 31 lipca 1990 r. Stąd też żądanie skarżącej dotyczące okresu od dnia 31 lipca 1990 r. do 2003 r. było całkowicie nieuzasadnione. W konsekwencji, przedmiotem oceny merytorycznej mógł być jedynie, zawierający się w zakresie powyższego przepisu, okres od 1989 r. do dnia 31 lipca 1990 r. W tym zaś zakresie orzekający w sprawie organ, zdaniem Sądu meriti, słusznie ocenił, że materiał dowodowy niniejszej sprawie nie dostarczył podstaw do uznania, że skarżąca nie wykonywała pracy przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych. Zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego dowody, w tym nadesłane przez stronę dokumenty, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie potwierdzają bowiem, aby w okresie tym skarżąca faktycznie nie wykonywała pracy na skutek represji politycznych. Fakt zaangażowania skarżącej w latach 80-tych ubiegłego wieku w działalność opozycyjną sam w sobie nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku.
Sąd Wojewódzki wskazał również, że nie stanowi uzasadnienia dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku przytoczony przez skarżącą wyrok wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 301/18 dotyczący innego wniosku skarżącej. W tamtej sprawie skarżąca ubiegała się bowiem o przyznanie jej statusu działacza opozycyjnego lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych. W związku z tym wyjaśnić należy, że z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 690), wynika, że działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Z kolei, stosownie do treści art. 3 pkt lit. c i d tej ustawy osobą represjonowaną z powodów politycznych jest w szczególności osoba, która, w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r., brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu (lit. c), została z nią rozwiązana umowa o pracę (lit. d). Ostatecznie, decyzją z dnia 15 kwietnia 2019 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził skarżącej status działacza opozycji antykomunistycznej. W stosunku do skarżącej nie wydano natomiast decyzji potwierdzającej status osoby represjonowanej z powodów politycznych poprzez pozbawienie możliwości wykonywania swojego zawodu czy też rozwiązanie umowy o prace w związku z udziałem w wystąpieniu wolnościowym w okresie do dnia 31 lipca 1990 r. Decyzja z dnia 15 kwietnia 2019 r. nie stanowi podstawy do potwierdzenia, że skarżąca nie wykonywała pracy przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia także w dokumentach zgromadzonych w aktach administracyjnych. Z ich treści wynika, że skarżąca była zatrudniona w Głównym Biurze [...] w S. od dnia 15 maja 1983 r. do dnia 31 lipca 1989 r. Ze świadectwa pracy z dnia 20 lipca 1989 r. wynika przy tym, że stosunek pracy ustał na skutek wyczerpania się okresu pobierania zasiłku chorobowego. Do dnia 31 lipca 1989 r. skarżąca pozostawała zatem w stosunku pracy. Z kolei, orzeczeniem z dnia 27 września 1989 r. skarżąca została zaliczona do II grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, ze stwierdzeniem, że inwalidztwo istnieje od II 1989 r. Jak natomiast prawidłowo stwierdził organ w zaskarżonej decyzji, uzyskanie prawa do renty inwalidzkiej nie jest tożsame z niewykonywaniem pracy z powodów politycznych przed dniem 31 lipca 1990 r. w rozumieniu ustawy. Represja musiała bowiem stanowić bezpośrednią przyczynę niewykonywania pracy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. B. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całość zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego tj. art. art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się przyjęciem, że długotrwała choroba wywołana represjami politycznymi trwająca w czasie pozostawania w formalnym stosunku pracy, oraz niewykonywanie pracy wskutek kontynuacji tej choroby po rozwiązaniu stosunku pracy, nie stanowi niewykonywania pracy w rozumieniu przywołanego przepisu.
II. przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi, podczas gdy decyzja organu została wydana z naruszeniem:
1) art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, ocenę materiału dowodowego naruszającą zasady poprawnego rozumowania,
2) art. 86 K.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania skarżącej w charakterze strony, podczas gdy zaistniały przesłanki do przesłuchania skarżącej w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
3) art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. uzasadniającym jej uchylenie z uwagi na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na wybiórczym zgromadzeniu materiału dowodowego i nie rozpatrzeniu tego materiału w sposób wyczerpujący, a także na sprzeczności ustaleń sądu oraz organu z treścią zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie niewykonywania przez skarżącą pracy przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek długotrwałej choroby wywołanej represjami politycznymi.
4) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. poprzez wydanie decyzji, której lakoniczne uzasadnienie nie zawiera elementów obligatoryjnych uzasadnienia, uniemożliwiając jego prawidłową weryfikację, w tym przede wszystkim brak jakiegokolwiek wskazania i uzasadnienia jakim dowodom zaoferowanym przez skarżącą organ dał wiarę, a którym odmówił wiarygodności oraz z jakiej przyczyny.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zwrócenie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej w postępowaniu kasacyjnym z urzędu według norm przepisanych, który oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części oraz, że jest podatnikiem podatku VAT. Nadto na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a. złożono oświadczenie o zrzeczenie się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał przede wszystkim, że w sprawie należało ocenić, czego jednak nie zrobił ani organ ani Sąd Wojewódzki, czy przebywanie na długotrwałych i ciągłych zwolnieniach lekarskich może być uznane za okres niewykonywania pracy. W przypadku skarżącej niewykonywanie pracy z powodu represji politycznych miało miejsce również po ustaniu stosunku pracy, bowiem u skarżącej decyzją z dnia 27 września 1989 r. stwierdzono inwalidztwo II grupy będące bezpośrednią kontynuacją choroby wywołanej represjami politycznymi. Tym samym w niniejszej sprawie niewykonywanie pracy u skarżącej podzielić można na dwa okresy tj. w czasie pozostawania w formalnym stosunku pracy oraz po jego ustaniu. Nie mniej jednak przyczyna niewykonywania przez skarżącą pracy jest taka sama w obu przypadkach tj. długotrwała choroba wywołana represjami politycznymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę wystąpienie przesłanek nieważności postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania.
Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (por. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną po wniesieniu skargi kasacyjnej zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie sprzeciwiła się temu oświadczeniu.
W petitum skargi kasacyjnej strona sformułowała zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek ich argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół niewłaściwej wykładni postanowień art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która, w ocenie skarżącej kasacyjnie, doprowadziła do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane powinny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu administracji publicznej w przedmiotowej sprawie stanowił wspomniany wyżej art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem - za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. następujące okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne: niewykonywania pracy przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych. Przy czym okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt 6a, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków, a oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (art. 117 ust. 4 cyt. ustawy).
Wskazany przepis art. 6 ust. 2 pkt 6a ustawy wymaga, aby osoba ubiegająca się o potwierdzenie, że nie wykonywała pracy na skutek represji politycznych, udowodniła łącznie wypełnienie dwóch przesłanek: nie wykonywała pracy przed dniem 4 czerwca 1989 r. oraz, że stan ten był spowodowany represjami o charakterze politycznym. W praktyce przepis ten dotyczy najczęściej osób zwolnionych z pracy z przyczyn politycznych, które ze względu na prezentowaną postawę (działalność polityczną, społeczną, czy kulturalną), następnie przez krótszy lub dłuższy okres czasu, nie mogły znaleźć zatrudnienia. Badana regulacja, w istocie ustanawia zatem warunek trwałego braku możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia, stanowiący skutek represji politycznych. Przy czym ustawodawca celowo użył szerokiego pojęcia "niewykonywania pracy", aby objąć nim nie tylko zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, ale także wszelkie inne sposoby wykonywania pracy jak np. umowę zlecenia czy umowę o dzieło. Podkreślić również należy, że okres niewykonywania pracy na skutek represji politycznych, dotyczyć musi represji z przyczyn stricte politycznych. Mając to na uwadze wskazać należy, że skarżąca nie wykazała, aby w jej sprawie wystąpiły okoliczności, o których mowa powyżej.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca była zatrudniona w Głównym Biurze [...] w S. od dnia 15 maja 1983 r. do dnia 31 lipca 1989 r. Ze świadectwa pracy z dnia 20 lipca 1989 r. wynika, że stosunek pracy ustał na skutek wyczerpania się okresu pobierania zasiłku chorobowego. Do dnia 31 lipca 1989 r. skarżąca pozostawała zatem w stosunku pracy. Z kolei, orzeczeniem z dnia 27 września 1989 r. skarżąca została zaliczona do II grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, ze stwierdzeniem, że inwalidztwo istnieje od II 1989 r. Samo zaś uzyskanie prawa do renty inwalidzkiej nie jest tożsame z niewykonywaniem pracy z powodów politycznych przed dniem 31 lipca 1990 r. w rozumieniu ustawy. Jak już bowiem wskazano powyżej represja musiała stanowić bezpośrednią przyczynę niewykonywania pracy.
Ponadto jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, pomimo że skarżąca domagała się potwierdzenia niewykonywania pracy na skutek represji politycznych w okresie od 1989 r. do 2003 r., to w oparciu o przepis art. 6 ust. 2 pkt 6a powołanej ustawy, przedmiotem oceny merytorycznej mógł być objęty jedynie okres od 1989 r. do dnia 31 lipca 1990 r. i w takim też zakresie czasowym sprawa została zbadana zarówno przez organ administracji, jak i Sąd pierwszej instancji.
Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że poddana kontroli Sądu I instancji decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie, w którym organ przedstawił znajdujące się w aktach dowody oraz dokonał ich oceny. W efekcie organ przedstawił uzasadnienie faktyczne decyzji w sposób umożliwiający zrekonstruowanie jego toku myślenia, czym wykazał działanie z poszanowaniem zasad z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 K.p.a. Nie sposób również zgodzić się z twierdzeniami skarżącej kasacyjnie jakoby organ administracji nie zgromadził w toku postępowania wyjaśniającego wystarczającej ilości dowodów potwierdzających, że strona faktycznie nie wykonywała pracy na skutek represji politycznych. Wprawdzie postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie oficjalności, w świetle której to na organie administracji spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza to jednak, że organ ma nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów, mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji pasywnej postawy strony w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. I OSK 2543/19, LEX nr 3026902). Wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nie może oznaczać przerzucenia całego ciężaru dowodowego na organ prowadzący postępowanie, w tym obowiązku poszukiwania materiałów dowodowych potwierdzających okoliczności korzystne dla strony. To bowiem na skarżącej ciążył obowiązek udowodnienia korzystnych dla siebie okoliczności.
Tym samym, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego dowody, w tym nadesłane przez stronę dokumenty, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie potwierdzają, aby skarżąca faktycznie nie wykonywała pracy na skutek represji politycznych. Fakt zaangażowania skarżącej w latach 80-tych ubiegłego wieku w działalność opozycyjną sam w sobie nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku.
Co zaś się tyczy zarzutu naruszenia przepisu art. 86 K.p.a., to stanowi on o możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, a to wówczas gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzenie tego dowodu (z natury rzeczy posiłkowego), jest więc pozostawione uznaniu organu i w tej sprawie, z uwagi na jednoznaczność zgromadzonego materiału dowodowego, było zbędne. Nie doszło zatem do uchybienia wskazanym w kasacji przepisom K.p.a., a w konsekwencji nie było podstaw do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.