III OSK 593/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-13
NSAAdministracyjneWysokansa
służbaABWzwolnienie ze służbyzdolność do służbyorzeczenie lekarskieNSAskarga kasacyjnapostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił skargę kasacyjną Szefa ABW, potwierdzając uchylenie rozkazów personalnych o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby z powodu braku prawomocnych orzeczeń lekarskich.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Szefa ABW od wyroku WSA uchylającego rozkazy personalne o zwolnieniu funkcjonariusza J.S. ze służby. NSA uznał, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW wymaga prawomocnego orzeczenia o trwałej niezdolności do służby. Ponieważ orzeczenia lekarskie stwierdzające niezdolność J.S. do służby zostały częściowo uchylone przez NSA, rozkazy personalne straciły podstawę prawną. Sąd oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Szefa ABW) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił dwa rozkazy personalne dotyczące zwolnienia funkcjonariusza J.S. ze służby. Podstawą prawną wydania rozkazów personalnych był art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW, który przewiduje obligatoryjne zwolnienie funkcjonariusza w przypadku orzeczenia o trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Sąd pierwszej instancji (WSA) uchylił zaskarżone rozkazy, argumentując, że orzeczenia komisji lekarskich, które stanowiły podstawę zwolnienia, zostały częściowo wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem NSA z dnia 1 lipca 2022 r. (sygn. akt III OSK 2485/21). W związku z tym, rozkazy personalne straciły podstawę prawną. Szef ABW w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezawieszenie postępowania) oraz prawa materialnego (m.in. art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW poprzez błędne ustalenie, że brak prawomocnych orzeczeń lekarskich pozwala na uchylenie rozkazów). NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby jest materialnoprawną przesłanką wydania rozkazu personalnego. Brak takiego orzeczenia powoduje, że rozkaz personalny nie ma podstawy prawnej. NSA stwierdził, że wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń komisji lekarskich w części dotyczącej zdolności do służby skutkowało koniecznością uchylenia rozkazów personalnych. Sąd uznał również, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania, a ustalenia WSA dotyczące zdolności skarżącego do służby były prawidłowe, ponieważ przy braku orzeczenia o niezdolności, funkcjonariusz jest domniemany jako zdolny do służby. NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie orzeczeń komisji lekarskich stwierdzających niezdolność funkcjonariusza do służby skutkuje utratą podstawy prawnej do wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW.

Uzasadnienie

Orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby jest materialnoprawną przesłanką wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu. Brak takiego orzeczenia w obrocie prawnym oznacza brak podstawy do wydania rozkazu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ABW art. 60 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Zwolnienie funkcjonariusza ze służby musi mieć charakter aposterioryczny w stosunku do wydanego przez właściwą komisję lekarską orzeczenia o uznaniu go za trwale niezdolnego do służby. Brak takiego orzeczenia powoduje, że w obrocie prawnym nie ma wymaganego prawem dokumentu urzędowego stwierdzającego, że funkcjonariusz jest niezdolny do służby.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 171

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ABW art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

u.ABW art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

u.ABW art. 59a § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

u.ABW art. 59a § ust. 5

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

u.ABW art. 44 § pkt 5

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym art. 20 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

rozporządzenie z 15 kwietnia 2003 r. art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

rozporządzenie z 15 kwietnia 2003 r. art. 11 § ust. 6

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

rozporządzenie w sprawie orzekania przez komisje lekarskie art. 11 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefowi Agencji Wywiadu

rozporządzenie w sprawie orzekania przez komisje lekarskie art. 12 § pkt 1-9

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefowi Agencji Wywiadu

rozporządzenie w sprawie orzekania przez komisje lekarskie art. 13 § pkt 1-2

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefowi Agencji Wywiadu

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 204 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 205 § § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

rozporządzenie z 2 lipca 2003 r. art. 13

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie orzeczeń komisji lekarskich stwierdzających niezdolność do służby skutkuje brakiem podstawy prawnej do wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Brak orzeczenia o trwałej niezdolności do służby oznacza, że funkcjonariusz jest domniemany jako zdolny do służby.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezawieszenie postępowania. Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez poczynienie ustaleń niewynikających z akt sprawy. Naruszenie art. 170 w zw. z art. 171 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne odczytanie wyroku NSA III OSK 2485/21. Naruszenie art. 60 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 1 u.ABW poprzez błędne ustalenie, że brak postępowania przed komisjami lekarskimi pozwala na stwierdzenie zdolności do służby. Naruszenie art. 59a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW poprzez błędną wykładnię przepisów rozporządzenia w sprawie orzekania przez komisje lekarskie. Naruszenie art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW w zw. z przepisami rozporządzenia w sprawie orzekania przez komisje lekarskie oraz art. 20 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez błędne przyjęcie utraty podstawy prawnej zwolnienia. Naruszenie art. 44 pkt 5 w zw. z art. 59a ust. 5 u.ABW oraz art. 20 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym poprzez błędne zastosowanie przepisów.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie funkcjonariusza ze służby musi mieć charakter aposterioryczny w stosunku do wydanego przez właściwą komisję lekarską orzeczenia o uznaniu go za trwale niezdolnego do służby Brak takiego orzeczenia powoduje, że w obrocie prawnym nie ma wymaganego prawem dokumentu urzędowego stwierdzającego, że funkcjonariusz jest niezdolny do służby. Nie jest natomiast dopuszczalna – w sensie prawnym – konfiguracja odwrotna, w której w obrocie prawnym pozostaje rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, ale nie ma orzeczenia o jego trwałej niezdolności do służby. Tak długo, jak takiego orzeczenia nie ma, przyjąć należy, że skarżący jest zdolny do służby.

Skład orzekający

Maciej Kobak

sprawozdawca

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Utrwalenie zasady, że rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby z powodu niezdolności do służby wymaga uprzedniego, prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej. Podkreślenie konsekwencji uchylenia orzeczeń lekarskich dla rozkazów personalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy ABW i procedury zwolnienia ze służby z powodu niezdolności do służby. Interpretacja przepisów dotyczących orzeczeń lekarskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw funkcjonariuszy służb mundurowych – zwolnienia ze służby z powodu stanu zdrowia. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie procedury orzekania o zdolności do służby i jakie są konsekwencje błędów proceduralnych.

Brak orzeczenia lekarskiego to brak podstawy do zwolnienia ze służby. NSA chroni funkcjonariusza.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 593/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1694/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-11-03
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1694/15 w sprawie ze skargi J.S. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia (...) sierpnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz J.S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 3 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1694/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.S. (dalej: "skarżący") na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "Szef ABW") z (..) sierpnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby - uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z (..) maja 2015 r.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Rozkazem personalnym z (...) maja 2015 r. Szef ABW zwolnił skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: "ABW") z dniem 28 lutego 2016 r.
Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Szef ABW rozkazem personalnym z (..) sierpnia 2015 r. nr (...) utrzymał w mocy rozkaz personalny z (...) maja 2015 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Szef ABW wskazał, że rozwiązanie stosunku służbowego z funkcjonariuszem ABW w sytuacji określonej w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 29, poz. 154 ze zm., dalej: "u.ABW") w sytuacji wydania przez komisję lekarską orzeczenia o niezdolności funkcjonariusza do służby ma charakter obligatoryjny.
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że orzeczeniem Regionalnej Komisji Lekarskiej Nr (...) ABW (dalej: "RKL") z (...) lutego 2015 r. nr (...), utrzymanym w mocy przez Centralną Komisję Lekarską (dalej: "CKL") z (...) maja 2015 r., funkcjonariusz został uznany za niezdolnego do służby (kategoria "D") i zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa ze wskazaniem, iż inwalidztwo istnieje od (...) r. i ma charakter okresowy (termin badania kontrolnego wyznaczono na luty 2018 r.) oraz nie pozostaje w związku ze służbą.
Porównanie treści orzeczenia z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1626; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), a także z § 11 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r., poz. 242 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 15 kwietnia 2003 r."), prowadzi do wniosku, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w rozumieniu art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW.
W skardze do WSA na powyższy rozkaz personalny skarżący zarzucił naruszenie art. 60 ust. 1 pkt 1 i art. 63 ust. 1 u.ABW, jak również § 13 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 862 ze zm.) przez ich zastosowanie oraz § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 15 kwietnia 2003 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 września 2011 r. i art. 20 ust. 1 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym przez ich niewłaściwą interpretację i zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 7 czerwca 2016 r. WSA na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne stwierdzając, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 857/16, w której przedmiotem skargi jest orzeczenie CKL z (...) maja 2015 r. o stwierdzeniu niezdolności skarżącego do służby.
Wyrokiem z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 857/16, WSA oddalił skargę na orzeczenie CKL z (...) maja 2015 r. Wyrok ten został uchylony wyrokiem NSA z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2039/18.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wyrokiem z 16 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1547/19 WSA oddalił skargę na orzeczenie CKL z (...) maja 2015 r. NSA wyrokiem z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21, uchylił powyższy wyrok oraz zaskarżone orzeczenie CKL z (...) maja 2015 r. i utrzymane nim w mocy orzeczenie RKL z (...) lutego 2015 r. - obydwa w części dotyczącej stopnia zdolności do służby.
Postanowieniem z 2 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1694/15, WSA
w oparciu o art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. podjął z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem z 7 czerwca 2016 r.
Na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. WSA nie uwzględnił wniosku Szefa ABW i odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że wydając rozkazy personalne Szef ABW realizował dyspozycję normy prawnej określonej w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy
o ABWiAW. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusza zwalnia się ze służby
w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską właściwej Agencji. Sąd zważył, że w dacie orzekania, w obrocie prawnym nie funkcjonowały orzeczenia komisji lekarskich stanowiące podstawę wydania zaskarżonego rozkazu personalnego wskutek wyeliminowania ich z obrotu prawnego wyrokiem NSA z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21. W związku z powyższym, zdaniem WSA, zarówno zaskarżony rozkaz personalny, jak i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny z 15 maja 2015 r., nie mają już podstawy prawnej i powinny zostać uchylone.
WSA nie podzielił stanowiska Szefa ABW w zakresie wykładni stanowiska NSA wyrażonego w powołanym wyżej wyroku i wskazał, że z treści uzasadnienia wyroku NSA wynika, że uznał on wydane wobec skarżącego orzeczenia lekarskie w zakresie zdolności do służby za arbitralne i nieweryfikowalne. Skutkuje to koniecznością ponownego przebadania skarżącego i wydania rzetelnego orzeczenia w kwestii jego zdolności do służby w ABW, stosownie do wytycznych NSA. Mając na uwadze powyższą argumentację i wobec prawomocnego uchylenia dotychczasowych orzeczeń lekarskich stwierdzających niezdolność skarżącego do służby w ABW, WSA, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego.
Szef ABW wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie oceny zdolności skarżącego do pełnienia służby w ABW, czego konsekwencją było przedwczesne wydanie skarżonego kasacyjnie wyroku, a tym samym przedwczesne rozstrzygnięcie
w sprawie ze skargi na rozkaz personalny Szefa ABW z dnia (...) sierpnia 2015 r.
w przedmiocie zwolnienia ze służby, podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisu i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania w przedmiocie oceny zdolności skarżącego do pełnienia służby w ABW, mogłoby skutkować oddaleniem skargi z uwagi na stan jego zdrowia oceniony przez właściwą komisje lekarską,
2. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonych rozkazów personalnych w konsekwencji podjęcia własnych ustaleń niewynikających z akt sprawy, że skarżący jest zdolny do służby w ABW, podczas gdy takie ustalenia mogłoby zostać podjęte tylko po wcześniejszej ocenie stanu zdrowia skarżącego przez komisje lekarskie ABW, a tym samym rozstrzygnięcie sprawy na podstawie materiału nieznajdującego się w aktach sprawy,
3. art. 170 w zw. z art. 171 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnym wyprowadzeniu wniosków, co do zakresu wiążącego, wynikającego z wyroku NSA z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21 oraz powagi rzeczy osądzonej
z niego wynikającej, w sytuacji gdy prawidłowe odczytanie treści wyroku NSA prowadzi do wniosku, że orzeczenie CKL z (...) maja 2015 r. oraz orzeczenie RKL z (..) lutego 2015 r. nie zostały w całości wyeliminowane z obrotu prawnego.
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 60 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 1 u.ABW. poprzez błędne ustalenie przez WSA, iż uchylenie częściowe przez NSA orzeczeń komisji lekarskich ABW
w zakresie oceny zdolności skarżącego do służby, pozwala przyjąć, bez przeprowadzenia stosownego postępowania przed właściwymi komisjami lekarskimi ABW, iż stan zdrowia skarżącego pozwala na podjęcie służby w ABW,
a w konsekwencji przedwczesne uchylenie zaskarżonych rozkazów personalnych,
2. art. 59a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 ust. 1 pkt 1 u.A.B.W. w zw. z § 11 ust. 1 i 2, § 12 pkt 1 - 9, § 13 pkt 1-2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefowi Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2015 r. poz. 47 ze zm., dalej: "rozporządzeniem w sprawie orzekania przez komisje lekarskie"), poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że na skutek uchylenia przez NSA wyrokiem z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21, orzeczenia CKL z (...) maja 2015 r. oraz orzeczenia RKL z (...) lutego 2015 r. nastąpiło wyeliminowanie tych orzeczeń z obrotu prawnego, a w konsekwencji wystąpił brak podstawy prawnej uzasadniającej zwolnienie J. S. ze służby w ABW,
3. art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW w zw. z § 11 ust. 1 i 2, § 12 pkt 1 - 9, § 13 pkt 1 - 2 rozporządzenia w sprawie orzekania przez komisje lekarskie w zw. z art. 19 pkt 1 oraz art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, poprzez błędne przyjęcie, że na skutek wyroku NSA z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21 nastąpiła utrata podstawy prawnej uzasadniającej zwolnienie J.S. ze służby w ABW, w sytuacji gdy w obrocie prawnym nadal pozostaje orzeczenie stwierdzające, że ww. został zaliczony do III grupy inwalidztwa z tytułu schorzeń narządów pozwalającej ww. jedynie pracować, a nie pełnić służbę,
4. art. 44 pkt 5 w zw. z art. 59a ust. 5 u.ABW oraz w zw. art. 20 ust. 1 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia w sprawie orzekania przez komisje lekarskie, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji ustalenie, że skarżący bez przeprowadzenia stosowanego postępowania przed komisjami lekarskimi może być uznany za osobę posiadającą zdolność fizyczną
i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie wskazanego wyżej wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, względnie, na wypadek uznania zasadności jedynie zarzutów naruszenia prawa materialnego -
o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie oraz
o zasądzenie na rzecz Organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Organ wskazał, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy
w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Szef ABW przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
Skarżący w odpowiedzi na skargę kasacyjną zażądał jej oddalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez J. S., adekwatnie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Wszystkie zarzuty kasacyjne, niezależnie od ich podstawy oraz normatywnej stylizacji zmierzają do wykazania, że przyjęta przez WSA ocena prawna, w zakresie skutków, jakie wywołało uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21 orzeczenia CKL z (...) maja 2015 r. i poprzedzającego go orzeczenia RKL z (...) lutego 2015 r. - obydwa w części dotyczącej stopnia zdolności do służby, jest wadliwa. Skarżący kasacyjnie organ stoi na stanowisku, że Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił, iż eliminacja z obrotu prawnego orzeczeń komisji lekarskich
w zakresie rozstrzygającym o zdolności skarżącego do pełnienia służby, przesądza
o konieczności uchylenia rozkazów personalnych zwalniających go ze służby.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów skargi kasacyjnej i tym samym podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku.
I. W sprawie jest bezsporne, że materialnoprawną podstawą zaskarżonych rozkazów personalnych był art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW. Stosownie do jego treści "[f]unkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską właściwej Agencji". Z cytowanego przepisu wynika wprost, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby musi mieć charakter aposterioryczny
w stosunku do wydanego przez właściwą komisję lekarską orzeczenia o uznaniu go za trwale niezdolnego do służby. Orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby jest więc materialnoprawną przesłanką wydania rozkazu personalnego o jego zwolnieniu ze służby na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW. Brak takiego orzeczenia powoduje, że w obrocie prawnym nie ma wymaganego prawem dokumentu urzędowego stwierdzającego, że funkcjonariusz jest niezdolny do służby.
W normatywnych skonfigurowaniach opartych na przepisach u.ABW dopuszczalny jest układ, w którym w obrocie prawnym jest orzeczenie stwierdzające trwałą niezdolność funkcjonariusza do służby, ale nie ma (jeszcze) rozkazu personalnego o jego zwolnieniu ze służby. Nie jest natomiast dopuszczalna – w sensie prawnym – konfiguracja odwrotna, w której w obrocie prawnym pozostaje rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, ale nie ma orzeczenia o jego trwałej niezdolności do służby. Z tego powodu należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń komisji lekarskich obu instancji w zakresie, w jakim rozstrzygały o zdolności skarżącego do służby musiało skutkować uchyleniem rozkazów personalnych zwalniających go ze służby na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.ABW. Przyjąć należało, że w dniu wydania tych rozkazów w obrocie pranym nie było zgodnych z prawem orzeczeń stwierdzających trwałą niezdolność skarżącego do służby. Z analogicznych względów nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów błędnej wykładni art. 59a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 60 ust. 1 pkt 1 u.A.B.W. w zw. z § 11 ust. 1 i 2, § 12 pkt 1 - 9, § 13 pkt 1-2 rozporządzenia w sprawie orzekania przez komisje lekarskie.
II. Z podanych przyczyn nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie organem, że
w sprawie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy bowiem od uprzedniego wydania przez komisje lekarskie kolejnych orzeczeń o niezdolności skarżącego do służby. Takie orzeczenia miałyby charakter następczy wobec zaskarżonego rozkazu personalnego, co byłoby oczywiście niezgodne z art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW.
Niezależnie od powyższego należy odnotować, że przesłane przez organ Sądowi orzeczenie komisji lekarskiej z (....) roku nie zwiera w swej treści stwierdzenia, że skarżący jest trwale niezdolny do służby. Nie zawiera również, wymaganego treścią § 11 ust. 6 rozporządzenia w sprawie orzekania przez komisje lekarskie, stwierdzenia o pozostawaniu trwałej niezdolności do służby w związku ze służbą. Zawiera natomiast stwierdzenie, że skarżący jest "częściowo niezdolny do pracy", oraz że "inwalidztwo jest czasowe".
III. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez poczynienie przez WSA ustaleń niewynikających z akt sprawy, że skarżący jest zdolny do służby w ABW, podczas gdy takie ustalenia mogłyby zostać podjęte tylko po wcześniejszej ocenie jego stanu zdrowia przez komisje lekarskie ABW. Skarżący kasacyjnie pomija, że okolicznością istotną w rozpoznawanej sprawie sądowoadministracyjnej jest to, czy skarżący został uznany przez właściwą komisję lekarską za trwale niezdolnego do służby. Tak długo, jak takiego orzeczenia nie ma, przyjąć należy, że skarżący jest zdolny do służby. Sąd pierwszej instancji nie potrzebował więc żadnego dokumentu w aktach sprawy, na potwierdzenie zdolności skarżącego do służby. Sądy na gruncie niniejszej sprawy nie rozstrzygają o tym, czy skarżący faktycznie był zdolny do służby, lecz czy były podstawy do zwolnienia go ze służby w trybie art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW, a więc z uwagi na wydanie orzeczenia o trwałej niezdolności do służby.
Z tej samej przyczyny negatywnie należało zweryfikować zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 60 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 1 u.ABW. W jego ramach organ podnosi, że WSA błędnie przyjął, iż bez przeprowadzenia stosownego postępowania przed właściwymi komisjami lekarskimi można stwierdzić, że stan zdrowia skarżącego pozwala mu na podjęcie służby w ABW.
Sąd pierwszej instancji takiego stanowiska nie wyraził. Nie oceniał, czy skarżący jest zdolny do służby, lecz czy istnieje w obrocie prawnym orzeczenie właściwej komisji lekarskiej stwierdzające, że do służby zdolny nie jest, a tym samym czy są podstawy do wydania orzeczenia w oparciu o art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW.
IV. WSA nie naruszył art. 170 w zw. z art. 171 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem nie wyraził stanowiska, że wyrokiem NSA z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21 uchylono w całości orzeczenie CKL z (...) maja 2015 r. i poprzedzające go orzeczenie RKL z (...) lutego 2015 r. Sąd ten przyjął, zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, że NSA oba orzeczenia uchylił w części rozstrzygającej o zdolności skarżącego do służby. Kwestia obowiązywania pozostałych części obu orzeczeń komisji lekarskich pozostaje bez znaczenia. Okolicznością istotną z perspektywy zakresu stosowania
art. 60 ust. 1 pkt 1 u.ABW pozostaje wyłącznie orzeczenie o trwałej niezdolności skarżącego do służby i do niej właśnie odnosił się wyrok NSA z 1 lipca 2022 roku. Sąd pierwszej instancji właściwie uwzględnił więc tak zakres związania powołanym wyrokiem NSA, jak i wynikającą z treści jego rozstrzygnięcia powagę rzeczy osądzonej.
V. Nieuzasadniony jest także zarzut błędnego zastosowania art. 44 pkt 5 w zw.
z art. 59a ust. 5 u.ABW oraz w zw. art. 20 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
w zw. z § 11 ust. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że skarżący nie został uznany za zdolnego do służby wskutek arbitralnego rozumowania Sądu pierwszej instancji. Skarżący pozostawał w czynnej służbie, a zatem z chwilą jej podjęcia posiadał zdolność fizyczną i psychiczną do jej pełnienia – art. 44 pkt 5 u.ABW. Obalenie tej oceny może nastąpić wyłącznie w następstwie wydania orzeczenia
o niezdolności skarżącego do służby przez właściwą komisję lekarską. W następstwie wyroku NSA z 1 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2485/21 w obrocie prawnym orzeczenia takiego brak. Skarżący kasacyjnie organ wywodzi chybione skutki prawne z faktu, że NSA przywołanym wyrokiem nie uchylił orzeczeń CKL i RKL w całości. Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie zauważono, że kognicją sądów administracyjnych objęto wyłącznie ten zakres orzeczeń komisji lekarskich ABW, które rozstrzygają o zdolności funkcjonariusza do służby. W pozostałej części orzeczenia te podlegają właściwości sądów powszechnych – wyrok NSA z 26 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 2029/15. Nie można wobec tego zasadnie twierdzić, że nie uchylając w całości orzeczeń RKL i CKL Naczelny Sąd Administracyjny pośrednio zaakceptował niezdolność skarżącego do służby. Naczelny Sąd Administracyjny nie poddał tych orzeczeń kontroli sądowoadministracyjnej w pełnym zakresie, albowiem pozostawało to poza jego kognicją. W konsekwencji pozostawanie w obrocie prawnym orzeczeń lekarskich RKL i CKL w zakresie rozstrzygającym o zaliczeniu skarżącego do grupy inwalidzkiej nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem jego niezdolności do służby. Przedstawione w skardze kasacyjnej wnioskowanie "z przeciwieństwa" wobec treści
art. 59a ust. 5 u.ABW oraz w zw. art. 20 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jest nietrafne.
Mając na uwadze przedstawione oceny prawne Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r. poz. 1935). Na zasądzoną kwotę 240 zł. składa się wynagrodzenie radcy prawnego za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną (240 zł.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI