III OSK 591/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na bezczynność Mazowieckiego Kuratora Oświaty w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w celu uchylenia statutu Szkoły Podstawowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał Kuratora za bezczynnego, zobowiązał go do wydania postanowienia w określonym terminie, stwierdził rażące naruszenie prawa i przyznał Stowarzyszeniu 1000 zł zadośćuczynienia. Mazowiecki Kurator Oświaty wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędne przyjęcie bezczynności i rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, uznał częściowo zarzuty za zasadne. NSA stwierdził, że działania Kuratora, choć nie zakończyły się wydaniem postanowienia w ustawowym terminie, nie nosiły znamion rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ podejmował czynności zmierzające do usunięcia niezgodności statutu z prawem i informował o tym Stowarzyszenie. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i przyznania sumy pieniężnej, oddalając skargę w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa w kontekście działań wyjaśniających oraz możliwość przyznania sumy pieniężnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kontrolą statutu szkoły przez kuratora oświaty i wnioskiem organizacji społecznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działania organu administracji publicznej, polegające na podejmowaniu czynności wyjaśniających i informowaniu stron, mogą być uznane za bezczynność w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo braku wydania formalnego postanowienia w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ podjął działania zmierzające do załatwienia sprawy i informował o nich strony, nie można mówić o bezczynności w rozumieniu rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że bezczynność oznacza niezałatwienie sprawy w terminie. Jednakże, jeśli organ faktycznie podjął czynności wyjaśniające, informował strony i doprowadził do usunięcia niezgodności z prawem, nawet bez wydania formalnego postanowienia, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa.
Czy stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przy bezczynności organu wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności wykraczających poza samo przekroczenie ustawowych terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rażące naruszenie prawa wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, takich jak oczywistość, drastyczność naruszenia, brak racjonalnego uzasadnienia, lekceważenie praw stron lub unikanie podejmowania rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
NSA powołując się na utrwalone orzecznictwo, wskazał, że samo przekroczenie terminu nie jest wystarczające do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Konieczne są dodatkowe czynniki świadczące o oczywistości i drastyczności naruszenia, braku usprawiedliwienia lub lekceważeniu.
Czy w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, sąd administracyjny może przyznać stronie sumę pieniężną jako zadośćuczynienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
NSA uchylił wyrok WSA w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej, ponieważ uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Przyznanie sumy pieniężnej jest uzależnione od stwierdzenia rażącego naruszenia.
Przepisy (13)
Główne
Prawo oświatowe art. 114
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Kurator oświaty może uchylić statut publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub placówki albo niektóre jego postanowienia, jeżeli są sprzeczne z prawem.
Pomocnicze
k.p.a. art. 31 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie służy zażalenie.
k.p.a. art. 31 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie służy zażalenie.
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin.
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę na bezczynność organu.
P.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może stwierdzić, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli jest bezzasadna.
P.p.s.a. art. 188 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może uchylić zaskarżony wyrok.
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd może odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania.
Dz.U. 2024 poz 572
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania organu, mimo braku formalnego postanowienia, nie stanowiły rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ podejmował czynności wyjaśniające i informował strony. • Przekroczenie terminu do wydania postanowienia samo w sobie nie jest rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. • Działania organu po otrzymaniu wniosku Stowarzyszenia należy kwalifikować w kategorii bezczynności, a nie czynnego działania.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie rażącego naruszenia prawa wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności • fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw sam w sobie, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością • sformułowanie 'rażące' oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste • organ zatem nie działał w sposób wskazujący na lekceważenie uprawnień Stowarzyszenia, czy też prawa.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Maciej Kobak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu i rażącego naruszenia prawa w kontekście działań wyjaśniających oraz możliwość przyznania sumy pieniężnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z kontrolą statutu szkoły przez kuratora oświaty i wnioskiem organizacji społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - bezczynności organu i jej kwalifikacji prawnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy działania organu to zawsze bezczynność? NSA wyjaśnia granice odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 1000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.