III OSK 5859/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-11-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
Policjafunkcjonariuszzwolnienie lekarskieuposażeniekomisja lekarskaprawo pracyubezpieczenie społeczneprawo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji domagającego się 100% uposażenia za okres zwolnień lekarskich, uznając, że nie udowodniono związku choroby ze szczególnymi warunkami służby.

Funkcjonariusz Policji J.C. domagał się wypłaty 20% potrąconego uposażenia za okresy zwolnień lekarskich, twierdząc, że jego schorzenia są związane ze służbą. Zarówno organy administracji, jak i WSA oddaliły jego wniosek, wskazując na brak orzeczenia komisji lekarskiej potwierdzającego związek choroby ze szczególnymi warunkami służby. NSA utrzymał w mocy wyrok WSA, podkreślając, że ustalenie takiego związku leży w wyłącznej kompetencji komisji lekarskich, a orzeczenie o trwałej niezdolności do służby nie jest równoznaczne ze zwolnieniem lekarskim.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji J.C. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie. Funkcjonariusz domagał się wypłaty 20% potrąconego uposażenia za okresy zwolnień lekarskich, argumentując, że jego schorzenia (zespół stresu pourazowego, zaburzenia adaptacyjne) wynikają z wypadków przy pracy i specyfiki służby. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach komisji lekarskich, odmówiły przyznania 100% uposażenia, ponieważ stwierdzono, że czasowa niezdolność do służby nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. WSA w Lublinie podzielił to stanowisko, wskazując, że kluczowe jest orzeczenie komisji lekarskiej w tym zakresie, a orzeczenie o trwałej niezdolności do służby nie jest podstawą do wyrównania uposażenia za zwolnienie lekarskie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną. NSA podkreślił, że ustalenie związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia jest wyłączną kompetencją komisji lekarskich. Ponieważ orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej nie potwierdziło takiego związku, funkcjonariuszowi nie przysługiwało 100% uposażenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli związek ten zostanie potwierdzony orzeczeniem komisji lekarskiej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ustalenie związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia jest wyłączną kompetencją komisji lekarskich. Brak takiego orzeczenia uniemożliwia przyznanie 100% uposażenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.o. Policji art. 121b § ust. 5 pkt 2

Ustawa o Policji

Funkcjonariusz otrzymuje 80% uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego. Prawo do 100% uposażenia przysługuje, gdy zwolnienie dotyczy choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, co musi być potwierdzone orzeczeniem komisji lekarskiej.

u.o. komisjach lekarskich art. 1 § ust. 1 pkt 2a

Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Komisje lekarskie orzekają w sprawach ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 121b § ust. 1

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 121b § ust. 5 pkt 1

Ustawa o Policji

Dotyczy zwolnienia lekarskiego z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby. Nie miał zastosowania w tej sprawie.

u.o. Policji art. 121b § ust. 6 pkt 2

Ustawa o Policji

Dotyczy zwolnienia od zajęć służbowych w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez policjanta czynności służbowych. Nie miał zastosowania w tej sprawie.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania przed NSA stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed WSA.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 121b ust. 5 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (skarżący twierdził, że powinien mieć zastosowanie pkt 2 lub art. 121b ust. 6 pkt 2). Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez ograniczenie postępowania do oceny podstawy zwolnień lekarskich i ich związku ze służbą, zamiast rozważenia wszystkich podstaw do wypłaty 100% uposażenia. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi z powodu niedostrzeżenia wad postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Ustalenie związku chorób ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom Policji za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby należy do wyłącznej właściwości komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Orzeczenie o trwałej niezdolności do służby nie może być zrównane ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby.

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

członek

Sławomir Pauter

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kompetencji komisji lekarskich w zakresie oceny związku schorzeń ze służbą oraz interpretacja przepisów dotyczących uposażenia policjantów za okres zwolnień lekarskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i ich prawa do uposażenia w określonych okolicznościach medycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla funkcjonariuszy służb mundurowych, którzy mogą napotkać podobne problemy z ustaleniem prawa do pełnego uposażenia w przypadku chorób związanych ze służbą. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i kompetencyjne.

Czy choroba związana ze służbą gwarantuje 100% pensji policjanta? NSA wyjaśnia.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 5859/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Sławomir Pauter
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III SA/Lu 1187/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-02-25
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art. 121b ust. 5 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1187/20 w sprawie ze skargi J.C. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 23 września 2020 r., nr 2/2020 w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty uposażenia za okres zwolnień lekarskich 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J.C. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 lutego 2021 r., III SA/Lu 1187/20 oddalił skargę J.C. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z 23 września 2020 r., nr 2/2020 w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty uposażenia za okres zwolnień lekarskich.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
J.C. (dalej: "skarżący") wnioskiem z 6 lipca 2020 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji [...] (dalej: "organ pierwszej instancji" lub "KMP") o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie wypłaty potrąconych 20% uposażenia za okresy przebywania na zwolnieniach lekarskich od 2 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r., od 2 sierpnia 2018 r. do 26 października 2018 r. oraz od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, w toku którego stwierdził następujący stan faktyczny.
Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych [...] orzeczeniem z 8 kwietnia 2019 r., nr [...] (dalej: "RKL") uznała skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczyła do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą w Policji. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie (dalej "CKL") orzeczeniem z 24 sierpnia 2019 r. uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i uznała skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Policji, a także zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidzkiej. Uznano, że inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby i istnieje od 8 kwietnia 2019 r. Na podstawie tego orzeczenia skarżący został zwolniony ze służby w Policji z 1 listopada 2019 r.
14 października 2019 r. skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji o wypłacenie mu 20% potrąconego uposażenia i innych świadczeń pomniejszonych 20% współczynnikiem z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim. W związku z tym wnioskiem, organ pierwszej instancji skierował skarżącego do Komisji Lekarskiej MSWiA w celu weryfikacji i ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. 16 marca 2020 r. RKL wydała orzeczenie nr [...], w którym orzekła, że czasowa niezdolność do służby skarżącego z powodu choroby w wyżej wskazanych okresach nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Rozpatrując odwołanie od powyższego orzeczenia, CKL orzeczeniem nr [...] z 15 maja 2020 r. uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i orzekła, iż czasowa niezdolność do służby skarżącego z powodu choroby w rozpatrywanych okresach nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
Wobec powyższego, organ pierwszej instancji decyzją z 5 sierpnia 2020 r., nr 2/2020 stwierdził, że brak jest podstaw do wypłaty potrąconych 20% z uposażenia za okres zwolnień lekarskich w związku z art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 poz. 360 z późn. zm., dalej "ustawa o Policji"), ponieważ czasowa niezdolność do służby skarżącego w okresach przedstawionych zwolnień lekarskich nie ma związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie (dalej: "organ odwoławczy" lub "KMP") decyzją z 23 września 2020 r., nr 2/2020, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję KMP z 5 sierpnia 2020 r., nr 2 /2020.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na przepisy ustawy o Policji podniósł, że prawo do 100% uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego przysługuje policjantowi tylko wówczas, kiedy zwolnienie to dotyczy choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. W rozpoznawanej sprawie CKL w ostatecznym orzeczeniu z 15 maja 2020 r. stwierdziła, że czasowa niezdolność do służby skarżącego z powodu choroby w okresie od 2 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r., od 2 sierpnia 2018 r. do 26 października 2018 r., od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Wobec tego organ odwoławczy stanął na stanowisku, że brak było podstaw by uznać, iż skarżącemu przysługuje 100% uposażenia za okres wskazanych zwolnień lekarskich.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę KWP odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że poza sporem pozostaje, że za okres zwolnień lekarskich od 2 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r., od 2 sierpnia 2018 r. do 26 października 2018 r. oraz od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. skarżącemu wypłacono 80% uposażenia. Składając wniosek o wyrównanie uposażenia (wypłacenie potrąconych 20% uposażenia) skarżący podniósł, że doznał kilku wypadków w służbie, w tym trzech urazów głowy, które spowodowały schorzenie urazowe ośrodkowego układu nerwowego i konieczność leczenia w poradni zdrowia psychicznego. W ocenie skarżącego wymienione wyżej okresy zwolnień lekarskich związane są z pogorszeniem stanu zdrowia skarżącego na skutek doznanego w 2014 r. urazu głowy, uznanego za wypadek przy pracy. Skarżący podkreślił, że orzeczeniem Centralnej komisji Lekarskiej z 24 sierpnia 2019 r. uznany został za niezdolnego do służby w Policji i przyznano mu trzecią grupę inwalidzką na skutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji prawidłowe jest stanowisko organu, że wobec podniesionych przez skarżącego okoliczności, mających wskazywać na związek niezdolności do pracy z powodu choroby ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, konieczne stało się skierowanie skarżącego na badanie do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Sąd pierwszej instancji przypomniał, iż CKL, orzekająca na skutek odwołania skarżącego, orzeczeniem z 15 maja 2020 r. uchyliła orzeczenie RKL z 16 marca 2020 r. i wydała własne orzeczenie w sprawie ustalenia związku schorzenia ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisja stwierdziła, że czasowa niezdolność skarżącego do służby z powodu choroby od 2 września 2017 r. do 22 grudnia 2017 r., od 2 sierpnia 2018 r. do 26 października 2018 r. oraz od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Z uzasadnienia orzeczenia CKL wynika, że przebieg służby skarżącego oraz rozpoznane schorzenia będące podstawą poszczególnych zwolnień lekarskich nie spełniają jednocześnie kryteriów załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz.1046 z pózn. zm.). Komisja zauważyła, że podstawą zwolnień był "Zespół stresu pourazowego (PTSD). Reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne". Mimo pojawienia się w kolejnych wpisach w dokumentacji zespołu psychoorganicznego, lekarz prowadzący nie uwzględniał tego schorzenia w wystawianych zwolnieniach lekarskich. Podstawą zwolnień była tylko reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne. Komisja nie miała zatem podstaw do uznania związku zwolnień lekarskich ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Podsumowując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, nie została bowiem spełniona przesłanka określona w art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie i wypłatę 20% uposażenia za okres zwolnień lekarskich.
Skarżący, nie zgadzając się z powyższym wyrokiem Sądu pierwszej instancji, wywiódł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zaskarżając ww. wyrok w całości.
Skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną oparł na następujących podstawach kasacyjnych:
I. naruszenie przepisu prawa materialnego, przez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 121b ust. 5 pkt 1 ustawy o Policji, podczas gdy w przedmiotowej sprawie winien mieć zastosowanie art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji i skarżącemu na tej podstawie powinna być wypłacona część potrąconego wynagrodzenia w wysokości 20% za okres zwolnień lekarskich od 2 września 2017 r., do 22 grudnia 2017 r., od 2 sierpnia 2018 r. do 26 października 2018 r. oraz od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r., ponieważ zwolnienia lekarskie w wyżej wymienionych okresach obejmowały okres, w którym skarżący był zwolniony od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, względnie zastosowanie powinien mieć art. 121b ust. 6 pkt 2 ustawy o Policji, bowiem skarżący pozostawał zwolniony od zajęć służbowych (przebywał na zwolnieniach lekarskich) w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez niego czynności służbowych;
II. naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), poprzez ograniczenie postępowania w niniejszej sprawie do rozważań w zakresie oceny podstawy zwolnień lekarskich skarżącego w ściśle określonym czasie i ich związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, podczas gdy przedmiotowe postępowanie dotyczy rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wypłatę potrąconego za okres zwolnień lekarskich wynagrodzenia, a wypłata ta (prawo do 100% uposażenia za okres zwolnień lekarskich), wbrew twierdzeniom KWP, nie przysługuje tylko kiedy zwolnienie dotyczy choroby powstałej w związku z szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, a również w wielu innych sytuacjach wskazanych w art. 121b ust. 5 i 6 ustawy o Policji, które to uchybienie jest na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów Sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku;
III. naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi skarżącego przez nieuprawnione zastosowanie spowodowane niedostrzeżeniem wad postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy, podczas gdy organy te przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy całkowicie pominęły inne możliwe zgodnie z przepisami prawa podstawy do wypłaty uposażenia skarżącego za okres przebywania na zwolnieniach lekarskich w wysokości 100 % ograniczając treść art. 121b ust. 5 ustawy o Policji do punktu 1, a pomijając jego dalsze dyspozycje.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, o zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt postępowania karnego, tj. wyroku Sądu pierwszej instancji, wyroku Sądu drugiej instancji i aktu oskarżenia prowadzonego przeciwko M. F. w sprawie naruszenia nietykalności cielesnej policjanta na służbie 20 lipca 2014 r. i wniósł o zwrócenie się do Sądu Rejonowego [...] Wydziału Karnego o nadesłanie kserokopii ww. dokumentów - na okoliczność, iż powodem zwolnień lekarskich objętych przedmiotowym postępowaniem było popełnienie na szkodę J.C. przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez skarżącego czynności służbowych. Jednocześnie skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
KWP w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 powołanego artykułu.
Z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny poza nieważnością postępowania (która w niniejszej sprawie nie zachodzi) może rozpoznawać jedynie te uchybienia, które zostały wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Sąd drugiej instancji nie jest zobowiązany ani uprawniony do uzupełniania za stronę zarzutów kasacyjnych. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza zatem strona przez przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Rozpoznając we wskazanych granicach skargę kasacyjną złożoną w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tych względów nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a więc zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Co do zasady, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Jednakże w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności rozpoznane zostaną zarzuty naruszenia prawa materialnego. Ewentualne przesądzenie ich zasadności będzie miało bezpośredni wpływ na ocenę zarzutu naruszenia prawa procesowego.
Rozpoznając zarzut naruszenia prawa materialnego wyjaśnić należy, że zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi, w tym wysokości uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, określają przepisy rozdziału 9 ustawy o Policji. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 121b ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia. Jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, zachowuje on prawo do 100% uposażenia.
Ustalenie związku chorób ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom Policji za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby należy do wyłącznej właściwości komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398, dalej: "ustawa o komisjach lekarskich") komisje lekarskie orzekają w sprawach ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom służb wskazanych w pkt 1 za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby
Podstawę do wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi wyłącznie orzeczenie komisji lekarskiej ustalające związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa (Dz. U. 2019 r., poz. 921).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych [...], na podstawie skierowania KMP nr 4/2019 z 8 listopada 2019 r., 16 marca 2020 r. wydała orzeczenie nr [...], mocą którego rozpoznała u skarżącego organiczne zaburzenia osobowości i zachowania. Stwierdziła ponadto, że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby w okresach od 2 września 2017 do 22 grudnia 2017 r., od 2 sierpnia 2018 r. do 26 października 2018 r. oraz od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Powyższe orzeczenie, na skutek odwołania skarżącego, zostało uchylone w całości orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej z 15 maja 2020r., nr [...], wydanym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich. Jednocześnie CKL wydała własne orzeczenie, w którym rozpoznała u skarżącego zespół stresu pourazowego (PTSD). Reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne (rozpoznanie będące podstawą wystawianych zwolnień lekarskich wyszczególnionych w skierowaniu). CKL stwierdziła, że czasowa niezdolność skarżącego do służby z powodu choroby w rozpatrywanych okresach nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, co wprost wynika z treści tego orzeczenia. Skoro zaś z orzeczenia Komisji Lekarskiej nie wynika, aby była spełniona przesłanka określona w art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, do wypłaty funkcjonariuszowi pełnego uposażenia, z tytułu przebywania na zwolnieniu lekarskim, to nie można czynić innych ustaleń w tym zakresie. Ani organ, ani sąd administracyjny nie mogą dokonywać własnych ocen odnoszących się do kwestii medycznych, w szczególności co do związku stwierdzonych u funkcjonariusza Policji schorzeń ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby.
Wyjaśnić również należy, że orzeczenie właściwej komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby nie może być zrównane ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Orzeczenie to jest bowiem wydawane w celu stwierdzenia, czy policjant ze względu na stan zdrowia może dalej pozostawać w służbie, czy też utracił zdolność do jej pełnienia. W przypadku stwierdzenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, konsekwencją jest zwolnienie takiego policjanta ze służby. Tak daleko idących skutków nie wywołuje natomiast zwolnienie lekarskie z powodu czasowej niezdolności do służby i już tylko z tej przyczyny nieuprawnione jest zrównanie orzeczenia właściwej komisji lekarskiej ze zwolnieniem lekarskim z powodu czasowej niezdolności do służby. Orzeczenie o trwałej niezdolności do służby nie może być również podstawą do ustalenia wysokości wypłaty uposażenia za zwolnienie lekarskie (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2021 r., III OSK 580/21).
Okres absencji skarżącego w służbie nie spełnia kryteriów określonych w art. 121b ust. 5 i ust. 6 ustawy o Policji. Zwolnienia lekarskie przez niego przedłożone, a także pozostała dokumentacja zgromadzona w tej sprawie, jak uznała komisja lekarska, nie potwierdzały jego nieobecności w służbie z powodu choroby ani wypadku powstałego w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w rozumieniu art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji. Wobec powyższego za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 121b ust. 5 pkt 1 ustawy o Policji, bowiem przepis ten nie mógł znaleźć w sprawie zastosowania. Zauważenia bowiem wymaga, że przepis ten dotyczy zwolnienia lekarskiego za okres, w którym policjant był zwolniony od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Zwolnienia lekarskie za okresy objęte wnioskiem nie zostały udzielone skarżącemu w związku z wypadkiem, któremu skarżący uległ w 2014 r. Wprawdzie dolegliwości, na które cierpi skarżący mogą pozostawać w związku z tym wypadkiem, to jednak przyczyną zwolnień od zajęć służbowych nie był wypadek pozostający w związku z pełnieniem służby, a do takich sytuacji odnosi się powyższy przepis.
W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania, jak wywodzi skarżący, art. 121b ust. 6 pkt 2 ustawy o Policji, bowiem z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący nie został zwolniony od zajęć służbowych w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez policjanta czynności służbowych. Jego nieobecność w służbie wynikała bowiem z korzystania ze zwolnienia lekarskiego z uwagi na określony stan zdrowia.
Przechodząc do analizy zarzutów naruszenia przepisów postępowania , także uznać je należy za nieusprawiedliwione
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza jedynie, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Pod pojęciem "sprawa administracyjna" powszechnie rozumie się sprawę powstałą wskutek żądania udzielenia jednostce uprawienia albo wszczęcia z urzędu postępowania bezpośrednio w celu ograniczenia, cofnięcia uprawnienia administracyjnego lub nałożenia, zwolnienia, ograniczenia lub rozszerzenia obowiązku administracyjnego. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2009 r., II OSK 1055/08). W niniejszej sprawie ramy sprawy administracyjnej wyznaczone zostały przez wniosek skarżącego o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie wypłaty potrąconych 20% z uposażenia za okres korzystania ze zwolnień lekarskich w okresach od 2 września 2017 do 22 grudnia 2017 r., od 2 sierpnia 2018 r. do 26 października 2018 r. oraz od 1 listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. Zatem organ obowiązany był zastosować w sprawie przepisy prawa regulujące zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi, w tym wysokości uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, co w niniejszej sprawie uczynił. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem był wyłącznie analizowany wcześniej art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji. Inne powołane przez skarżącego podstawy wynikające z art. 121b ust. 5 i 6 nie miały, jak to zostało wcześniej wykazane, zastosowania w sprawie. Ocena przez Sąd pierwszej instancji, przesłanek wynikających z art. 121b ust. 5 i 6 ustawy o Policji, zgodnie z żądaniem skarżącego, stanowiłaby naruszenie art. 134 p.p.s.a., bowiem Sąd rozpoznałby sprawę poza jej granicami. Ponownie podkreślić należy, że rozpoznawana sprawa nie dotyczy uszczerbku na zdrowiu, czy dalszej zdolności do służby, lecz oceny podstawy zwolnień lekarskich w ściśle określonym czasie i ich związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Wskazać jedynie można, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do tych kwestii, prawidłowo zakreślając przedmiot sprawy i zasadnie uznając, że powołane przez skarżącego orzeczenia komisji lekarskich wydane zostały w innym trybie i dla innych celów aniżeli te znajdujące zastosowanie w sprawie niniejszej.
Wobec tego za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Przepis ten ma charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Traktowany jest w orzecznictwie jako przepis o charakterze wynikowym. Może on być tym samym naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie, nie może być uznane za tożsame z uchybieniem powołanej normie art. 151 p.p.s.a.
Wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu nie zasługiwał na uwzględnienie. Z mocy art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, to z kolei nakazywało rozpoznać zgłoszony wniosek w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a., wedle którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok. NSA z 6 października 2005 r., II GSK 164/05). Przeprowadzenie dowodu z akt postępowania karnego nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie, bowiem rozpatrywana sprawa nie dotyczy uznania skarżącego za trwale niezdolnego do służby wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, a wyłącznie zwrotu skarżącemu potrąconego uposażenia z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich, które nie miały związku z warunkami i właściwościami służby.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI