III OSK 5807/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-28
NSAAdministracyjneWysokansa
stypendium rektoraprawo o szkolnictwie wyższym i nauceregulamin studiówśrednia ocenpostępowanie administracyjnesądy administracyjneprawo studentaUniwersytet Jagielloński

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że sprawa o stypendium rektora powinna być rozpatrywana według nowych zasad, a wadliwe uzasadnienie decyzji organów administracji naruszało prawa studenta.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium rektora studentowi P. S. z powodu niskiej średniej ocen, która miała być obliczona według starych przepisów, mimo złożenia wniosku po wejściu w życie nowego regulaminu studiów. WSA uchylił decyzje organów, wskazując na wadliwe uzasadnienie i sposób obliczenia średniej. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że wniosek powinien być rozpatrywany według nowych zasad, a uzasadnienie decyzji organów było niewystarczające.

Sprawa rozpatrywana przez NSA dotyczyła skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje organów administracji odmawiające studentowi P. S. przyznania stypendium rektora. Studentowi zarzucono niską średnią ocen (3,8) w roku akademickim 2018/2019, która nie kwalifikowała go do stypendium. Kluczowym problemem było ustalenie, według jakich przepisów (starych czy nowych) powinna być obliczona średnia ocen, ponieważ wniosek o stypendium został złożony po wejściu w życie nowego regulaminu studiów. WSA uznał, że organy administracji wadliwie uzasadniły swoje decyzje, nie przedstawiając szczegółowo sposobu obliczenia średniej i nie wyjaśniając prawidłowości zastosowanych przepisów. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając stanowisko WSA. Sąd kasacyjny podkreślił, że wniosek złożony po wejściu w życie nowego regulaminu studiów powinien być rozpatrywany według nowych zasad, a organ nie wykazał, aby zastosowanie starych przepisów było uzasadnione. NSA uznał również, że uzasadnienie decyzji organów było niewystarczające, co naruszało przepisy postępowania administracyjnego i miało wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wniosek o przyznanie stypendium rektora złożony po wejściu w życie nowego regulaminu studiów powinien być rozpatrywany według nowych zasad, nawet jeśli dotyczy roku akademickiego, w którym obowiązywał poprzedni regulamin.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek złożony po wejściu w życie nowego regulaminu studiów (1 października 2019 r.) powinien być rozpatrywany według zasad określonych w tym nowym regulaminie (z 24 kwietnia 2019 r.), a nie według zasad obowiązujących do 30 września 2019 r. Przepis przejściowy (§ 42 ust. 3 zd. 2 Regulaminu studiów) pozwalał na stosowanie starych przepisów tylko do wniosków złożonych przed wejściem w życie nowego regulaminu, a wniosek studenta nie był objęty tym wyjątkiem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (35)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

PWSN art. 75 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

PWSN art. 95 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 107 § § 1 i § 3 k.p.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1 w zw. z § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 16

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. 2018 poz. 1668 art. 75 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Określa, że organizację studiów oraz prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów.

Dz. U. 2018 poz. 1668 art. 95 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Wskazuje, co określa regulamin świadczeń dla studentów.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 w zw. z § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kompetencje sądu administracyjnego do kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 16

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący odmienne stany prawne, którego naruszenie nie zostało przez organ skutecznie zarzucone.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.

p.p.s.a. art. 107 § § 1 i § 3 k.p.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji organu administracji.

Regulamin studiów art. 5 § ust. 10

Uchwała Senatu UJ nr 25/IV/2019 z 24 kwietnia 2019 r.

Określa sposób obliczania średniej ważonej.

Regulamin studiów art. 5 § ust. 6

Uchwała Senatu UJ nr 25/IV/2019 z 24 kwietnia 2019 r.

Określa, że średnią ocen oblicza się ze wszystkich przedmiotów, w tym ocen niedostatecznych, a w przypadku wielokrotnego przystąpienia do egzaminu, uwzględnia się średnią arytmetyczną z ocen uzyskanych we wszystkich terminach.

Regulamin studiów art. 42 § ust. 3 zd. 2

Uchwała Senatu UJ nr 25/IV/2019 z 24 kwietnia 2019 r.

Stanowi, że zaliczenie roku akademickiego 2018/2019 następuje na zasadach dotychczasowych, a wnioski złożone przed wejściem w życie niniejszego regulaminu rozpatrywane są na zasadach dotychczasowych.

Regulamin świadczeń art. 2 § ust. 1 pkt 3

Zarządzenie Nr 78 Rektora UJ z 1 października 2019 r.

Definiuje 'Regulamin studiów' jako Regulamin studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich przyjęty uchwałą nr 25/IV/2019 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 24 kwietnia 2019 r.

Regulamin świadczeń art. 5 § ust. 1

Zarządzenie Nr 78 Rektora UJ z 1 października 2019 r.

Odsyła do Regulaminu studiów w zakresie obliczania średniej ważonej.

Regulamin świadczeń art. 8 § ust. 5 pkt 2

Zarządzenie Nr 78 Rektora UJ z 1 października 2019 r.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o stypendium rektora złożony po wejściu w życie nowego regulaminu studiów powinien być rozpatrywany według nowych zasad. Uzasadnienie decyzji organów administracji było wadliwe, nie zawierało szczegółowego sposobu obliczenia średniej ocen i nie wyjaśniało prawidłowości zastosowanych przepisów, co naruszało przepisy postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że średnia ocen za rok akademicki 2018/2019 powinna być obliczana według regulaminu obowiązującego w roku uzyskania ocen, a nie według nowych zasad. Organ zarzucał WSA błędne uznanie, że uzasadnienie decyzji było nieprawidłowe, twierdząc, że zawierało ono szczegółowo wyjaśnioną podstawę prawną i sposób obliczenia średniej. Organ zarzucał WSA naruszenie art. 16 k.p.a. i art. 3 p.p.s.a. przez niezasadne uwzględnienie skargi i brak możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wnioski o przyznanie stypendium rektora złożone po wejściu w życie Regulaminu studiów powinny być rozpatrywane na nowych zasadach. Nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że przepis § 42 ust. 3 zd. 2 Regulaminu studiów z 24 kwietnia 2019 r. w istocie dotyczy tylko wniosków związanych z tokiem studiów, które muszą być złożone do 30 września 2019 r. a nie wniosków o stypendium rektora. Braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Stasikowski

sędzia

Maciej Kobak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zmian regulaminów uczelni i ich wpływu na prawa studentów. Uzasadnienie wadliwości decyzji administracyjnych z powodu niewystarczającego uzasadnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z regulaminami Uniwersytetu Jagiellońskiego, ale zasady interpretacji przepisów intertemporalnych i wymogów uzasadnienia decyzji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych i jak kluczowe jest szczegółowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli, w tym studentów.

Nowe zasady studiów czy stare? NSA rozstrzyga, kiedy liczy się data wniosku, a nie rok akademicki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 5807/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Rafał Stasikowski
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Kr 362/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-01-18
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1668
art. 75 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 362/20 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 3 lutego 2020 r. nr 166.4073.677.2019 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz P. S. kwotę 138 (sto trzydzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 18 stycznia
2021 r., sygn. akt III SA/Kr 362/20, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. S.na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów UJ z 3 lutego 2020 r. nr 166.4073.677.2019 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2019 r. poz. 2325 ze. zm.), dalej "p.p.s.a.", w pkt. 1. sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu I instancji, a w pkt. 2. sentencji wyroku zasądził od Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz skarżącego zwrot uiszczonych kosztów postępowania.
Wyrok został wydany w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 6 grudnia 2019 r. Komisja Stypendialna dla Studentów UJ odmówiła przyznania skarżącemu stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020. Komisja powołała się na § 10 załącznika nr 10 do zarządzenia Nr 78 Rektora UJ z 1 października 2019 r. w sprawie regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego i na wysoką średnią ocen, za którą uznaje się średnią 4,0 i wyższą. Wskazała, że średnia ocen wnioskującego o stypendium wynosiła 3,8, czyli nie była punktowana, a nadto że uzyskany wynik, tj. 0 pkt nie uprawniał do otrzymania stypendium, gdyż wnioskujący nie posiadał wyróżniających wyników w nauce.
Decyzją z 3 lutego 2020 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów UJ utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Komisji Stypendialnej. Wskazała, że istota sporu tkwiła w określeniu prawidłowości ustalenia średniej ocen odwołującego się. Powołała się na § 5 ust. 5 i 6 Regulaminu studiów z 24 kwietnia 2019 r. stanowiącego załącznik do uchwały Senatu UJ 25/IV/2019, podniosła że do studenta stosuje się zasady ujęte w Regulaminie Studiów stanowiącym załącznik do uchwały Senatu UJ z 26 kwietnia 2017 r. (nr 53/IV/2019), tj. oceny uzyskane od roku 2019/2020 będą wliczane do średniej według nowych zasad, wykładnia celowościowa i systemowa tych przepisów nie pozwalała na przyjęcie, że do średniej ocen nie bierze się pod uwagę ocen niedostatecznych, a nadto wywnioskowała, że średnią ocen oblicza się ze wszystkich przedmiotów objętych deklaracją przedmiotową, w stosunku do których odwołujący się przystąpił do egzaminu. Zaznaczyła także, że odwołujący się w roku akademickim 2018/2019 dwukrotnie otrzymał ocenę niedostateczną z jednego przedmiotu. Wskazała, że Regulamin świadczeń nie może być sprzeczny z regulaminem studiów. Ponadto Komisja Odwoławcza stwierdziła, że wymagania dotyczące podstawy prawnej co do sposobu obliczenia średniej zostały spełnione przez wskazanie § 24 Regulaminu świadczeń oraz załącznika nr 10 do Regulaminu świadczeń.
Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję organu. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku - o uchylenie decyzji w całości, stwierdzenie nieważności lub uchylenie w całości decyzji organu I instancji.
Sąd I instancji uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wyjaśnił, iż zarówno decyzja organu I instancji jak i decyzja organu II instancji nie przedstawia w sposób szczegółowy sposobu dokonywania obliczeń wyników skarżącego uzyskanych z egzaminów w roku 2018/2019, co ma istotne znaczenie w świetle art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu I instancji, od samego początku sporny był przede wszystkim wynik obliczeń średniej ocen uzyskanych przez skarżącego w roku akademickim 2018/2019. Dodatkowo, skarżący wskazywał, że należy w jego sprawie zastosować "nowe" przepisy, natomiast organ II instancji, powołując się na przepisy przejściowe – wskazywał na zastosowanie "starych" przepisów (str. 5 zaskarżonej decyzji "Przepis przejściowy nie budzi wątpliwości i ma jasny cel – studenci uzyskiwali oceny w roku akademickim 2018/2019, przed wejściem w życie obowiązującego Regulaminu Studiów, zatem zaliczają rok na zasadach dotychczasowych").
Sąd zaznaczył, że z decyzji organu II instancji wynika przy tym, że w sprawie zastosowano jednak "nowe" przepisy, tj. załącznik nr 10 do zarządzenia nr 78 Rektora UJ. W podstawie prawnej obu decyzji powołano ww. załącznik nr 10,
a ponadto wszystkie wyliczenia oparte zostały na brzmieniu Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego, tj. regulaminu przyjętego uchwałą nr 25/IV/2019 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z 24 kwietnia 2019 r. (§ 2 ust. 1 pkt 3 ww. Zarządzenia nr 78 Rektora UJ).
W ocenie Sądu, nawet zastosowanie "starych" przepisów budzi wątpliwości, czy podana w decyzji średnia uzyskanych ocen (3,8) została obliczona prawidłowo. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 6 powołanej uchwały Senatu z 2017 r. "Średnią ocen z danego roku akademickiego lub całego toku studiów oblicza się jako średnią ważoną z wagami określonymi przez wartości odpowiednich punktów ECTS ze wszystkich uzyskanych w tym okresie ocen, w tym również ocen niedostatecznych". Dalej zgodnie z § 5 ust. 10 uchwały Senatu z 2017 r. "Średnią ważoną oblicza się w następujący sposób:
a) ocenę z każdego przedmiotu wchodzącego w skład podstawy obliczenia średniej wyrażoną liczbowo, mnoży się przez przypisaną mu liczbę punktów;
b) uzyskane wyniki mnożenia dodaje się;
c) sumę określoną w pkt b dzieli się przez sumę punktów ze wszystkich przedmiotów stanowiących podstawę ustalenia średniej;
d) wynik zaokrągla się do dwóch miejsc po przecinku".
Sąd zwrócił uwagę, że algorytm obliczania średniej ważonej z ww. § 5 ust. 10 odnosi się do ocen z "każdego przedmiotu", a nie do wszystkich ocen. Ma to o tyle znaczenie, że gdyby zastosować sposób obliczania średniej przewidziany w późniejszych przepisach (o czym poniżej) to rzeczywiście matematyczny wynik byłby inny. Wynika to z tego, że pomimo braku wyraźnych przepisów co do sposobu obliczenia sumy punktów w § 5 ust. 10 pkt c regulaminu – suma punktów w mianowniku algorytmu została obliczona najprawdopodobniej (w decyzji obu organów nie wyjaśniono tego dokładnie) jako zsumowanie dwóch liczb 11 (tyle punktów było przypisanych egzaminowi z procedury przepisów prawa administracyjnego). Sąd podkreślił przy tym, że z powodu braku jakiegokolwiek uzasadnienia prezentującego tok rozumowania organów przy ustaleniu średniej z egzaminów, nie ma pewności, czy rzeczywiście organy zastosowały powyższy algorytm dwukrotnie wliczając do licznika liczbę 22 (jako iloczyn oceny 2 z liczbą punktów 11) i jednocześnie wliczając do mianownika liczbę 22 jako dwukrotność liczby punktów za zdawany przedmiot postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne.
W konsekwencji, Sąd I instancji uznał, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiało skarżącemu odniesienie się do prawidłowości dwukrotnego liczenia oceny niedostatecznej z tego samego przedmiotu, a w konsekwencji sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję nie miał pewności, co do sposobu obliczenia średniej.
Sąd stwierdził też, że wyliczona przez Komisję Stypendialną średnia 3,8 wynikała z dwukrotnego wykazania w liczniku liczby 2 (ocena z egzaminu) z liczbą 11 (liczba punktów przypisanych egzaminowi) i podzieleniu sumy z licznika przez sumę punktów ze wszystkich przedmiotów, przy czym z uwagi na dwukrotne podejście do egzaminu w mianowniku uwzględniono liczbę 22, a nie 11. Według Sądu I instancji, taki sposób liczenia średniej jest przede wszystkim sprzeczny z § 5 ust. 6 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Senatu nr 25/IV/2019. Stanowi on, że w przypadku gdy student przystąpił do egzaminu więcej niż jeden raz, do obliczenia średniej ocen uwzględnia się wartość będącą średnią arytmetyczną z ocen uzyskanych we wszystkich terminach, ustaloną z matematycznym zaokrągleniem według skali określonej w ust. 2. Tym sposobem w obliczeniach uwzględniany jest fakt kilkakrotnego "podejścia" do egzaminu bowiem student, który w pierwszym terminie uzyskał ocenę niedostateczną, zawsze końcowy wynik będzie miał niższy niż student, który uzyskał pozytywną ocenę za pierwszym razem.
W końcowej części uzasadnienia WSA w Krakowie odniósł się do argumentu organu o bezprzedmiotowości ewentualnych błędów przy wyliczeniach średniej ocen. Stwierdził, że skoro do stypendium uprawniałoby osiągnięcie progu co najmniej 46,4 pkt, to Sąd nie miał możliwości skontrolowania w tym zakresie zaskarżonej decyzji ponieważ w istocie, ani akta sprawy, ani uzasadnienie decyzji nie potwierdza, że tego typu braki w osiągnięciach naukowych spowodowały nieprzyznanie skarżącemu stypendium.
W ramach wskazań co do dalszego postępowania, Sąd podniósł, że
w ponownym postępowaniu organy wskażą w sposób precyzyjny (z uwzględnieniem poszczególnych jednostek redakcyjnych Zarządzenia nr 78 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 1 października 2019 roku wydanego na podstawie art. 23 ust. 1 w związku z art. 95 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) w jaki sposób została obliczona średnia ocen i rozstrzygną, czy skarżący jest uprawniony, czy też nie jest uprawniony do stypendium rektora.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, reprezentowany przez adwokata. Na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a,, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wystąpił o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie
i zasądzenie na rzecz organu od skarżącego zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 c p.p.s.a w zw. z art. 75 ust. 1, ustawy z dnia 20 lipca 2018 Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 poz. 1668) zwana dalej PSWN, w zw. z § 42 ust. 3 zd. 2 załącznika do Uchwały Senatu UJ nr 25/lV/2019 z 24 kwietnia 2019 r., (dalej jako Regulamin studiów), art. 95 ust. 1 ustawy PWSN przez błędną interpretację przez WSA przepisu § 42 ust. 3 zd. 2 Regulaminu Studiów i przyjęcie, że wnioski o przyznanie stypendium złożone po wejście w życiu Regulaminu powinny być rozpatrywane na nowych zasadach, w sytuacji gdy mechanizm obliczania średniej ocen za rok akademicki 2018/2019 powinien opierać się na brzmieniu regulaminu obowiązującym w roku uzyskania ocen, ponieważ regulamin świadczeń odsyła do Regulaminu obowiązującego od 1 października 2019 r.,
2. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny niejasnego uzasadnienia, z którego wynika, że Sąd w kilku miejscach uzasadnienia utożsamia brzmienie "regulaminu świadczeń" z "regulaminem studiów", co utrudnia sądowoadministracyjną kontrolę tego orzeczenia,
- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. przez uwzględnienie skargi rozpatrywanej przez WSA w Krakowie z powodu błędnego uznania, że uzasadnienie decyzji Komisji Stypendialnej oraz Odwoławczej Komisji Stypendialnej jest nieprawidłowe, w sytuacji, gdy "w decyzji (zwłaszcza decyzja drugiej instancji) zawiera szczegółowo wyjaśnioną podstawę prawną oraz sposób obliczenia średniej",
- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 w zw. z 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a w zw. z art. 16 k.p.a. przez niezasadne uwzględnienie skargi przez uznanie, że WSA nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego
i ewentualnego wezwania organu do przedłożenia konkretnych dokumentów, co powoduje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie dokonał należycie kontroli działania organu administracji publicznej i w konsekwencji uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy WSA nie ustalił, aby decyzje zawierały wady prawne, które nakazywały wyeliminowanie z obrotu prawnego w/w decyzji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący wniósł o jej oddalenie oraz
o zasądzenie od Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego to naruszenia skarżący kasacyjnie organ upatruje w sporządzeniu niejasnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Jedynym argumentem, który wskazano w skardze kasacyjnej na poparcie tego zarzutu jest to, ze w kilku miejscach uzasadnienia Sąd utożsamia brzmienie "regulaminu świadczeń" z "regulaminem studiów", "co utrudnia sądowoadministracyjną kontrolę tego orzeczenia". Przy czym należy zauważyć, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano, w których miejscach uzasadnienia doszło do zarzucanego uchybienia. Tymczasem, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdza tego, że Sąd w swoich rozważaniach utożsamia brzmienie "regulaminu świadczeń" z "regulaminem studiów". Jedyny przypadek, w którym Sąd błędnie wskazał na słowniczek zawarty w "Regulaminie studiów", zamiast prawidłowo w "Regulaminie świadczeń" zachodzi na stronie 3 uzasadnienia, tj. w jego części historycznej, dotyczącej stanowiska prezentowanego przez skarżącego w skardze. Jest to jednak drobna omyłka, którą łatwo dostrzec. W regulaminie studiów w ogóle nie ma § 2 ust. 1 pkt 3, zaś to właśnie Regulamin świadczeń zawiera w tej jednostce słowniczek i definicję "Regulaminu studiów", na którą powołał się skarżący w skardze. Zatem ta oczywista omyłka Sądu w zakresie stanowiska skarżącego w skardze, nie ma jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, co jest warunkiem niezbędnym do uwzględnienia skargi kasacyjnej opartej na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się innych niejasności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd I instancji uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z wymogami z art. 141 § 4 p.p.s.a., w szczególności odniósł się do istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, argumentów skarżącego i organu.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ twierdzi, że Sąd błędnie uwzględnił skargę uznając, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieprawidłowe, tymczasem, zdaniem organu decyzja zawiera szczegółowo wyjaśnioną podstawę prawną oraz sposób obliczenia średniej. Jednak nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera szczegółowego stanowiska organu II instancji co do konkretnych przepisów, na podstawie których organ ustalił średnią ocen skarżącego w roku akademickim 2018/2019. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie wskazał również sposobu i dowodów potwierdzających prawidłowość ustalenia progu uprawniającego do otrzymania stypendium na liście rankingowej dla studentów V roku prawa, który według tego organu wynosił 46,4 pkt. Organ powoływał się na wysokość tego progu, który stanowiłby także przeszkodę do przyznania skarżącemu stypendium rektora. Te dwa aspekty miały podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ich brak uniemożliwia dokonanie prawidłowej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. A jak to zasadnie stwierdził Sąd I instancji, ocena ta nie może opierać się na domysłach lub stanowisku organu przedstawionym dopiero w postępowaniu sądowym. Uchybienie organu w omawianym zakresie jest o tyle istotne, że skarżący już w postępowaniu administracyjnym nie zgadzał się z wyliczoną przez organ średnią ocen (3,8) i zaprezentował szczegółowo inny sposób obliczenia tej średniej (ustalonej przez niego na 4,12 a następnie na 4,59) a ponadto zakwestionował prawidłowość ustalenia progu na 46,4 pkt. W konsekwencji Sąd prawidłowo uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Nieskuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 16 k.p.a. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 16 k.p.a. nie poddaje się kontroli, ponieważ przepis ten składa się z trzech paragrafów, regulujących odmienne stany prawne. Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, który z tych paragrafów miałby zostać naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, jak i w skardze kasacyjnej nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia co do sposobu lub zakresu jego naruszenia. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Autorka skargi kasacyjnej z tych obowiązków nie wywiązała się. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Konstrukcja zarzutu naruszenia art. 16 k.p.a. nie pozwala na jego ocenę i czyni go nieskutecznym.
Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepisy te dają kompetencję Sądowi administracyjnemu do kontroli działalności administracji publicznej i stosowania środków określonych w ustawie, kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd w niniejszej sprawie, zgodnie z tymi przepisami dokonał kontroli działalności Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów UJ i organu I instancji, tj. wydanych przez te organy decyzji i zastosował środek przewidziany w ustawie tj. w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i 135 p.p.s.a. i uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. O naruszeniu art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem. Przez zarzut naruszenia tych przepisów skarga kasacyjna nie może zatem podważać prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji kontroli działalności administracji publicznej, tj. oceny zastosowania przez Sąd I instancji prawa materialnego i procesowego (por. np. wyrok NSA z 13 września 2017 r., sygn. akt I GSK 1914/15). Natomiast zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. byłby usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję, mimo braku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło to naruszenie mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wracając na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że kwestia tego czy były podstawy faktyczne i prawne do uchylenia obu decyzji nie mogła stanowić podstawy skutecznego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Podniesiony w uzasadnieniu omawianego zarzutu problem wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia listy rankingowej i ustalenia progu uprawniającego do otrzymania stypendium rektora i związanego z tym uprawnienia sądu do przeprowadzenia stosownego uzupełniającego postępowania dowodowego, nie został poparty zarzutami naruszenia przepisów postępowania sądowego regulujących te uprawnienie. Zatem argumentacja ta nie wymaga odniesienia się do niej.
Niezasadny jest też zarzut naruszenia prawa materialnego. Na wstępie należy wskazać, że podany w tym zarzucie przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest podstawą uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania. Natomiast podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. a nie przepis przywołany w omawianym zarzucie. W tym zarzucie autorka skargi kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 75 ust. 1 i art. 95 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis art. 75 ust. 1 tej ustawy stanowi, że "[o]rganizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów." Natomiast przepis art. 95 ust. 1 tej ustawy wskazuje co określa regulamin świadczeń dla studentów. Zatem przepisy te pozostają bez związku ze wskazanym w tym zarzucie naruszeniem § 42 ust. 3 zd. 2 załącznika do Uchwały Senatu UJ nr 25/IV/2019 z 24 kwietnia 2019 r. (tj. Regulaminu studiów). Do treści tych przepisów nie nawiązano także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Ponadto Sąd I instancji nie dokonał wykładni art. 75 ust. 1 i art. 95 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zatem nie mógł ich naruszyć przez ich błędną interpretację.
Nie można się też zgodzić z tym, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni § 42 ust. 3 zd. 2 załącznika do Uchwały Senatu UJ nr 25/IV/2019 z 24 kwietnia 2019 r. (Regulaminu studiów). Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wnioski o przyznanie stypendium rektora złożone po wejściu w życie Regulaminu studiów powinny być rozpatrywane na nowych zasadach. Nieuprawnione jest stanowisko organu, że "mechanizm obliczania średniej ocen za rok akademicki 2018/2019 powinien opierać się na brzmieniu Regulaminu obowiązującym w roku uzyskania ocen, ponieważ regulamin świadczeń odsyła do Regulaminu obowiązującego od 1 października 2019 r."
Przepis § 42 ust. 3 zd. 2 załącznika do Uchwały Senatu UJ nr 25/IV/2019 z 24 kwietnia 2019 r. (Regulaminu studiów) stanowi, że "zaliczenie roku akademickiego 2018/2019 następuje na zasadach dotychczasowych. Wnioski złożone przed wejściem w życie niniejszego regulaminu rozpatrywane są na zasadach dotychczasowych. Do tego przepisu odsyła § 5 ust. 1 Regulaminu świadczeń. Zatem słusznie przyjął Sąd I instancji, że skoro wniosek skarżącego złożony został 18 października 2019 r. tj. po wejściu w życie Regulaminu studiów (1 października 2019 r. ), to powinien być rozpatrywany według "nowych zasad" określonych w regulaminie studiów z 24 kwietnia 2019 r. a nie według zasad określonych w Regulaminie studiów obowiązującym do 30 września 2019 r. Wniosek skarżącego z 18 października 2019 r. nie jest objęty § 42 ust. 3 zd. 2 załącznika do Uchwały Senatu UJ nr 25/IV/2019 z 24 kwietnia 2019 r. (Regulaminu studiów), który to przepis jako jedyny pozwala na dalsze stosowanie "starych" przepisów, stanowiąc wyjątek od zasady aktualności.
Jak to trafnie podnosi skarżący za korzystaniem z aktualnego stanu prawnego do obliczenia jego średniej ocen przemawia również słowniczek zawarty w Regulaminie świadczeń - § 2 ust. 1 pkt 3 (Regulamin studiów – to Regulamin studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich przyjęty uchwałą nr 25/IV/2019 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 24 kwietnia 2019 r.) określa dokładnie co oznacza termin "regulamin studiów" użyty w § 5 ust. 1 załącznika nr 10 do Regulaminu świadczeń (o treści: "średnią ocen studenta, o której mowa w niniejszym regulaminie, oblicza się jako średnią ważoną, zgodnie z Regulaminem studiów z zastrzeżeniem § 8 ust. 5 pkt 2). Przemawia za tym również brak norm intertemporalnych w regulaminie świadczeń.
Zatem nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że przepis § 42 ust. 3 zd. 2 Regulaminu studiów z 24 kwietnia 2019 r. w istocie dotyczy tylko wniosków związanych z tokiem studiów, które muszą być złożone do 30 września 2019 r. a nie wniosków o stypendium rektora, których szczegółowy tryb przyznawania opisano w regulaminie świadczeń. Organ broniąc swojego stanowiska robi to w sposób dowolny. To z jakiego powodu jeden rodzaj wniosków miałby być wyłączony z zakresu zastosowania normy intertemporalnej (§ 42 ust. 3 zd. 2 Regulaminu studiów), nie ma zupełnie odzwierciedlenia w tekście aktu, który to stanowi o "wnioskach" w sposób ogólny, a nie o tych, jak chciałby to organ, "związanych z tokiem studiów". Regulamin studiów kształtuje przy tym typowe reguły intertemporalne, które mają za cel likwidowanie problemów wynikających ze zmiany stanu prawnego w trakcie trwania postępowania już wszczętego. Organ nieprzekonywująco broni swojej tezy, podkreślając jedynie, że wniosek o stypendium rektora nie jest związany z tokiem studiów (podczas gdy nie wiadomo, dlaczego musiałby być i dlaczego nie jest) i że tryb przyznawania tego stypendium szczegółowo określa inny akt prawny (nie wspominając jakie ma to znaczenie, skoro organ sam postuluje wykorzystanie norm intertemporalnych z Regulaminu studiów, tylko dlatego, że Regulamin świadczeń do niego odsyła w zakresie obliczania średniej ocen).
Natomiast argumentacja organu związana z sposobem obliczania średniej ocen według zasad obowiązujących do 30 września 2019 r. oraz kwestia rozumienia przez Sąd I instancji pojęcia "zaliczone przedmioty" jako odnosząca się do przepisów, których naruszenia przez Sąd nie zarzucono i jako niezwiązana z treścią przepisu § 42 ust. 3 zd. 2 Regulaminu studiów, nie wymaga odniesienia się do niej przez Sąd kasacyjny.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.
Z braku przesłanek z art. 204 pkt 2 p.p.s.a. oddalono wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ nie wykazał, że takie koszty poniósł.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 1 i § 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI