III OSK 5788/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego, potwierdzając, że informatyzacja zadań publicznych gminy może być realizowana w formie spółki kapitałowej.
Sprawa dotyczyła dopuszczalności utworzenia przez Miasto Gliwice spółki kapitałowej do realizacji zadań z zakresu informatyzacji. Wojewoda Śląski kwestionował, czy informatyzacja stanowi zadanie własne gminy o charakterze użyteczności publicznej, które można powierzyć spółce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał uchwałę Rady Miasta za zgodną z prawem. NSA utrzymał to rozstrzygnięcie, podkreślając samodzielność organizacyjną samorządu i szerokie rozumienie gospodarki komunalnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Miasta Gliwice w sprawie wyboru sposobu prowadzenia i formy wykonywania zadań własnych gminy z zakresu informatyzacji działalności związanej z realizacją zadań publicznych w formie spółki kapitałowej. Wojewoda zarzucał błędną wykładnię przepisów ustawy o gospodarce komunalnej, twierdząc, że sama informatyzacja nie jest zadaniem użyteczności publicznej i nie może być realizowana przez spółkę. Sąd pierwszej instancji uznał, że informatyzacja, wynikająca z ustawy o informatyzacji, stanowi zadanie własne gminy, a samorząd ma swobodę w wyborze formy jej realizacji, w tym utworzenia spółki. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie stwierdził nieważności postępowania. Sąd podkreślił, że samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne, a ustawa o gospodarce komunalnej pozwala na wybór formy prowadzenia gospodarki komunalnej, która obejmuje zadania użyteczności publicznej. NSA uznał, że informatyzacja, nałożona przez ustawę o informatyzacji, stanowi zadanie publiczne, które może być realizowane w formie spółki kapitałowej, nawet jeśli nie zaspokaja bezpośrednio potrzeb ludności, ale służy realizacji innych zadań publicznych. Sąd nie podzielił zarzutów Wojewody dotyczących błędnej wykładni przepisów, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o informatyzacji. Skarga kasacyjna została oddalona, a Wojewoda Śląski został obciążony kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, informatyzacja stanowi zadanie publiczne, a gmina ma swobodę w wyborze formy jego realizacji, w tym utworzenia spółki kapitałowej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że informatyzacja, nałożona przez ustawę o informatyzacji, jest zadaniem publicznym. Samorząd ma samodzielność organizacyjną w wyborze formy realizacji zadań, a ustawa o gospodarce komunalnej pozwala na tworzenie spółek kapitałowych w ramach gospodarki komunalnej, która obejmuje zadania użyteczności publicznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.g.k. art. 1 § ust. 1
Ustawa o gospodarce komunalnej
u.g.k. art. 1 § ust. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
u.g.k. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o gospodarce komunalnej
Pomocnicze
u.s.g. art. 7
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.p. art. 4
Ustawa o samorządzie powiatowym
ustawa o informatyzacji art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
ustawa o informatyzacji art. 13
Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informatyzacja zadań publicznych gminy może być realizowana w formie spółki kapitałowej. Samorząd terytorialny ma samodzielność organizacyjną w wyborze form realizacji zadań publicznych. Ustawa o gospodarce komunalnej pozwala na tworzenie spółek kapitałowych w ramach gospodarki komunalnej.
Odrzucone argumenty
Informatyzacja nie jest zadaniem własnym gminy o charakterze użyteczności publicznej. Sama informatyzacja nie stanowi zadania publicznego, a jedynie narzędzie do jego realizacji. Obowiązek stosowania systemów teleinformatycznych nie może być uznany za zadanie własne jednostki samorządu terytorialnego.
Godne uwagi sformułowania
nie ma w obowiązującym stanie prawnym zamkniętego katalogu zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego organy gminy mają swobodę w doborze form organizacyjnych niezbędnych do wykonywania zadań pojęcie 'gospodarki komunalnej' jest bardzo pojemne informatyzacja stanowi zadanie publiczne organ nadzoru nie może oceniać pod względem celowości lub gospodarności wyboru danej formy wykonywania zadania publicznego
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności tworzenia spółek kapitałowych przez samorządy do realizacji zadań z zakresu informatyzacji oraz interpretacja pojęcia gospodarki komunalnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy realizacji zadań informatyzacyjnych przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania samorządów – wyboru formy realizacji zadań publicznych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu gmin i przedsiębiorców współpracujących z samorządem.
“Samorząd może tworzyć spółki do informatyzacji zadań publicznych – potwierdza NSA.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 5788/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Tamara Dziełakowska Symbol z opisem 6269 Inne o symbolu podstawowym 626 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Gospodarka komunalna Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III SA/Gl 116/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-03-18 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 713 art. 7, art. 9 ust. 4 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Dz.U. 2020 poz 920 art. 4, art. 6 ust. 2 Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 116/21 w sprawie ze skargi Miasta Gliwice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wyboru sposobu prowadzenia i formy wykonywania zadań własnych gminy z zakresu informatyzacji działalności związanej z realizacją zadań publicznych I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Miasta Gliwice kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 116/21, uwzględnił skargę Miasta Gliwice i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] stwierdzające nieważność uchwały Nr XX/397/2020 Rady Miasta Gliwice z dnia 22 października 2020 r. w sprawie wyboru sposobu prowadzenia i formy wykonywania zadań własnych gminy z zakresu informatyzacji działalności związanej z realizacją zadań publicznych, jako sprzecznej z art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 827 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie u.g.k. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji podniósł, że nie ma w obowiązującym stanie prawnym zamkniętego katalogu zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego. Oprócz tych zadań, które wymienione zostały w art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713) zwanej dalej w skrócie u.s.g. i art. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 920) zwanej dalej w skrócie u.s.p. istnieją i takie, które na te jednostki nakładają przepisy innych ustaw. Taką ustawą jest ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 346 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o informatyzacji, którą stosuje się do jednostek samorządu terytorialnego (art. 2 ust. 1 pkt 2). Mocą art. 13 ustawy o informatyzacji nałożone zostały na jednostki samorządu terytorialnego obowiązki związane z używaniem systemów teleinformatycznych. Obowiązki te musi wykonać jednostka samorządu terytorialnego i stały się one jej samodzielnym zadaniem. Nie przekreśla tego charakteru fakt, że systemy muszą spełniać minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych oraz zapewniać interoperacyjność systemów na zasadach określonych w Krajowych Ramach Interoperacyjności. Pozostaje to bowiem bez znaczenia dla faktu, że jest to zadanie do wykonania przez jednostkę samorządu terytorialnego. Podkreślono, że systemy te mają służyć zaspokajaniu potrzeb wspólnoty, jej członków, nawet jeśli ponad tym wymiarem będą służyły organom administracji we wzajemnych relacjach. Z systemów teleinformatycznych będą korzystać członkowie wspólnoty, choćby w ten prosty sposób, że będzie to dla nich kanał łączności z urzędami, uzyskiwania informacji, komunikacji i załatwiania spraw. System będzie zatem użyteczny publicznie, a jego celem będzie bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności. Sąd nie podzielił zasadniczego argumentu organu nadzoru, zgodnie z którym sama informatyzacja nie stanowi zadania publicznego służącego zaspokajaniu zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnych, a jest jedynie stworzeniem narzędzia, które będzie temu służyło. Nawet jeśli system jest narzędziem do realizacji celów, co jest oczywiście słuszne, to jego zbudowanie jest zadaniem do wykonania przez jednostkę samorządu terytorialnego. Zdaniem Sądu Rada Miasta Gliwice miała prawo zatem w tym przypadku podjąć uchwałę o wyborze sposobu prowadzenia i formy wykonywania zadania własnego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 u.g.k. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Śląski, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego: 1) art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 u.g.k. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że na podstawie tych przepisów dozwolony jest wybór sposobu prowadzenia zadania dotyczącego informatyzacji działalności związanej z realizacją zadań publicznych w formie spółki kapitałowej z udziałem Miasta Gliwice, podczas gdy sama informatyzacja działalności związanej z realizacją zadań publicznych nie jest zadaniem własnym gminy o charakterze użyteczności publicznej; 2) art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 ust. 2 u.g.k. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że informatyzacja działalności związanej z realizacją zadań publicznych mieści się w zakresie gospodarki komunalnej realizowanej w sferze użyteczności publicznej, podczas gdy celem zadania przekazanego do realizacji spółce nie jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, jako że z treści uchwały nie wynika, by spółka miała świadczyć usługi dla ludności, a tym bardziej by były to usługi polegające na zaspokajaniu potrzeb podstawowych, występujących powszechnie potrzeb; 3) art. 7 u.s.g. i art. 4 u.s.p. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o informatyzacji poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż w związku z tym, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma zamkniętego katalogu zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego wśród innych (niewymienionych w ustawach ustrojowych) zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego można wyróżnić zadanie dotyczące informatyzacji, podczas gdy w art. 2 ust. 1 ustawy o informatyzacji jest wymienionych szereg podmiotów zobligowanych realizować te zadania, co przesądza o tym, że to nie może być to zadanie własne jednostki samorządu terytorialnego; 4) art. 13 ustawy o informatyzacji poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązki związane z używaniem systemów teleinformatycznych musi wykonać jednostka samorządu terytorialnego i w związku z tym stają się one jej samodzielnym zadaniem, podczas gdy zgodnie z art. 13 tej ustawy systemy teleinformatyczne używane są do realizacji zadań publicznych, zatem nawet sam ustawodawca przesądził o tym, że to nie jest samodzielne zadanie publiczne, a jedynie sposób realizacji takich zadań. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto Gliwice wniosło o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Samorząd terytorialny został utworzony celem wykonywania zadań publicznych. Zgodnie z art. 16 ust. 2 zd. 2 Konstytucji RP, przysługująca samorządowi terytorialnemu w ramach ustaw istotna część zadań publicznych jest przez ten samorząd wykonywana w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Nie budzi wątpliwości, że każde wykonywanie zadania publicznego przekazanego samorządowi przez ustawodawcę wymaga zagwarantowania mu tzw. względnej samodzielności tego samorządu. Tam wszędzie, gdzie ustawodawca nie zawęża lub ogranicza wykonywanie danych zadań publicznych do określonych form organy samorządu mają pewną samodzielność zarówno w doborze tych form, jak i zasad wykonywania zadań (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2022 r. sygn. akt III OSK 4665/21; wyrok NSA z dnia 1 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2050/18). Istota sporu w tej sprawie dotyczy dopuszczalności utworzenia przez Miasto Gliwice odrębnej spółki, której zadaniem jest informatyzacja działalności związanej z realizacją przez Miasto Gliwice zarówno własnych zadań gminnym jak i – z związku z posiadaniem statusu miasta na prawach powiatu – także zadań powiatowych. Co istotne, strona skarżąca kasacyjnie nie neguje celowości informatyzacji zadań publicznych wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, ale uważa, że sama informatyzacja nie jest odrębnym zadaniem publicznym, a tym samym jej wykonywanie nie może być realizowane w drodze utworzenia spółki prawa handlowego. Przede wszystkim należy stwierdzić, że co do zasady każda jednostka samorządu terytorialnego dobiera sobie strukturę organizacyjną jednostek samorządowych, których celem jest wykonywanie zadań publicznych. Jest to jeden z zakresów samodzielności wynikający z konstytucyjnej zasady samodzielności (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP) – tzw. samodzielność organizacyjna. Polega ona na tym, że za wyjątkiem wyraźnych przepisów ustawowych nakazujących realizację konkretnych zadań w określonych formach organizacyjnych jak np. jednostka budżetowa lub samorządowy zakład budżetowy, organy gminy mają swobodę w doborze form organizacyjnych niezbędnych do wykonywania zadań. Potwierdza to wprost art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce komunalnej, zgodnie z którym jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej. Pojęcie "gospodarki komunalnej" określone w ustawie o gospodarce komunalnej jest bardzo pojemne i obejmuje, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.g.k. w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Tym samym pojęcie "gospodarki komunalnej" obejmuje wykonywanie wszystkich zadań jednostek samorządu terytorialnego, zarówno tych, które są charakteryzowane jako zadania o charakterze użyteczności publicznej, jak i te, które stanowią zadania przekraczające zakres użyteczności publicznej. Co do zasady podstawowy zakres zadań gminy i powiatu obejmuje zadania użyteczności publicznej nakierowane na zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej i lokalnej. Wynika to wprost z art. 9 ust. 4 u.s.g., zgodnie z którym zadaniami użyteczności publicznej są zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1 u.s.g., których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Także zadania powiatu, wobec braku dopuszczalności wykonywania przez ten szczebel samorządu zadań przekraczających zakres użyteczności publicznej (art. 10 u.g.k.) są zadaniami własnymi z zakresu użyteczności publicznej lub zadaniami zleconymi na mocy odrębnych ustaw. Nie można podzielić zasadności stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, zgodnie z którym używanie przez gminę jako podmiotu publicznego do realizacji jej zadań publicznych systemów teleinformatycznych spełniających minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych oraz zapewniających interoperacyjność systemów na zasadach określonych w Krajowych Ramach Interoperacyjności, nie stanowi zadania publicznego. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że albo używanie przez gminę do realizacji jej zadań publicznych systemów teleinformatycznych (tzw. informatyzacja) stanowi zadanie publiczne przekraczające zakres użyteczności publicznej, albo też w ogóle nie stanowi zadania publicznego. Katalog zadań gminy przekraczających zakres użyteczności publicznej określa art. 10 u.g.k. wśród których nie ma wdrażania lub stosowania systemów teleinformatycznych. Za stanowiskiem, że używanie przez gminę do realizacji jej zadań publicznych systemów teleinformatycznych w ogóle nie stanowi zadania publicznego wypowiada się strona skarżąca kasacyjnie wskazując, że skoro sama informatyzacja nie ma na celu bezpośredniego zaspokajania potrzeb mieszkańców, a jest co najwyżej metodą zaspokajania tych potrzeb przez inne jednostki wykonujące zadania z zakresu użyteczności publicznej, to nie można samej informatyzacji zaliczyć w istocie do zadań publicznych. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Oznaczałoby to, że chociaż to ustawodawca zobowiązał jednostki samorządu terytorialnego do wprowadzenia i stosowania odpowiednich systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych, to obowiązek ich wprowadzenia i stosowania stanowi działalność samorządu wykraczającą poza dopuszczalny konstytucyjny zakres. Zgodnie z powołanym już art. 16 ust. 2 zd. 2 Konstytucji RP i art. 166 Konstytucji RP samorząd terytorialny nie wykonuje innych zadań niż zadania publiczne jako zadania własne lub zlecone. Do tego katalogu można jeszcze dodać tzw. zadania powierzone wynikające z porozumień zawieranych przez jednostki samorządu terytorialnego z innymi podmiotami publicznymi. Tym samym skoro obowiązek stosowania odpowiednich systemów teleinformatycznych został nałożony na m.in. jednostki samorządu terytorialnego, to stanowi to zadanie publiczne tych jednostek. Nie ma przy tym znaczenia, czy wykonywanie tego zadania bezpośrednio powoduje zaspokajanie potrzeb ludności, czy też w sposób pośredni. Przy czym sama analiza ustawy o informatyzacji pozwala jednak na uznanie, że stosowanie systemów teleinformatycznych ma bezpośrednie znaczenie dla mieszkańców, ponieważ pozwala im np. na korzystanie z elektronicznej skrzynki podawczej – art. 16 ustawy o informatyzacji. Taki był cel tej ustawy, co wprost wynika z jej uzasadnienia stosownie do którego dzięki jej regulacjom ustawodawca chciał zapewnić obywatelom łatwiejszy dostęp do urzędów administracji publicznej przez uczynienie z urzędów instytucji zorientowanych na potrzeby obywateli i dostępnych 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu (Rządowy projekt ustawy o informatyzacji działalności niektórych podmiotów realizujących zadania publiczne, druk nr 1934, Sejm IV kadencji). Kwestia oceny, czy stosowanie systemów teleinformatycznych przez jednostki samorządu terytorialnego stanowi zadanie własne czy też zadanie zlecone nie ma w tej sprawie istotniejszego znaczenia. Już z samej treści tej ustawy (art. 25 ust. 3) wynika, że zakres informatyzacji zadań publicznych wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego obejmuje tak zadania własne, jak i zadania zlecone. Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro ustawodawca nie określił, w jaki sposób ma nastąpić tzw. informatyzacja realizacji zadań publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego, to organ stanowiący tej jednostki może wybrać formę organizacyjną tejże informatyzacji. Może nią być zarówno część jednostki budżetowej (np. wydział lub inna komórka w urzędzie gminy), odrębna jednostka budżetowa jak i spółka prawa handlowego. Wkroczenie przez organ nadzoru w dokonanie wyboru formy działania jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania przez nią zadania publicznego może odbywać się tylko wtedy, gdy ustawodawca zastrzega daną formę organizacyjną do wykonywania konkretnego zadania (np. jednostka budżetowa pod nazwą szkoły do wykonywania zadania oświatowego). Tam natomiast, gdzie ustawodawca nie zastrzega żadnej formy organizacyjnej, organ stanowiący ma swobodę takiego wyboru. Organ nadzoru nie może oceniać pod względem celowości lub gospodarności wyboru danej formy wykonywania zadania publicznego przez jednostkę samorządu terytorialnego. Mając powyższe należy stwierdzić, ze niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1 u.g.k. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na podstawie tych przepisów dozwolony jest wybór sposobu prowadzenia zadania dotyczącego informatyzacji działalności związanej z realizacją zadań publicznych w formie spółki kapitałowej z udziałem Miasta Gliwice, podczas gdy sama informatyzacja działalności związanej z realizacją zadań publicznych nie jest zadaniem własnym gminy o charakterze użyteczności publicznej. Art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.k. pozwala organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnemu na wybór sposobu prowadzenia i formy gospodarki komunalnej, chyba że przepis szczególny będzie wprost określał zarówno sposób prowadzenia jak i formę wykonywania danego zadania publicznego. Skoro ustawa o informatyzacji nie określa formy, w ramach której ma nastąpić proces informatyzacji, to pozostawiono tym samym wybór w tym zakresie organowi stanowiącemu. Natomiast art. 1 u.g.k. zawiera dwa ustępy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.g.k. ustawa o gospodarce komunalnej określa zasady i formy gospodarki komunalnej jednostek samorządu terytorialnego, polegające na wykonywaniu przez te jednostki zadań własnych, w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. Natomiast art. 1 ust. 2 u.g.k. określa, że gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Nie budzi wątpliwości, że informatyzacja ma służyć realizacji przez jednostki samorządu terytorialnego zadań publicznych, co wprost wynika z art. 13 ust. 1 ustawy o informatyzacji. Skoro obowiązek wdrożenia systemów informatyzacji został nałożony na jednostki samorządu terytorialnego, to taka informatyzacja stanowi wykonywanie zadania publicznego. Okoliczność zaś, że dzięki informatyzacji inne zadania publiczne samorządu będą wykonywane przy zastosowaniu odpowiednich systemów teleinformatycznych stanowi tylko tyle, że w takiej sytuacji dodatkowo określone zadanie publiczne z zakresu użyteczności publicznej będzie wykonywane przez kilka jednostek organizacyjnych danej gminy. Jednostki organizacyjne samorządu mogą współpracować między sobą celem wykonywania zadania publicznego i taka sytuacja dotyczyła utworzenia spółki prawa handlowego objętej uchwałą Rady Miasta Gliwice z dnia 22 października 2020 r. nr XX/397/2020. Wprost z jej treści wynika, że tworzy się spółkę kapitałową z udziałem Miasta Gliwice, której celem będzie informatyzacja wykonywania zadań publicznych wykonywanych przez pozostałe jednostki Miasta Gliwice. Tym samym tak utworzona spółka będzie współdziałała z pozostałymi jednostkami budżetowymi Miasta Gliwice, które wykonują zadania publiczne (w tym także nakierowane na bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych). W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji nie dokonał błędnej wykładni art. 1 ust. i 1 ust. 2 u.g.k. Nie jest zasadnym zarzut strony skarżącej kasacyjnie, dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego w zakresie obejmującym błędną wykładnię art. 7 u.s.g. i art. 4 u.s.p. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o informatyzacji poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, iż w związku z tym, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma zamkniętego katalogu zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego wśród innych (niewymienionych w ustawach ustrojowych) zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego można wyróżnić zadanie dotyczące informatyzacji, podczas gdy w art. 2 ust. 1 ustawy o informatyzacji jest wymienionych szereg podmiotów zobligowanych realizować te zadania, co przesądza o tym, że to nie może być to zadanie własne jednostki samorządu terytorialnego. Przede wszystkim należy stwierdzić, że trafnym jest pogląd Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym tak art. 7 u.s.g. jak i art. 4 u.s.p. nie zawierają wyczerpującego katalogu zadań publicznych samorządu gminnego i powiatowego. Odrębne ustawy mogą te katalogi uzupełniać. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o informatyzacji, jej przepisy stosuje się do realizujących zadania publiczne określone przez ustawy jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, przy czym art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o informatyzacji wprost określa, że jej przepisy stosuje się także do realizujących zadania publiczne określone przez ustawy jednostki samorządu terytorialnego i ich organy. Tym samym obowiązkiem informatyzacji zostały objęte tak jednostki samorządu terytorialnego, jak i jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe jednostek samorządu. Sąd pierwszej instancji nie zajął w tej sprawie odmiennego stanowiska co do zakresu podmiotów, obowiązanych do stosowania ustawy o informatyzacji. Okoliczność, że obowiązek stosowania odpowiednich systemów teleinformatycznych został nałożony także na inne podmioty publiczne w żadnej mierze nie oznacza, że nie jest to zadanie publiczne. Wręcz przeciwnie należy uznać, że tym bardziej jest to zadanie publiczne nałożone przez ustawodawcę na szeroki krąg podmiotów publicznych, a w tym także na samorząd terytorialny. Specyfika tego zadania nakierowana m.in. na kompatybilność systemów teleinformatycznych oznacza, że w znacznej mierze systemy te będą identyczne lub bardzo zbliżone do siebie. Nie ma to jednak znaczenia w zakresie uznania tego zadania za publiczne. Natomiast zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego w zakresie obejmującym błędną wykładnię art. 13 ustawy o informatyzacji został nieprawidłowo sformułowany, a tym samym nie poddaje się kontroli. Art. 13 ww. ustawy zawiera 5 ustępów, a w tym ustęp drugi dwa punkty. Obowiązkiem strony skarżącej kasacyjnie jest prawidłowe sformułowanie zarzutu polegające na precyzyjnym wskazaniu tego przepisu, którego Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni. Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zastępowanie strony skarżącej kasacyjnie i poprawianie lub redagowanie za stronę zarzutów. Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się nieuzasadnione, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez stronę skarżącą, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. W tej sprawie należało od Wojewody Śląskiego zasądzić na rzecz Miasta Gliwice kwotę 240 złotych stanowiących zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te obejmują kwotę 240 złotych stanowiącą wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI