III OSK 571/25

III OSK 571/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski
Przemysław Szustakiewicz
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
658
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Sygn. powiązane
VII SAB/Wa 167/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-17
Skarżony organ
Rada Doskonałości Naukowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 224 § 1 w zw. z art. 193 ust.2-4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35 § 1-4, art. 110 § 1, art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 141 § 4, art. 149 § 1a, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Tamara Dziełakowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej, skargi kasacyjnej B.R., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SAB/Wa 167/24, w sprawie ze skargi B.R., na bezczynność Rady Doskonałości Naukowej, w przedmiocie rozpatrzenia odwołania, oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uchwałą Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk z 3 listopada 2022 r. nr 9/14/156/22 odmówiono B.R. nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk [...]. Powyższe uchwała została unieważniona uchwałą organu I instancji z 8 listopada 2022 r. nr 1/15/157/22, a następnie uchwałą z 10 listopada 2022 r. nr 6/16/158/22 organ ten na podstawie art. 221 ust. 12 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 574, dalej "p.s.w.") ponownie odmówił skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego wskazując, że po zapoznaniu się z recenzjami i dokumentacją wniosku komisja habilitacyjna uznała, że aktywność naukowa oraz osiągnięcia naukowe skarżącego nie stanowią istotnego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej inżynieria materiałowa.
Skarżący złożył odwołanie od uchwały organu I instancji z 10 listopada 2022 r. Postepowanie odwoławcze zostało jednak zawieszone na mocy postanowienia Rady Doskonałości Naukowej z 26 września 2023 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 11 § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a") w związku z faktem, że tego samego dnia Rada Doskonałości Naukowej wszczęła z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały z 8 listopada 2022 r. dotyczącej unieważnienia uchwały z 3 listopada 2022 r., a rozstrzygnięcie tego zagadnienia miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie dotyczące postępowania odwoławczego zainicjowanego przez skarżącego.
Decyzją z 26 lutego 2024 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z art. 157 § 1 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. Rada Doskonałości Naukowej stwierdziła nieważność uchwały organu I instancji z 8 listopada 2022 r. w związku z faktem, że uchwała ta podjęta została przez niewłaściwy organ, bowiem jedynie Rada Doskonałości Naukowej jako organ wyższego rzędu może rozstrzygać kwestie nieważności uchwały podjętej przez Radę Naukową Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk jako organ I instancji.
Postanowieniem z 24 czerwca 2024 r. Rada Doskonałości Naukowej podjęła postępowanie odwoławcze skarżącego dotyczące uchwały organu I instancji z 10 listopada 2022 r. Zawiadomieniem z tego samego dnia skarżący został powiadomiony o fakcie, iż Rada Doskonałości Naukowej wszczęła postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej przez skarżącego uchwały z 10 listopada 2022 r. organu I instancji wobec faktu, iż stanowi ona rozstrzygnięcie sprawy, która została uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną, co należy uznać za kwalifikowaną wadę prawną.
23 lipca 2024 r. skarżący złożył ponaglenie na bezczynność Rady Doskonałości Naukowej stwierdzając, że organ II instancji nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 224 ust. 1 w zw. z art. 193 ust. 4 p.s.w. i żądając uwzględnienia ponaglenia i wydania decyzji w sprawie w terminie 7 dni od otrzymania ponaglenia oraz zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności oraz podjęcia środków zapobiegających na przyszłość.
W odpowiedzi na powyższe ponaglenie skarżącego pismem z 6 sierpnia 2024 Rada Doskonałości Naukowej poinformowała skarżącego, że zawieszenie postępowania eliminuje możliwość powstania bezczynności lub przewlekłości związanej z upływem terminu załatwienia sprawy. Stanowisko organu zakwestionował skarżący pismem z 12 sierpnia 2024 r., w którym uznał, że pomimo zawieszenia postępowania aktualizuje się uprawnienie strony do złożenia skargi na bezczynność zwłaszcza, że już przed zawieszeniem postępowania we wrześniu 2023 r. doszło do znacznego przekroczenia terminu załatwienia sprawy.
Pismem z 14 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rady Doskonałości Naukowej w rozpoznaniu jego odwołania od uchwały organu I instancji z 10 listopada 2022 r. żądając zobowiązania organu II instancji do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie, stwierdzenia bezczynności organu oraz uznania, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu powołano, że w sprawie skarżącego nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności, które uzasadniałyby ponadnormatywnie długie prowadzenie postępowania odwoławczego. Co więcej organ odwoławczy w zawiadomieniu z 12 września 2023 r. nie określił nowego terminu załatwienia sprawy. Skarżący podważył również zasadność zawieszenia postępowania oraz wskazał na fakt ich opóźnionego doręczenia stronie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SAB/Wa 167/24 na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 20 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") stwierdził bezczynność organu II instancji (pkt 1), uznał że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu II instancji do wydania aktu (pkt 3) oraz zasądził na rzecz skarżącego od organu II instancji zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 4). Na wstępie uzasadnienia Sąd pierwszej instancji podkreślił, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność postępowania konieczne jest uwzględnienie stanu sprawy aktualnego na dzień wyrokowania. W przedmiotowej sprawie 30 września 2024 r. organ II instancji wydał decyzję w której stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały z 10 listopada 2022 r. oraz umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące właśnie tej uchwały, co automatycznie spowodowało, iż żądanie skarżącego zobowiązania organu II instancji do wydania aktu administracyjnego stało się bezprzedmiotowe, natomiast ocenie dalej podlegała kwestia czy w sprawie doszło do bezczynności i czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa.
Przepisy p.s.w. przewidują odrębne terminy do dokonywania czynności w postępowaniu odwoławczym w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego i zgodnie z tymi przepisami termin na wniesienie odwołania wynosi 30 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 193 ust. 2 p.s.w.), organ I instancji przekazuje odwołanie w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania (art. 193 ust. 3 p.s.w.), a organ odwoławczy rozpoznaje odwołanie w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy (art. 193 ust. 4 p.s.w.). Nie zmienia to jednak faktu, że art. 35 k.p.a. będzie mieć w tych sprawach również zastosowanie, ale jedynie w zakresie niezmodyfikowanym przepisami p.s.w., a tym samym w sprawach dotyczących nadania stopnia naukowego należy stosować regulację wyrażoną w art. 35 ust. 5 k.p.a., zgodnie z którym do terminów rozpatrzenia odwołania nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy Sąd pierwszej instancji przytoczył, że skoro odwołanie skarżącego zostało przekazane do organu II instancji 1 marca 2023 r., to postępowanie odwoławcze winno zakończyć się 1 września 2023 r. O zmianie terminu załatwienia sprawy organ II instancji powiadomił natomiast skarżącego zawiadomieniem z 12 września 2023 r. bez określenia nowego terminu załatwienia sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji przedłużenia terminu załatwienia sprawy dokonano w nieprawidłowy sposób, bowiem powinno to nastąpić jeszcze przed upływem zwykłego terminu do załatwienia sprawy, a co więcej obowiązkiem organu II instancji zgodne z dyspozycją art. 36 § 1 k.p.a. było wskazanie konkretnego nowego terminu załatwienia sprawy. W sprawie zaistniał więc stan bezczynności.
Sąd pierwszej instancji podkreślił jednak, że pomimo uchybienia terminowi, o którym mowa w art. 193 ust. 4 p.s.w., to jednak większość czasu trwania postępowanie odwoławcze było zawieszone. Zawieszenie postępowania powoduje natomiast wstrzymanie dalszego biegu terminów (art. 103 k.p.a.). Sąd uznał też, że prawidłowość zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu, bowiem kwestia ta mogła być przez stronę kwestionowana w drodze zażalenia, a następnie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w tym przedmiocie.
Nie stwierdzono w sprawie rażącego naruszenia prawa, bowiem sam fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania sprawy, co do zasady, nie może być uznany za oznakę zlekceważenia wnioskodawcy i jego żądania. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie bezczynności do naruszającej prawo w stopniu rażącym, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego stanu rzeczy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w zakresie pkt II wniósł skarżący, żądając jego zmiany oraz stwierdzenia, że bezczynność organu II instancji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczeniu zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw., z art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez ustalenie, że do podjęcia pierwszej czynności przez organ II instancji doszło z niewielkim przekroczeniem terminu w sytuacji, gdy postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia 26 września 2023 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie dopiero w dniu 4 grudnia 2023 r., co spowodowało, że dopiero z tą datą weszło ono do obrotu, a w konsekwencji organ II instancji pozostawał, bezczynny przez ponad 9 miesięcy, które to uchybienie Sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 103 k.p.a. poprzez przyjęcie, że okresów zawieszenia postępowania administracyjnego sprawy nie można wliczać do okresów bezczynności, co nastąpiło ponadto z pominięciem okoliczności istotnych w realiach niniejszej sprawy, że organ II instancji wydał dwa niezależne, a następujące po sobie postanowienia dotyczące zawieszenia postępowania, a ponadto uznał się za właściwy do samodzielnego rozstrzygnięcia dostrzeżonych przez siebie zagadnień wstępnych w sprawie, a w konsekwencji mógł rozstrzygnięcia te wydać niezwłocznie; co więcej, dysponował wszelkimi niezbędnymi dokumentami w sprawie, co doprowadziło do znacznego wydłużenia postępowania administracyjnego w II instancji spowodowanego oczekiwaniem na wydanie obu rozstrzygnięć nadzorczych, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1a p.p.s.a poprzez odmowę stwierdzenia, że bezczynność organu administracji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy całokształt okoliczności sprawy: termin podjęcia pierwszej czynności w sprawie, długotrwałe i wielokrotne zawieszanie postępowania, administracyjnego, termin, w jakim doszło do podjęcia postępowania względem daty wydania postanowienia o stwierdzeniu nieważności uchwały z dnia 8 listopada 2022 r. nr 1/15/157 powodują, że zasadne było stwierdzenie rażącego naruszenia prawa;
4. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do argumentacji przedstawionej przez skarżącego kasacyjnie w skardze na bezczynność organu administracji, to jest terminu podjęcia przez organ II instancji pierwszej czynności w sprawie w porównaniu z innymi sprawami, które były rozpatrywane w tym samym czasie przez Radę Doskonałości Naukowej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto przedstawione zarzuty.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
W przedmiotowej sprawie stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Z materiału dowodowego oraz ustaleń Sądu pierwszej instancji, które nie zostały w ramach niniejszej skargi kasacyjnej zakwestionowane, wynika jednoznacznie, że:
– odwołanie skarżącego od uchwały organu I instancji z 10 listopada 2022 r. zostało przekazane organowi II instancji 1 marca 2023 r. i od tej daty rozpoczął się bieg terminu na rozpatrzenie sprawy;
– zawiadomieniem z 12 września 2023 r. organ II instancji poinformował skarżącego o zmianie terminu do rozpatrzenia odwołania, ale nie określił nowego terminu na zakończenie postępowania;
– postępowanie odwoławcze zostało dwukrotnie zawieszone – postanowieniami organu II instancji z 26 września 2023 r. (na okres do 24 czerwca 2024 r.) oraz 24 czerwca 2024 r. (na okres do 30 września 2024 r.);
– żadne z postanowień dotyczących zawieszenia postępowania odwoławczego nie zostało zaskarżone przez skarżącego;
– decyzją organu II instancji z 30 września 2024 r. postępowanie odwoławcze zostało umorzone.
W kontekście pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej, w którym skarżący podniósł naruszenie art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że postanowienie o zawieszeniu postępowania z 26 września 2023 r. wywołało skutki prawne już z chwilą jego wydania, podczas gdy postanowienie to mogło wejść do obrotu prawnego i wywoływać skutki prawne dopiero z chwilą jego doręczenia pełnomocnikowi strony, co nastąpiło w dniu 4 grudnia 2023 r., a co finalnie przyczyniło się do błędnego ustalenia długości stanu bezczynności, należy uznać ten zarzut za chybiony.
Z powołanych przez skarżącego przepisów wynika, że "[o]rgan administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej", a do postanowień zastosowanie mają odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113 k.p.a., czyli przepisy dotyczące decyzji. Niewątpliwie zatem skutek do jakiego zmierza postanowienie o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 94 § 1 ust. 1-5 k.p.a. – czyli wstrzymanie biegu przewidzianych prawem terminów - może nastąpić dopiero w momencie jego skutecznego doręczenia, o ile oczywiście z samego rozstrzygnięcia nie wynika inna data zawieszenia – uprzednia lub następcza wobec daty doręczenia (J. Sułkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, A. Krawczyk, Warszawa 2025, art. 101). Rozważania w tym zakresie nie mają jednak żadnego wpływu na określenie stanu bezczynności w przedmiotowej sprawie.
Celem skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest wpłynięcie na organ mobilizująco (w sytuacji gdy organ nadal pozostaje w stanie bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie), ale także represyjnie (z uwagi na stwierdzony stan bezczynności lub przewlekłości) i prewencyjnie – aby wzmocnić gwarancje terminowego załatwiana spraw. Kluczowym zatem z perspektywy oceny stanu bezczynności i ewentualnego ustalenia jego długości jest określenie daty kiedy działanie organu miało rzeczywiście miejsce, a niekoniecznie kiedy skutek wynikający z tego działania nastąpił. W przedmiotowej sprawie, jak ustalono wcześniej, działanie organu w postaci wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nastąpiło 26 września 2023 r. Nie sposób zgodzić się tym samym ze skarżącym, iż okres bezczynności powinien być liczony do dnia doręczenia postanowienia o zawieszeniu postępowania.
W drugim zarzucie skargi kasacyjnej skarżący dopatruje się mylnego uznania przez Sąd pierwszej instancji, że okresów zawieszenia postępowania administracyjnego sprawy nie można wliczać do okresów bezczynności.
Należy więc wyjaśnić, że w myśl ogólnej reguły wyrażonej w art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym że, zgodnie z § 2 tego artykułu, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Sąd pierwszej instancji zasadnie przywołał regulację art. 224 § 1 w zw. z art. 193 ust. 2-4 p.s.w. wskazując, że terminy na dokonywanie czynności w postępowaniu odwoławczym w sprawie nadania stopnie doktora habilitowanego zostały uregulowane odmiennie od zasad ogólnych określonych w art. 35 § 1-3 k.p.a. W związku z powyższym, stosując regułę kolizyjną lex specialis derogat legi generali, należy uznać, że termin na rozpoznanie odwołania nie wynosił 1 miesiąc jak wynika z art. 35 § 3 k.p.a., tylko 6 miesięcy od dnia doręczenia odwołania do organu II instancji, jak wynika z art. 193 ust. 4 p.s.w. Na możliwość stosowania odmiennych od ogólnych terminów w niniejszej sprawie wskazuje bezpośrednio art. 35 § 4 k.p.a., zgodnie z którym "przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i § 3a". Bardzo istotne w niniejszej sprawie jest właśnie wskazanie na zakres normowania tego przepisu, który odnosi się wyłącznie do określania terminów, a nie zasad dotyczących biegu tych terminów. Oznacza to, jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że do postępowań odwoławczych w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego ma zastosowanie przepis art. 35 § 5 k.p.a., z którego jednoznacznie wynika, iż do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności okresów zawieszenia postępowania. Stanowisko odmienne, prezentowane przez skarżącego, jest nieakceptowalne, bowiem całkowicie zaprzecza sensowi instytucji zawieszenia postępowania, która skutkuje czasowym zatrzymaniem biegu sprawy ze względu na wystąpienie określonej okoliczności.
Nie można zgodzić się też z całą argumentacją dotyczącą samych rozstrzygnięć o zawieszeniu postępowania i ich zasadności, ponieważ w tym zakresie skarżący miał możliwość ich zaskarżenia. Niezasadnie więc wskazuje, że został on pozbawiony możliwości sprawdzenia wpływu zawieszenia na ogólny czas rozpoznania sprawy. Gdyby skarżący uzyskał korzystne dla siebie rozstrzygnięcie w tym zakresie mógłby z tej okoliczności czerpać również w ramach niniejszego postępowania, bowiem wada postanowienia o zawieszeniu bezpośrednio skutkowałaby dalszym prowadzeniem postępowania odwoławczego – po wynikającym z prawa terminie jego trwania. Podnoszone zatem w ramach skargi kasacyjnej okoliczności dotyczące wydania dwóch następujących po sobie postanowień o zawieszeniu postępowania oraz uznania za organ właściwy do samodzielnego rozstrzygnięcia dostrzeżonych przez siebie zagadnień wstępnych – nie mogą mieć wpływu na ustalenia związane z wystąpieniem i trwaniem stanu bezczynności w sprawie.
Odnosząc się do trzeciego zarzutu skargi kasacyjnej, w którym skarżący podniósł naruszenie art. 149 § 1a p.p.s.a. trzeba wskazać, że w niniejszej sprawie słusznie przyjęto, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez stan bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, w którym wskazano na cechy jakie musi mieć działanie organu, aby uznać ja za rażące. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi m.in. w razie jawnego natężenia braku woli organu do załatwienia sprawy (wyrok NSA z 3 lutego 2026 r., III OSK 1400/25, LEX nr 4022630).
Jak już ustalono wcześniej niniejsze postępowanie trwało dłużej niż powinno, bowiem stan bezczynności miał miejsce od 1 września 2023 r. do 26 września 2023 r., cały późniejszy okres postępowanie było zawieszone ze względów niezależnych od organu II instancji. Prawdą jest natomiast, że między datą wydania postanowienia stwierdzającego nieważność uchwały z 8 listopada 2022 r. (26 lutego 2024 r.) a datą wszczęcia postępowania odwoławczego (24 czerwca 2024 r.) upłynęły prawie cztery miesiące, jednakże warto zwrócić uwagę na fakt, że sama data wydania rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie powoduje ustania przyczyny zawieszenia. Rozstrzygnięcie to musiało zostać doręczone i uzyskać przymiot prawomocności i dopiero od tego czasu możliwa byłaby ocena działania organu przy podjęciu postępowania. Natomiast kwestia ta nie może być formalnie uwzględniona w ramach oceny bezczynności przy rozpoznaniu odwołania, bowiem dotyczy incydentalnego postępowania wobec przedmiotowej sprawy.
Ostatni zarzut skargi kasacyjnej odnosi się do braków w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji co do twierdzeń skarżącego dotyczących terminu podjęcia przez organ II instancji pierwszej czynności w sprawie w porównaniu z innymi sprawami, które były rozpatrywane w tym samym czasie. Zarzut ten oparto o naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym "[u]zasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. (...)". Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.
Do kwestii dotyczącej kolejności rozpatrywanych przez organ II instancji spraw nie sposób się odnieść, bowiem nie są znane wszystkie okoliczności, które wystąpiły w innych sprawach. Sąd pierwszej instancji nie mógł więc na tej podstawie dokonywać jakiegokolwiek wnioskowania. Samo porównanie daty rozpoznania sprawy z datą wynikającą z rejestracji nie może skutkować uznaniem, że organ umyślnie przeciągał rozpoznanie niniejszej sprawy dając pierwszeństwo innym. Subiektywne odczucie skarżącego, że do takiej sytuacji doszło nie jest wystarczające, aby mieć wpływ na ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy. W związku z powyższym zarzut ten również uznać należy za chybiony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a tym samym na podstawie art. 184 p.p.s.a. konieczne jest jej oddalenie.