III OSK 561/25

III OSK 561/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1155/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-12-03
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 90f, art. 90n ust. 4 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153, art. 170, art. 168 § 3, art. 190, art. 151, art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U.UE.L 2016 nr 119 poz 1 art. 5 ust. 1 lit. c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z  przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1155/24 w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy [...] w formie zasiłku szkolnego 1. uchyla punkt 2 zaskarżonego wyroku i w tym zakresie sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1155/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody Mazowieckiego (dalej skarżący, Wojewoda) na uchwałę Rady Gminy [...] (dalej Rada Gminy) z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy [...] w formie zasiłku szkolnego, stwierdził nieważność załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały w zakresie "CZĘŚCI A" w części: - PUNKT I. WNIOSKODAWCA - w zakresie niewymienienia wśród kategorii wnioskodawców, osób sprawujących pieczę zastępczą nad dzieckiem, - treści klauzuli: "jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia" (pkt 1), oddalił skargę w pozostałej części (pkt 2), a także zasądził od Gminy [...] na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że mając na względzie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2771/22 uchylający jedynie w części wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 586/22, dokonał oceny zasadności zawartych w skardze zarzutów Wojewody w przedmiocie wskazanego w skardze załącznika nr 3 zaskarżonej uchwały oraz uznał, że zasługują one w znaczącej części na uwzględnienie.
Po pierwsze Sąd pierwszej instancji przyjął, że Rada Gminy w ww. załączniku nr 3 do ww. uchwały dokonała zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o udzielenie pomocy materialnej w formie zasiłku szkolnego, a więc zmodyfikowała w sposób nieuprawniony unormowania zawarte w art. 90n ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2021 r. poz. 1915) zwanej dalej u.s.o. w zakresie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o udzielenie pomocy materialnej w formie zasiłku szkolnego. W ocenie Sądu w tym zakresie zasadny był zarzut Wojewody o naruszeniu art. 90n ust. 2 u.s.o. Przepis ten stanowi, że świadczenia pomocy materialnej przyznawane są m.in. na wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia. W art. 3 pkt 10 u.s.o. zawarto natomiast definicję pojęcia "rodziców" wskazując, że należy przez nie rozumieć także prawnych opiekunów dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem.
Zdaniem Sądu brak upoważnienia Rady Gminy do modyfikacji regulacji zawartych na poziomie ustawy o systemie oświaty w zakresie zawężenia kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym oznacza zakaz modyfikacji przepisów czy pojęć ustawowych, tworzenia w uchwale własnych definicji pojęć jak i ustalania znaczenia określeń ustawowych. Niezgodność z prawem tworzenia w uchwale regulacji określonych na poziomie ustawy o systemie oświaty jest uzasadnioną okolicznością, że interpretacja wprowadzonych w uchwale zmodyfikowanych regulacji zawartych w tej ustawie może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Rada Gminy uchwalając załącznik nr 3 do ww. uchwały w "Części A" PUNKT I. WNIOSKODAWCA, przez niewskazanie podmiotów sprawujących pieczę na dzieckiem w kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o udzielenie pomocy materialnej w formie zasiłku szkolnego - zawęziła krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o udzielenie pomocy materialnej w formie zasiłku szkolnego. Tym samym Rada Gminy przekroczyła przyznaną jej delegację ustawową, bowiem doprowadziła do modyfikacji norm wynikających z art. 90n ust. 2 i art. 3 pkt 10 u.s.o. Zaakceptowanie ww. zapisu regulaminu pozbawiłoby prawa do uzyskania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dziecko, nad którym sprawowana jest piecza zastępcza. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o niedopuszczalności powtarzania w akcie prawa miejscowego postanowień ustaw lub ich modyfikacji (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r. sygn. II OSK 370/07). Tym samym rację miał Wojewoda podnosząc, że Rada Gminy zawęziła krąg wnioskodawców uprawnionych do złożenia wniosku o udzielenie pomocy materialnej w formie zasiłku szkolnego.
W ocenie Sądu wprowadzenie i pozostawienie w obrocie prawnym regulacji zawężających zakres przedmiotowy określony w akcie rangi ustawowej, spowodowałoby zmianę znaczenia prawnego danego pojęcia oraz brak jednolitości, nie tylko na poziomie ustawodawczym, ale również w zakresie judykatury. Sąd podzielił w pełni stanowisko Wojewody, który kwalifikuje zarówno działania polegające na modyfikacji norm powszechnie obowiązujących, jak i podjęcie ustaleń uchwały sprzecznych z tymi normami jako rażące naruszenia prawa, skutkujące nieważnością stosownych zapisów uchwały.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zasadnym był zarzut naruszenia przez Radę Gminy w załączniku nr 3 do zaskarżonej uchwały w zakresie ustaleń zawartych w "CZĘŚCI A" – w zakresie, w jakim Rada za obligatoryjne uznała posłużenie się zwrotem "jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia" do całości "CZĘŚCI A" wzoru wniosku. Zakres ww. oświadczenia nie jest niezbędny do realizacji celu, dla którego zebrane dane mogłyby być przetwarzane. Wykracza poza normę kompetencyjną oraz stanowi nieuprawnione nałożenie na wnioskodawców nieprzewidzianego ustawą warunku, od którego uzależnione jest prawo przyznania pomocy materialnej w postaci zasiłku szkolnego. Żądanie podania ww. informacji bez wyraźnej podstawy prawnej stanowi o przekroczeniu zakresu upoważnienia ustawowego.
Sąd mając powyższe na względzie za zasadne uznał podniesione w skardze zarzuty i na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji, stwierdzając nieważność załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały w zakresie "CZĘŚCI A" w części:
- PUNKT I. WNIOSKODAWCA – w zakresie niewymienienia wśród kategorii wnioskodawców, osób sprawujących pieczę zastępczą nad dzieckiem,
- treści klauzuli: "jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia".
Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie podzielił wniosku Wojewody o uznanie za rażące naruszenie prawa ustaleń zawartych załączniku nr 3 do zaskarżonej uchwały w "CZĘŚCI A" w zakresie, w jakim Rada za obligatoryjne uznała żądanie podania we wniosku danych w postaci daty urodzenia dziecka.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że za podaniem przez wnioskodawcę takich danych przemawiają po pierwsze, względy praktyczne, gdyż umożliwiają identyfikację ucznia w przypadku, gdy kilku uczniów nosi takie samo nazwisko i imię, co – jak wskazuje doświadczenie – nie jest wcale zjawiskiem rzadkim. Po drugie, z podanych wyżej względów żądanie takich danych, mimo iż nie jest oparte na "pozytywnym" przepisie prawa, to jednak nie może być traktowane jako nadmiarowe i niezgodne z omówioną wcześniej zasadą minimalizacji danych osobowych, wyrażoną w art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1 z późn. zm.) zwanego dalej RODO.
Nadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, że nie może umykać z pola widzenia fakt, że niepodanie takich danych (tj. daty urodzenia dziecka) może w określonych sytuacjach, jak choćby przykładu opisanego wyżej, mieć istotny wpływ na załatwienie wniosku i przyznanie ww. uprawnienia, jeśli nie będzie można zidentyfikować ucznia ubiegającego o świadczenie. W ocenie Sądu, żądanie to nie może być traktowane jako nieuprawnione tworzenie przez Radę Gminy dodatkowych, nieprzewidzianych ustawą przesłanek warunkujących prawo do otrzymania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie ww. Gminy, sprzecznych z zasadą legalizmu.
Zdaniem Sądu zauważyć należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c i e oraz ust. 3 RODO przetwarzanie jest zgodne z prawem w przypadkach, gdy spełniony jest co najmniej jeden z warunków: przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze lub przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi. Podstawa przetwarzania, o którym mowa w ust. 1 lit. c i e, musi być określona: w prawie Unii lub w prawie państwa członkowskiego któremu podlega administrator. Istotnym jest, że cel przetwarzania musi być określony w tej podstawie prawnej lub, w przypadku przetwarzania o którym mowa w ust. 1 lit. e, musi być ono niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi.
W realiach sprawy i zawartego a kwestionowanego przez Wojewodę obowiązku podania daty urodzenia dziecka, w ocenie Sądu niewątpliwie dane te podlegają przetwarzaniu w interesie publicznym oraz są proporcjonalne do wyznaczonego, prawnie uzasadnionego celu, tj. udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy [...]. Sąd, mając powyższe na względzie, oddalił w tym zakresie skargę Wojewody, na mocy art. 151 P.p.s.a. (punkt drugi sentencji).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda Mazowiecki, zaskarżając go w części w zakresie, w jakim oddalono skargę Wojewody Mazowieckiego (pkt 2 sentencji wyroku). Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił i jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał:
1. zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
a) art. 90f, 90n ust. 4 pkt 1 i 2 u.s.o. oraz art. 5 ust. 1 lit. c RODO poprzez ich niezastosowanie i oddalenie skargi Wojewody w odniesieniu do zarzutu żądania podania jako obligatoryjnych danych członków rodziny ucznia (imienia i nazwiska, stopnia pokrewieństwa) we wniosku o zasiłek szkolny stanowiącym załącznik nr 3 do skarżonej uchwały, chociaż zakres wymienionych danych wykracza poza normę kompetencyjną, nie są to dane niezbędne do realizacji celu jakim jest przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów, ich obligatoryjność dla pozytywnego załatwienia wniosku stanowi nieuprawnione nałożenie na wnioskodawców nieprzewidzianego ustawą warunku, od którego uzależnione jest prawo przyznania pomocy materialnej o charakterze socjalnym,
2. zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, poprzez naruszenie:
a) art. 153 P.p.s.a., art. 170 w związku z art. 168 § 3 P.p.s.a. i art. 190 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) zwanej dalej P.u.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, a mianowicie oddalenie skargi po ponownym rozpoznaniu sprawy w odniesieniu do zarzutu żądania w załączniku nr 3 do skarżonej uchwały, stanowiącym wzór wniosku o przyznanie zasiłku szkolnego, części A - PKT III. OŚWIADCZENIE O SYTUACJI RODZINNEJ UCZNIA UZASADNIAJĄCE PRZYZNANIE ŚWIADCZENIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM W FORMIE ZASIŁKU SZKOLNEGO" - obligatoryjnych danych dotyczących członków rodziny ucznia (imię i nazwisko oraz stopień pokrewieństwa) mimo związania Sądu pierwszej instancji oceną prawną, wskazaniami co do dalszego postępowania oraz wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2771/22, a także w prawomocnej części wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 586/22, wiążącej strony postępowania i sądy,
b) art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 190 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli uchwały podczas ponownego rozpoznania sprawy, w granicach w jakich została uwzględniona skarga kasacyjna, a mianowicie zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji dokonania oceny prawnej załącznika nr 3 do skarżonej uchwały stanowiącego wzór wniosku o przyznanie zasiłku szkolnego, części A - PKT III. OŚWIADCZENIE O SYTUACJI RODZINNEJ UCZNIA UZASADNIAJĄCE PRZYZNANIE ŚWIADCZENIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM W FORMIE ZASIŁKU SZKOLNEGO w zakresie, w jakim wymagane jest obligatoryjne podanie danych dotyczących członków rodziny ucznia (imienia i nazwiska oraz stopnia pokrewieństwa), w konsekwencji czego brak w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji analizy i oceny zarzutu oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tej części, stanowiących o kontroli sądowej zakwestionowanego przepisu uchwały i merytorycznym rozstrzygnięciu istoty sprawy, co w rezultacie uniemożliwia odtworzenie toku rozumowania i argumentacji Sądu pierwszej instancji, motywów podjętego rozstrzygnięcia oraz przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w tej części.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części w jakiej oddalono skargę Wojewody Mazowieckiego (pkt 2 sentencji wyroku) i rozpoznanie skargi w tej części, ewentualnie przekazanie sprawy w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w związku ze zrzeczeniem się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Gminy [...] wniosła o jej oddalenie w całości, zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, a także oświadczyła, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy w celu rozpoznania przedmiotowej skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Przed jej rozpoznaniem i kontrolą zaskarżonego wyroku należy wskazać, że w tej sprawie zaskarżeniu podlega tylko punkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1155/24. W punkcie tym Sąd pierwszej instancji oddalił skargę wniesioną przez Wojewodę Mazowieckiego na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...]
w przedmiocie udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy [...] w formie zasiłku szkolnego.
Tak zakreślony przedmiot skargi kasacyjnej wyznacza granice tej sprawy rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto należy wskazać, że w tej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2771/22 uchylił punkt 3 zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 586/22 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Po przekazaniu sprawy Sąd pierwszej instancji mając na uwadze normę prawną wynikającą z art. 190 P.p.s.a. był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w tej sprawie.
W uzasadnieniu ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2771/22 wyraźnie wskazano, że prawo zostało w istotnym zakresie naruszone treścią załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały, w którym ograniczono krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o pomoc materialną o charakterze socjalnym pozostawiając poza nim opiekunów prawnych dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem. Tym samym w ocenie NSA ta treść zawarta w "CZEŚCI A" zatytułowanej "WNIOSKODAWCA" załącznika nr 3 do uchwały w sposób istotny narusza prawo. Ponadto NSA stwierdził, że także w istotnym zakresie narusza prawo fragment załącznika nr 3 do zaskarżonej uchwały obejmujący CZĘŚĆ A. "III.OŚWIADCZENIE O SYTUACJI RODZINNEJ UCZNIA UZASADNIAJĄCE PRZYZYNANIE ŚWIADCZENIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM W FORMIE ZASIŁKU SZKOLNEGO" w takim zakresie, w jakim Rada Gminy za obligatoryjne uznała żądanie podania we wniosku danych dotyczących członków rodziny ucznia (tj. imię i nazwisko, miejsce pracy lub nauki, stopień pokrewieństwa, źródło dochodu wraz z kwotą uzyskaną z tego źródła) oraz miejsca pracy w odniesieniu do ucznia (strona 8 i 9 uzasadnienia wyroku NSA z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2771/22).
Ponadto NSA w ww. wyroku stwierdził, że także treść klauzuli "jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia" w zakresie załącznika nr 3 CZĘŚCI A wzoru wniosku w istotnym zakresie narusza prawo.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutów skargi kasacyjnej i granic tej sprawy należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 190 P.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Trafnie strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego wyroku poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 190 P.p.s.a., a mianowicie oddalenie skargi po ponownym rozpoznaniu sprawy w odniesieniu do zarzutu żądania stwierdzenia nieważności tej części załącznika nr 3 do skarżonej uchwały, w której zawarty został wzór wniosku o przyznanie zasiłku szkolnego "PKT III. OŚWIADCZENIE O SYTUACJI RODZINNEJ UCZNIA UZASADNIAJĄCE PRZYZNANIE ŚWIADCZENIA POMOCY MATERIALNEJ O CHARAKTERZE SOCJALNYM W FORMIE ZASIŁKU SZKOLNEGO" i w tym wzorze wymaga się obligatoryjnie podania danych dotyczących członków rodziny ucznia (tj. imię i nazwisko, miejsce pracy lub nauki, stopień pokrewieństwa, źródło dochodu wraz z kwotą uzyskaną z tego źródła) oraz miejsca pracy w odniesieniu do ucznia. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. wyroku z 11 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2771/22 stwierdził bowiem, że ten fragment uchwały w istotnym zakresie narusza prawo.
Jak wynika z uzasadnienia punktu 2 zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji oddalił skargę w tym właśnie zakresie. Integralną częścią wyroku jest jego uzasadnienie. Jednak uzasadnienie tego punktu pozbawione jest jakiejkolwiek argumentacji co do tego, jak Sąd pierwszej instancji ocenił ww. fragment załącznika nr 3 do uchwały. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia co do tego zakresu rozstrzygania uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku, ponieważ nie pozwala na ustalenie przyczyn dla podstawie których wydane zostało takie a nie inne rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uzasadnił bowiem dlaczego oddala w tym zakresie skargę i pomija związanie w tym zakresie wydanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Tym samym skoro zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim wynika to z zarzutów skargi kasacyjnej nie zawiera żadnego uzasadnienia, to taka sytuacja nie pozwala na dokonanie kontroli tego wyroku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Ponieważ Sąd pierwszej instancji nie uzasadnił rozstrzygnięcia objętego punktem 2 zaskarżonego wyroku, to przedwczesnym byłaby także kontrola zaskarżonego wyroku w zakresie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji powinien ponowienie rozpoznać tę sprawę, uwzględniając przywołaną wyżej jej ocenę prawną zawartą w ww. wyroku NSA z 11 lipca 2024 r.
Na mocy art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, bowiem wyłączną przyczyną postępowania kasacyjnego było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji w zakresie objętym przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie.