III OSK 5563/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPolicjant, zwolniony ze służby w 2016 r., złożył wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (K 7/15), który zakwestionował dotychczasowy sposób obliczania tego ekwiwalentu. Organy Policji odmówiły wypłaty, powołując się na art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych, który ograniczał stosowanie nowych zasad do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. lub do policjantów zwolnionych po tej dacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów, uznając, że błędnie zinterpretowały one przepisy przejściowe i naruszyły skutki wyroku TK. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu, oddalił ją. NSA podkreślił, że wyrok TK wyeliminował z obrotu prawnego przepis dotyczący współczynnika 1/30, a przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK. Sąd przyjął prokonstytucyjną wykładnię, zgodnie z którą ekwiwalent za niewykorzystany urlop przed 6 listopada 2018 r. należy obliczać według zasad obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK, co oznacza zastosowanie współczynnika 1/21 (obecnie obowiązującego) do ostatniego uposażenia policjanta. NSA uznał, że wniosek policjanta złożony po wyroku TK, a przed upływem terminu przedawnienia (3 lata od dnia wymagalności roszczenia), przerwał bieg przedawnienia i uzasadniał wypłatę wyrównania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, prawo do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, skutki orzeczeń TK dla stosowania prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i złożenia wniosku o wyrównanie po tej dacie, ale przed upływem terminu przedawnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych ograniczają skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w zakresie prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed datą wejścia w życie wyroku TK?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok TK powinien być stosowany również do spraw osób zwolnionych przed datą jego wejścia w życie, o ile roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie mogą ograniczać konstytucyjnych skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wykładnia literalna przepisów przejściowych przez organy Policji, która uniemożliwiała zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu, została uznana za błędną. Sąd przyjął prokonstytucyjną wykładnię, zgodnie z którą ekwiwalent za niewykorzystany urlop przed 6 listopada 2018 r. należy obliczać według zasad obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK.
Jak należy obliczyć ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjanta zwolnionego ze służby przed 6 listopada 2018 r., w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (K 7/15)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ekwiwalent należy obliczyć na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., ale z uwzględnieniem wyroku TK. Oznacza to zastosowanie współczynnika 1/21 (obecnie obowiązującego) do ostatniego uposażenia policjanta.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wyrok TK wyeliminował z obrotu prawnego przepis dotyczący współczynnika 1/30. Przepisy przejściowe nie mogą powtarzać niekonstytucyjnych rozwiązań. W związku z tym, ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy obliczać według zasad ukształtowanych wyrokiem TK, co implikuje zastosowanie współczynnika 1/21 do ostatniego uposażenia policjanta.
Czy wniosek o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop złożony po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ale przed upływem terminu przedawnienia, przerywa bieg terminu przedawnienia roszczeń uzupełniających?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek złożony po wejściu w życie wyroku TK i przed upływem terminu przedawnienia przerwał bieg terminu przedawnienia roszczeń uzupełniających.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że z chwilą wejścia w życie wyroku TK (6 listopada 2018 r.) powstało po stronie byłego funkcjonariusza roszczenie o wypłatę wyrównania. Wniosek złożony po tej dacie i przed upływem terminu przedawnienia (3 lata od dnia wymagalności) przerwał bieg terminu przedawnienia roszczeń uzupełniających.
Przepisy (9)
Główne
u.o. szczególnych rozwiązaniach art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten reguluje zasady stosowania znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji. NSA uznał jego literalną wykładnię za błędną, jeśli uniemożliwia zastosowanie skutków wyroku TK.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. (współczynnik 1/30) został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Nowe brzmienie (współczynnik 1/21) stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. lub do policjantów zwolnionych po tej dacie, ale z uwzględnieniem wyroku TK.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1, ust. 3 zd. 1 i ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy dotyczące skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, w tym zasady ich stosowania i wzruszalności aktów prawnych wydanych na ich podstawie.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do urlopu.
u.o. Policji art. 107 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis dotyczący przedawnienia roszczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (K 7/15) powinien być stosowany również do spraw funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed datą wejścia w życie tego wyroku, o ile roszczenie nie uległo przedawnieniu. • Przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie mogą ograniczać skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego. • Ekwiwalent za niewykorzystany urlop przed 6 listopada 2018 r. należy obliczać według zasad ukształtowanych wyrokiem TK, co implikuje zastosowanie współczynnika 1/21 do ostatniego uposażenia policjanta.
Odrzucone argumenty
Organ Policji argumentował, że przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach wyłączają stosowanie nowych zasad obliczania ekwiwalentu dla policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. • Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne sporządzenie sentencji wyroku. • Organ zarzucił sądowi pierwszej instancji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
Godne uwagi sformułowania
niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia TK, czy też zaistniałego po tej dacie. • nie można modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej. • nie do zaakceptowania jest dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wobec funkcjonariuszy, którzy - tak jak skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r., zaś wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożyli po ww. dacie. • zabieg taki implicite prowadzi do wtórnej niekonstytucyjności, czyli powtarzania przez ustawodawcę rozwiązań normatywnych (zakresu normowania) już raz uznanych za niekonstytucyjne.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Paweł Mierzejewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, prawo do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, skutki orzeczeń TK dla stosowania prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i złożenia wniosku o wyrównanie po tej dacie, ale przed upływem terminu przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i skutkami wyroków Trybunału Konstytucyjnego dla stosowania prawa, co jest istotne dla prawników i samych funkcjonariuszy.
“Policjant wygrał walkę o wyrównanie urlopowe po latach: NSA potwierdza skutki wyroku TK mimo przepisów przejściowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.