III OSK 5555/21

III OSK 5555/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1267/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2021-02-03
III OSK 555/21 - Wyrok NSA z 2022-01-13
II SA/Wa 734/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-03-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145§ 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 28, art. 24 § 3 i art. 26 § 3 oraz art. 145 § 1 pkt 3, art. 7, 77, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1121
art. 29 § 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. G., K. G. i A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1267/20 w sprawie ze skargi B. G., K. G. i A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 sierpnia 2020 r. nr SKO.PW/4171/47/2020 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. II SA/Kr 1267/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. G., K. G. i A. J. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej "organ") z dnia 17 sierpnia 2020 r., SKO.PW/4171/47/2020 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Burmistrz Gminy Krzeszowice decyzją z dnia 10 czerwca 2020 roku,
nr WOŚ.6331.23.2011 odmówił nakazania B. M. i M. M., współwłaścicielom działek nr ew. [...], [...], [...], obręb [...], [...], działającemu w imieniu Skarbu Państwa, który jest właścicielem dz.
nr cw. [...] obręb [...], P. S.A., działającej w imieniu Skarbu Państwa, który jest właścicielem dz. nr ew. [...] oraz T. J., właścicielce działki nr ew. [...] obręb [...], przywrócenia stanu poprzedniego na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...] oraz B. M. i M. M., współwłaścicielom działek nr ew. [...], [...], [...], obręb [...], [...], działającemu w imieniu Skarbu Państwa, który jest właścicielem dz. nr ew. [...] obręb [...], P. S.A., działającej w imieniu Skarbu Państwa, który jest właścicielem dz. nr ew. [...] oraz T. J., właścicielce działki nr ew. [...] obręb [...], wykonania urządzeń, zapobiegających szkodom: na dz. nr ew. [...] obręb [...], będącej własnością K. G., na dz. nr ew. [...] obręb [...], będącej własnością B. G., oraz na dz. nr ew. [...] obręb [...], będącej własnością A. J.
Opisując przebieg postępowania organ I instancji przypomniał, że na skutek składanych skarg sprawa była dwukrotnie rozpoznana przez WSA w Krakowie (wyrok z dnia 23 września 2015 sygn. akt II SA/Kr 643/15 oraz wyrok z dnia 30 stycznia 2019 roku sygn. akt II SA/Kr 1389/18).
Postanowieniem z dnia 4 września 2019 r. organ I instancji zwrócił się do dra hab. B. R. prof. UJ o wydanie opinii w sprawie zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich w miejscowości [...].
Kolejno, Burmistrz Gminy Krzeszowice, wezwaniem znak: WOŚ.6331.23.2011 z dnia 28 października 2019 r., zawiadomił strony o podjętych czynnościach i terminie planowanych oględzin w terenie przy udziale biegłego.
W dniu 20 listopada 2019 r. została przeprowadzona wizja terenowa, natomiast 20 stycznia 2020 r. do organu I instancji została złożona opinia powołanego w sprawie biegłego.
Zawiadomieniem znak: WOŚ.6331.23.2011 z dnia 27 stycznia 2020 r. Burmistrz Gminy Krzeszowice poinformował strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, w tym z przedmiotową opinią.
Burmistrz Gminy Krzeszowice stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 poz. 1121, dalej: "P.w.") ponieważ brak jest związku przyczynowo - skutkowego między działaniami polegającymi na nawiezieniu ziemi na wskazane działki, a gromadzeniem się wody na działkach wnioskodawców.
Odwołanie od tej decyzji złożyli skarżący. Organ decyzją z dnia 17 sierpnia 2020 r., znak SKO.PW/4171/47/2020 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżył B. G. (sprawa sygn. akt II SA/Kr 1267/20) oraz ten sam skarżący wraz z K. G. i A. J. w sprawie sygn. akt II SA/Kr 1268/20.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania P. S.A. w piśmie z 29 stycznia 2021 r. wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 3 lutego 2021 r. obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 1267/20.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Krakowie oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Sąd podzielił wnioski opinii biegłego B. R., uznającą że wykonanie nasypu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie oddziałuje szkodliwie na obszar działek nr [...], [...] i [...]. WSA zważył, że organy obu instancji prawidłowo uznały tę opinię za istotny dowód w sprawie i oparły na niej swoje rozstrzygnięcia przyjmując, że brak jest podstaw do nałożenia obowiązków wynikających z art. 29 ust. 3 P.w.
W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że sprawa administracyjna po dziewięciu latach i dwóch opiniach biegłych została wyjaśniona w sposób wszechstronny i kompleksowy, a poczynione ustalenia faktyczne nie dały podstaw do nałożenia na B. M. i M. M. jakichkolwiek obowiązków. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "P.p.s.a.") w związku z art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "K.p.a.") poprzez oddalenie skargi i zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności:
- nierozpatrzenie wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących w skardze;
- wybiorczą i powierzchowną analizę opinii biegłych przedłożonych w toku postępowania, w szczególności pominięcie zawartych w nich twierdzeń dotyczących prawdopodobieństwa zalewania terenów skarżących podczas deszczów nawalnych oraz zlikwidowania funkcji retencyjnej działek położonych na północ od rzeki, poprzez ich nadsypanie na prawie 3 m;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 84 § 1 K.p.a. oraz art. 7, 77, 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi oparte na uznaniu, że organy administracyjne zasadnie oparły swoje decyzje na opinii biegłego B. R., która według Sądu I instancji jest pełna, jasna i rzeczowa, podczas gdy szczegółowa analiza tej opinii wskazuje, iż zawiera ona istotne braki oraz nie powinna stanowić podstawy do orzekania w niniejszej sprawie, w szczególności z uwagi na następujące uchybienia;
- opinia biegłego nie zawiera opisu ani mapy sytuacyjnej analizowanego terenu przed zmianą stosunków wodnych - zasypaniem działek (co miało miejsce w 2008 r,), tym samym opinia nie spełnia wymogów określonych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1389/18;
- opinia nie zawiera żadnych obliczeń przepływu wody w [...] Rzece w normalnych warunkach oraz katastrofalnych, obliczeń przepustowości koryta rzeki i przepustu, obliczeń powierzchni zlewni ani powierzchni magazynowej zasypanych działek, a zatem wnioski biegłego, iż nadsypanie działek położonych po północnej stronie [...] Rzeki i tym samym zlikwidowanie ich funkcji retencyjnej miało znikome znaczenie dla sytuacji wodnej działek skarżących - są gołosłowne, niepoparte stosowną argumentacją;
- biegły nie porównał sytuacji w terenie w 2008 r. (przed zasypaniem działek) oraz po tym fakcie, a zatem wnioski biegłego, że przyczyną zalewania działek skarżących jest nieprawidłowa konserwacja rowu przebiegającego przez ich działki są gołosłowne, niepoparte przekonywującą argumentacją i stosownymi obliczeniami; tym samym opinia nie spełnia wymogów określonych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1389/18;
- biegły oparł swoje twierdzenia na oględzinach terenu przeprowadzonych przy niskim stanie wód, podczas suszy;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a., art. 24 § 3 i art. 26 § 3 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., poprzez oddalenie skargi pomimo niewłaściwego ustalenia przez organy administracyjne kręgu stron postępowania oraz wydania decyzji przez organ, który winien być wyłączony, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania (brak uwzględnienia jako strony postępowania Gminy Krzeszowice - właściciela działki drogowej nr [...], przebiegającej wzdłuż działek [...], [...], [...], [...]);
d) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia wyroku w zakresie podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, w szczególności nierozpatrzenie i nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących w skardze (Sąd I instancji odniósł się do nich tylko w ostatnim akapicie uzasadnienia zaskarżonego wyroku), w szczególności dotyczących:
- rozstrzygania sprawy przez organ, który powinien zostać wyłączony;
- nieujęcia w opinii biegłego stanu analizowanego terenu sprzed zmiany stosunków wodnych oraz braku porównania sytuacji w terenie w 2008 r. (przed zasypaniem działek) oraz po tym fakcie;
- nieujęcia w opinii biegłego obliczeń przepływu wody w [...] Rzece w normalnych warunkach pogodowych oraz katastrofalnych, obliczeń przepustowości koryta rzeki i przepustu oraz (co najistotniejsze) dokładnych obliczeń powierzchni zlewni i powierzchni magazynowej zasypanych działek;
a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz stwierdzenie, że zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi wnioskami biegłego, sprawa po 9 latach została już dostatecznie wyjaśniona, a stan faktyczny sprawy nie daje podstaw do nałożenia na Państwa M. jakichkolwiek obowiązków na podstawie
art. 29 P.w.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 sierpnia 2020 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy Krzeszowice z dnia 10 czerwca 2020 r.; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na rzecz każdego ze skarżących zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Podniesiono w niej wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 174 pkt 2 P.p.s.a., w ramach których zakwestionowano: 1) prawidłowość podstawy faktycznej rozstrzygnięcia; 2) prawidłowość ukształtowania kręgu podmiotowego postępowania administracyjnego, co doprowadziło do wydania decyzji przez organ podlegający wyłączeniu od załatwienia sprawy; 3) prawidłowość sporządzenia uzasadnienia przez Sąd pierwszej instancji z uwagi na brak należytego przedstawienia i wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku oraz nie odniesienie się do zarzutów skargi.
I. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów skargi kasacyjnej wytykających brak należytego odniesienia się do opinii biegłych sporządzonych na potrzeby postępowania, w którym wydano kwestionowaną skargą decyzję. Sąd pierwszej instancji wprawdzie nie przeanalizował jej treści w detalach, niemniej nie można mu zarzucić, iż nie odniósł się do jej zasadniczych wniosków i ocen, determinujących rozstrzygnięcie wydanej przez organ decyzji. Raz jeszcze trzeba podkreślić, że ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż:
➢ działka nr [...], będąca własnością K. G., nr [...], będąca własnością B. G., oraz nr [...], będąca własnością A. J., nie są położone w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], na których dokonano nawiezienia ziemi. Działkę nr [...] od strony zachodniej oddziela od działek nr [...], [...] i [...] działka nr [...] będąca drogą dojazdową. Działka ta (nr [...]) jest położona powyżej działek nr [...], [...] i [...] oraz działki nr [...] co fizycznie uniemożliwia spływ wód na tę działkę z działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] – kwestia ta została szczegółowo opisana przez organ I instancji (s. 15 uzasadnienia i potwierdzona przez organ II instancji).
➢ działki nr [...] oraz nr [...] położone są na południe od działek na których wykonano nasyp, tj. działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Oddziela je od nich potok [...] (działka nr [...]) oraz działka nr [...] będąca w terenie działką drogową oraz działka nr [...]. Co w sprawie istotne, w toku postępowania właściciele działek nr [...] i nr [...] nie wskazywali, aby nasyp na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] skutkował powstaniem negatywnego oddziaływania w zakresie stosunków wodnych. Szkody takie nie zostały również potwierdzone przez organ w toku przeprowadzonych czynności dowodowych. Zasady doświadczenia życiowego oraz logiki nakazują wobec tego przyjąć, że jeżeli działki położone powyżej działek nr [...] oraz nr [...] nie zostały dotknięte negatywnymi skutkami wykonania nasypu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], to tym bardziej nie mogły one wystąpić na tych działkach.
➢ z opinii biegłego wynika, że działki stron postępowania położone są w płaskim dnie Doliny [...]. Pomiędzy działkami, w dnie doliny przepływa ciek wodny (działka nr [...]) nazywany potokiem [...]. Obszar ten jest znacznie obniżony w stosunku do terenów sąsiednich – nawet o 200 m. - co wpływa na koncentrację spływu powierzchniowego i podskórnego wód. Z uwagi na duże nachylenie terenu oraz ukształtowanie geologiczne dna doliny z osadów nieprzepuszczalnych spływ wód do dna doliny jest stosunkowo szybki. Z kolei z uwagi na niewielkie różnice poziomu dna potoku [...] i [...], dla której stanowi on dopływ, spływ wód tym potokiem (w dnie doliny) odbywa się wolno, co sprzyja zawilgoceniu działek sąsiednich, w tym działek wnioskodawców. Wolny spływ wód potokiem, duża ich koncentracja z uwagi na nachylenie terenu, oraz nieprzepuszczalność dna doliny powoduje wzrost wód podziemnych. Wody podziemne, jak wynika z opinii, zalegają powyżej poziomu wody potoku [...]. Dno doliny, a więc i działki wnioskodawców, z wyjątkiem terenów zabudowanych, znajdują się na wysokości nie wyższej niż 1 metr od poziomu wód potoku [...]. Z tego względu na terenie tym musi występować zawilgocenie powodowane wysokim poziomem wód podziemnych. W okresach opadów, szybko spływające wody nie mają gdzie wsiąkać i stagnują na terenie działek w dolinie. Elementem znacząco pogarszającym sytuację hydrologiczną w dolinie jest również spływ wód od strony zachodniej doliny.
➢ jak wynika z opinii biegłego R. oraz decyzji organów obu instancji, elementem mogącym znacząco poprawiać sytuację hydrologiczną na działkach wnioskodawców jest rów odwadniający, przebiegający przez działki nr [...], nr [...], nr [...]. Jego prawidłowe funkcjonowanie pozwalałoby na uregulowanie wód podziemnych, powierzchniowych oraz zapewnienie bezpieczeństwa powodziowego. Poziom zalegających w tym rowie wód jest o 80 cm. wyższy od lustra wód potoku [...]. Udrożnienie rowu skutkowałoby tym, że wody z działek wnioskodawców byłyby odprowadzane do potoku i nie zalegałyby na ich działkach. Rów jest własnością wnioskodawców (w znacznej części) i to do nich należy jego prawidłowe utrzymanie.
➢ z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że teren działek wnioskodawców, przed wykonaniem nasypów na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] znajdował się o 20-30 cm wyżej. Po stronie północnej cieku, przed nadsypaniem, tworzył się więc swego rodzaju polder mogący przyjąć pewną ilość wód, które w razie obwitych opadów wystąpiły z brzegów potoku [...]. Wykonanie nasypu i podniesienie poziomu działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wyłączyło tę możliwość, a zatem niewątpliwie spowodowało zmianę stanu wody na gruncie. Biegły zauważył jednak, że zmiana ta nie mogła mieć żadnego wpływu na działki skarżących. Argumentując swoje stanowisko zwrócił uwagę, że wykonanie nasypu nie spowodowało zmiany kierunku oraz natężenia wód opadowych. Podał również, że wykonanie nasypu zawsze powoduje podniesienie się poziomu wód gruntowych (podziemnych), jednakże efekt ten jest kompensowany przez najbliższy ciek wodny – potok [...] – który oddziela działki wnioskodawców nr [...] oraz nr [...] od działek, na których wykonano nasyp. W warunkach "nie powodziowych" wykonanie nasypu nie miało zatem żadnego znaczenia dla działek wnioskodawców. Z kolei w warunkach powodziowych, które w realiach sprawy mają charakter jedynie hipotetyczny, właściwym zabezpieczeniem działek nr [...] oraz nr [...] będzie prawidłowo utrzymany rów melioracyjny.
II. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżących kasacyjnie, że sporządzona w sprawie opinia biegłego powinna ujawniać stan wody na gruncie przed 2008 rokiem, a więc przed wykonaniem nasypów. Jeżeli z opinii biegłego wynika, że sam nasyp nie miał wpływu na stan wody na działkach skarżących kasacyjnie, to ustalanie, jaki był ten stan przed wykonaniem tego nasypu jest bezprzedmiotowe. Organy precyzyjnie wyjaśniły w toku postępowania przyczyny zawilgocenia (podmakania) działek skarżących, opierając się w tym zakresie na rzeczowej i jednoznacznej opinii biegłego. W toku postępowania wykazano, że podmakanie działek skarżących kasacyjnie wynika z innych przyczyn niż wykonanie nasypu na działkach położonych na północ od potoku [...]. Przedmiotem postępowania było zaś ustalenie, czy ów nasyp miał negatywny wpływ na ich działki. Do wykazania braku tego wpływu nie jest konieczne ustalanie warunków hydrologicznych z okresu sprzed wykonania nasypu. Z tych samych względów niecelowe dla rozstrzygnięcia sprawy było przedstawianie obliczeń przepływu wody w potoku [...] w normalnych warunkach oraz katastrofalnych, obliczeń przepustowości koryta rzeki i przepustu, obliczeń powierzchni zlewni ani powierzchni magazynowej zasypanych działek.
Nie można zgodzić się ze skarżącymi kasacyjnie, iż biegły stwierdził, że zawilgocenie działek skarżących kasacyjnie wynika wyłącznie z ich działań. Biegły zwrócił uwagę na negatywne hydrologicznie położenie działek skarżących, zmianę charakterystyki opadów w ostatnich dekadach, urbanizację sąsiadujących terenów zmniejszającą retencję gruntów oraz niewłaściwe utrzymanie rowu. Biegły przedstawił konkretne fakty oraz wywiódł z nich logiczne wnioski wykazujące przyczyny podmakania działek skarżących kasacyjnie. Jednocześnie w sprawie zasadnicze znaczenie ma to, że negatywnych następstw wykonania nasypu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie zgłaszali właściciele działek nr [...] i nr [...], które położone są na północ od działek nr [...] i nr [...], a więc z założenia powinny być narażone w stopniu wyższym.
W toku postępowania nie ustalono, aby działki skarżących były zalewane wodą wylewającą się z brzegów potoku [...]. Twierdzenia skarżących kasacyjnie w tym zakresie nie są poparte żadnymi dowodami. Ponadto, aby do takiego zalania doszło, woda musiałaby w pierwszej kolejności przedostać się przez działki nr [...] i nr [...], czego nie zgłaszali właściciele tych działek.
Biegły potwierdził, że wykonanie nasypu spowodowało zwiększenie poziomu wód gruntowych. Wyjaśnił równocześnie, że wzrost tych wód jest kompensowany przez najbliższy ciek – potok [...] - i nie ma wpływu na działki położone na południe od tego cieku.
Skarżący kasacyjnie przyznają, że ich działki były zalewane również przed wykonaniem nasypu. Biegły wyeksponował, że zasadnicze zagrożenie powodziowe dla działek skarżących kasacyjnie stanowią wody napływające po dnie doliny, od strony zachodniej, równolegle do koryta potoku [...]. Biegły podał, iż są to wody opadowe i wody, które już w wyższych częściach zlewni wystąpiły z koryt cieków i rowów. Wnioski biegłego zostały szczegółowo wyjaśnione i zobrazowane stosowną ryciną (ryc. nr 3). Wsparciem dla przedmiotowych wniosków są zdjęcia dostarczone (i załączone do protokołu z 7 lipca 2017 roku) przez właściciela działki nr [...] – Z. J. – które potwierdzają, że podczas intensywnych opadów, woda zalewająca działki skarżących kasacyjnie nie pochodzi z potoku [...], a z zachodniej części zlewni. Co więcej, okoliczność tę potwierdza również część zdjęć dostarczonych przez skarżących kasacyjnie w dniu 21 lipca 2017 roku.
Budowa drogi na działce [...] i jej wpływ na działki skarżących kasacyjnie nie była przedmiotem postępowania, w którym wydano kwestionowaną skargą decyzję, stąd zarzuty w tym przedmiocie z założenia nie mogą odnieść oczekiwanych skutków. Analogicznie przedmiotem postępowania nie była kwestia należytego utrzymania potoku [...]. W kwestii działania przepustu pomiędzy działkami nr [...] a nr [...] biegły wypowiedział się na s. 13 opinii a organ I instancji na s. 15. Organ zwrócił uwagę, że parametry przepustu zostały powiększone w ramach przebudowy w 2016 roku. W toku postępowania nie stwierdzono, aby przepust działał nieprawidłowo. Twierdzenia skarżących w tym przedmiocie nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym.
W kwestii wadliwego ukształtowania podmiotowego kręgu stron postępowania
i w konsekwencji wydania decyzji przez organ podlegający wyłączeniu Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że to skarżący kasacyjnie swoim wnioskiem z 2011 roku wskazali, iż żądają przywrócenia stanu wody na gruncie w związku z pracami ziemnymi na działkach nr [...], nr [...], nr [...]. Działka nr [...] położona jest powyżej działek, na których wykonano nasyp i w toku postępowania nie badano wpływu realizowanych na niej prac na działki skarżących kasacyjnie. Żądanie uwzględnienia właściciela działki nr [...] w kręgu stron postępowania nie jest więc uzasadnione, co
w konsekwencji bezzasadnym czyni zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 28 K.p.a., art. 24 § 3 i art. 26 § 3 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. Nie jest obowiązkiem organów prowadzących postępowanie w trybie art. 29 § 3 P.w. poszukiwanie każdego potencjalnego działania stanowiącego zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zakres opinii biegłego został wyznaczony zgodnie z wnioskiem inicjującym postępowanie w sprawie i z przyczyn oczywistych nie odnosił się do działki nr [...].
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku
z art. 7, 77, 80 K.p.a.; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 84 § 1 K.p.a. oraz art. 7, 77, 80 K.p.a.; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 28 K.p.a., art. 24 § 3 i art. 26 § 3 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżących kasacyjnie, że WSA nie odniósł się do wyrzyskich zarzutów skargi, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy i zostało konwalidowane przez NSA na etapie rozpoznania skargi kasacyjnej.
Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.