III OSK 555/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-12-19
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznadostęp do informacjimuzeumwniosekbezczynność organuskarga kasacyjnaprawo administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Muzeum Narodowego w L. od wyroku WSA w Lublinie, potwierdzając obowiązek udostępnienia informacji publicznej dotyczącej rejestrów i archiwów.

Fundacja zwróciła się do Muzeum Narodowego w L. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwów. Muzeum udzieliło niepełnej odpowiedzi, twierdząc, że wniosek jest nieprecyzyjny. WSA w Lublinie zobowiązał Dyrektora do rozpoznania wniosku, stwierdzając bezczynność. Dyrektor wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. NSA oddalił skargę, uznając, że wniosek dotyczył informacji publicznej, a zarzuty Dyrektora były niezasadne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Muzeum Narodowego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który zobowiązał Dyrektora do udostępnienia informacji publicznej na wniosek Fundacji. Fundacja domagała się informacji o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach, sposobie ich udostępniania, obejmowanym okresie oraz gromadzonych danych. Muzeum odpowiedziało jedynie, że dokumentacja organizacyjna obejmuje m.in. statut, regulaminy i zarządzenia, nie odnosząc się do rejestrów muzealiów czy archiwów. WSA uznał, że wniosek jest zrozumiały i dotyczy informacji publicznej, a odpowiedź Muzeum była niepełna i wymijająca, co stanowiło bezczynność. Dyrektor Muzeum w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (powaga rzeczy osądzonej) oraz błędną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), twierdząc, że wniosek był nieprecyzyjny i nie dotyczył informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ poprzednie postępowania dotyczyły innych wniosków lub zakończyły się formalnym odrzuceniem skargi, a nie rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. NSA podkreślił, że powaga rzeczy osądzonej dotyczy jedynie prawomocnych wyroków merytorycznych. Sąd uznał również za niezasadne zarzuty naruszenia prawa materialnego, wskazując, że organ próbował za pomocą tych zarzutów kwestionować ustalenia faktyczne Sądu I instancji, co jest niedopuszczalne. NSA potwierdził, że informacja o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach, a także o sposobach ich udostępniania, stanowi informację publiczną zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek jest zrozumiały i dotyczy informacji publicznej. Organ powinien podjąć działania w celu wyjaśnienia ewentualnych niejasności, a nie odrzucać wniosek z powodu jego rzekomej nieprecyzyjności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek Fundacji był zrozumiały i dotyczył informacji publicznej, a odpowiedź Muzeum była niepełna. Brak precyzyjnego wskazania braków we wniosku przez organ uniemożliwia uznanie, że organ rzetelnie ocenił żądanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3 lit. f

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przepis ten stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, w tym o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych.

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przepis ten reguluje obowiązek udostępniania informacji publicznej. Sąd uznał, że organ miał obowiązek udostępnić informację lub wezwać do jej doprecyzowania, a nie odrzucać wniosek z powodu rzekomej niejasności.

u.d.i.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przepis ten dotyczy sposobu udostępniania informacji publicznej. Sąd uznał, że organ nie udzielił rzetelnej odpowiedzi.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przepis ten stanowi, że udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno-technicznej, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten dotyczy odrzucenia skargi, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sąd uznał, że nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ poprzednie postępowania nie zakończyły się prawomocnym osądzeniem co do istoty.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy kasacyjne (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 171

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyroki rozstrzygające co do istoty sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek Fundacji dotyczył informacji publicznej i był wystarczająco precyzyjny. Odpowiedź Muzeum była niepełna i wymijająca, co stanowiło bezczynność. Poprzednie postępowania nie wykluczają ponownego zaskarżenia bezczynności. Informacja o rejestrach, ewidencjach i archiwach jest informacją publiczną.

Odrzucone argumenty

Sprawa była już prawomocnie osądzona lub w toku (zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej był nieprecyzyjny i nie spełniał wymogów u.d.i.p. Informacja o rejestrach i ewidencjach w instytucji kultury ma charakter dokumentacji wewnętrznej, a nie informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

brak sprecyzowania wniosku Fundacji uznać należało, że żądanie wniosku dotyczy zbioru dokumentacji (zbioru dokumentów) i nie podlega realizacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zasady doświadczenia życiowego sugerują, że odpowiedź nie jest pełna zasadniczo są to zatem informacje dotyczące sposobu funkcjonowania podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, mieszczące się w kategorii informacji o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach udzielenie informacji niepełnej lub wymijającej nie uwalnia od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej istotą instytucji res iudicata jest zakaz ponownego orzekania w tej samej sprawie, czyli w sprawie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo, a także w takim samym stanie faktycznym i prawnym, która została zakończona prawomocnym orzeczeniem merytorycznym próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego

Skład orzekający

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczących precyzji wniosków, obowiązku udzielania odpowiedzi przez organy, a także stosowania zasady powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące rejestrów i archiwów w instytucji kultury, ale jego ogólne zasady dotyczące dostępu do informacji publicznej i procedury sądowej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do informacji publicznej i pokazuje, jak sądy interpretują obowiązki organów w tym zakresie. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji.

Czy muzeum musi ujawnić wszystkie swoje rejestry? NSA rozstrzyga spór o dostęp do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 555/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Zbigniew Ślusarczyk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Lu 125/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-11-26
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Muzeum Narodowego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 125/24 w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w L. na bezczynność Dyrektora Muzeum Narodowego w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 125/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w L. na bezczynność Dyrektora Muzeum Narodowego w L. w przedmiocie udostępniania informacji publicznej, zobowiązał Dyrektora Muzeum Narodowego w L. do rozpoznania wniosku Fundacji [...] z siedzibą w L. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 lutego 2024 r. w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku (pkt I), stwierdził, że Dyrektor Muzeum Narodowego w L. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt III), a także zasądził od Dyrektora Muzeum Narodowego w L. na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w L. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt IV).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 8 lutego 2024 r. Fundacja [...] z siedzibą w L. (dalej: "Fundacja", "skarżąca") zwróciła się do Muzeum Narodowego w L. (dalej: "Muzeum", "organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "jakie rejestry, ewidencje i archiwa prowadzone są [w] jednostce, w jaki sposób są one udostępniane? Jaki okres obejmują te rejestry, ewidencje i archiwa? Jakie informacje są w nich gromadzone?".
W odpowiedzi na ten wniosek Muzeum, pismem z dnia 22 lutego 2024 r., wskazało, że: "zgodnie z § 41 regulaminu organizacyjnego, dokumentację organizacyjną Muzeum w szczególności stanowią: 1) Statut Muzeum; 2) Regulamin; 3) Regulamin pracy; 4) Regulamin wynagradzania; 5) zarządzenia Dyrektora; 6) zakresy czynności pracowników; 7) Instrukcja kancelaryjna; 8) Regulamin Rady Muzeum; 9) dokumenty organizacyjne ochrony Muzeum, w tym materiały niejawne".
W przesłanej do Muzeum korespondencji elektronicznej z dnia 23 lutego 2024 r. Fundacja stwierdziła, że "zasady doświadczenia życiowego sugerują", że odpowiedź nie jest pełna, gdyż nie obejmuje m. in. archiwum czy ewidencji muzealiów. Ponadto podniosła, że wniosek zawierał pytanie, w jaki sposób wskazane dane są udostępniane, jaki okres obejmują i jakie informacje są w nich gromadzone.
W odpowiedzi na powyższe, Dyrektor Muzeum wyjaśniła między innymi, że Fundacja nie precyzuje jakich konkretnie informacji żąda, podkreślając przy tym, że wniosek o udostępnienie informacji musi zawierać precyzyjne i jasne wskazanie żądanych informacji. Zdaniem Dyrektor Muzeum wobec braku sprecyzowania wniosku Fundacji uznać należało, że żądanie wniosku dotyczy zbioru dokumentacji (zbioru dokumentów) i nie podlega realizacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W dniu 2 września 2024 r. Fundacja wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Muzeum wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie jej oddalenie, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy, że wniosek Fundacji jest zrozumiały i nie powinien – co do zasady – wzbudzać uzasadnionych wątpliwości. W sposób oczywisty dotyczy informacji o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach, nie stanowi zaś wniosku o ich udostępnienie. Natomiast argumentacja Muzeum jest w tym zakresie w istocie niejasna. Nie sposób więc przyjąć, że organ rzeczywiście poddał rzetelnej ocenie wniosek i dostrzegł w nim braki, skoro braków tych nie skonkretyzował w odniesieniu do treści wniosku. Dostrzegając niejasności we wniosku Fundacji, organ winien podjąć działania w celu ich wyjaśnienia, czego nie uczynił.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p.") udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Oczywistym jest, że treść wniosku w znacznej części stanowi literalne powtórzenie powyższego przepisu, co przesądza o tym, że żądanie dotyczy informacji publicznej. Organ nie udzielił rzetelnej odpowiedzi na pytanie Fundacji, jakie rejestry, ewidencje i archiwa są prowadzone w jednostce. Muzeum wskazało jedynie co wchodzi "w szczególności" – zgodnie z regulaminem organizacyjnym – w skład dokumentacji organizacyjnej tego podmiotu. Nie oznacza to jednak, że rejestry, ewidencje i archiwa tego rodzaju są faktycznie prowadzone, ani że są to jedyne rejestry, ewidencje i archiwa prowadzone w organie. Odpowiedź ma niejasny charakter i jedynie w niewielkim zakresie realizuje żądanie udostępnienia informacji publicznej.
Sąd I instancji wskazał, że natomiast w zakresie pozostałych pytań zawartych we wniosku, tj. w jaki sposób są udostępniane, jaki okres obejmują i jakie informacje są w nich gromadzone, organ nie udzielił żadnej odpowiedzi. Należy podkreślić, że Fundacja nie zwróciła się o udostępnienie konkretnych treści (zawartości) rejestrów, ewidencji i archiwów, a jedynie o wskazanie prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwów oraz wskazanie sposobu ich udostępniania, okresu, jaki obejmują i tego, jakie informacje są w nich gromadzone. Zasadniczo są to zatem informacje dotyczące sposobu funkcjonowania podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, mieszczące się w kategorii informacji o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.). Oznacza to, że wniosek również w tym zakresie dotyczy informacji publicznej.
Zdaniem Sądu udostępnienie żądanej informacji nie wymaga formy decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Jednakże udzielenie informacji niepełnej lub wymijającej nie uwalnia od zarzutu bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4455/21). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, w której organ częściowo – w zakresie wskazania treści regulaminu dotyczącego dokumentacji organizacyjnej prowadzonej w muzeum – udzielił niepełnej odpowiedzi, natomiast w pozostałym zakresie nie ustosunkował się prawidłowo do treści wniosku.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. Sąd stanął na stanowisku, że żądane informacje stanowią – co do zasady – informację publiczną, zatem podlegają udostępnieniu. Ewentualna odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w drodze decyzji, która w sprawie nie została wydana. Ustawowy termin na załatwienie wniosku upłynął. W tym stanie rzeczy, wobec nieudostępnienia żądanej informacji, Sąd stwierdził, że Dyrektor Muzeum dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku Fundacji z dnia 8 lutego 2024 r.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że Dyrektor nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Działanie Muzeum nie było wyrazem lekceważenia obowiązków ustawowych w zakresie terminowego załatwienia sprawy. W tym zakresie należy podkreślić, że organ częściowo udzielił odpowiedzi na wniosek, nawet jeżeli uczynił to w sposób nieprawidłowy. Ponadto organ wskazywał na okoliczności – jego zdaniem – zwalniające z zarzutu bezczynności w tej sprawie, które przedstawił w korespondencji z Fundacją, a więc nie zaniechał obowiązku rozpatrzenia żądania strony, jakkolwiek błędnie je ocenił.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Muzeum Narodowego w L., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a.") poprzez uwzględnienie skargi podczas gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sprawa dotycząca realizacji wniosku będącego przedmiotem niniejszego postępowania została już prawomocnie zakończona wyrokiem w sprawie za sygn. akt II SAB/Lu 91/22 a ponadto przedmiotowy wniosek był przedmiotem postępowania w sprawie za sygn. akt II SAB/Lu 108/24, która została prawomocnie odrzucona. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby Sąd uwzględnił wskazany przepis, zaskarżony wyrok nie zostałby wydany;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 10 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 oraz art. 16 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą, na przyjęciu, że organ miał obowiązek poinformować stronę przeciwną – Fundację [...] na czym polega niejasność złożonego wniosku oraz ewentualnie wezwać Fundację [...] w taki sposób aby mogła ona zrozumieć tok rozumowania organu a co za tym idzie, że wniosek Fundacji był skutecznie złożony i spełniał wymogi u.d.i.p. podczas organ jest związany treścią wniosku i nie może żądać, aby autor dokonywał jego sprecyzowania lub uzupełnienia oraz brak jest w ustawie o u.d.i.p. podstawy kierowania do wnioskodawcy takiego żądania;
3) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., polegającą na przyjęciu, że wniosek o udzielenie informacji o wszelkich posiadanych rejestrach/ewidencjach, bez wskazania ram czasowych a więc odnoszący się do bliżej nieokreślonego zakresu oraz nieokreślonej liczby różnych informacji spełnia wymóg formalny wniosku o udostępnienie informacji publicznej, którym jest precyzyjne wskazanie konkretnej wnioskowanej informacji o danej sprawie publicznej;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniosek dotyczył informacji publicznej podczas informacja dotycząca ewidencji i rejestrów znajdująca się w posiadaniu instytucji kultury to w istocie w szczególności dokumentacja wewnętrzna instytucji o charakterze wyłącznie technicznym zawierająca spis/wykaz określonych zdarzeń. Nie może być zatem traktowana jako informacja publiczna.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi. Jednocześnie Dyrektor wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a także oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi podczas gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. "Sprawa dotycząca realizacji wniosku będącego przedmiotem niniejszego postępowania została już prawomocnie zakończona wyrokiem w sprawie za sygn. akt II SAB/Lu 91/22 a ponadto przedmiotowy wniosek był przedmiotem postępowania w sprawie za sygn. akt II SAB/Lu 108/24, która została prawomocnie odrzucona". Otóż przedmiotem skargi w sprawie II SAB/Lu 91/22 była bezczynność Dyrektora Muzeum Narodowego w L. w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek Fundacji [...] z siedzibą w L. z dnia 10 maja 2022 r. (a zatem przedmiotem kontroli była bezczynność podmiotu zobowiązanego w realizacji innego wniosku Fundacji). Natomiast odnośnie do zarzutu, iż postanowieniem z 11 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 108/24, to jak słusznie wskazał Sąd I instancji, odrzucenie skargi z uwagi na prawomocne osądzenie sprawy dotyczy jedynie sytuacji rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Tymczasem we wskazanym rozstrzygnięciu WSA w Lublinie doszło do formalnego rozstrzygnięcia - odrzucenia skargi, a nie do prawomocnego osądzenia sprawy objętej skargą pomiędzy tymi samymi stronami co do istoty. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I OZ 407/18, iż istotą instytucji res iudicata jest zakaz ponownego orzekania w tej samej sprawie, czyli w sprawie tożsamej podmiotowo i przedmiotowo, a także w takim samym stanie faktycznym i prawnym, która została zakończona prawomocnym orzeczeniem merytorycznym. Taka jest też intencja art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., skoro skutkiem wystąpienia przesłanki w nim zawartej jest odrzucenie skargi. Powaga rzeczy osądzonej jest zatem atrybutem prawomocnego wyroku i wszystkich jego skutków w szerokim znaczeniu. Wskazać w tym miejscu należy, że tożsamość podmiotowa zachodzi w sytuacji, w której występuje ten sam skarżący (adresat praw bądź obowiązków lub żądający podjęcia przez organ pewnych czynności), a stroną przeciwną jest ten sam organ (art. 32 p.p.s.a.). Tożsamość przedmiotowa istnieje natomiast wówczas, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków lub zgłaszanych żądań - opartych na tym samym stanie faktycznym oraz tej samej podstawie prawnej. Za "podstawę prawną" należy uznawać zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego (tzn. wdrożonego trybu postępowania w sprawie). Brak któregokolwiek z tych elementów wyklucza przyjęcie związania powagą rzeczy osądzonej. Nadto powaga rzeczy osądzonej przysługuje jedynie wyrokom rozstrzygającym co do istoty sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym – co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 p.p.s.a.). Okoliczność taka z zasady nie może stanowić negatywnej przesłanki nawet ponownego zaskarżenia bezczynności przez tego samego skarżącego. Tak więc w sytuacji, gdy strona skarżąca, która nadal twierdzi, że organ administracji publicznej w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności może zainicjować na nowo postępowanie, prowadzące do ponownej kontroli przez Sąd ewentualnej bezczynności czy przewlekłości organu, bo przecież następuje zmiana stanu faktycznego, w wyniku choćby upływu czasu, czy też złożenia nowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Nieskuteczne okazały się także zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Przechodząc do omówienia zarzutów naruszenia prawa materialnego sformułowanych przez organ skarżący kasacyjnie w niniejszej sprawie należy przypomnieć na wstępie, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
I tak na podstawie zarzutu błędnej wykładni art. 10 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 16 u.d.i.p. organ skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia faktyczne upatrując wadliwości działania Sądu I instancji w niewłaściwej ocenie treści konkretnego dokumentu i płynących stąd konsekwencjach, tj. ocenie wniosku Fundacji o udostępnienie informacji publicznej z dnia 8 lutego 2024 r. jako precyzyjnego na tyle, że możliwe było określenie przedmiotu i zakresu żądania Fundacji oraz uznaniu przez Sąd I instancji, że organ był zobowiązany do ewentualnego wezwania Fundacji do doprecyzowania złożonego wniosku. Organ skarżący kasacyjnie próbuje zatem za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego zakwestionować poczynione przez Sąd I instancji ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Tymczasem dokonanie błędnych ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego, mogących być następnie podstawą zastosowania norm prawa materialnego, stanowi naruszenie przepisów postępowania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie NSA niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny.
Z tych samych powodów nie są zasadne zarzuty naruszenia: art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., polegającą na przyjęciu, że wniosek o udzielenie informacji o wszelkich posiadanych rejestrach/ewidencjach, bez wskazania ram czasowych oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wniosek dotyczył informacji publicznej podczas informacja dotycząca ewidencji i rejestrów znajdująca się w posiadaniu instytucji kultury to w istocie w szczególności dokumentacja wewnętrzna instytucji o charakterze wyłącznie technicznym zawierająca spis/wykaz określonych zdarzeń.
Ubocznie jedynie zauważyć należy, że z treści wniosku wynika, iż chodzi o rejestry, ewidencje i archiwa prowadzone przez podmiot zobowiązany na chwilę złożenia wniosku. Nadto zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p. informacja o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych jest informacją o zasadach funkcjonowania podmiotu zobowiązanego i jako taka jest więc informacją publiczną.
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI