III OSK 5524/21

III OSK 5524/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Go 192/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-04-28
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 85
art. 86 ust. 1 pkt 1-4, art. 91, art. 93 ust. 2 pkt 1, art. 359 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 192/21 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 192/21 uwzględnił skargę S. M. i uchylił zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora.
W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że istotą sporu w rozpatrywanej sprawie była wykładnia przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85) zwanej dalej P.s.w.n. Zgodnie z jego treścią świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 (do których zalicza się między innymi stypendium rektora) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Organy obu instancji wydając decyzje w sprawie dokonały interpretacji powołanego przepisu uznając, że dla obliczenia powyższego terminu kluczowy jest okres, w jakim skarżąca posiadała status studenta, ustalając tym samym, że na moment złożenia wniosku o przyznanie stypendium rektora skarżąca posiadała status studenta przez okres dłuższy niż 72 miesiące odpowiadające wskazanemu w ustawie okresowi 6 lat akademickich. W kontekście sposobu obliczania poszczególnych okresów wliczających się do sześcioletniego terminu, o którym mowa w treści art. 93 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy przyjęto założenie, iż w przepisach ustawy nie wskazano, aby okres 6 lat dotyczył wyłącznie okresów studiów w których student stypendium pobierał lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium, stąd uwzględniono wszystkie okresy, kiedy dana osoba miała status studenta, a zatem potencjalnie mogła pobierać stypendium rektora. O zaistnieniu negatywnej przesłanki przyznania stypendium, zdaniem organów obu instancji, decydował wyłącznie okres studiowania, co wobec niespornego w sprawie wyliczenia okresów kształcenia się przez skarżącą doprowadziło Odwoławczą Komisję Stypendialną do wniosku, iż okres ustawowego uprawnienia skarżącej do otrzymywania stypendium rektora wynoszący 6 lat upłynął 30 czerwca 2020 r. (rok akademicki 2019/2020).
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie takie stanowisko organów było następstwem błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Sposób skonstruowania tego przepisu bezspornie wskazuje, iż świadczenia o jakich mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ww. ustawy, a więc przyznawane na podstawie przepisów aktualnie obowiązującej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r. przysługują przez okres nie dłuższy niż 6 lat. Pojęcie "przysługuje", którym ustawodawca posłużył się w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, wobec braku jego definicji ustawowej należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem w języku potocznym i odnosić do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym nie można podzielić poglądu, że dla biegu okresu, w którym można otrzymać stypendium nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków, do których zalicza się posiadanie statusu studenta, wyrażenie woli ubiegania się o pomoc oraz spełnienie dodatkowych wymagań przewidzianych dla świadczeń danej kategorii. Zwrócono przy tym uwagę, że powyższa wykładnia znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia projektu ustawy, w którym sześcioletni okres o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. powiązano bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej.
Sąd zauważył przy tym, że w ustawie nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do uzyskania stypendium ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Z art. 93 ust. 2 pkt 1 oraz art. 94 P.s.w.n. wprost wynika, w jakich sytuacjach studentowi prawo do stypendium nie przysługuje lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żadna z tych regulacji nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, który może być spowodowany nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną. Oznacza to, że niezależnie od tego, przez jaki okres dana osoba posiada status studenta, prawo do pobierania świadczeń wymienionych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4- i art. 359 ust. 1 ma tylko przez okres 6 lat, chyba że zachodzą wyłączenia, o których mowa w art.93 ust. 2 pkt 2, ust. 3 i 4 P.s.w.n. Podkreślono, że zgodnie z art. 92 ust. 1 P.s.w.n. stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy w roku. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji, zdaniem Sądu nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu to 10 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy
Reasumując stwierdzono, że z wykładni językowej art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż świadczenia w nim wskazane przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie - jak de facto przyjęły komisje stypendialne obu instancji - w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów Uniwersytetu [...] w [...], zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. poprzez uznanie, że:
- "przysługiwanie świadczenia" wymieniane w wykładanym przepisie dotyczy świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów co oznacza, że znaczenie dla stosowania okresu "przysługiwania świadczeń" ograniczonego przez cytowany przepis do 6 lat ma zarówno wystąpienie przez studenta o przyznanie świadczeń, jak i pobieranie przez studenta tych świadczeń;
- początkiem okresu 6 lat powinien być moment początkowy okresu, kiedy rzeczywiście świadczenie przysługiwało studentowi, a nie od momentu rozpoczęcia studiów (w ogólności) przez studenta (tj. od momentu uzyskania statusu studenta);
- w pojęciu "okresu 6 lat" ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego,
tylko roku kalendarzowego, co z kolei prowadzi do konkluzji, że skoro świadczenia zgodnie z art. 92 ust. 1 P.s.w.n. są przyznawane na semestr lub rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, czyli przez 2 miesiące roku kalendarzowego student nie ma prawa do otrzymywania żadnych świadczeń, to z kolei w każdym roku kalendarzowym maksymalny upływ okresu - z tak określonego "okresu 6 lat" – to 10 miesięcy;
2) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie, w jakim uzasadnienie skarżonego wyroku, w wyniku którego sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ - Komisję Stypendialną Studentów Uniwersytetu [...] nie zawiera koniecznych wskazań co do dalszego postępowania, niezbędnych do sformułowania przez organ prawidłowego mechanizmu (sposobu) liczenia okresu 6 lat, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., w szczególności przez to, że wytyczne zawarte w skarżonym wyroku nie wyjaśniają kwestii:
- czy "okres 6 lat", które Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia jako lata kalendarzowe, to - przy ustalaniu miesięcy pobierania świadczeń przez studenta - w sumie pula 72 miesięcy liczona jako 6 (lat) x 12 (miesięcy kalendarzowych), czy może pula 60 miesięcy liczona jako 6 (lat) x 10 (miesięcy wypłaty świadczeń w miesiącach roku akademickiego);
- czy "okres 6 lat" dotyczy łącznie całego okresu studiowania, czy też ustanowiony jest dla poszczególnych kierunków studiów podejmowanych przez studenta;
- czy w mechanizmie (sposobie) liczenia okresu należy uwzględniać wyłącznie miesiące pobierania świadczenia na danym kierunku studiów, na którym student wnioskuje aktualnie określone świadczenie w ramach pomocy materialnej, czy raczej łącznie wszystkie okresy (miesiące) dotychczasowego studiowania na wszelkich kierunkach i nawet na różnych uczelniach;
- czy uwzględniać pobieranie wyłącznie świadczenia wnioskowanego aktualnie przez studenta, czy raczej wszelkie świadczenia pomocy materialnej pobrane przez studenta;
- jeśli zaś przesądzić powyższą kwestię na korzyść stwierdzenia, że należy w tym mechanizmie uwzględniać wszelkie świadczenia materialne pobrane przez studenta, to czy uwzględniać wyłącznie świadczenia określone w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. (obowiązujące od 1 października 2019 r.) tj. zgodnie z literalną treścią przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., czy również łącznie te świadczenia, które studenci aktualnie studiujący tj. występujący o przyznanie świadczeń materialnych określonych przepisami P.s.w.n. pobierali na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy (świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-4 i 8 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - ustalone hipotetycznie przez podobieństwo do pomocy materialnej wskazane w ww. przepisach P.s.w.n.).
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Istota sporu w tej sprawie dotyczy definiowania terminu 6 lat wynikającego z art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Zgodnie z treścią tego przepisu obowiązującą w dacie wydania w tej sprawie zaskarżonej decyzji, świadczenia wymienione w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n. przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 P.s.w.n. student ma prawo ubiegać się o: 1) stypendium socjalne, 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych, 3) zapomogę, 4) stypendium rektora. Art. 359 ust. 1 ww. ustawy stanowi zaś, że stypendium ministra może otrzymać student wykazujący się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi.
W tej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że ww. okres 6-letni odnosi się do okresu otrzymywania stypendium (świadczeń z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n.), a nie do okresu posiadania przez daną osobę statusu studenta.
Oceniając zarzuty wniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie należy stwierdzić, że nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. poprzez przyjęcie, że okres 6-letni, o którym mowa w tym przepisie dotyczy okresu pobierania stypendium.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe odkodowanie normy zawartej w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. nie wymaga złożonych zabiegów interpretacyjnych i w pełni dopuszczalnym jest powołanie się na wykładnię językową. Przy wykładni pojęcie "przysługiwać" – wobec braku nadania temu terminowi odrębnego znaczenia na gruncie tej ustawy – należy interpretować zgodnie z potocznym (powszechnie przyjętym) rozumieniem. Pojęcie to oznacza "przypadać komuś w udziale; należeć się z tytułu ustawy, prawa, przywileju; skorzystać z przysługującego prawa (Słownik Języka Polskiego L-P, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1996, s. 1007). Tym samym sformułowanie "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. należy rozumieć jako świadczenie, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wymaganych kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu 6 lat, o którym mowa w omawianym przepisie ma znaczenie to, że student występował o oświadczenie, które zostało mu przyznane i je pobierał. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji okoliczność, że dana osoba jest studentem nie oznacza uzyskania świadczenia (stypendium). Zgodnie z art. 86 ust. 1 P.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o świadczenie, ale sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do jego uzyskania. Warunki ubiegania się o stypendium rektora określa art. 91 P.s.w.n. Oznacza to, że aby to stypendium przysługiwało studentowi, musi on nie tylko mieć status studenta, ale także złożyć stosowny wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla tej kategorii pomocy finansowej. W związku z powyższym 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w tej ustawie (np. stypendium rektora) i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Nie można przy tym zrównywać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym stanowi art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się oświadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta, jak przyjął skarżący kasacyjnie organ w niniejszej sprawie.
Tym samym rację ma Sąd pierwszej instancji, że także w stanie faktycznym tej sprawy nie można było powiązać początku okresu 6-letniego z momentem rozpoczęcia studiów przez studentkę ubiegającą się o przyznanie świadczenia. Skoro z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania stypendium, to nie można uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec okres 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n.
Argumentacja strony skarżącej kasacyjnie nie potwierdza błędnej wykładni ww. przepisu dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Nie została bowiem naruszona ani wykładnia językowa art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n., ani też wykładnia systemowa tego przepisu. Strona skarżąca kasacyjnie wyróżniła bowiem termin "przysługuje" sprowadzając go jedynie do 6-letnego okresu bycia studentem, podczas gdy sam fakt posiadania statusu studenta jest warunkiem podmiotowym dopuszczalności ubiegania się o stypendium. To bowiem przede wszystkim spełnienie przesłanek określonych w art. 91 P.s.w.n. powinno uzasadniać lub nie przyznanie stypendium.
Naczelny Sąd Administracyjny nie doszukał się naruszenia w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji wykładni celowościowej art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. Nie można przyjąć, że uznanie okresu 6-letniego do otrzymywania świadczeń stanowić ma korzystanie ponad miarę z takiej pomocy przez studentów, a zarazem miałoby stanowić to naruszenia prawa do równego dostępu do wykształcenia gwarantowanego w art. 70 ust. 4 Konstytucji RP. Nie można również w zaprezentowanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. doszukać się naruszenia wykładni funkcjonalnej, mającej z założenia charakter pomocniczy i stosowanej wówczas, gdy wykładnia językowa prowadzi do nieakceptowalnym lub trudno akceptowalnych wyników. Mobilizowanie studentów do sprawnej realizacji procesu studiowania nie może uzasadniać automatycznego przyjęcia, że w każdej sytuacji upływ okresu 6-letniego okresu studiowania musiałby oznaczać pozbawienie możliwości uzyskania stypendium i to nawet wówczas, gdyby student spełniał wymagania dotyczące np. uzyskania stypendium rektora, ale ze względów np. zdrowotnych musiał przerwać studia celem poratowania zdrowia. Jest to tylko jedna z przyczyn, które mogą uzasadnić przyznanie stypendium osobie, które studiuje nawet dłużej niż 6 lat.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy badając zaistnienie przesłanek przyznania skarżącej wnioskowanego stypendium do 6-letniego okresu o którym stanowi art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. wliczyły cały okres studiowania przez skarżącą, nie biorąc pod uwagę, czy rzeczywiście świadczenie to skarżącej przysługiwało w rozumieniu wskazanym wyżej. W konsekwencji powyższego, przyjęcie przez organy stanowiska, że wspomniany 6-letni okres upłynął, a tym samym, że odmowa przyznania skarżącej stypendium z tej tylko przyczyny była uzasadniona, nie zasługuje na akceptację.
Analogiczny jak w tej sprawie pogląd został zaprezentowany w wyroku NSA z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4741/21; wyroku NSA z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4519/21; wyroku NSA z 12 grudnia 2021 r. sygn. akt 4519/21; wyroku NSA z 28 października 2021 r. sygn. akt III OSK 4256/21; wyroku NSA z 3 listopada 2021 r. sygn. akt III 4304/21; wyroku NSA z 8 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3913/21 i wyroku NSA z 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3978/21).
Nie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku także drugi zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania poprzez niepełne uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 141 § 4 P.p.s.a.
Art. 141 § 4 P.p.s.a. może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd.
W tej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania objęte ww. art. 141 § 4 P.p.s.a. Wbrew argumentacji strony skarżącej kasacyjnie, w tej sprawie Sąd pierwszej instancji zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania co do dalszego postępowania dotyczące sposobu liczenia okresu 6 lat.
W orzecznictwie sądowym podnosi się, że w wskazania co do dalszego postępowania powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane, tak aby w ponownie prowadzonym postępowaniu umożliwić organowi administracji usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję (por. wyrok NSA z 5 lipca 2021 r. sygn. akt II GSK 421/19; wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 739/21). Tym samym skoro w tej sprawie jedyną przyczyną uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji było nieprawidłowe ustalenie sposobu liczenia okresu 6 lat, to wyraźnie i precyzyjne określenie w uzasadnieniu tego wyroku jak ten okres należy ustalać spełnia ustawowy wymów wskazania co do dalszego prowadzenia przez organy postępowania.
Jak przy tym wynika z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 192/21 okres jednego roku przysługiwania stypendium należy liczyć jako 10 miesięcy jego pobierania. Także Sąd pierwszej instancji wyraźnie stwierdził, że okres 6 lat pobierania świadczeń dotyczy tych z nich, które objęte są art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 P.s.w.n.
Pozostałe kwestie podnoszone w skardze kasacyjnej i dotyczące braku wskazania co do dalszego postępowania zostały już przez stronę skarżącą kasacyjnie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (obliczanie 6 lat dla całego okresu studiów jednego studenta, wliczanie studiowania na różnych kierunkach i zarówno na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jak i poprzedzającej ją ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym). Tym samym skoro Sąd pierwszej instancji nie zakwestionował tych ustaleń, to w trybie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie domagać się merytorycznej kontroli prawidłowości stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą kasacyjnie, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a tym samym na mocy art. 184 P.p.s.a. skarga ta podlega oddaleniu.