III OSK 5516/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
informacja publicznaprawo dostępu do informacjinagrodypremieprywatnośćochrona danych osobowychfunkcja publicznasądownictwo administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o nagrodach i premiach, mimo pewnych uchybień w uzasadnieniu wyroku WSA.

Spółka [...] S.A. odmówiła Stowarzyszeniu [...] udostępnienia informacji publicznej o nagrodach i premiach wypłaconych pracownikom, powołując się na ochronę prywatności. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność analizy struktury organizacyjnej i osób pełniących funkcje publiczne. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 141 § 4 i 153 P.p.s.a. NSA uznał zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. za częściowo zasadny, ale oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zaskarżone orzeczenie, mimo błędów w uzasadnieniu, odpowiadało prawu.

Sprawa dotyczyła wniosku Stowarzyszenia [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej nagród i premii wypłaconych w latach 2017-2018, w tym imion, nazwisk, kwot i uzasadnień przyznania. Spółka [...] S.A. udostępniła jedynie zbiorcze dane, odmawiając ujawnienia szczegółowych informacji o poszczególnych pracownikach, uznając je za informacje o charakterze pracowniczym i podlegające ochronie ze względu na prywatność. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach WSA zobowiązujących spółkę do analizy, spółka ponownie odmówiła udostępnienia informacji, wskazując, że tylko członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej mogą być uznani za osoby pełniące funkcje publiczne. WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, podkreślając, że spółka nie wykonała zaleceń sądu z poprzedniego wyroku, który nakazywał analizę struktury organizacyjnej i ustalenie osób związanych z realizacją zadań publicznych, niezależnie od formy prawnej zatrudnienia. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 153 P.p.s.a. (związanie wykładnią prawa). Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. za częściowo zasadny, wskazując, że WSA nie przesądził jednoznacznie o objęciu wnioskiem osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy, a jedynie nakazał analizę struktury i stanowisk. Niemniej jednak, NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zaskarżony wyrok WSA, mimo pewnych uchybień w uzasadnieniu, odpowiadał prawu co do rozstrzygnięcia. NSA podkreślił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wynikają z jego własnego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Informacje te mogą stanowić informację publiczną, jeśli dotyczą osób pełniących funkcje publiczne lub mających związek z pełnieniem tych funkcji, a ich ujawnienie nie narusza w sposób nieproporcjonalny dóbr osobistych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że spółka powinna dokonać analizy struktury organizacyjnej i stanowisk pracy, aby ustalić, które osoby pełnią funkcje publiczne lub mają związek z ich pełnieniem. Odmowa udostępnienia informacji powinna być poprzedzona indywidualną oceną, a nie ogólnym stwierdzeniem o charakterze pracowniczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez sąd.

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. przedstawienie stanu sprawy, ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

K.p. art. 2

Kodeks pracy

Definicja pracownika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uchylił decyzję spółki odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, ponieważ spółka nie wykonała zaleceń sądu dotyczących analizy struktury organizacyjnej i osób pełniących funkcje publiczne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (wady uzasadnienia WSA) okazały się bezzasadne. Zarzuty spółki dotyczące naruszenia art. 153 P.p.s.a. (niezwiązanie WSA wykładnią prawa) okazały się częściowo zasadne, ale nie doprowadziły do uchylenia wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Spółka w sposób nieuprawniony ograniczyła więc zakres przedmiotowy swojego rozstrzygnięcia wyłącznie do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Zaskarżone orzeczenie, mimo stwierdzonych uchybień w jego motywach, odpowiadało co do rozstrzygnięcia prawu i dlatego orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście ochrony prywatności pracowników, związanie sądu wykładnią prawa w postępowaniu kasacyjnym oraz wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczeń sądowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki prawa handlowego działającej w sferze publicznej (radiofonii publicznej), co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie do innych podmiotów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa dostępu do informacji publicznej i konfliktu z ochroną prywatności, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i obywateli.

Czy nagrody i premie pracowników to informacja publiczna? NSA rozstrzyga spór o transparentność w spółce.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 5516/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2280/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2280/20 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję [...] S.A. [...] z dnia 23 września 2020 r. nr BZ/1228/2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2280/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...], uchylił zaskarżoną decyzję [...] S.A. [...] z dnia 23 września 2020 r., nr BZ/1228/2020 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu 11 grudnia 2018 r. do [...] S.A. [...] wpłynął wniosek Stowarzyszenia [...] z dnia 7 grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. informacji o łącznie wypłaconych nagrodach w Spółce w poszczególnych latach 2017 i 2018;
2. informacji o nagrodach wypłaconych w roku 2018 każdemu pracownikowi poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody;
3. informacje o łącznie wypłaconych premiach w Spółce w poszczególnych latach 2017 i 2018;
4. informacji o premiach wypłaconych w roku 2018 każdemu pracownikowi poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody.
W dniu 27 grudnia 2018 r. Spółka w odpowiedzi na wniosek przekazała informacje dotyczące pytania nr 1 oraz 3 wniosku, natomiast w zakresie pytania nr 2 oraz nr 4, poinformowała Stowarzyszenie, że informacje o nagrodach i premiach wypłaconych każdemu pracownikowi poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody/premii nie mają charakteru informacji publicznej, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669, dalej "u.d.i.p.")
Następnie Stowarzyszenie złożyło skargę na bezczynność Spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2019 r., II SAB/Wa 148/19 zobowiązał Spółkę do rozpoznania punktu 2 i 4 wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r., wskazując w uzasadnieniu, że przy rozpoznawaniu wniosku niewątpliwie zachodzi konieczność rozróżnienia osób pełniących funkcje publiczne i innych pracowników.
Wydając w dniu 16 października 2019 r. decyzję o odmowie udostępnienia informacji żądanej w pkt. 2 i 4 wniosku Spółka odniosła się konkretnie do pracowników [...] S.A., a nie do osób wykonujących pracę w ramach innego stosunku prawnego niż stosunek pracy (np. na podstawie umowy cywilnoprawnej), a co za tym idzie odniosła się konkretnie do punktu 2 i 4 wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2641/19, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 16 października 2019 r. wskazując, że w celu zrealizowania wniosku należało przeanalizować strukturę organizacyjną Spółki ustalić osoby zajmujące w tej strukturze stanowiska związane z realizacją zadań publicznych oraz formę prawną zatrudnienia tych osób.
[...] S.A. [...], decyzją z dnia 23 września 2020 r., nr BZ/1228/2020, działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 17 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p., odmówiło udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 2 i 4 wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r. Spółka stanęła na stanowisku, że żądane przez Stowarzyszenie informacje o premiach i nagrodach wypłaconych każdemu pracownikowi poprzez podanie imienia, nazwiska, kwoty oraz uzasadnienia przyznania nagrody/premii są informacjami o charakterze pracowniczym, zatem ich ujawnienie podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Spółka podała ponadto, że [...] S.A. działa na podstawie ustawy o radiofonii i telewizji, ustawy Kodeks spółek handlowych, ustawy o Radzie Mediów Narodowych oraz na podstawie Statutu. Organami Spółki są: Zarząd, Rada Nadzorcza i Walne Zgromadzenie. Spółka posiada również organ opiniodawczo-doradczy, tj. Radę Programową, która działa według zasad określonych w art. 28 a ustawy o radiofonii i telewizji. Zgodnie ze Statutem Spółki Zarząd prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. Wszelkie sprawy związane z prowadzeniem Spółki, niezastrzeżone przez ustawę o radiofonii i telewizji oraz ustawę Kodeks spółek handlowych albo Statut do kompetencji Rady Mediów Narodowych, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Walnego Zgromadzenia lub Rady Nadzorczej, należą do zakresu działania Zarządu. To do kompetencji Zarządu [...] S.A. należy reprezentowanie Spółki na zewnątrz we wszelkich czynnościach związanych z działalnością Spółki, w tym w szczególności składanie i przyjmowanie oświadczeń woli i dokonywanie czynności prawnych. To Zarząd Spółki podejmuje decyzje w sprawach wydatkowania środków publicznych i jest odpowiedzialny za kierunek realizacji zadań statutowych. Po analizie struktury organizacyjnej oraz przejrzeniu stanowisk pracy i w oparciu o ustawy, na podstawie których działa Spółka, jak i zapisy Statutu oraz regulaminu organizacyjnego [...] S.A., pojawił się u adresata pytania wniosek, że do osób pełniących funkcje publiczne i mających związek z pełnieniem tych funkcji należy zaliczyć Członków Zarządu [...] S.A. jak i Członków Rady Nadzorczej. Spółka podniosła, że z powyższej analizy wynika również, że pozostałe osoby piastujące stanowiska w Spółce są poza zakresem pojęcia osób pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, wykonują oni prace, które mają charakter usługowy i techniczny, a wyniki ich pracy nie są wiążące. W konsekwencji to Zarząd Spółki (Rada Nadzorcza w szczególnych przypadkach określonych w ustawach i Statucie) podejmuje ostateczne decyzje i to Zarząd kształtuje bezpośrednio w ramach instytucji publicznej sytuację prawną innych osób. Zarówno osoby wchodzące w skład Zarządu jak i Rady Nadzorczej Spółki nie są pracownikami w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, tj. nie są osobami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Natomiast wniosek dotyczył stricte pracowników Spółki, a zatem po analizie struktury organizacyjnej Spółki, przeglądzie stanowisk jak i wyodrębnieniu osób pełniących funkcje publiczne i osób mających związek z pełnieniem tych funkcji Spółka podała, że odniosła się konkretnie do pracowników, a nie do osób wykonujących pracę w ramach innego stosunku prawnego niż stosunek pracy, tj. zgodnie z punktem 2 i 4 wniosku.
Decyzja Spółki stała się przedmiotem skargi Stowarzyszenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zdaniem Sądu I instancji, istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy Spółka, wydając skarżoną decyzję, wykonała zalecenia WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 20 sierpnia 2020 r. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art. 153 P.p.s.a. organ, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez sąd. W rozstrzygnięciu tym Sąd administracyjny przesądził zaś, iż: "jak wynika ze Statutu [...] S.A. celem działania Spółki jest m.in. dostarczanie informacji, udostępnianie dóbr kultury i sztuki, ułatwianie korzystania z oświaty, dorobku nauki i kultury, popieranie twórczości radiowej. Działalność Spółki w sferze publicznej musi być postrzegana w dwóch głównych obszarach: 1) realizacji zadań radiofonii publicznej, 2) dysponowania środkami publicznymi. Te obszary aktywności Spółki są realizowane w ramach struktury organizacyjnej podmiotu, m.in. przez: członków Rady Nadzorczej i Zarządu, pracowników (czy osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy) Biura Zarządu, Pionu Programowego, Pionu Handlowego, Biura Zamówień Publicznych, Biura Audytu i Kontroli, Rady Programowej. Zatem w celu zrealizowania wniosku skarżącego należało przeanalizować strukturę organizacyjną Spółki i ustalić osoby zajmujące w tej strukturze stanowiska związane w realizacją zadań publicznych oraz formę prawną zatrudnienia tych osób. Dopiero ocena tego, czy osoba zatrudniona na danym stanowisku podejmuje decyzje w sprawach wydatkowania środków publicznych, czy też jest odpowiedzialna za kierunek realizacji zadań statutowych pozwoli odpowiedzieć na pytanie czy jest osobą sprawującą funkcję publiczną, czy też związaną z pełnieniem takiej funkcji".
Z powyższego wynika, że Sąd administracyjny rozpoznający sprawę już przesądził, że sporne punkty 2 i 4 wniosku dotyczą zarówno pracowników, jak też osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy. Zlecona Spółce przez Sąd analiza, winna więc obejmować wszystkie osoby, które na jakiejkolwiek podstawie prawnej świadczą pracę w pytanej Spółce. Adresat wniosku w sposób nieuprawniony ograniczył więc zakres przedmiotowy swojego rozstrzygnięcia wyłącznie do osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Nadto Spółka, ustalając krąg osób, które pełnią w niej funkcje publiczne, nie odniosła się do wskazanej przez Sąd w powołanym wyroku grupy osób zatrudnionych w Biurze Zarządu, Pionie Programowym, Pionie Handlowym, Biurze Zamówień Publicznych, Biurze Audytu i Kontroli, Radzie Programowej. Nie budzi zaś żadnych wątpliwości, że Sąd w przywołanym wyroku nakazał Spółce, aby dokonała odniesienia do osób zatrudnionych w powyższych strukturach Spółki, przy analizie kręgu osób pełniących funkcję publiczną. Sąd w wyroku z dnia 20 sierpnia 2020 r. nakazał też Spółce by ustaliła, czy osoby pełniące w niej funkcje publiczne, rezygnują z ochrony opisanej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. To zobowiązanie Sądu, także zostało zbagatelizowane. Wyników ustaleń w tym zakresie brak jest w skarżonej decyzji.
W dniu 7 czerwca 2021 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiodło [...] S.A., zaskarżając go w całości i wnosząc o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy w sposób nieodpowiadający stanowi rzeczywistemu, a co za tym idzie pominięcie faktu, że Spółka, dokonując analizy stanowisk, wzięła pod uwagę wszystkie osoby, które świadczą pracę w Spółce na jakiejkolwiek podstawie prawnej, co spowodowało błędne uznanie, że wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględniono argumentów zawartych w uzasadnieniu wyroku uchylającego poprzednie rozstrzygnięcie;
2. art. 153 P.p.s.a. poprzez przyjęcie w wyniku nadinterpretacji nowych ocen prawnych, jakoby Sąd wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2020 r. uznał, że sporne punkty 2 i 4 wniosku dotyczą oprócz pracowników zarówno osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy, co spowodowało błędne uznanie, że wydając zaskarżoną decyzję, nie uwzględniono argumentów zawartych w uzasadnieniu wyroku uchylającego poprzednie rozstrzygnięcie.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, WSA w Warszawie dokonał nadinterpretacji i błędnie przyjął jakoby Sąd wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2020 r. uznał, że sporne punkty 2 i 4 wniosku dotyczą zarówno pracowników jak i też osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy. Wszystkich osób dotyczyć miała analiza w celu wyłonienia osób pełniących funkcje publiczne, a następnie należało wyłonić ewentualne osoby pełniące funkcje publiczne będące pracownikami, a nie osoby, które na jakiekolwiek podstawie prawnej świadczą pracę w Spółce.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Skarga kasacyjna, mimo że jest częściowo zasadna podlega oddaleniu.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez przedstawienie stanu sprawy w sposób nieodpowiadający stanowi rzeczywistemu jest bezzasadny. Przypomnieć bowiem należy, że uzasadnienie sporządzone z uchybieniem zasad określonych w art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy tylko w przypadku, jeżeli zawarta w nim ocena prawna (art. 153 P.p.s.a.) miałaby pierwszoplanowe znaczenie dla wadliwego, końcowego załatwienia sprawy. Zatem błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. W tym kierunku idzie zdecydowana większość orzeczeń NSA. Zauważa się przede wszystkim, że jakkolwiek czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i ma sprawozdawczy charakter, a więc sama przez się nie może wpływać na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy, to niemniej tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa - wyrok NSA z 2 lutego 2006 r., II FSK 325/05, LEX nr 177476. Można w nim przy tym znaleźć liczne przykłady wad uzasadnienia, polegające na naruszeniu art. 141 § 4, które mogą stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. I tak w wyroku NSA z 7 marca 2006 r., I OSK 990/05 stwierdzono, że takim naruszeniem może być brak uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i przypadek, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Z kolei w wyroku NSA z 14 marca 2006 r., I OSK 1032/05 za taką wadę uzasadnienia uznano naruszenie obowiązku wskazania przyczyn, z powodu których sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom, w oparciu o które organy administracji przyjęły okoliczności, stanowiące podstawę faktyczną zaskarżonych decyzji. W szczególności za wadę uzasadnienia orzeczenia, skutkującą uwzględnieniem skargi kasacyjnej, należy uznać nieustosunkownie się w nim do zarzutów podniesionych w skardze lub w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których trafność zobowiązywałaby sąd do uwzględnienia skargi. Przykładowo, skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a w uzasadnieniu wyroku nie ma rozważań świadczących o tym, że sąd rozpoznał ten zarzut - por. szerzej wyrok NSA z 18 maja 2011 r., I OSK 1323/10. Uogólniając należy stwierdzić, że do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. Zatem - co do zasady - lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiające stronę informacji o przesłankach tego rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, może być naruszeniem komentowanego przepisu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takich wadliwości nie ma w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ponieważ zawiera ono wszystkie obligatoryjne elementy treści wymienione w art. 141 § 4 P.p.s.a., a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczną ocenę w toku kontroli instancyjnej, jakie znaczenie normy prawnej wynikającej z art. 1 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, i co zatem stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku. Okoliczność, że ze stanowiskiem zajętym przez Sąd I instancji nie zgadza się skarżący kasacyjnie, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Zarzut obrazy przez Sąd I instancji art. 153 P.p.s.a. należy uznać za częściowo zasadny. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, "granice sprawy" podlegają zawężeniu do granic w jakich rozpoznano skargę poprzednio i wydano orzeczenie. Oznacza to, że w przypadku wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika zaś w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen.
W rozpoznawanej sprawie dotyczy to, oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2020 r., którym organ ponownie rozpoznający sprawę, a następnie sąd, byli związani, na co trafnie wskazał Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku. Należy podkreślić, że w wyroku z dnia 20 sierpnia 2020 r. WSA w Warszawie podniósł, że "jak wynika ze Statutu [...] S.A. celem działania Spółki jest m.in. dostarczanie informacji, udostępnianie dóbr kultury i sztuki, ułatwianie korzystania z oświaty, dorobku nauki i kultury, popieranie twórczości radiowej. Działalność Spółki w sferze publicznej musi być postrzegana w dwóch głównych obszarach: 1) realizacji zadań radiofonii publicznej, 2) dysponowania środkami publicznymi. Te obszary aktywności Spółki są realizowane w ramach struktury organizacyjnej podmiotu, m.in. przez: członków Rady Nadzorczej i Zarządu, pracowników (czy osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy) Biura Zarządu, Pionu Programowego, Pionu Handlowego, Biura Zamówień Publicznych, Biura Audytu i Kontroli, Rady Programowej. Zatem w celu zrealizowania wniosku skarżącego należało przeanalizować strukturę organizacyjną Spółki i ustalić osoby zajmujące w tej strukturze stanowiska związane w realizacją zadań publicznych oraz formę prawną zatrudnienia tych osób. Dopiero ocena tego, czy osoba zatrudniona na danym stanowisku podejmuje decyzje w sprawach wydatkowania środków publicznych, czy też jest odpowiedzialna za kierunek realizacji zadań statutowych pozwoli odpowiedzieć na pytanie czy jest osobą sprawującą funkcję publiczną, czy też związaną z pełnieniem takiej funkcji. Przedmiotowej analizy w niniejszej sprawie Spółka nie dokonała, czym jako podmiot obowiązany do udostępniania informacji publicznej naraża się na słuszny zarzut podjęcia rozstrzygnięcia arbitralnego, nierealizującego zobowiązania zawartego w wyroku z dnia 18 lipca 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 148/19". W tym zakresie, jak słusznie podkreślono w skardze kasacyjnej Sąd nie przesądził, że sporne punkty 2 i 4 wniosku z dnia 7 grudnia 2018 r. i udostępnienie informacji publicznej dotyczą zarówno pracowników jak też osób zatrudnionych na innej podstawie niż stosunek pracy. W wyroku z dnia 20 sierpnia 2020 r. WSA w Warszawie wskazał na tryb postępowania podmiotu zobowiązanego przy rozpoznawaniu wniosku, który powinien obejmować dwa elementy: 1) analizę struktury organizacyjnej Spółki w celu ustalenia stanowisk, które można uznać, stosownie do art. 5 ust. 2 u.d.i.p., za związane z pełnieniem funkcji publicznej; 2) ustalenie czy osoba zatrudniona na danym stanowisku istotnie podejmuje decyzje w sprawie wydatkowania środków publicznych lub jest osobą odpowiedzialną za nadawanie kierunku wykonywania zadań statutowych [...] S.A. Z treści orzeczenia wynika, że dotyczy ono osób, którzy zgodnie z art. 2 K.p. mają status pracownika, ponieważ samo pytanie Stowarzyszenia jednoznacznie odnosi się do "pracowników", a gdy chodzi o treść wniosku o informację publiczną, to inny podmiot niż wnioskodawca, nie może ingerować w jego treść lub go nadinterpretować. Nadto WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 sierpnia 2020 r. odwołał się do pojęcia "stanowiska", a więc pojęcia z Kodeksu pracy określającego miejsce wykonywania pracy (por art. 22 (1), art. 36 art. 67(20) K.p.) oraz wyraźnie odwołał się do pojęcia "zatrudnienia" – jako elementu, który powinien być brany pod uwagę przy ocenie treści wniosku. W tym więc zakresie Sąd nie wykluczył, że osoby, których stosunek prawny ze Spółką jest regulowany przez przepisy Kodeku pracy są wyłączone ze zbioru osób pełniących funkcje publiczne lub mających związek z pełnieniem tych funkcji. Spółka tymczasem w zaskarżonej decyzji niejako "hurtowo" uznała, że wszystkie osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy nie wykonują funkcji publicznych w tym również wprost wskazani w wyroku z dnia 20 sierpnia 2020 r. pracownicy Biura Zarządu, Pionu Programowego, Pionu Handlowego, Biura Zamówień Publicznych, Biura Audytu i Kontroli, Rady Programowej. Skarżący kasacyjnie powinien zatem, realizując wniosek z dnia 7 grudnia 2018 r., dokonać dokładnej analizy stanowisk w [...] S.A. i kompetencji zatrudnionych w nich pracowników pod kątem pełnienia przez nich funkcji publicznych.
Powyższe oznacza, że zarzuty skargi kasacyjnej organu, pomimo, iż okazały się częściowo zasadne, nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Wyjaśnić bowiem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych postaw, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, o czym stanowi art. 184 P.p.s.a. Zaskarżone w sprawie orzeczenie, mimo stwierdzonych uchybień w jego motywach, odpowiadało co do rozstrzygnięcia prawu i dlatego orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 221/10).
Dla niniejszej sprawy ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 P.p.s.a., wynikają z niniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zaś z uzasadnienia Sądu I instancji.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI