III OSK 5478/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-18
NSAAdministracyjneWysokansa
stypendiumprawo o szkolnictwie wyższymosiągnięcia naukoweczas studiówwznowienie postępowaniasystem POL-oninterpretacja przepisówNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, uznając, że przekroczenie 6-letniego okresu studiowania nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w sprawie przyznania stypendium za osiągnięcia naukowe.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaskarżył wyrok WSA, który uchylił decyzję o odmowie przyznania stypendium studentce I.G. Minister argumentował, że studentka przekroczyła 6-letni okres studiowania, co uniemożliwia przyznanie stypendium. WSA uznał, że organ nie miał podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ dane o długości studiów były dostępne w systemie POL-on już wcześniej. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że przekroczenie 6-letniego okresu studiowania nie jest przesłanką do wznowienia postępowania, a interpretacja przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. nie wiąże terminu 6 lat z samym faktem studiowania, lecz z czasem pobierania świadczenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra odmawiającą przyznania stypendium za znaczące osiągnięcia naukowe studentce I.G. Minister pierwotnie przyznał stypendium, jednak po otrzymaniu informacji o przekroczeniu przez studentkę 6-letniego okresu studiowania, wznowił postępowanie i odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce (p.s.w.n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ nie miał podstaw do wznowienia postępowania, gdyż informacje o długości studiów były dostępne w systemie POL-on już w momencie wydawania pierwotnej decyzji, a błąd lub niedopatrzenie organu nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd podkreślił, że Minister miał dostęp do danych w systemie POL-on. Minister w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów dotyczących funkcjonowania systemu POL-on, argumentując, że w okresie dostosowywania systemu (art. 219 ust. 3 i 6 ustawy wprowadzającej p.s.w.n.) dane mogły być niepełne i niewiarygodne, a uczelnie dysponują pełniejszą dokumentacją. Podkreślił, że błędna data rozpoczęcia studiów we wniosku studentki była podstawą do wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty Ministra sprowadzają się do polemiki z wykładnią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. NSA podkreślił, że kluczowa jest wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., zgodnie z którą stypendium przysługuje nie dłużej niż przez okres 6 lat, ale termin ten należy traktować jako samodzielną przesłankę ograniczającą czas pobierania świadczenia, a nie jako okres studiowania. NSA przyjął jednolity pogląd orzeczniczy, że zwrot "przysługiwania świadczenia" odnosi się do czasu pobierania stypendium, a nie do samego faktu studiowania. W związku z tym, przekroczenie 6-letniego okresu studiowania nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania, a wyrok WSA był kierunkowo trafny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przekroczenie 6-letniego okresu studiowania nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w sprawie przyznania stypendium za znaczące osiągnięcia naukowe, ponieważ przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. ogranicza czas pobierania świadczenia, a nie czas studiowania.

Uzasadnienie

NSA przyjął jednolity pogląd orzeczniczy, że termin 6 lat w art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. należy traktować jako samodzielną przesłankę ograniczającą czasookres pobierania stypendium, a nie jako okres studiowania. Zatem fakt studiowania przez okres dłuższy niż 6 lat nie wyklucza prawa do stypendium, jeśli nie przekroczono limitu czasowego pobierania świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.s.w.n. art. 93 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Stypendium ministra za znaczące osiągnięcia naukowe przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Termin ten należy traktować jako samodzielną przesłankę ograniczającą czasookres pobierania stypendium, a nie jako okres studiowania.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania - wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Pomocnicze

p.s.w.n. art. 359 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

k.p.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 219 § ust. 3

Dotyczy dostosowania systemu POL-on do przepisów P.s.w.n.

Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 219 § ust. 6

Dotyczy okresu wprowadzania danych do systemu POL-on.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w przypadku zrzeczenia się rozprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki rozważane z urzędu przez NSA.

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Przepis poprzedzający P.s.w.n., dotyczący prowadzenia wykazu studentów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie 6-letniego okresu studiowania nie jest podstawą do wznowienia postępowania w sprawie stypendium. Interpretacja art. 93 ust. 2 pkt 1 P.s.w.n. ogranicza czas pobierania świadczenia, a nie czas studiowania. Organ miał dostęp do danych w systemie POL-on w dacie wydania pierwotnej decyzji, co uniemożliwia wznowienie postępowania na podstawie tych danych.

Odrzucone argumenty

Dane w systemie POL-on w okresie dostosowywania były niewiarygodne i niepełne. Błędne dane we wniosku o stypendium studentki uzasadniały wznowienie postępowania. Uczelnie dysponują pełniejszą dokumentacją niż system POL-on.

Godne uwagi sformułowania

"przysługiwania świadczenia" odnosić należy wyłącznie do studiowania, co należy rozumieć w ten sposób, iż świadczenie przysługiwać może tylko osobie, która studiuje... termin ten należy traktować wyłącznie jako samodzielną przesłankę ograniczającą czasookres pobierania stypendium ministra. nie sposób zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Maciej Kobak

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce dotyczącego okresu pobierania stypendiów za osiągnięcia naukowe oraz zasady wznowienia postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studentów ubiegających się o stypendium ministra za osiągnięcia naukowe i interpretacji przepisów P.s.w.n. oraz k.p.a. w kontekście systemu POL-on.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego dla studentów tematu stypendiów i ich dostępności, a także pokazuje złożoność interpretacji przepisów prawa oraz funkcjonowania systemów informatycznych w administracji publicznej.

Czy 6 lat studiów to za dużo na stypendium? NSA wyjaśnia.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 5478/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1654/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-15
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1668
art. 93 ust 2 pkt 1, 359 ust 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1654/20 w sprawie ze skargi I.G. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za znaczące osiągnięcia naukowe oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. II SA/Wa 1654/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi I.G. (dalej: "skarżąca") na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: "organ") z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za znaczące osiągnięcia naukowe – uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie zwrócił się do organu o przyznanie skarżącej - studentce II roku studiów drugiego stopnia Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie na kierunku [...], stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020.
Organ ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 359 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 z późn. zm. – dalej: "p.s.w.n."), przyznał skarżącej stypendium za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020 w wysokości [...] zł.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. Prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. dydaktyki poinformował organ, że skarżąca odbywa studia powyżej 6 lat. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organ postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., działając na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej: "k.p.a.") - wznowił z urzędu postępowanie w sprawie.
Następnie w dniu [...] marca 2020 r. organ wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] i odmówił przyznania skarżącej stypendium za znaczące osiągnięcia za rok akademicki 2019/2020 w oparciu o art. 359 ust. 2 p.s.w.n. oraz art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. określa łączny okres (nieprzekraczający 6 lat), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o stypendium. Okres ten biegnie od momentu rozpoczęcia studiów po raz pierwszy, do ukończenia studiów albo do czasu skreślenia z listy studentów, zaś okresy studiowania sumują się. Organ podał, że z danych zawartych w systemie POL-on wynika, iż w dacie wydania decyzji o przyznaniu stypendium skarżąca posiadała status studentki przez okres dłuższy niż 6 lat, w związku z czym nie przysługiwało już jej prawo do otrzymania stypendium ministra.
Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. jest mowa o łącznym okresie (nieprzekraczającym 6 lat kalendarzowych, tj. 72 miesięcy), w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane. Tym samym dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. Do 6-letniego okresu należy wliczać (sumować) tylko okresy odbywania kształcenia na studiach (t.j. od podjęcia studiów do ich ukończenia albo skreślenia z listy studentów), a nie cały rok studiów (w przypadku zakończenia kształcenia po pierwszym semestrze). W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i podjęcia kolejnych studiów, liczenie tego okresu powinno być kontynuowane (z wyłączeniem przerw między studiami). Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się. Do 6-letniego okresu przysługiwania świadczenia wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia w życie p.s.w.n.
Organ wskazał, że w związku z informacjami przekazanymi przez Uczelnię w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r., w toku wznowionego postępowania organ ustalił na podstawie danych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, że skarżąca rozpoczęła po raz pierwszy studia pierwszego stopnia na kierunku [...] w dniu [...] października 2013 r., a skreślona została z listy studentów w dniu [...] października 2014 r. Kwestia przekroczenia 6-lat studiowania wyszła na jaw dopiero po [...] grudnia 2019 r., tj. po wydaniu przez organ decyzji o przyznaniu stypendium za znaczące osiągnięcia. Zatem w ocenie organu w pełni zasadnym było wznowienie postępowania w sprawie przyznanego skarżącej stypendium ministra na rok akademicki 2019/2020.
W skardze do WSA na powyższą decyzję, skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. poprzez uznanie, że dotyczy ona także okresu, jaki upłynął przed jego wejściem w życie, mimo iż w przepisach wprowadzających tę ustawę nie ma podstawy ku temu, zaś zasada niedziałania prawa wstecz nie pozwala uwzględniać, oraz poprzez uznanie, że z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec wspomniany 6-letni termin przysługiwania świadczeń, a także poprzez uznanie nieprawidłowej interpretacji pojęcia przysługiwania świadczeń,
2) art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż decyzja zapadła w postępowaniu wznowionym, a przepis ten nie pozwala wznowić postępowania w oparciu o okoliczności, jakie były znane organowi wydającemu decyzję pierwotną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że nie podziela stanowiska organu co do interpretacji podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
WSA wyjaśnił, że nowe okoliczności i dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe (ale istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej), są istotne dla sprawy (a więc mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy) i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Natomiast błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
WSA wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organ wszczął postępowanie wznowieniowe i wydał zaskarżoną decyzję na skutek informacji zawartej w piśmie Prorektora Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. dydaktycznych z dnia [...] stycznia 2020 r. Zdaniem WSA okoliczności te nie mieszczą się w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Można tu bowiem mówić co najwyżej o błędzie czy niedopatrzeniu organu, a nie o wyjściu na jaw po wydaniu decyzji o przyznaniu stypendium nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub dowodów, nieznanych organowi, który wydał decyzję (decyzja o przyznaniu stypendium pochodzi z dnia [...] grudnia 2019 r.). WSA zgodził się ze skarżącą, że okoliczności podnoszone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania powinny być organowi znane w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., gdyż posiadał wgląd do danych z systemu POL-on.
WSA zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 342 ust. 1 p.s.w.n., to Minister prowadzi Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on. System POL-on obejmuje wykaz studentów (ust. 3 pkt 2), który zawiera m. in. imiona i nazwisko; numer PESEL, informacje o przyjęciu na studia i ich odbywaniu, rok urodzenia; datę rozpoczęcia studiów, datę ich ukończenia i nazwę uzyskanego tytułu zawodowego albo datę skreślenia z listy studentów (art. 344 ust. 1). Przy czym Ministrowi przysługuje dostęp do danych zawartych w wykazie studentów (art. 344 ust. 3). Analogiczny wykaz był prowadzony również w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) gdy skarżąca rozpoczynała swoje pierwsze studia w dniu [...] października 2013 r.
WSA uznał więc, że organ wznawiając postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2019 r. nie mógł skutecznie powołać się na informacje uzyskane z pisma Prorektora Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. dydaktycznych z dnia [...] stycznia 2020 r., jako przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro miał do informacji tych dostęp w dacie wydania tej decyzji poprzez system POL-on. Tym samym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] marca 2020 r. zostały wydane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organ wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
1) art. 219 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669, z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, o którym mowa w art. 342 p.s.w.n., od dnia [...] października 2018 r. był systemem w pełni sprawnym, podczas gdy zgodnie z ww. przepisami dostosowującymi, system ten, w części dotyczącej studentów był sprawny i wiarygodny po dniu 31 marca 2020 r. (ww. art. 219 ust. 3 - 12 miesięcy od dnia wejścia w życie p.s.w.n. + 6 następnych miesięcy - ww. art. 219 ust. 6);
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez brak uwzględnienia, że na podstawie art. 219 ust. 3 i 6 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, POL-on w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie p.s.w.n. podlega dostosowaniu i aktualizacji, co uniemożliwiało wykorzystanie go jako wiarygodną bazę danych w tym okresie, co miało znaczący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Ponadto organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że WSA nie wziął pod uwagę, że posiłkując się tylko i wyłącznie danymi zawartymi w systemie POL-on, organ nie mógł w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości ustalić stanu faktycznego sprawy, do czego jest zobligowany na podstawie przepisów k.p.a.
Organ podkreślił, że w związku ze zmianą stanu prawnego dotyczącego obszaru szkolnictwa wyższego związanego z wejściem w życie p.s.w.n., od dnia [...] października 2018 r. przez okres 12 miesięcy system POL-on podlegał dostosowaniu do przepisów tej ustawy na mocy art. 219 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W okresie prowadzenia prac projektowych funkcjonalność systemu POL-on była ograniczona. Ponadto, zgodnie z ust. 6 wskazanego artykułu, przez kolejne 6 miesięcy od dostosowania systemu POL-on (tj. od 1 października 2019 r.) podmioty zobowiązane do wprowadzenia, aktualizowania, archiwizowania i usuwania danych w systemie POL-on wprowadzały te dane za okres od dnia wejścia w życie p.s.w.n. (tj. za okres od [...] października 2018 r.), zgodnie z wymaganiami określonymi w tej ustawie. W związku z powyższym dane w wykazie studentów, rektorzy (oraz rektorzy uczelni prowadzonych przez kościoły i inne związki wyznaniowe otrzymujących subwencje, dotacje i inne środki z budżetu państwa) zobowiązani byli wprowadzić do końca marca 2020 r. Oznacza to, że w dacie wydania decyzji o przyznaniu stypendium za znaczące osiągnięcia naukowe ([...] grudnia 2019 r.) proces wprowadzania danych w systemie POL-on jeszcze się nie zakończył. Organ rozpatrując wniosek o przyznanie stypendium w okresie dostosowywania systemu POL-on do nowych uwarunkowań technicznych i prawnych oraz przed upływem terminu wprowadzenia danych przez podmioty do tego zobowiązane, nie mógł zatem polegać wyłącznie na danych dostępnych w systemie POL-on, ponieważ nie miał pewności, czy odzwierciedlały one rzeczywisty stan faktyczny na dany dzień (tj. czy dane były pełne i aktualne). Tak więc dopiero informacja przekazana organowi przez podmiot wnioskujący o przyznanie stypendium (a więc przez rektora uczelni) stanowi podstawowe i pewne źródło informacji na temat spełnienia przez danego studenta warunków uprawniających do otrzymania stypendium. WSA nie wziął bowiem pod uwagę, że to uczelnie dysponują pełną dokumentacją na temat przebiegu studiów, a co za tym idzie mają pełny ogląd sprawy i jako jedyne mogą zweryfikować dane na temat studenta. Organ wskazał, że w POL-on nie posiada wglądu do wszystkich danych, jakie posiada uczelnia, np. urlopów od zajęć. W przypadku gdy student korzysta z urlopów, pozostając na studiach, są one wliczane do ww. 6-letniego okresu. Bez informacji przekazanej przez uczelnię, organ nie mógłby zatem w sposób prawidłowy zweryfikować 6-letniego okresu przysługiwania prawa do stypendium, opierając się tylko i wyłącznie na systemie POL-on. Dodatkowo system POL-on nie obejmuje danych historycznych, tzn. danych o studentach sprzed wdrożenia tego systemu. Przepis art. 93 ust. 2 p.s.w.n. dotyczy bowiem wszystkich okresów studiowania na studiach pierwszego stopnia, drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, a nie tylko tych od wejścia w życie tego przepisu. Organ wskazał również, że system POL-on nie działa w taki sposób, że dane są aktualizowane w czasie rzeczywistym. Uczelnie posługują się własnymi systemami obsługi studentów (np. USOSweb), a dane w systemie POL-on są aktualizowane przez upoważnionych pracowników uczelni z opóźnieniem. Dlatego też organ, informując pisemnie uczelnie o przyznanych stypendiach, każdorazowo zobowiązał je do weryfikacji, czy student spełniał warunki otrzymania stypendium, o których mowa w art. 93 ust. 1-3 p.s.w.n. na wskazany w piśmie dzień wydania decyzji. Dane zawarte w systemie POL-on mają w tej procedurze charakter głównie posiłkowy - służą organowi raczej do weryfikacji danych podawanych we wnioskach o przyznanie stypendium. Nie mogą natomiast, z racji powyższych niedoskonałości systemu, stanowić jedynej podstawy przyznania tak prestiżowego świadczenia.
Organ podkreślił, że w dniu wydania decyzji przyznającej stypendium skarżącej ([...] grudnia 2019 r.) nie miał wiedzy o tym, że skarżąca, nie spełniła warunku określonego w art. 93 ust. 2 p.s.w.n. uprawniającego do otrzymania stypendium, bowiem ustaleń w sprawie przyznania przedmiotowego stypendium dokonywano w oparciu o dane i informacje zawarte w złożonym wniosku o przyznanie stypendium (które powinny być zgodne z prawdą). Organ wskazał, że we wniosku podano błędną datę rozpoczęcia studiów, tj. październik 2014 r. - zamiast październik 2013 r. Nieprawidłowość ta wyszła na jaw dopiero po wydaniu decyzji, podczas kolejnej weryfikacji sytuacji studenta przez uczelnię, polegającej na sprawdzeniu, czy w dacie wydania decyzji skarżąca spełniała warunki otrzymania stypendium. Zatem dopiero w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. Prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego ds. dydaktycznych poinformował organ, że skarżąca odbywa studia przez okres dłuższy niż 6 lat i ta informacja uzasadniała wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Powyższa okoliczność, chociaż istniała w momencie wydania decyzji o przyznaniu stypendium, była nieznana organowi, który wydał decyzję, ponieważ nie mógł jej wywieść z informacji zawartych we wniosku o przyznanie stypendium, jak również nie mógł polegać tylko i wyłącznie na danych dostępnych w systemie POL-on.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem WSA, że w przedmiotowej sprawie można mówić "co najwyżej o błędzie czy niedopatrzeniu Ministra, a nie o wyjściu na jaw po wydaniu decyzji o przyznaniu stypendium nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub dowodów, nieznanych organowi, który wydał decyzję", skoro to wnioskodawca zamieścił we wniosku o przyznanie stypendium nieprawidłowe dane na temat daty rozpoczęcia studiów.
Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyrok WSA z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1140/20 dotyczący analogicznej sprawy innej studentki.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca w pełni zaaprobowała stanowisko WSA, że nie zaistniały w sprawie podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Regułą postępowania administracyjnego jest bowiem prowadzenie postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji, a nie po jej wydaniu, wskutek wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy organ dysponował możliwościami niezbędnymi do rozstrzygnięcia sprawy, a pomimo tego informacji tych nie zweryfikował, co powinien uczynić ustalając faktyczne przesłanki rozstrzygnięcia.
Skarżąca zakwestionowała również wykładnię przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. dokonaną przez organ. Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wskazała, że przepis ten reguluje uprawnienie do otrzymywania świadczenia, nie dłużej niż przez okres 6 lat i bez zakreślenia granic czasowych okresu studiowania. Wadliwość dokonanej przez organ wykładni sprowadza się do przyjęcia, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" w rozumieniu art. 93 ust 2 pkt 1 p.s.w.n. jest pojęciem tożsamym z pojęciem "przysługiwania statusu studenta". Tymczasem takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści cytowanego przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie organu o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z postanowieniami art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 219 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w istocie sprowadzają się do polemiki z przyjętą przez Sąd a quo wykładnią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który określa podstawę wznowieniową - wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Skarżący kasacyjnie organ poprzez wykazanie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji postanowień art. 219 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stara się udowodnić, że wobec nie w pełni wdrożonego systemu POL-ON, na dzień wydania decyzji przyznającej I.G. stypendium ministra, nie mógł pozyskać z tego systemu informacji o tym, że studiuje ona już ponad 6 lat, a zatem, że przedmiotowe stypendium, zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., jej nie przysługiwało.
Ocena podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów systemowo ma sens jedynie przy założeniu, że art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. faktycznie uzależnia prawo do uzyskania stypendium ministra za znaczące osiągnięcia naukowe, od nieprzekroczenia przez beneficjenta sześcioletniego okresu studiowania. Tak jednak nie jest. Po myśli powołanego art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. stypendium ministra za znaczące osiągnięcia naukowe (art. 359 p.s.w.n) przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. W orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego wykształcił się jednolity pogląd, że użyty w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. zwrot "przysługiwania świadczenia" odnosić należy wyłącznie do studiowania, co należy rozumieć w ten sposób, iż świadczenie przysługiwać może tylko osobie, która studiuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. Żaden natomiast zwrot użyty w tekście art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. nie nakazuje łączyć terminu 6-letniego z czasookresem studiowania. Oznacza to, iż termin ten należy traktować wyłącznie jako samodzielną przesłankę ograniczającą czasookres pobierania stypendium ministra. Innymi słowy, skoro z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, to jest otrzymywania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec okres 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Tym samym nie sposób zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta – zob. wyroki NSA z 15 czerwca 2021 r., III OSK 4082/21, z 7 lipca 2021 r., III OSK 3596/21, z 1 października 2021 r., III OSK 3967/21, z 15 grudnia 2021 r., III OSK 4519/21, z 13 stycznia 2022 r., III OSK 4740/21 i III OSK 4741/21.
Na gruncie niniejszej sprawy przedstawiony sposób wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. oznacza tyle, że Minister nie miał podstaw do wznawiania postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 roku, którą przyznano I.G. stypendium ministra za znaczące osiągnięcia naukowe, z uwagi na fakt, że łączny okres jej studiowania przekroczył 6 lat. Z perspektywy normatywnych podstaw uzyskania tego stypendium, okres studiowania przez beneficjenta pozostaje prawnie irrelewantny.
W tym stanie rzeczy, kwestionowane rozstrzygnięcie WSA, którym uchylono decyzję Ministra, eliminującą z obrotu prawnego w trybie wznowieniowym decyzję z [...] grudnia 2019 roku, przyznającą I.G. stypendium ministra, należało uznać za kierunkowo trafne. Zarzuty skargi kasacyjnej zaś, za nieuzasadnione.
Z wyłożonych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził od skarżącego kasacyjnie organu na rzecz skarżącej I.G. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem skarżąca takowych kosztów nie poniosła.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI