III OSK 5447/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który zobowiązał PKP S.A. do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej inwestycji "Przebudowa dworca kolejowego G.". Skarżący, Ł. M., wnioskował o udostępnienie dokumentacji projektowej, protokołów odbioru, informacji o karach umownych oraz korespondencji związanej z tą inwestycją. PKP S.A. odmówiło udostępnienia informacji, twierdząc, że wniosek dotyczy "własnej sprawy" wnioskodawcy i nie służy interesowi publicznemu. WSA uznał bezczynność organu i zobowiązał PKP S.A. do rozpoznania wniosku. W skardze kasacyjnej PKP S.A. zarzuciło naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że żądane informacje stanowią informację publiczną. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej jest prawem konstytucyjnym i nie może być ograniczane na podstawie kryterium "własnej sprawy" wnioskodawcy, zwłaszcza gdy dotyczy ono wydatkowania środków publicznych i realizacji zadań publicznych. NSA odrzucił argumentację PKP S.A., wskazując, że kryterium rozróżnienia informacji publicznej od niepublicznej nie jest interes wnioskodawcy, a sama ustawa nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konstytucyjnego charakteru prawa do informacji publicznej i odrzucenie argumentu "własnej sprawy" jako podstawy do odmowy udostępnienia informacji dotyczących zadań publicznych i wydatkowania środków publicznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem Skarbu Państwa, jednak jego argumentacja ma szersze zastosowanie do wszelkich podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwestycji publicznej, złożony przez podmiot w związku z realizacją tej inwestycji, może zostać odrzucony z powodu tzw. "własnej sprawy" wnioskodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki nie może zostać odrzucony z powodu tzw. "własnej sprawy" wnioskodawcy. Informacje dotyczące wydatkowania środków publicznych i realizacji zadań publicznych stanowią informację publiczną, niezależnie od tego, czy dotyczą one "własnej sprawy" wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Prawo do informacji publicznej jest prawem konstytucyjnym i nie może być ograniczane na podstawie kryterium "własnej sprawy". Kryterium rozróżnienia informacji publicznej od niepublicznej nie jest interes wnioskodawcy, a sama ustawa nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego. Informacje dotyczące realizacji inwestycji publicznych i wydatkowania środków publicznych mają charakter informacji publicznej.
Czy spółka akcyjna, w której Skarb Państwa posiada udziały, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka akcyjna, w której Skarb Państwa posiada udziały, jest objęta działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie tylko z uwagi na charakter wykonywanych zadań, ale także z uwagi na strukturę właścicielską.
Uzasadnienie
Spółka PKP S.A. jest objęta ustawą o dostępie do informacji publicznej ze względu na strukturę właścicielską (udziały Skarbu Państwa). Charakter działalności spółki, nawet jeśli nie jest to bezpośrednia działalność przewozowa, a nadzorcza i koordynująca, w kontekście realizacji inwestycji publicznych, sprawia, że informacje dotyczące tej działalności mogą stanowić informację publiczną.
Przepisy (8)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Ustawa nie może być podstawą otrzymania informacji we własnej sprawie, jednakże kryterium "własnej sprawy" nie jest wyznacznikiem kwalifikowania informacji jako publicznej, zwłaszcza gdy dotyczy ona wydatkowania środków publicznych i realizacji zadań publicznych.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do informacji gwarantowane konstytucyjnie.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
W ramach informacji i dokumentów o charakterze publicznym mieści się informacja o majątku, jakim dysponuje podmiot określony w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym także Spółka PKP S.A.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki.
Konstytucja RP art. 61 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Tryb udzielania informacji określają ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacje dotyczące realizacji inwestycji publicznych i wydatkowania środków publicznych stanowią informację publiczną. • Prawo do informacji publicznej jest prawem konstytucyjnym i nie może być ograniczane na podstawie kryterium "własnej sprawy" wnioskodawcy. • Kryterium rozróżnienia informacji publicznej od niepublicznej nie jest interes wnioskodawcy. • Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga wykazywania interesu prawnego ani faktycznego.
Odrzucone argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony w indywidualnej sprawie nie podlega rozpoznaniu na podstawie u.d.i.p. • Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony w indywidualnej sprawie, która dotyczy "własnej sprawy" wnioskodawcy, nie stanowi informacji publicznej. • Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie charakteru interesu wnioskodawcy w uzyskaniu żądanej informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
ustawa ta nie może być podstawą otrzymania informacji we własnej sprawie • skorzystanie przez skarżącego z uprawnień jakie daje ustawa o dostępie do informacji publicznej w celu uzyskania informacji w prywatnej sprawie, może być uznane za nadużycie prawa • nie każde bowiem działanie organu władzy publicznej będzie przedmiotem informacji publicznej, ale tylko takie, które zawiera dodatkowy element w postaci właśnie sprawy publicznej • nie można się zgodzić z argumentacją skarżącej kasacyjnie, że wniosek o udostępnianie informacji publicznej złożony w indywidualnej sprawie nie podlega rozpoznaniu na podstawie u.d.i.p. • kryterium "sprawy własnej" nie jest wyznacznikiem kwalifikowania określonych informacji jako informacji publicznych • od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego
Skład orzekający
Mariusz Kotulski
sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
członek
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konstytucyjnego charakteru prawa do informacji publicznej i odrzucenie argumentu \"własnej sprawy\" jako podstawy do odmowy udostępnienia informacji dotyczących zadań publicznych i wydatkowania środków publicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki z udziałem Skarbu Państwa, jednak jego argumentacja ma szersze zastosowanie do wszelkich podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa obywateli do informacji publicznej i wyjaśnia kluczowe wątpliwości dotyczące interpretacji pojęcia "własnej sprawy" w kontekście dostępu do informacji.
“Czy "własna sprawa" może zamknąć drzwi do informacji publicznej? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.